Lalitavistara 6

गर्भावक्रान्तिपरिवर्तः षष्ठः । इति हि भिक्षवः शिशिरकालविनिर्गते वैशाखमासे विशाखानक्षत्रानुगते ऋतुप्रवरे वसन्तकालसमये तरुवरपत्राकीर्णे वरप्रवरपुष्पसंकुसुमिते शीतोष्णतमोरजोविगते मृदुशाद्वले सुसंस्थिते त्रिभुवनज्येष्ठो लोकमहितो व्यवलोक्य ऋतुकालसमये पञ्चदश्यां पूर्णमास्यां पोषधगृहीताया मातुः पुष्यनक्षत्रयोगेन बोधिसत्त्वस्तुषितवरभवनाच्च्युत्वा स्मृतः संप्रजानन् पाण्डुरो गजपोतो भूत्वा षड्दन्त इन्द्रगोपकशिराः सुवर्णराजीदन्तः सर्वाङ्गप्रत्यङ्गो ऽहीनेन्द्रियो जनन्या दक्षिणायां कुक्षाववक्रामत् । अवक्रान्तश्च स दक्षिणावचरो ऽभून्न जातु वामावचरः । मायादेवी सुखशयनप्रसुप्ता इमं स्वप्नमपश्यत् - हिमरजतनिभश्च षड्विषाणः सुचरण चारुभुजः सुरक्तशीर्षः । उदरमुपगतो गजप्रधानो ललितगतिर्दृढवज्रगात्रसंधिः

garbhāvakrāntiparivartaḥ ṣaṣṭhaḥ / iti hi bhikṣavaḥ śiśirakālavinirgate vaiśākhamāse viśākhānakṣatrānugate ṛtupravare vasantakālasamaye taruvarapatrākīrṇe varapravarapuṣpasaṃkusumite śītoṣṇatamorajovigate mṛduśādvale susaṃsthite tribhuvanajyeṣṭho lokamahito vyavalokya ṛtukālasamaye pañcadaśyāṃ pūrṇamāsyāṃ poṣadhagṛhītāyā mātuḥ puṣyanakṣatrayogena bodhisattvastuṣitavarabhavanāccyutvā smṛtaḥ saṃprajānan pāṇḍuro gajapoto bhūtvā ṣaḍdanta indragopakaśirāḥ suvarṇarājīdantaḥ sarvāṅgapratyaṅgo 'hīnendriyo jananyā dakṣiṇāyāṃ kukṣāvavakrāmat / avakrāntaśca sa dakṣiṇāvacaro 'bhūnna jātu vāmāvacaraḥ / māyādevī sukhaśayanaprasuptā imaṃ svapnamapaśyat - himarajatanibhaśca ṣaḍviṣāṇaḥ sucaraṇa cārubhujaḥ suraktaśīrṣaḥ / udaramupagato gajapradhāno lalitagatirdṛḍhavajragātrasaṃdhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च मम सुख जातु एवरूपं दृष्टमपि श्रुतं नापि चानुभूतम् । कायसुखचित्तसौख्यभावा यथरिव ध्यानसमाहिता अभूवम्

na ca mama sukha jātu evarūpaṃ dṛṣṭamapi śrutaṃ nāpi cānubhūtam / kāyasukhacittasaukhyabhāvā yathariva dhyānasamāhitā abhūvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु मायादेवी आभरणविगलितवसना प्रह्लादितकायचित्ता प्रीतिप्रामोद्यप्रसादप्रतिलब्धा शयनवरतलादुत्थाय नारीगणपरिवृता पुरस्कृता प्रासादवरशिखरादवतीर्य येनाशोकवनिका तेनोपजगाम । सा अशोकवनिकायां सुखोपविष्टा राज्ञः शुद्धोदनस्य दूतं प्रेषयति स्म - आगच्छतु देवो देवी ते द्रष्टुकामेति ॥ अथ स राजा शुद्धोदनस्तद्वचनं श्रुत्वा प्रहर्षितमना आकम्पितशरीरो भद्रासनादुत्थाय अमात्यनैगमपार्षद्यबन्धुजनपरिवृतो येनाशोकवनिका तेनोपसंक्रामत्, उपसंक्रान्तश्च न शक्नोति स्म अशोकवनिकां प्रवेष्टुम् । गुरुतरमिवात्मानं मन्यते स्म । अशोकवनिकाद्वारे स्थितो मुहूर्तं संचिन्त्य तस्यां वेलायामिमां गाथामभाषत - न स्मरि रणशौण्डि मूर्धसंस्थस्य मह्यम् एव गुरु शरीरं मन्यमी यादृशो ऽद्य । स्वकुलगृहमद्य न प्रभोमि प्रवेष्टुं किमिह मम भवे ऽङ्गो कान्व पृच्छेय चाहम्

atha khalu māyādevī ābharaṇavigalitavasanā prahlāditakāyacittā prītiprāmodyaprasādapratilabdhā śayanavaratalādutthāya nārīgaṇaparivṛtā puraskṛtā prāsādavaraśikharādavatīrya yenāśokavanikā tenopajagāma / sā aśokavanikāyāṃ sukhopaviṣṭā rājñaḥ śuddhodanasya dūtaṃ preṣayati sma - āgacchatu devo devī te draṣṭukāmeti // atha sa rājā śuddhodanastadvacanaṃ śrutvā praharṣitamanā ākampitaśarīro bhadrāsanādutthāya amātyanaigamapārṣadyabandhujanaparivṛto yenāśokavanikā tenopasaṃkrāmat, upasaṃkrāntaśca na śaknoti sma aśokavanikāṃ praveṣṭum / gurutaramivātmānaṃ manyate sma / aśokavanikādvāre sthito muhūrtaṃ saṃcintya tasyāṃ velāyāmimāṃ gāthāmabhāṣata - na smari raṇaśauṇḍi mūrdhasaṃsthasya mahyam eva guru śarīraṃ manyamī yādṛśo 'dya / svakulagṛhamadya na prabhomi praveṣṭuṃ kimiha mama bhave 'ṅgo kānva pṛccheya cāham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु शुद्धावासकायिका देवपुत्रा गगनतलगता अर्धकायमभिनिर्माय राजानं गाथयाध्यभाषन्त - व्रततपगुणयुक्तस्तिस्रलोकेषु पूज्यो मैत्रकरुणलाभी पुण्यज्ञानाभिषिक्तः । तुषितपुरि च्यवित्वा बोधिसत्त्वो महात्मा नृपति तव सुतत्वं मायकुक्षौपपन्नः

atha khalu śuddhāvāsakāyikā devaputrā gaganatalagatā ardhakāyamabhinirmāya rājānaṃ gāthayādhyabhāṣanta - vratatapaguṇayuktastisralokeṣu pūjyo maitrakaruṇalābhī puṇyajñānābhiṣiktaḥ / tuṣitapuri cyavitvā bodhisattvo mahātmā nṛpati tava sutatvaṃ māyakukṣaupapannaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशनख तद कृत्वा स्वं शिरं कम्पयन्तो नृपतिरनुप्रविष्टश्चित्रिकारानुयुक्तः । माय तद निरीक्ष्य मानदर्पोपनीतां वदहि कुरुमि किं ते किं प्रयोगो भणाहि

daśanakha tada kṛtvā svaṃ śiraṃ kampayanto nṛpatiranupraviṣṭaścitrikārānuyuktaḥ / māya tada nirīkṣya mānadarpopanītāṃ vadahi kurumi kiṃ te kiṃ prayogo bhaṇāhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव्याह - हिमरजतनिकाशश्चन्द्रसूर्यातिरेकः सुचरण सुविभक्तः षड्विषाणो महात्मा । गजवरु दृढसंधिर्वज्रकल्पः सुरूपः उदरि मम प्रविष्टस्तस्य हेतुं श्रुणुष्व

devyāha - himarajatanikāśaścandrasūryātirekaḥ sucaraṇa suvibhaktaḥ ṣaḍviṣāṇo mahātmā / gajavaru dṛḍhasaṃdhirvajrakalpaḥ surūpaḥ udari mama praviṣṭastasya hetuṃ śruṇuṣva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वितिमिर त्रिसहस्रां पश्यमी भ्राजमानां देवनयुत देवा ये स्तुवन्ती सयाना । न च मम खिलदोषो नैव रोषो न मोहो ध्यानसुखसमङ्गी जानमी शान्तचित्ता

vitimira trisahasrāṃ paśyamī bhrājamānāṃ devanayuta devā ye stuvantī sayānā / na ca mama khiladoṣo naiva roṣo na moho dhyānasukhasamaṅgī jānamī śāntacittā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधु नृपति शीघ्रं ब्राह्मणानानयास्मिन् वेदसुपिनपाठा ये गृहेषू विधिज्ञाः । सुपिनु मम हि येमं व्याकरी तत्त्वयुक्तं किमिद मम भवेया श्रेयु पापं कुलस्य

sādhu nṛpati śīghraṃ brāhmaṇānānayāsmin vedasupinapāṭhā ye gṛheṣū vidhijñāḥ / supinu mama hi yemaṃ vyākarī tattvayuktaṃ kimida mama bhaveyā śreyu pāpaṃ kulasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वचनमिमु श्रुणित्वा पार्थिवस्तत्क्षणेन ब्राह्मण कृतवेदानानयच्छास्त्रपाठान् । माय पुरत स्थित्वा ब्राह्मणानामवोचत् सुपिन मयि ह दृष्टस्तस्य हेतुं शृणोथ

vacanamimu śruṇitvā pārthivastatkṣaṇena brāhmaṇa kṛtavedānānayacchāstrapāṭhān / māya purata sthitvā brāhmaṇānāmavocat supina mayi ha dṛṣṭastasya hetuṃ śṛṇotha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणा आहुः - ब्रूहि देवि त्वया कीदृशं स्वप्नं दृष्टम् । श्रुत्वा ज्ञास्यामः । देव्याह - हिमरजतनिकाशश्चन्द्रसूर्यातिरेकः सुचरण सुविभक्तः षड्विषाणो महात्मा । गजवरु दृढसंधिर्वज्रकल्पः सुरूपः उदरि मम प्रविष्टस्तस्य हेतुं शृणोथ

brāhmaṇā āhuḥ - brūhi devi tvayā kīdṛśaṃ svapnaṃ dṛṣṭam / śrutvā jñāsyāmaḥ / devyāha - himarajatanikāśaścandrasūryātirekaḥ sucaraṇa suvibhaktaḥ ṣaḍviṣāṇo mahātmā / gajavaru dṛḍhasaṃdhirvajrakalpaḥ surūpaḥ udari mama praviṣṭastasya hetuṃ śṛṇotha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वचनमिमु श्रुणित्वा ब्राह्मणा एवमाहुः प्रीति विपुल चिन्त्या नास्ति पापं कुलस्य । पुत्र तव जनेसी लक्षणैर्भूषिताङ्गं राजकुलकुलीनं चक्रवर्ति महात्मं

vacanamimu śruṇitvā brāhmaṇā evamāhuḥ prīti vipula cintyā nāsti pāpaṃ kulasya / putra tava janesī lakṣaṇairbhūṣitāṅgaṃ rājakulakulīnaṃ cakravarti mahātmaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च पुर विजहित्वा कामराज्यं च गेहं प्रव्रजित निरपेक्षः सर्वलोकानुकम्पी । बुद्धो भवति एषो दक्षिणीयस्त्रिलोके अमृतरसवरेणा तर्पयेत् सर्वलोकम्

sa ca pura vijahitvā kāmarājyaṃ ca gehaṃ pravrajita nirapekṣaḥ sarvalokānukampī / buddho bhavati eṣo dakṣiṇīyastriloke amṛtarasavareṇā tarpayet sarvalokam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याकरित्व गिरं सौम्यां भुक्त्वा पार्थिवभोजनम् । आच्छादनानि चोद्गृह्य प्रक्रान्ता ब्राह्मणास्ततः

vyākaritva giraṃ saumyāṃ bhuktvā pārthivabhojanam / ācchādanāni codgṛhya prakrāntā brāhmaṇāstataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति हि भिक्षवो राजा शुद्धोदनो ब्राह्मणेभ्यो लक्षणनैमित्तिकवैपञ्चकेभ्यः स्वप्नाध्यायीपाठकेभ्यः प्रतिश्रुत्य हृष्टस्तुष्ट उदग्र आत्तमनाः प्रमुदितः प्रीतिसौमनस्यजातस्तान् ब्राह्मणान् प्रभूतेन खादनीयभोजनीयास्वादनीयेन संतर्प्य संप्रवार्याच्छादनानि च दत्वा विसर्जयति स्म । तस्यां वेलायां कपिलवस्तुनि महानगरे चतुर्षु नगरद्वारेषु सर्वनगरचत्वरशृङ्गाटकेषु च दानं दापयति स्म अन्नमन्नार्थिकेभ्यः, पानं पानार्थिकेभ्यः, वस्त्राणि वस्त्रार्थिकेभ्यः, यानानि यानार्थिकेभ्यः । एवं गन्धमाल्यविलेपनशय्योपाश्रयं प्राजीविकं प्राजीविकार्थिभ्यो यावदेव बोधिसत्त्वस्य पूजाकर्मणे ॥ अथ खलु भिक्षवो राज्ञः शुद्धोदनस्यैतदभवत् - कतमस्मिन् गृहे मायादेवी सुखमनुपक्लिष्टा विहरेदिति । अथ तत्क्षणमेव चत्वारो महाराजानो राजानं शुद्धोदनमुपसंक्रम्यैवमाहुः - अल्पोत्सुको देव भव सुखं तिष्ठ उपेक्षको । वयं हि बोधिसत्त्वस्य वेश्म वै मापयामहे

iti hi bhikṣavo rājā śuddhodano brāhmaṇebhyo lakṣaṇanaimittikavaipañcakebhyaḥ svapnādhyāyīpāṭhakebhyaḥ pratiśrutya hṛṣṭastuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajātastān brāhmaṇān prabhūtena khādanīyabhojanīyāsvādanīyena saṃtarpya saṃpravāryācchādanāni ca datvā visarjayati sma / tasyāṃ velāyāṃ kapilavastuni mahānagare caturṣu nagaradvāreṣu sarvanagaracatvaraśṛṅgāṭakeṣu ca dānaṃ dāpayati sma annamannārthikebhyaḥ, pānaṃ pānārthikebhyaḥ, vastrāṇi vastrārthikebhyaḥ, yānāni yānārthikebhyaḥ / evaṃ gandhamālyavilepanaśayyopāśrayaṃ prājīvikaṃ prājīvikārthibhyo yāvadeva bodhisattvasya pūjākarmaṇe // atha khalu bhikṣavo rājñaḥ śuddhodanasyaitadabhavat - katamasmin gṛhe māyādevī sukhamanupakliṣṭā viharediti / atha tatkṣaṇameva catvāro mahārājāno rājānaṃ śuddhodanamupasaṃkramyaivamāhuḥ - alpotsuko deva bhava sukhaṃ tiṣṭha upekṣako / vayaṃ hi bodhisattvasya veśma vai māpayāmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु शक्रो देवानामिन्द्रो राजानं शुद्धोदनमुपसंक्रम्यैवमाह - हीना विमाना पालानां त्रयत्रिंशानमुत्तमाः । वैजयन्तसमं वेश्म बोधिसत्त्वस्य दाम्यहम्

atha khalu śakro devānāmindro rājānaṃ śuddhodanamupasaṃkramyaivamāha - hīnā vimānā pālānāṃ trayatriṃśānamuttamāḥ / vaijayantasamaṃ veśma bodhisattvasya dāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु सुयामो देवपुत्रो राजानं शुद्धोदनमुसंक्रम्यैवमाह - मदीयं भवनं दृष्ट्वा विस्मिताः शक्रकोटयः । सुयामभवनं श्रीमद्बोधिसत्त्वस्य दाम्यहम्

atha khalu suyāmo devaputro rājānaṃ śuddhodanamusaṃkramyaivamāha - madīyaṃ bhavanaṃ dṛṣṭvā vismitāḥ śakrakoṭayaḥ / suyāmabhavanaṃ śrīmadbodhisattvasya dāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु संतुषितो देवपुत्रो राजानं शुद्धोदनमुपसंक्रम्यैवमाह - यत्रैव उषितः पूर्वं तुषितेषु महायशाः । तदेव भवनं रम्यं बोधिसत्त्वस्य दाम्यहम्

atha khalu saṃtuṣito devaputro rājānaṃ śuddhodanamupasaṃkramyaivamāha - yatraiva uṣitaḥ pūrvaṃ tuṣiteṣu mahāyaśāḥ / tadeva bhavanaṃ ramyaṃ bodhisattvasya dāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु सुनिर्मितो देवपुत्रो राजानं शुद्धोदनमुपसंक्रम्यैवमाह - मनोमयमहं श्रीमद्वश्म तद्रतनामयम् । बोधिसत्त्वस्य पूजार्थमुपनेष्यामि पार्थिव

atha khalu sunirmito devaputro rājānaṃ śuddhodanamupasaṃkramyaivamāha - manomayamahaṃ śrīmadvaśma tadratanāmayam / bodhisattvasya pūjārthamupaneṣyāmi pārthiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु परनिर्मितवशवर्ती देवपुत्रो राजानं शुद्धोदनमुपसंक्रम्यैवमाह - यावन्तः कामधातुस्था विमानाः शोभनाः क्वचित् । भाभिस्ते मद्विमानस्य भवन्त्यभिहतप्रभाः

atha khalu paranirmitavaśavartī devaputro rājānaṃ śuddhodanamupasaṃkramyaivamāha - yāvantaḥ kāmadhātusthā vimānāḥ śobhanāḥ kvacit / bhābhiste madvimānasya bhavantyabhihataprabhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् प्रयच्छाम्यहं श्रीमद्वेश्म रत्नमयं शुभम् । बोधिसत्त्वस्य पूजार्थमानयिष्यामि पार्थिव

tat prayacchāmyahaṃ śrīmadveśma ratnamayaṃ śubham / bodhisattvasya pūjārthamānayiṣyāmi pārthiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यैः पुष्पैः समाकीर्णं दिव्यगन्धोपवासितम् । उपनामयिष्ये विपुलं यत्र देवी वसिष्यति

divyaiḥ puṣpaiḥ samākīrṇaṃ divyagandhopavāsitam / upanāmayiṣye vipulaṃ yatra devī vasiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रेदमुच्यते - महाव्यूहाय स्थितः समाधिये अचिन्तिया निर्मित निर्मिणित्वा । सर्वेष देवानभिप्राय पूरिता नृपस्य पूर्णश्च तदा मनोरथः

tatredamucyate - mahāvyūhāya sthitaḥ samādhiye acintiyā nirmita nirmiṇitvā / sarveṣa devānabhiprāya pūritā nṛpasya pūrṇaśca tadā manorathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंरूपेण भिक्षव ऋद्धिप्रातिहार्येण समन्वागतो बोधिसत्त्वो मातुः कुक्षिगतो ऽस्थात् । तत्र खलु भगवानायुष्मन्तमानन्दमामन्त्रयते स्म - द्रक्ष्यसि त्वमानन्द रत्नव्यूहं बोधिसत्त्वपरिभोगं यत्र बोधिसत्त्वो मातुः कुक्षिगतो व्याहार्षीत् । आह - पश्येयं भगवन् पश्येयं सुगत । दर्शयति स्म तथागत आयुष्मत आनन्दस्य शक्रस्य देवानामिन्द्रस्य चतुर्णां च लोकपालानां तदन्येषां च देवमनुष्याणाम् । दृष्ट्वा च ते तुष्टा अभूवन् उदग्रा आत्तमनसः प्रमुदिताः प्रीतिसौमनस्यजाताः । स च ब्रह्मा सहापतिः पुनरेव ब्रह्मलोके समारोप्य प्रतिष्ठापयति स्म चैत्यार्थम् ॥ तत्र खलु भगवान् पुनरपि भिक्षूनामन्त्रयते स्म - इति हि भिक्षवो दशमासकुक्षिगतेन बोधिसत्त्वेन षट्त्रिंशन्नयुतानि देवमनुष्याणां त्रिषु यानेषु परिपाचितान्यभूवन् । यत्रेदमुच्यते यत् - बोधिसत्त्व अग्रसत्त्व मातुकुक्षिसंस्थितः प्रकम्पिता च षड्विकार मेदिनी सकानना । सुवर्णवर्ण आभ मुक्त सर्वापाय शोधिता प्रहर्षिताश्च देवसंघ धर्मगञ्जु भेष्यते

evaṃrūpeṇa bhikṣava ṛddhiprātihāryeṇa samanvāgato bodhisattvo mātuḥ kukṣigato 'sthāt / tatra khalu bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate sma - drakṣyasi tvamānanda ratnavyūhaṃ bodhisattvaparibhogaṃ yatra bodhisattvo mātuḥ kukṣigato vyāhārṣīt / āha - paśyeyaṃ bhagavan paśyeyaṃ sugata / darśayati sma tathāgata āyuṣmata ānandasya śakrasya devānāmindrasya caturṇāṃ ca lokapālānāṃ tadanyeṣāṃ ca devamanuṣyāṇām / dṛṣṭvā ca te tuṣṭā abhūvan udagrā āttamanasaḥ pramuditāḥ prītisaumanasyajātāḥ / sa ca brahmā sahāpatiḥ punareva brahmaloke samāropya pratiṣṭhāpayati sma caityārtham // tatra khalu bhagavān punarapi bhikṣūnāmantrayate sma - iti hi bhikṣavo daśamāsakukṣigatena bodhisattvena ṣaṭtriṃśannayutāni devamanuṣyāṇāṃ triṣu yāneṣu paripācitānyabhūvan / yatredamucyate yat - bodhisattva agrasattva mātukukṣisaṃsthitaḥ prakampitā ca ṣaḍvikāra medinī sakānanā / suvarṇavarṇa ābha mukta sarvāpāya śodhitā praharṣitāśca devasaṃgha dharmagañju bheṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुंसंस्थितो महाविमानु नैकरत्नचित्रितो यत्र वीरु आरुहित्व तिष्ठते विनायकः । गन्धोत्तमेन चन्दनेन पूरितो विरोचते यस्यैककर्षु त्रिसहस्रमूल्यरत्नपूरितो

suṃsaṃsthito mahāvimānu naikaratnacitrito yatra vīru āruhitva tiṣṭhate vināyakaḥ / gandhottamena candanena pūrito virocate yasyaikakarṣu trisahasramūlyaratnapūrito

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महासहस्रलोकधातु हेष्वि भिन्दियित्वना उदागतो गुणाकरस्य पद्मओजबिन्दुको । सो सप्तरात्र पुण्यतेज ब्रह्मलोकि उद्गतो गृहीत्व ब्रह्म ओजबिन्दु बोधिसत्त्व नामयी

mahāsahasralokadhātu heṣvi bhindiyitvanā udāgato guṇākarasya padmaojabinduko / so saptarātra puṇyateja brahmaloki udgato gṛhītva brahma ojabindu bodhisattva nāmayī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न अस्ति सर्वसत्त्वकायि भुक्तु यो जरेय तं अन्यत्र भूरि बोधिसत्त्व ब्रह्मकल्पसंनिभे । अनेककल्प पुण्यतेज ओजबिन्दु संस्थितो भुजित्व सत्त्व कायचित्त ज्ञानशुद्ध गच्छिषु

na asti sarvasattvakāyi bhuktu yo jareya taṃ anyatra bhūri bodhisattva brahmakalpasaṃnibhe / anekakalpa puṇyateja ojabindu saṃsthito bhujitva sattva kāyacitta jñānaśuddha gacchiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्र ब्रह्म लोकपाल पूजनाय नायकं त्रीणि काल आगमित्व बोधिसत्त्वमन्तिकम् । वन्दयित्व पूजयित्व धर्म शृणुते वरं प्रदक्षिणं करित्व सर्व गच्छिषू यथागता

śakra brahma lokapāla pūjanāya nāyakaṃ trīṇi kāla āgamitva bodhisattvamantikam / vandayitva pūjayitva dharma śṛṇute varaṃ pradakṣiṇaṃ karitva sarva gacchiṣū yathāgatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिसत्त्व धर्मकाम एन्ति लोकधातुषु प्रभावियूह आसनेषु ते निषण्ण दृश्यिषु । परस्परं च श्रुत्व धर्म यानश्रेष्ठमुत्तमं प्रयान्ति सर्वि हृष्टचित्त वर्णमाल भाषतो

bodhisattva dharmakāma enti lokadhātuṣu prabhāviyūha āsaneṣu te niṣaṇṇa dṛśyiṣu / parasparaṃ ca śrutva dharma yānaśreṣṭhamuttamaṃ prayānti sarvi hṛṣṭacitta varṇamāla bhāṣato

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये च इष्टिदारकासु दुःखिता तदा अभूत् भूतस्पृष्ट क्षिप्तचित्त नग्न पांशुम्रक्षिता । ते च सर्व दृष्ट्व माय भोन्ति लब्धचेतना स्मृतीमतीगतीउपेत गेहि गेहि गच्छिषु

ye ca iṣṭidārakāsu duḥkhitā tadā abhūt bhūtaspṛṣṭa kṣiptacitta nagna pāṃśumrakṣitā / te ca sarva dṛṣṭva māya bhonti labdhacetanā smṛtīmatīgatīupeta gehi gehi gacchiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाततो व पित्ततो व श्लेष्मसंनिपातकैः ये च चक्षुरोग श्रोत्ररोग कायचित्तपीडिता । नैकरूप नैकजाति व्याधिभिश्च ये हता स्थापिते स्म माय मूर्ध्नि पाणि भोन्ति निर्जरा

vātato va pittato va śleṣmasaṃnipātakaiḥ ye ca cakṣuroga śrotraroga kāyacittapīḍitā / naikarūpa naikajāti vyādhibhiśca ye hatā sthāpite sma māya mūrdhni pāṇi bhonti nirjarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथापि वा तृणस्य तूलि भूमितो गृहीत्वना ददाति माय आतुराण सर्वि भोन्ति निर्जरा । सौख्यप्राप्ति निर्विकार गेहि गेहि गच्छिषु भैषज्यभूति वैद्यराजि कुक्षिसंप्रतिष्ठिते

athāpi vā tṛṇasya tūli bhūmito gṛhītvanā dadāti māya āturāṇa sarvi bhonti nirjarā / saukhyaprāpti nirvikāra gehi gehi gacchiṣu bhaiṣajyabhūti vaidyarāji kukṣisaṃpratiṣṭhite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मि कालि मायदेवि स्वातनुं निरीक्षते अदृशाति बोधिसत्त्व कुक्षिये प्रतिष्ठितम् । यथैव चन्द्र अन्तरीक्ष तारकै परीवृतं तथैव नाथु बोधिसत्त्वलक्षणैरलंकृतम्

yasmi kāli māyadevi svātanuṃ nirīkṣate adṛśāti bodhisattva kukṣiye pratiṣṭhitam / yathaiva candra antarīkṣa tārakai parīvṛtaṃ tathaiva nāthu bodhisattvalakṣaṇairalaṃkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नो च तस्य राग दोष नैव मोह बाधते कामछन्दु नैव तस्य ईर्षि नैव हिंसिता । तुष्टचित्त हृष्टचित्त प्रीति सौमनस्थिता क्षुधापिपास शीत उष्ण नैव तस्य बाधते

no ca tasya rāga doṣa naiva moha bādhate kāmachandu naiva tasya īrṣi naiva hiṃsitā / tuṣṭacitta hṛṣṭacitta prīti saumanasthitā kṣudhāpipāsa śīta uṣṇa naiva tasya bādhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अघट्टिताश्च नित्यकाल दिव्यतूर्य वादिषु प्रवर्षयन्ति दिव्यपुष्प गन्धश्रेष्ठ शोभना । देव पश्यि मानुषाश्च मानुषा अमानुषां नो विहेठि नो विहिंसि तत्र ते परस्यरम्

aghaṭṭitāśca nityakāla divyatūrya vādiṣu pravarṣayanti divyapuṣpa gandhaśreṣṭha śobhanā / deva paśyi mānuṣāśca mānuṣā amānuṣāṃ no viheṭhi no vihiṃsi tatra te parasyaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रमन्ति सत्त्व क्रीडयन्ति अन्नपानुदेन्ति च आनन्दशब्द घोषयन्ति हृष्टतुष्टमानसाः ॥ क्षमा रजोअनाकुला च कालि देव वर्षते तृणाश्च पुष्प ओषधीय तस्मि कालि रोहिषु

ramanti sattva krīḍayanti annapānudenti ca ānandaśabda ghoṣayanti hṛṣṭatuṣṭamānasāḥ // kṣamā rajoanākulā ca kāli deva varṣate tṛṇāśca puṣpa oṣadhīya tasmi kāli rohiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजगेहि सप्तरात्र रत्नवर्ष वर्षितो यतो दरिद्रसत्त्व गृह्य दान देन्ति भुञ्जते । नास्ति सत्त्व यो दरिद्र यो च आसि दुःखितो भेरुमूर्ध्नि नन्दनेव एव सत्त्व नन्दिषु

rājagehi saptarātra ratnavarṣa varṣito yato daridrasattva gṛhya dāna denti bhuñjate / nāsti sattva yo daridra yo ca āsi duḥkhito bherumūrdhni nandaneva eva sattva nandiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो च राजु शाकियान पोषधी उपोषितो राज्यकार्यु नो करोति धर्ममेव गोचरी । तपोवनं च सो प्रविष्ट मायादेवी पृच्छते कीदृशेन्ति कायि सौख्य अग्रसत्त्व धारति

so ca rāju śākiyāna poṣadhī upoṣito rājyakāryu no karoti dharmameva gocarī / tapovanaṃ ca so praviṣṭa māyādevī pṛcchate kīdṛśenti kāyi saukhya agrasattva dhārati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.