Library·Rupa Gosvami: Laghubhagavatamrta·1·1.1

Rupa Gosvami: Laghubhagavatamrta 1.1

पूर्व-खण्डम् श्री-कृष्णामृतम् प्रथम-परिच्छेदः स्वयंरूप-विलास-स्वांशावेश-प्रकाश-लक्षण-भगवत्-तत्त्व-निरूपणम् । ॐ नमः श्री-कृष्णाय -- नमस् तस्मै भगवते कृष्णायाकुण्ठ-मेधसे । यो धत्ते सर्व-भूतानाम् अभवायोशतीः कलाः

pūrva-khaṇḍam śrī-kṛṣṇāmṛtam prathama-paricchedaḥ svayaṃrūpa-vilāsa-svāṃśāveśa-prakāśa-lakṣaṇa-bhagavat-tattva-nirūpaṇam | oṃ namaḥ śrī-kṛṣṇāya -- namas tasmai bhagavate kṛṣṇāyākuṇṭha-medhase | yo dhatte sarva-bhūtānām abhavāyośatīḥ kalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्ण-वर्णं त्विषाकृष्णं साङ्गोपाङ्गास्त्र-पार्षदम् । यज्ञैः सङ्कीर्तन-प्रायैर् यजन्ति हि सु-मेधसः

kṛṣṇa-varṇaṃ tviṣākṛṣṇaṃ sāṅgopāṅgāstra-pārṣadam | yajñaiḥ saṅkīrtana-prāyair yajanti hi su-medhasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुखारविन्द-निस्यन्द-मरन्द-भर-तुन्दिला । ममानन्दं मुकुन्दस्य सन्दुग्धां वेणु-काकली

mukhāravinda-nisyanda-maranda-bhara-tundilā | mamānandaṃ mukundasya sandugdhāṃ veṇu-kākalī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-चैतन्य-मुखोद्गीर्णा हरे-कृष्णेति वर्णकाः । मज्जयन्तो जगत् प्रेम्णि विजयन्तां तद्-आह्वयाः

śrī-caitanya-mukhodgīrṇā hare-kṛṣṇeti varṇakāḥ | majjayanto jagat premṇi vijayantāṃ tad-āhvayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमत्-प्रभुपादाम्भोजैः श्रीमद्-भागवतामृतम् । यद्-व्यतानि तद् एवेदं सङ्क्षेपेण निषेव्यते

śrīmat-prabhupādāmbhojaiḥ śrīmad-bhāgavatāmṛtam | yad-vyatāni tad evedaṃ saṅkṣepeṇa niṣevyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं श्री-कृष्ण-तद्-भक्त-सम्बन्धाद् अमृतं द्विधा । आदौ कृष्णामृतं तत्र सुहृद्भ्यः परिवेष्यते

idaṃ śrī-kṛṣṇa-tad-bhakta-sambandhād amṛtaṃ dvidhā | ādau kṛṣṇāmṛtaṃ tatra suhṛdbhyaḥ pariveṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्बन्धं युक्ति-विस्तारे मयात्र परिमुञ्चता । प्रधानत्वात् पर्माणेषु शब्द एव प्रमाण्यते

nirbandhaṃ yukti-vistāre mayātra parimuñcatā | pradhānatvāt parmāṇeṣu śabda eva pramāṇyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतस् तैः शास्त्र-योनित्वात् इति न्याय-प्रदर्शनात् । शब्दस्यैव प्रमाणत्वं स्वीकृतं परमर्षिभिः

yatas taiḥ śāstra-yonitvāt iti nyāya-pradarśanāt | śabdasyaiva pramāṇatvaṃ svīkṛtaṃ paramarṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च तर्काप्रतिष्ठानात् इति न्याय-विधानतः । अमीभिर् एव सुव्यक्तं तर्कस्यानादरः कृतः

kiṃ ca tarkāpratiṣṭhānāt iti nyāya-vidhānataḥ | amībhir eva suvyaktaṃ tarkasyānādaraḥ kṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोपास्येषु मुख्यत्वं वक्तुम् उत्कर्ष-भूमतः । कृष्णस्य तत्-स्वरूपाणि निरूप्यन्ते क्रमाद् इह

athopāsyeṣu mukhyatvaṃ vaktum utkarṣa-bhūmataḥ | kṛṣṇasya tat-svarūpāṇi nirūpyante kramād iha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं रूपस् तद्-एकात्म-रूप आवेश-नामकः । इत्य् असौ त्रिविधं भाति प्रपञ्चातीत-धामसु

svayaṃ rūpas tad-ekātma-rūpa āveśa-nāmakaḥ | ity asau trividhaṃ bhāti prapañcātīta-dhāmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स्वयंरूपः -- अनन्यापेक्षि यद् रूपं स्वयं-रूपः स उच्यते

tatra svayaṃrūpaḥ -- ananyāpekṣi yad rūpaṃ svayaṃ-rūpaḥ sa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वरः परमः कृष्णः सच्-चिद्-आनन्द-विग्रहः । अनादिर् आदिर् गोविन्दः सर्व-कारण-कारणम्

īśvaraḥ paramaḥ kṛṣṇaḥ sac-cid-ānanda-vigrahaḥ | anādir ādir govindaḥ sarva-kāraṇa-kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति (ब्र्स् ५।१) अत्र तद्-एकात्म-रूपः - यद्-रूपं तद्-अभेदेन स्वरूपेण विराजते । आकृत्यादिभिर् अन्यादृक् स तद्-एकात्म-रूपकः । स विलासः स्वांश इति धत्ते भेद-द्वयं पुनः

iti (BrS 5.1) atra tad-ekātma-rūpaḥ - yad-rūpaṃ tad-abhedena svarūpeṇa virājate | ākṛtyādibhir anyādṛk sa tad-ekātma-rūpakaḥ | sa vilāsaḥ svāṃśa iti dhatte bheda-dvayaṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र विलासः - स्वरूपम् अन्याकारं यत् तस्य भाति विलासतः । प्रायेणात्म-समं शक्त्या स विलासो निगद्यते

tatra vilāsaḥ - svarūpam anyākāraṃ yat tasya bhāti vilāsataḥ | prāyeṇātma-samaṃ śaktyā sa vilāso nigadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परम-व्योम-नाथस् तु गोविन्दस्य यथा स्मृतः । परम-व्योम-नाथस्य वासुदेवश् च यादृशः

parama-vyoma-nāthas tu govindasya yathā smṛtaḥ | parama-vyoma-nāthasya vāsudevaś ca yādṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वांशः - तादृशो न्यून-शक्तिः यो व्यनक्ति स्वांश ईरितः । सङ्कर्षणादिर् मत्स्यादिर् यथा तत्-तत्-स्वधामसु

svāṃśaḥ - tādṛśo nyūna-śaktiḥ yo vyanakti svāṃśa īritaḥ | saṅkarṣaṇādir matsyādir yathā tat-tat-svadhāmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र आवेशः - ज्ञान-शक्त्य्-आदि-कलया यत्राविष्टो जनार्दनः । त आवेशा निगद्यन्ते जीवा एव महत्तमाः

tatra āveśaḥ - jñāna-śakty-ādi-kalayā yatrāviṣṭo janārdanaḥ | ta āveśā nigadyante jīvā eva mahattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैकुण्ठेऽपि यथा शेषो नारदः सनकादयः । अक्रूर-दृष्टान्ते चामी दशमे परिकीर्तिताः

vaikuṇṭhe'pi yathā śeṣo nāradaḥ sanakādayaḥ | akrūra-dṛṣṭānte cāmī daśame parikīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति भेद-त्रयम् । प्रकाशस् तु न भेदेषु गण्यते स हि नो पृथक्

iti bheda-trayam | prakāśas tu na bhedeṣu gaṇyate sa hi no pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा हि - अनेकत्र प्रकटता रूपस्यैकस्य यैकदा । सर्वथा तत्-स्वरूपैव स प्रकाश इतीर्यते

tathā hi - anekatra prakaṭatā rūpasyaikasya yaikadā | sarvathā tat-svarūpaiva sa prakāśa itīryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारवत्यां यथा कृष्णः प्रत्यक्षं प्रतिमन्दिरम् । चित्र बतैतद् इत्य् आदि-प्रमाणेन स सेत्स्यति

dvāravatyāṃ yathā kṛṣṇaḥ pratyakṣaṃ pratimandiram | citra bataitad ity ādi-pramāṇena sa setsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिच् चतुर्भुजत्वेऽपि न त्यजेत् कृष्ण-रूपताम् । अतः प्रकाश एव स्यात् तस्यासौ द्विभुजस्य च

kvacic caturbhujatve'pi na tyajet kṛṣṇa-rūpatām | ataḥ prakāśa eva syāt tasyāsau dvibhujasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपञ्चातीत-धामत्वम् एषां शास्त्रे पृथग्-विधे । पाद्मीयोत्तर-खण्डादौ व्यक्तम् एव विराजते

prapañcātīta-dhāmatvam eṣāṃ śāstre pṛthag-vidhe | pādmīyottara-khaṇḍādau vyaktam eva virājate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.