पुनरपि महामतिराह - किं पुनर्भगवन् वचनमेव परमार्थः, उत यद्वचनेनाभिलप्यते स परमार्थः? भगवानाह - न महामते वचनं परमार्थः, न च यद्वचनेनाभिलप्यते स परमार्थः । तत्कस्य हेतोः? यदुत परमार्थार्यसुखाभिलापप्रवेशित्वात्परमार्थस्य वचनं न परमार्थः । परमार्थस्यु महामते आर्यज्ञानप्रत्यात्मगतिगम्यो न वाग्विकल्पबुद्धिगोचरः । तेन विकल्पो नोद्भावयति परमार्थम् । वचनं पुनर्महामते उत्पन्नप्रध्वंसि चपलं परस्परप्रत्ययहेतुसमुत्पन्नम् । यच्च महामते परस्परप्रत्ययहेतुसमुत्पन्नं तत्परमार्थं नोद्भावयति । स्वपरलक्षणाभावान्महामते बाह्यलक्षणं नोद्भावयति ॥ पुनरपरं महामते स्वचित्तदृश्यमात्रानुसारित्वाद्विविधविचित्रलक्षणबाह्यभावाभावाद्वाग्विकल्पः परमार्थं न विकल्पयति । तस्मात्तर्हि महामते वाग्विचित्रविकल्परहितेन ते भवितव्यम् ॥ तत्रेदमुच्यते - सर्वभावो ऽस्वभावो हि सद्वचनं तथाप्यसत् । शून्यताशून्यतार्थं वा बालो ऽपश्यन् विधावति
punarapi mahāmatirāha - kiṃ punarbhagavan vacanameva paramārthaḥ, uta yadvacanenābhilapyate sa paramārthaḥ? bhagavānāha - na mahāmate vacanaṃ paramārthaḥ, na ca yadvacanenābhilapyate sa paramārthaḥ / tatkasya hetoḥ? yaduta paramārthāryasukhābhilāpapraveśitvātparamārthasya vacanaṃ na paramārthaḥ / paramārthasyu mahāmate āryajñānapratyātmagatigamyo na vāgvikalpabuddhigocaraḥ / tena vikalpo nodbhāvayati paramārtham / vacanaṃ punarmahāmate utpannapradhvaṃsi capalaṃ parasparapratyayahetusamutpannam / yacca mahāmate parasparapratyayahetusamutpannaṃ tatparamārthaṃ nodbhāvayati / svaparalakṣaṇābhāvānmahāmate bāhyalakṣaṇaṃ nodbhāvayati // punaraparaṃ mahāmate svacittadṛśyamātrānusāritvādvividhavicitralakṣaṇabāhyabhāvābhāvādvāgvikalpaḥ paramārthaṃ na vikalpayati / tasmāttarhi mahāmate vāgvicitravikalparahitena te bhavitavyam // tatredamucyate - sarvabhāvo 'svabhāvo hi sadvacanaṃ tathāpyasat / śūnyatāśūnyatārthaṃ vā bālo 'paśyan vidhāvati
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.