ता आहुः - पुष्पित पश्यिमां तरुवरां तरुणकिसलयां कोकिलजीवजीवकरुता मधुकरविरुता । स्निग्धसुनीलकुञ्चितमृदुं धरणितलरुहे किं नरसिंह सेवित वने रमसु युवतिभिः
tā āhuḥ - puṣpita paśyimāṃ taruvarāṃ taruṇakisalayāṃ kokilajīvajīvakarutā madhukaravirutā / snigdhasunīlakuñcitamṛduṃ dharaṇitalaruhe kiṃ narasiṃha sevita vane ramasu yuvatibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधिसत्त्व आह - कालवशात्पुष्पित इमे किसलय तरवो भुक्षपिपासिता मधुकराः कुसुममभिगताः । भास्करु शोषयिष्यति यदा धरणितलरुहां पूर्वजिनोपभुक्तममृतं व्यवसितमिह मे
bodhisattva āha - kālavaśātpuṣpita ime kisalaya taravo bhukṣapipāsitā madhukarāḥ kusumamabhigatāḥ / bhāskaru śoṣayiṣyati yadā dharaṇitalaruhāṃ pūrvajinopabhuktamamṛtaṃ vyavasitamiha me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मारदुहितर आहुः - प्रेक्षहि ताव चन्द्रवदना नवनलिनिनिभा वाच मनोज्ञ श्लक्ष्ण दशना हिमरजतनिभा । ईदृश दुर्लभा सुरपुरे कुत मनुजपुरे ते त्वय लब्ध ये सुरवरैरभिलषित सदा
māraduhitara āhuḥ - prekṣahi tāva candravadanā navanalininibhā vāca manojña ślakṣṇa daśanā himarajatanibhā / īdṛśa durlabhā surapure kuta manujapure te tvaya labdha ye suravarairabhilaṣita sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधिसत्त्व आह - पश्यमि कायमेध्यमशुचिं कृमिकुलभरितं जर्जरमित्वरं च भिदुरं असुखपरिगतम् । यत्सचराचरस्य जगतः परमसुखकरं तत्पदमच्युतं प्रतिलभे बुधजनमहितम्
bodhisattva āha - paśyami kāyamedhyamaśuciṃ kṛmikulabharitaṃ jarjaramitvaraṃ ca bhiduraṃ asukhaparigatam / yatsacarācarasya jagataḥ paramasukhakaraṃ tatpadamacyutaṃ pratilabhe budhajanamahitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता चतुषष्टिकामललितानि चमनुभविया नूपुरमेखला अभिहनी विगलितवसना । कामशराहताः समदनाः प्रहसितवदनाः किं तव आर्यपुत्र विकृतं यदि न भजसे
tā catuṣaṣṭikāmalalitāni camanubhaviyā nūpuramekhalā abhihanī vigalitavasanā / kāmaśarāhatāḥ samadanāḥ prahasitavadanāḥ kiṃ tava āryaputra vikṛtaṃ yadi na bhajase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वभवेषु दोष विदितो ऽवचि विधुतरजा कामसिशक्तिशूलसदृशाः समधुक्षुरसमाः । सर्पशिरोग्निकर्षुसदृशाः सुविदित इह मे तेनहु नारिसंघ त्यजमी गुणहर प्रमदाः
sarvabhaveṣu doṣa vidito 'vaci vidhutarajā kāmasiśaktiśūlasadṛśāḥ samadhukṣurasamāḥ / sarpaśirognikarṣusadṛśāḥ suvidita iha me tenahu nārisaṃgha tyajamī guṇahara pramadāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता बहुभिः प्रकारनयुतैः प्रमदगुणकरैः लोभयितुं न शेकु सुगतं गजकरभगतिम् । लज्जिहिरोत्रपात्तु मुनिन प्रपतिषु चरणे गौरवु तुष्ट प्रेम जनिया स्तविषु हितकरम्
tā bahubhiḥ prakāranayutaiḥ pramadaguṇakaraiḥ lobhayituṃ na śeku sugataṃ gajakarabhagatim / lajjihirotrapāttu munina prapatiṣu caraṇe gauravu tuṣṭa prema janiyā staviṣu hitakaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्मलपद्मगर्भसदृशा शरदिशशिमुखा सर्पिहुतार्चितेजसदृशा कनकगिरिनिभा । सिध्यतु चिन्तिता ति प्रणिधि भवशतचरिता स्वामुपतीर्य तारय जगद्व्यसनपरिगतम्
nirmalapadmagarbhasadṛśā śaradiśaśimukhā sarpihutārcitejasadṛśā kanakagirinibhā / sidhyatu cintitā ti praṇidhi bhavaśatacaritā svāmupatīrya tāraya jagadvyasanaparigatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता कर्णिकारचम्पकनिभं स्तविय बहुविधं कृत्व प्रदक्षिणं अतिशयं गिरिरिव अचलम् । गत्व पितुर्निपत्य शिरसा इदमवचि गिरं साध्वस नं हि तात प्रतिघं अमरनरगुरोः
tā karṇikāracampakanibhaṃ staviya bahuvidhaṃ kṛtva pradakṣiṇaṃ atiśayaṃ giririva acalam / gatva piturnipatya śirasā idamavaci giraṃ sādhvasa naṃ hi tāta pratighaṃ amaranaraguroḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यति पद्मपत्रनयनः प्रहसितवदनो नापि सरक्तु प्रेक्षति जनं न पि च सभृकुटिः । मेरु चलेय शुष्य उदधिः शशिरवि प्रपते नैव स दोषदर्शि त्रिभवे प्रमदवश गमिया
paśyati padmapatranayanaḥ prahasitavadano nāpi saraktu prekṣati janaṃ na pi ca sabhṛkuṭiḥ / meru caleya śuṣya udadhiḥ śaśiravi prapate naiva sa doṣadarśi tribhave pramadavaśa gamiyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईर्यां चर्यां च प्रेक्षते न च मूढः काया सर्व पनेति आशयो सुगभीरः
īryāṃ caryāṃ ca prekṣate na ca mūḍhaḥ kāyā sarva paneti āśayo sugabhīraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःसंशयेन विदिताः पृथु इस्त्रिदोषाः कामैर्विरक्तमनसो न च रागरक्तः । नैवास्त्यसौ दिवि भुवीह नरः सुरो वा यस्तस्य चित्तचरितं परिजानयेया
niḥsaṃśayena viditāḥ pṛthu istridoṣāḥ kāmairviraktamanaso na ca rāgaraktaḥ / naivāstyasau divi bhuvīha naraḥ suro vā yastasya cittacaritaṃ parijānayeyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या इस्त्रिमाय उपदर्शित तत्र तात प्रविलीयु तस्य हृदयं भवियः सरागः । तं दृष्ट एकमपि कम्पितु नास्य चित्तं शैलेन्द्रराज इव तिष्ठति सो ऽप्रकम्प्यः
yā istrimāya upadarśita tatra tāta pravilīyu tasya hṛdayaṃ bhaviyaḥ sarāgaḥ / taṃ dṛṣṭa ekamapi kampitu nāsya cittaṃ śailendrarāja iva tiṣṭhati so 'prakampyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतपुण्यतेजभरितो गुणतेजपूर्णः शीले तपस्मि चरितो बहुकल्पकोट्यः । ब्रह्मा च देव शुभतेज विशुद्धसत्त्वा मूर्ध्ना निपत्य चरणेषु नमन्ति तस्मै
śatapuṇyatejabharito guṇatejapūrṇaḥ śīle tapasmi carito bahukalpakoṭyaḥ / brahmā ca deva śubhateja viśuddhasattvā mūrdhnā nipatya caraṇeṣu namanti tasmai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःसंशयेन विनिहत्य स मारसेनां पूर्वे जिनानुमत प्राप्स्यति अग्रबोधिम् । ताता न रोचति हि नो व रणे विवादे बलवत्सु विग्रहु सुकृच्छ्र अयं प्रयोगः
niḥsaṃśayena vinihatya sa mārasenāṃ pūrve jinānumata prāpsyati agrabodhim / tātā na rocati hi no va raṇe vivāde balavatsu vigrahu sukṛcchra ayaṃ prayogaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेक्षस्व तात गगने मणिरत्नचूडा संबोधिसत्त्वनयुताः स्थित गौरवेण । रत्नाकरा कुसुमदामविचित्रिताङ्गा संप्रेक्षिता दशबलैरिह पुजनार्थम्
prekṣasva tāta gagane maṇiratnacūḍā saṃbodhisattvanayutāḥ sthita gauraveṇa / ratnākarā kusumadāmavicitritāṅgā saṃprekṣitā daśabalairiha pujanārtham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये चेतना अपि च ये च अचेतना च वृक्षाश्च शैल गरूडेन्द्रसुरेन्द्रयक्षाः । अभ्योनता अभिमुखा गुणपर्वतस्य श्रेयो भवे प्रतिनिवर्तितुमद्य तात
ye cetanā api ca ye ca acetanā ca vṛkṣāśca śaila garūḍendrasurendrayakṣāḥ / abhyonatā abhimukhā guṇaparvatasya śreyo bhave pratinivartitumadya tāta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कोपयेत्तं क्षमयेत्पुनोपि तं कुर्यान्न तं येन भवेच्च दुर्मनाः
na kopayettaṃ kṣamayetpunopi taṃ kuryānna taṃ yena bhavecca durmanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ खलु भिक्षवस्तस्मिन् समये ऽष्टौ बोधिवृक्षदेवताः । तद्यथा - श्रीः वृद्धिः तपा श्रेयसी विदुः ओजोबला सत्यवादिनी समङ्गिनी च । ता एता बोधिसत्त्वं संपूज्य षोडशभिराकारैर्बोधिसत्त्वं श्रिया वर्धयन्ति स्म, अभिष्टुवन्ति स्म - उपशोभसे त्वं विशुद्धसत्त्व चन्द्र इव शुक्लपक्षे । अभिविरोचसे त्वं विशुद्धबुद्ध सूर्य इव प्रोदयमानः
atha khalu bhikṣavastasmin samaye 'ṣṭau bodhivṛkṣadevatāḥ / tadyathā - śrīḥ vṛddhiḥ tapā śreyasī viduḥ ojobalā satyavādinī samaṅginī ca / tā etā bodhisattvaṃ saṃpūjya ṣoḍaśabhirākārairbodhisattvaṃ śriyā vardhayanti sma, abhiṣṭuvanti sma - upaśobhase tvaṃ viśuddhasattva candra iva śuklapakṣe / abhivirocase tvaṃ viśuddhabuddha sūrya iva prodayamānaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रफुल्लितस्त्वं विशुद्धसत्त्व पद्ममिव वारिमध्ये । नदसि त्त्वं विशुद्धसत्त्व केसरीव वनराजावनुचारी
praphullitastvaṃ viśuddhasattva padmamiva vārimadhye / nadasi ttvaṃ viśuddhasattva kesarīva vanarājāvanucārī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभ्राजसे त्वं अग्रसत्त्व पर्वतराज इव सागरमध्ये । अभ्युद्गतस्त्वं विशुद्धसत्त्व चक्रवाल इव पर्वतः
vibhrājase tvaṃ agrasattva parvatarāja iva sāgaramadhye / abhyudgatastvaṃ viśuddhasattva cakravāla iva parvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुरवगाहस्त्वं अग्रसत्त्व जलधर इव्र रत्नसंपूर्णः । विस्तीर्णबुद्धिरसि लोकनाथ गगनमिवापर्यन्तम्
duravagāhastvaṃ agrasattva jaladhara ivra ratnasaṃpūrṇaḥ / vistīrṇabuddhirasi lokanātha gaganamivāparyantam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुस्थितबुद्धिरसि विशुद्धसत्त्व धरणितलवत्सर्वसत्त्वोपजीव्यः । अकलुषबुद्धिरसि अग्रसत्त्व अनवतप्त इव सरः सदा प्रसन्नः
susthitabuddhirasi viśuddhasattva dharaṇitalavatsarvasattvopajīvyaḥ / akaluṣabuddhirasi agrasattva anavatapta iva saraḥ sadā prasannaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिकेतबुद्धिस्त्वं अग्रसत्त्व मारुत इव सर्वलोके सदाप्रसक्तः । दुरासदस्त्त्वं अग्रसत्त्व तेजोराज इव सर्वमन्युना प्रहीनः
aniketabuddhistvaṃ agrasattva māruta iva sarvaloke sadāprasaktaḥ / durāsadasttvaṃ agrasattva tejorāja iva sarvamanyunā prahīnaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलवानसि त्वं अग्रसत्त्व नारायण इव दुर्धर्षः । दृढसमादानस्त्वं लोकनाथ अनुत्थाता बोधिमण्डा
balavānasi tvaṃ agrasattva nārāyaṇa iva durdharṣaḥ / dṛḍhasamādānastvaṃ lokanātha anutthātā bodhimaṇḍā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिवर्त्यस्त्वं अग्रसत्त्व इन्द्रकरोत्सृष्ट इव वज्रः । सुलब्धलाभस्त्वं अग्रसत्त्व दशबलसमग्र्यो ऽचिराद्भविष्यसि
anivartyastvaṃ agrasattva indrakarotsṛṣṭa iva vajraḥ / sulabdhalābhastvaṃ agrasattva daśabalasamagryo 'cirādbhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ॥ एवं खलु भिक्षवो बोधिवृक्षदेवताः षोडशाकारं बोधिसत्त्वं श्रिया वर्धयन्ति स्म ॥ तत्र भिक्षवः शुद्धावासकायिका देवपुत्राः षोडशभिराकारैर्मारं पापीयांसं दुर्बलं कुर्वन्ति स्म । कतमैः षोडशभिः? तद्यथा - ध्वस्तस्त्वं पापीयं जीर्णक्रोञ्च इव ध्यायसे । दुर्बलस्त्वं पापीयं जीर्णगज इव पङ्कमग्रः
iti // evaṃ khalu bhikṣavo bodhivṛkṣadevatāḥ ṣoḍaśākāraṃ bodhisattvaṃ śriyā vardhayanti sma // tatra bhikṣavaḥ śuddhāvāsakāyikā devaputrāḥ ṣoḍaśabhirākārairmāraṃ pāpīyāṃsaṃ durbalaṃ kurvanti sma / katamaiḥ ṣoḍaśabhiḥ? tadyathā - dhvastastvaṃ pāpīyaṃ jīrṇakroñca iva dhyāyase / durbalastvaṃ pāpīyaṃ jīrṇagaja iva paṅkamagraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकाक्यसि त्वं पापीयं निर्जित इव शूरप्रतिज्ञः । अद्वितीयस्त्वं पापीयं अटव्यां त्यक्त इव रोगार्तः
ekākyasi tvaṃ pāpīyaṃ nirjita iva śūrapratijñaḥ / advitīyastvaṃ pāpīyaṃ aṭavyāṃ tyakta iva rogārtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अबलस्त्वं पापीयं भारक्लिष्ट इव बलीवर्दः । अपविद्धस्त्वं पापीयं वातक्षिप्त इव तरुः
abalastvaṃ pāpīyaṃ bhārakliṣṭa iva balīvardaḥ / apaviddhastvaṃ pāpīyaṃ vātakṣipta iva taruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुपथस्थितस्वं पापीयं मार्गभ्रष्ट इव सार्थिकः । दीनहीनस्त्वं पापीयं मत्सरिण इव दरिद्रपुरुषः
kupathasthitasvaṃ pāpīyaṃ mārgabhraṣṭa iva sārthikaḥ / dīnahīnastvaṃ pāpīyaṃ matsariṇa iva daridrapuruṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखरस्त्वं पापीयं वायस इव प्रगल्भः । मानाभिभूतस्त्वं पापीयं अकृतज्ञ इव ढुर्विनीतः
mukharastvaṃ pāpīyaṃ vāyasa iva pragalbhaḥ / mānābhibhūtastvaṃ pāpīyaṃ akṛtajña iva ḍhurvinītaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलायिष्यसे त्वमद्य पापीयं कोष्टुक इव सिंहनादेन । विधुनेष्यसे त्वमद्य पापीयं वैरम्भवायुविक्षिप्त इव पक्षी
palāyiṣyase tvamadya pāpīyaṃ koṣṭuka iva siṃhanādena / vidhuneṣyase tvamadya pāpīyaṃ vairambhavāyuvikṣipta iva pakṣī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकालज्ञस्त्वं पापीयं पुण्यपरिक्षीण इव भैक्षुकः । विवर्जिष्यसे त्वमद्य पापीयं भिन्नभाजनभिव पांशुप्रतिपूर्णम्
akālajñastvaṃ pāpīyaṃ puṇyaparikṣīṇa iva bhaikṣukaḥ / vivarjiṣyase tvamadya pāpīyaṃ bhinnabhājanabhiva pāṃśupratipūrṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निगृहीष्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेन मन्त्रेणेवोरगाः । सर्वबलप्रहीणो ऽसि पापीयं छिन्नकरचरण इवोरुण्डः
nigṛhīṣyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvena mantreṇevoragāḥ / sarvabalaprahīṇo 'si pāpīyaṃ chinnakaracaraṇa ivoruṇḍaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं खलु भिक्षवः शुद्धावासकायिका देवपुत्राः षोडशभिराकारैर्मारं पापीयांसं दुर्बलमकार्षुः ॥ तत्र भिक्षवो बोधिपरिचारिका देवपुत्राः षोडशभिराकारैर्मारं पापीयांसं विछच्दयन्ति स्म । कतमैः षोडशभिः? तद्यथा - अद्य त्वं पापीयं निर्जेष्यसे बोधिसत्त्वेन परसैन्य इव शूरेण । निगृहीष्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेन दुर्बलमल्ल इव महामल्लेन
evaṃ khalu bhikṣavaḥ śuddhāvāsakāyikā devaputrāḥ ṣoḍaśabhirākārairmāraṃ pāpīyāṃsaṃ durbalamakārṣuḥ // tatra bhikṣavo bodhiparicārikā devaputrāḥ ṣoḍaśabhirākārairmāraṃ pāpīyāṃsaṃ vichacdayanti sma / katamaiḥ ṣoḍaśabhiḥ? tadyathā - adya tvaṃ pāpīyaṃ nirjeṣyase bodhisattvena parasainya iva śūreṇa / nigṛhīṣyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvena durbalamalla iva mahāmallena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिभविष्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेन खद्योतकमिव सूर्यमण्डलेन । विध्वंसयिष्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेन मुञ्जमुष्टिमिव महामारुतेन
abhibhaviṣyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvena khadyotakamiva sūryamaṇḍalena / vidhvaṃsayiṣyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvena muñjamuṣṭimiva mahāmārutena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वित्रासिष्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेन केसरिणेव शृगालः । प्रपातिष्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेन महासाल इव मूलछिन्नम्
vitrāsiṣyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvena kesariṇeva śṛgālaḥ / prapātiṣyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvena mahāsāla iva mūlachinnam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलोप्स्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेनामित्रनगरमिव महाराजेन । विशोषिष्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेन गोष्पदवारीव महातपेन
vilopsyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvenāmitranagaramiva mahārājena / viśoṣiṣyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvena goṣpadavārīva mahātapena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलायिष्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेन वध्यविमुक्त इव धूर्तपुरुषः । उद्भ्रामिष्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेन अग्निदाहेनेव मधुकरवृन्दम्
palāyiṣyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvena vadhyavimukta iva dhūrtapuruṣaḥ / udbhrāmiṣyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvena agnidāheneva madhukaravṛndam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोषिष्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेन राष्ट्रभ्रष्ट इव धर्मराजः । ध्यायिष्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेन जीर्णक्रोञ्च इव लूनपक्षः
roṣiṣyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvena rāṣṭrabhraṣṭa iva dharmarājaḥ / dhyāyiṣyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvena jīrṇakroñca iva lūnapakṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभर्त्स्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेन क्षीणपथ्यादन इवाटवीकान्तारे । विलपिष्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेन भिन्नयानपात्र इव महार्णवे
vibhartsyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvena kṣīṇapathyādana ivāṭavīkāntāre / vilapiṣyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvena bhinnayānapātra iva mahārṇave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आम्लायिष्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेन कल्पदाह इव तृणवनस्पतयः । विकिरिष्यसे त्वमद्य पापीयं बोधिसत्त्वेन महावज्रेणेव गिरिकूटम्
āmlāyiṣyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvena kalpadāha iva tṛṇavanaspatayaḥ / vikiriṣyase tvamadya pāpīyaṃ bodhisattvena mahāvajreṇeva girikūṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं खलु भिक्षवो बोधिपरिचारिका देवपुत्राः षोडशाकारैर्मारं विच्छन्दयन्ति स्म । न च मारः पापीयान् विनिवर्तते स्म ॥ तत्रेदमुच्यते - भूतां चोदन श्रुत्व देवतगणा न निवर्तते सो ऽन्तको उच्छेथा हनथा विलुम्पथ इमां मा दास्यथा जीवितम् । एषोत्तीर्ण स्वयं ममापि विषयां तारिष्यते चापरां नान्यं मोक्ष वदेमि किंचि श्रमणे उत्थापयेत्प्रक्रमेत्
evaṃ khalu bhikṣavo bodhiparicārikā devaputrāḥ ṣoḍaśākārairmāraṃ vicchandayanti sma / na ca māraḥ pāpīyān vinivartate sma // tatredamucyate - bhūtāṃ codana śrutva devatagaṇā na nivartate so 'ntako ucchethā hanathā vilumpatha imāṃ mā dāsyathā jīvitam / eṣottīrṇa svayaṃ mamāpi viṣayāṃ tāriṣyate cāparāṃ nānyaṃ mokṣa vademi kiṃci śramaṇe utthāpayetprakramet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधिसत्त्व आह - मेरुः पर्वतराज स्थानतु चले सर्वं जगन्नो भवेत् सर्वे तारकसंघ भूमि प्रपते सज्योतिषेन्दुर्नभात् । सर्वा सत्त्व करेय एकमतयः शुष्येन्महासागरो न त्वेव द्रुमराजमूलुपगतश्चाल्येत् अस्मद्विधः
bodhisattva āha - meruḥ parvatarāja sthānatu cale sarvaṃ jaganno bhavet sarve tārakasaṃgha bhūmi prapate sajyotiṣendurnabhāt / sarvā sattva kareya ekamatayaḥ śuṣyenmahāsāgaro na tveva drumarājamūlupagataścālyet asmadvidhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार आह - कामेश्वरो ऽस्मि वसिता इह सर्वलोके देवा सदानवगणा मनुजाश्च तिर्या । व्याप्ता मया मम वशेन च यान्ति सर्वे उत्तिष्ठ मह्य विषयस्थ वचं कुरुष्व
māra āha - kāmeśvaro 'smi vasitā iha sarvaloke devā sadānavagaṇā manujāśca tiryā / vyāptā mayā mama vaśena ca yānti sarve uttiṣṭha mahya viṣayastha vacaṃ kuruṣva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधिसत्त्वः आह - कामेश्वरो ऽसि यदि व्यक्तमनीश्वरो ऽसि धर्मेश्वरो ऽहमपि पश्यसि तत्त्वतो माम् । कामेश्वरो ऽसि यदि दुर्गति न प्रयासि प्राप्स्यामि बोधिमवशस्य तु पश्यतस्ते
bodhisattvaḥ āha - kāmeśvaro 'si yadi vyaktamanīśvaro 'si dharmeśvaro 'hamapi paśyasi tattvato mām / kāmeśvaro 'si yadi durgati na prayāsi prāpsyāmi bodhimavaśasya tu paśyataste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार आह - एकात्मकः श्रमण किं प्रकरोषि रण्ये यं प्रार्थयस्यसुलभः खलु संप्रयोगः । भृग्वङ्गिरप्रभृतिभिस्तपसो प्रयत्ना प्राप्तं न तत्पदवरं मनुजः कुतस्त्वम्
māra āha - ekātmakaḥ śramaṇa kiṃ prakaroṣi raṇye yaṃ prārthayasyasulabhaḥ khalu saṃprayogaḥ / bhṛgvaṅgiraprabhṛtibhistapaso prayatnā prāptaṃ na tatpadavaraṃ manujaḥ kutastvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं न नित्यमिति चात्मनि संश्रयद्भिः मोक्षं च देशगमनस्थितमाश्रयद्भिः
nityaṃ na nityamiti cātmani saṃśrayadbhiḥ mokṣaṃ ca deśagamanasthitamāśrayadbhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते तत्वतो ऽर्थरहिताः पुरुषं वदन्ति व्यापिं प्रदेशगत शाश्वतमाहुरेके । मूर्तं न मूर्तमगुणं गुणिनां तथैव कर्ता न कर्त इति चाप्यपरे ब्रुवन्ति
te tatvato 'rtharahitāḥ puruṣaṃ vadanti vyāpiṃ pradeśagata śāśvatamāhureke / mūrtaṃ na mūrtamaguṇaṃ guṇināṃ tathaiva kartā na karta iti cāpyapare bruvanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्याद्य बोधि विरजामिह चासनस्थः त्वां जित्व मार विहतं सबलं ससैन्यम् । वर्तेष्यि अस्य जगतः प्रभवोद्भवं च निर्वाण दुःखशमनं तथ शीतिभावम्
prāpyādya bodhi virajāmiha cāsanasthaḥ tvāṃ jitva māra vihataṃ sabalaṃ sasainyam / varteṣyi asya jagataḥ prabhavodbhavaṃ ca nirvāṇa duḥkhaśamanaṃ tatha śītibhāvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मारः क्रुद्धो दुष्टो रुष्टः परुषगिर पुन तु भणते गृहाण सुगौतमं एषो ह्येको ऽरण्ये न्यस्तो ग्रहिय मम पुरतु व्रजथा लघुं वशु कुर्वथा । शीघ्रं गत्वा मह्यं गेहे हडिनिगडयुगलविकृतं करोथ दुवारिकं स्वा मं द्रक्ष्ये दुःखेनार्तं बहुविविधजवितरवितं मरूण व चेटकम्
māraḥ kruddho duṣṭo ruṣṭaḥ paruṣagira puna tu bhaṇate gṛhāṇa sugautamaṃ eṣo hyeko 'raṇye nyasto grahiya mama puratu vrajathā laghuṃ vaśu kurvathā / śīghraṃ gatvā mahyaṃ gehe haḍinigaḍayugalavikṛtaṃ karotha duvārikaṃ svā maṃ drakṣye duḥkhenārtaṃ bahuvividhajavitaravitaṃ marūṇa va ceṭakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधिसत्त्व आह - शक्याकाशे लेख्यं चित्रं बहुविविधविकृत पदशः प्रकर्तु पृथक्पृथक् शक्यो वायुः पाशैर्बद्धुं दिशविदिशगमनजवितो नरेण सुयत्नतः । शक्या कर्तुं चन्द्रादित्यौ तमतिमिरवितिमिरकरौ नभो ऽद्य महीतलं शक्यो नाहं त्वत्सादृश्यैर्बहुभिरपि गणनविरुतैर्द्रुमात्प्रतिचालितुम्
bodhisattva āha - śakyākāśe lekhyaṃ citraṃ bahuvividhavikṛta padaśaḥ prakartu pṛthakpṛthak śakyo vāyuḥ pāśairbaddhuṃ diśavidiśagamanajavito nareṇa suyatnataḥ / śakyā kartuṃ candrādityau tamatimiravitimirakarau nabho 'dya mahītalaṃ śakyo nāhaṃ tvatsādṛśyairbahubhirapi gaṇanavirutairdrumātpraticālitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्युत्थिता बलवती नमुचेश्चमू सा हाकारशङ्खरवभेरिमृदङ्गशब्दैः । ह पुत्र वत्स दयिता किमसि प्रनष्टो दृष्ट्वा इमां नमुचिसेनमतीव भीमाम्
abhyutthitā balavatī namuceścamū sā hākāraśaṅkharavabherimṛdaṅgaśabdaiḥ / ha putra vatsa dayitā kimasi pranaṣṭo dṛṣṭvā imāṃ namucisenamatīva bhīmām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाम्बूनदाकनकचम्पकगर्भगौरा सुकुमार देवनरसंस्तुत पूजनीय । अद्य प्रयास्यसि विनाशु महारणेस्मिं मारस्य एष्यसि वशं असुरस्य वेन्दुः आकाशु त्रासयितुमिच्छति यो ह्यविद्वान् सो ऽस्मद्विधं द्रुमवराद् ग्रहणाय इच्छेत्
jāmbūnadākanakacampakagarbhagaurā sukumāra devanarasaṃstuta pūjanīya / adya prayāsyasi vināśu mahāraṇesmiṃ mārasya eṣyasi vaśaṃ asurasya venduḥ ākāśu trāsayitumicchati yo hyavidvān so 'smadvidhaṃ drumavarād grahaṇāya icchet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भित्त्वा च यो रजु गणेय महासहस्र लोम्ना च सागरजलं च समुद्धरेद्यः । वज्रामयां गिरिवरां विकिरेत्क्षणाच्च सो चापि मां तरुगतं न विहेठयेत
bhittvā ca yo raju gaṇeya mahāsahasra lomnā ca sāgarajalaṃ ca samuddharedyaḥ / vajrāmayāṃ girivarāṃ vikiretkṣaṇācca so cāpi māṃ tarugataṃ na viheṭhayeta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगमन्तरस्मि स्थित मारु प्रदुष्टचित्तो निष्कोष पाणिनमसिं प्रगृहीत्व तीक्ष्णम् । उत्तिष्ठ शीघ्र श्रमणास्ममतेन गच्छ मा वेणुयष्टि हरितां व छिनद्मि ते ऽद्य
yugamantarasmi sthita māru praduṣṭacitto niṣkoṣa pāṇinamasiṃ pragṛhītva tīkṣṇam / uttiṣṭha śīghra śramaṇāsmamatena gaccha mā veṇuyaṣṭi haritāṃ va chinadmi te 'dya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधिसत्त्व आह - सर्वेयं त्रिसहस्र मेदिनि यदि मारैः प्रपूर्णा भवेत् सर्वेषां यथ मेरु पर्वतवरः पाणीषु खङ्गो भवेत् । ते मह्यं न समर्थ लोम चलितुं प्रागेव मां घातितुं मा दूषी नतिवेल संप्रनदहे स्मारेमि ते ऽनदृढम्
bodhisattva āha - sarveyaṃ trisahasra medini yadi māraiḥ prapūrṇā bhavet sarveṣāṃ yatha meru parvatavaraḥ pāṇīṣu khaṅgo bhavet / te mahyaṃ na samartha loma calituṃ prāgeva māṃ ghātituṃ mā dūṣī nativela saṃpranadahe smāremi te 'nadṛḍham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विध्यन्ति शैलशिखरां ज्वलिताग्निवर्णां वृक्षां समूलक क्षिपी तथ ताम्रलोहम् । उष्ट्राश्च गोगजमुखास्तथ भैरवाक्षा आशीविषा भुजग दृष्टिविषाश्च घोराः
vidhyanti śailaśikharāṃ jvalitāgnivarṇāṃ vṛkṣāṃ samūlaka kṣipī tatha tāmraloham / uṣṭrāśca gogajamukhāstatha bhairavākṣā āśīviṣā bhujaga dṛṣṭiviṣāśca ghorāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेघेव उत्थित चतुर्दिश गर्जमाना वज्राशनी तथ अयोगुड वर्षमाणाः । असिशक्तितीष्णपरशुं सविषांश्च बाणां भिन्दन्ति मेदिनितलं प्रमथन्ति वृक्षां
megheva utthita caturdiśa garjamānā vajrāśanī tatha ayoguḍa varṣamāṇāḥ / asiśaktitīṣṇaparaśuṃ saviṣāṃśca bāṇāṃ bhindanti medinitalaṃ pramathanti vṛkṣāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाहूशतैः शरशतानि क्षिपन्ति केचि आशीविषां हुतवहांश्च मुखा सृजन्ति । मकरादिकांश्च जलजानुदधेर्गृहीत्वा विध्यन्ति केचि भुजगां गरुडाश्च भूत्वा
bāhūśataiḥ śaraśatāni kṣipanti keci āśīviṣāṃ hutavahāṃśca mukhā sṛjanti / makarādikāṃśca jalajānudadhergṛhītvā vidhyanti keci bhujagāṃ garuḍāśca bhūtvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचित्सुमेरुसदृशानयसा गुडानि तप्ताग्निवर्णशिखरा निक्षिपन्ति रुष्टाः । आसाद्य मेदिनितलं क्षुभयन्ति चोर्वीं हेष्ठा पस्कन्ध सलिलस्य विलोडयन्ति
kecitsumerusadṛśānayasā guḍāni taptāgnivarṇaśikharā nikṣipanti ruṣṭāḥ / āsādya medinitalaṃ kṣubhayanti corvīṃ heṣṭhā paskandha salilasya viloḍayanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचित्पतन्ति पुरतस्तथ पृष्ठतो ऽस्य वामे च दक्षिण पतन्ति अहो ति वत्स । विपरीतहस्तचरणा ज्वलितोत्तमाङ्गा नेत्रेभि निश्चरति विद्युदिव प्रदीप्ता
kecitpatanti puratastatha pṛṣṭhato 'sya vāme ca dakṣiṇa patanti aho ti vatsa / viparītahastacaraṇā jvalitottamāṅgā netrebhi niścarati vidyudiva pradīptā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा विकारविकृता नमुचेस्तु सेना मायाकृतं च यथ प्रेक्षति शुद्धसत्त्वः । नैवात्र मारु न बलं न जगन्न चात्मा उदचन्द्ररूपसदृशो भ्रमति त्रिलोकः
dṛṣṭvā vikāravikṛtā namucestu senā māyākṛtaṃ ca yatha prekṣati śuddhasattvaḥ / naivātra māru na balaṃ na jaganna cātmā udacandrarūpasadṛśo bhramati trilokaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्षुर्न इस्त्रि पुरुषो नपि चात्मनीयं स्रोतं च घ्राण तथा जिह्व तथैव कायः । अध्यात्मशून्य बहिशून्य प्रतीत्य जाता धर्मा इमे करकवेदकवीतिवृत्ताः
cakṣurna istri puruṣo napi cātmanīyaṃ srotaṃ ca ghrāṇa tathā jihva tathaiva kāyaḥ / adhyātmaśūnya bahiśūnya pratītya jātā dharmā ime karakavedakavītivṛttāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो सत्यवाक्यमकरोत्सद सत्यवादी येनेह सत्यवचनेनिम शून्य धर्माः । ये केचि सौम्य विनये अनुकूलपक्षाः ते शस्त्र पाणिषु निरीक्षिषु पुष्पदामां
so satyavākyamakarotsada satyavādī yeneha satyavacanenima śūnya dharmāḥ / ye keci saumya vinaye anukūlapakṣāḥ te śastra pāṇiṣu nirīkṣiṣu puṣpadāmāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो दक्षिणे करतले रचिताग्रजाले ताम्रैर्नखैः सुरुचिरैः सहस्रारचक्रे । जाम्बूनदार्चिसदृशैः शुभपुण्यजुष्टे मूर्ध्नातु याव स्पृशते चरणां सलीलम्
so dakṣiṇe karatale racitāgrajāle tāmrairnakhaiḥ suruciraiḥ sahasrāracakre / jāmbūnadārcisadṛśaiḥ śubhapuṇyajuṣṭe mūrdhnātu yāva spṛśate caraṇāṃ salīlam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाहुं प्रसार्य यथ विद्युदिवा नभस्था आभाषते वसुमतीनिय मह्य साक्षी । चित्रा मि यज्ञ नयुतानपि यष्ट पूर्वे न मि जातु याचनक बन्धकृता नु दास्ये
bāhuṃ prasārya yatha vidyudivā nabhasthā ābhāṣate vasumatīniya mahya sākṣī / citrā mi yajña nayutānapi yaṣṭa pūrve na mi jātu yācanaka bandhakṛtā nu dāsye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपो मि साक्षि तथ तेज तथैव वायु ब्रह्मा प्रजापति सजोतिष चन्द्रसूर्याः । बुद्धा मि साक्षि दशसु स्थित ये दिशासु यथ मह्य शीलव्रतौद्गत बोधिअङ्गाः
āpo mi sākṣi tatha teja tathaiva vāyu brahmā prajāpati sajotiṣa candrasūryāḥ / buddhā mi sākṣi daśasu sthita ye diśāsu yatha mahya śīlavrataudgata bodhiaṅgāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर प्रमाण मम साक्षि तथा अभिज्ञा अनुपूर्वबोधिचरि सर्व ममेह साक्षी
catura pramāṇa mama sākṣi tathā abhijñā anupūrvabodhicari sarva mameha sākṣī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावन्ति सत्त्व निखिला दशसु दिशासु यत्तेषु पुण्य बल शीलु तथैव ज्ञानम् । यज्ञा निरर्गड य यष्ट शठः कलीभिः ते मह्य रोम शतिमां कल नोपयन्ति
yāvanti sattva nikhilā daśasu diśāsu yatteṣu puṇya bala śīlu tathaiva jñānam / yajñā nirargaḍa ya yaṣṭa śaṭhaḥ kalībhiḥ te mahya roma śatimāṃ kala nopayanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो पाणिना धरणि आहनते सलीलं रणते इयं वसुमती यथ कंसपात्री । मारो निशम्य रवु मेदिनिये निरस्तः शृणुते वचं हनत गृह्णतु कृष्णबन्धुम्
so pāṇinā dharaṇi āhanate salīlaṃ raṇate iyaṃ vasumatī yatha kaṃsapātrī / māro niśamya ravu mediniye nirastaḥ śṛṇute vacaṃ hanata gṛhṇatu kṛṣṇabandhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रस्विन्नगात्रु हततेजु विवर्णवक्त्रो मारो जराभिहतु आत्मनु संप्रपश्यी । उरताड क्रन्दतु भयार्तु अनाथभूतो भ्रान्तं मनो नमुचितो गतु चित्त मोहम्
prasvinnagātru hatateju vivarṇavaktro māro jarābhihatu ātmanu saṃprapaśyī / uratāḍa krandatu bhayārtu anāthabhūto bhrāntaṃ mano namucito gatu citta moham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्त्यश्वयानरथ भूमितले निरस्ताः धावन्ति राक्षस कुभाण्ड पिशाच भीताः । संमूढ मार्ग न लभन्ति अलेनत्राणाः पक्षी दवाग्निपतनेव निरीक्ष्य क्रान्ताः
hastyaśvayānaratha bhūmitale nirastāḥ dhāvanti rākṣasa kubhāṇḍa piśāca bhītāḥ / saṃmūḍha mārga na labhanti alenatrāṇāḥ pakṣī davāgnipataneva nirīkṣya krāntāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माता स्वसा पितर पुत्र तथैव भ्राता पृच्छन्ति तत्र कहि दृष्ट कहिं गता वा । अन्योन्य विग्रह करोन्ति तथैव हेठाः प्राप्ता वयं व्यसन जीवित नावकाशः
mātā svasā pitara putra tathaiva bhrātā pṛcchanti tatra kahi dṛṣṭa kahiṃ gatā vā / anyonya vigraha karonti tathaiva heṭhāḥ prāptā vayaṃ vyasana jīvita nāvakāśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा मारसेन विपुला महती अक्षोभ्या विभ्रष्ट सर्व विरलीकृत नैव संधिः । दिवसानि सप्त अभिजानि परस्परेण आभासि दृष्ट यदि जीवसि तं खु प्रीताः
sā mārasena vipulā mahatī akṣobhyā vibhraṣṭa sarva viralīkṛta naiva saṃdhiḥ / divasāni sapta abhijāni paraspareṇa ābhāsi dṛṣṭa yadi jīvasi taṃ khu prītāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा वृक्षदेवत तदा करुणां हि कृत्वा वारीघाटं ग्रहिय सिञ्चति कृष्णबन्धुम् । उत्तिष्ठ शीघ्र व्रज हे म पुनो विलम्ब एवं हि तेष भवते गुरुउद्धराणाम्
sā vṛkṣadevata tadā karuṇāṃ hi kṛtvā vārīghāṭaṃ grahiya siñcati kṛṣṇabandhum / uttiṣṭha śīghra vraja he ma puno vilamba evaṃ hi teṣa bhavate guruuddharāṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार आह - दुःखं भयं व्यसन शोक विनाशनं च धिक्कारशब्दमवमानगतं च दैन्यम् । प्राप्तो ऽस्मि अद्य अपराध्य सुशुद्धसत्वे अश्रुत्व वाक्य मधुरं हितमात्मजानाम्
māra āha - duḥkhaṃ bhayaṃ vyasana śoka vināśanaṃ ca dhikkāraśabdamavamānagataṃ ca dainyam / prāpto 'smi adya aparādhya suśuddhasatve aśrutva vākya madhuraṃ hitamātmajānām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवता आह - भयं च दुःखं व्यसनं च दैन्यं धिक्कारशब्दं वधबन्धनं च । दोषाननेकां लभते ह्यविद्वान् निरापराधेष्वपि राध्यते यः
devatā āha - bhayaṃ ca duḥkhaṃ vyasanaṃ ca dainyaṃ dhikkāraśabdaṃ vadhabandhanaṃ ca / doṣānanekāṃ labhate hyavidvān nirāparādheṣvapi rādhyate yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवासुरा गरुड राक्षस किन्नरेन्द्रा ब्रह्माथ शक्र परनिर्मित साकनिष्ठाः । भाषन्ति तस्य विजयं जय लोकवीर यत्रेदृशी नमुचिसेन त्वया निरस्ता
devāsurā garuḍa rākṣasa kinnarendrā brahmātha śakra paranirmita sākaniṣṭhāḥ / bhāṣanti tasya vijayaṃ jaya lokavīra yatredṛśī namucisena tvayā nirastā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हारार्धचन्द्र ध्वज छत्रपताक देन्ती पुष्पागरू तगरचन्दनचूर्णवर्षां । तूर्या पराहनिय वाक्यमुदीरयन्ते अच्छा द्रुमे तुव च शूर जितारिसिंहा
hārārdhacandra dhvaja chatrapatāka dentī puṣpāgarū tagaracandanacūrṇavarṣāṃ / tūryā parāhaniya vākyamudīrayante acchā drume tuva ca śūra jitārisiṃhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रैव चासनवरे लभसे ऽद्य बोधिं आवेणिकां दशबलां प्रतिसंविदं च । सर्वं च बुद्धविषयं लभसे ऽद्य शूर मैत्रा विजित्य विपुलां शठमारपक्षां
atraiva cāsanavare labhase 'dya bodhiṃ āveṇikāṃ daśabalāṃ pratisaṃvidaṃ ca / sarvaṃ ca buddhaviṣayaṃ labhase 'dya śūra maitrā vijitya vipulāṃ śaṭhamārapakṣāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह मारधर्षणकृते च रणे प्रवृत्ते संबोधिसत्त्वबलविक्रम येभि दृष्टम् । षट्त्रिंशकोटिनयुता चतुरे च विंशा येभिर्मनः प्रणिहितं वरबुद्धबोधौ
iha māradharṣaṇakṛte ca raṇe pravṛtte saṃbodhisattvabalavikrama yebhi dṛṣṭam / ṣaṭtriṃśakoṭinayutā cature ca viṃśā yebhirmanaḥ praṇihitaṃ varabuddhabodhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.