सूत उवाच तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मणो भगवान् भवः । ब्रह्मरूपी प्रबोधार्थं ब्रह्माणं प्राह सस्मितम्
sūta uvāca tasya tadvacanaṃ śrutvā brahmaṇo bhagavān bhavaḥ / brahmarūpī prabodhārthaṃ brahmāṇaṃ prāha sasmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेतकल्पो यदा ह्यासीद् अहमेव तदाभवम् । श्वेतोष्णीषः श्वेतमाल्यः श्वेतांबरधरः सितः
śvetakalpo yadā hyāsīd ahameva tadābhavam / śvetoṣṇīṣaḥ śvetamālyaḥ śvetāṃbaradharaḥ sitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेतास्थिः श्वेतरोमा च श्वेतासृक् श्वेतलोहितः । तेन नाम्ना च विख्यातः श्वेतकल्पस्तदा ह्यसौ
śvetāsthiḥ śvetaromā ca śvetāsṛk śvetalohitaḥ / tena nāmnā ca vikhyātaḥ śvetakalpastadā hyasau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्प्रसूता च देवेशी श्वेताङ्गा श्वेतलोहिता । श्वेतवर्णा तदा ह्यासीद् गायत्री ब्रह्मसंज्ञिता
matprasūtā ca deveśī śvetāṅgā śvetalohitā / śvetavarṇā tadā hyāsīd gāyatrī brahmasaṃjñitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादहं च देवेश त्वया गुह्येन वै पुनः । विज्ञातः स्वेन तपसा सद्योजातत्वमागतः
tasmādahaṃ ca deveśa tvayā guhyena vai punaḥ / vijñātaḥ svena tapasā sadyojātatvamāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्योजातेति ब्रह्मैतद् गुह्यं चैतत्प्रकीर्तितम् । तस्माद्गुह्यत्वमापन्नं ये वेत्स्यन्ति द्विजातयः
sadyojāteti brahmaitad guhyaṃ caitatprakīrtitam / tasmādguhyatvamāpannaṃ ye vetsyanti dvijātayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्समीपं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् । यदा चैव पुनस्त्वासील् लोहितो नाम नामतः
matsamīpaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabham / yadā caiva punastvāsīl lohito nāma nāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्कृतेन च वर्णेन कल्पो वै लोहितः स्मृतः । तदा लोहितमांसास्थि- लोहितक्षीरसंभवा
matkṛtena ca varṇena kalpo vai lohitaḥ smṛtaḥ / tadā lohitamāṃsāsthi- lohitakṣīrasaṃbhavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोहिताक्षी स्तनवती गायत्री गौः प्रकीर्तिता । ततो ऽस्या लोहितत्वेन वर्णस्य च विपर्ययात्
lohitākṣī stanavatī gāyatrī gauḥ prakīrtitā / tato 'syā lohitatvena varṇasya ca viparyayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामत्वाच्चैव देवस्य वामदेवत्वमागतः । तत्रापि च महासत्त्व त्वयाहं नियतात्मना
vāmatvāccaiva devasya vāmadevatvamāgataḥ / tatrāpi ca mahāsattva tvayāhaṃ niyatātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञातः स्वेन योगेन तस्मिन्वर्णान्तरे स्थितः । ततश् च वामदेवेति ख्यातिं यातो ऽस्मि भूतले
vijñātaḥ svena yogena tasminvarṇāntare sthitaḥ / tataś ca vāmadeveti khyātiṃ yāto 'smi bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये चापि वामदेव त्वां ज्ञास्यन्तीह द्विजातयः । रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम्
ye cāpi vāmadeva tvāṃ jñāsyantīha dvijātayaḥ / rudralokaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदाहं पुनरेवेह पीतवर्णो युगक्रमात् । मत्कृतेन च नाम्ना वै पीतकल्पो ऽभवत्तदा
yadāhaṃ punareveha pītavarṇo yugakramāt / matkṛtena ca nāmnā vai pītakalpo 'bhavattadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्प्रसूता च देवेशी पीताङ्गी पीतलोहिता । पीतवर्णा तदा ह्यासीद् गायत्री ब्रह्मसंज्ञिता
matprasūtā ca deveśī pītāṅgī pītalohitā / pītavarṇā tadā hyāsīd gāyatrī brahmasaṃjñitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापि च महासत्त्व योगयुक्तेन चेतसा । यस्मादहं तैर्विज्ञातो योगतत्परमानसैः
tatrāpi ca mahāsattva yogayuktena cetasā / yasmādahaṃ tairvijñāto yogatatparamānasaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तत्पुरुषत्वेन विज्ञातो ऽहं त्वया पुनः । तस्मात्तत्पुरुषत्वं वै ममैतत्कनकाण्डज
tatra tatpuruṣatvena vijñāto 'haṃ tvayā punaḥ / tasmāttatpuruṣatvaṃ vai mamaitatkanakāṇḍaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये मां रुद्रं च रुद्राणीं गायत्रीं वेदमातरम् । वेत्स्यन्ति तपसा युक्ता विमला ब्रह्मसंगताः
ye māṃ rudraṃ ca rudrāṇīṃ gāyatrīṃ vedamātaram / vetsyanti tapasā yuktā vimalā brahmasaṃgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् । यदाहं पुनरेवासं कृष्णवर्णो भयानकः
rudralokaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabham / yadāhaṃ punarevāsaṃ kṛṣṇavarṇo bhayānakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्कृतेन च वर्णेन संकल्पः कृष्ण उच्यते । तत्राहं कालसंकाशः कालो लोकप्रकालकः
matkṛtena ca varṇena saṃkalpaḥ kṛṣṇa ucyate / tatrāhaṃ kālasaṃkāśaḥ kālo lokaprakālakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञातो ऽहं त्वया ब्रह्मन् घोरो घोरपराक्रमः । मत्प्रसूता च गायत्री कृष्णाङ्गी कृष्णलोहिता
vijñāto 'haṃ tvayā brahman ghoro ghoraparākramaḥ / matprasūtā ca gāyatrī kṛṣṇāṅgī kṛṣṇalohitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णरूपा च देवेश तदासीद्ब्रह्मसंज्ञिता । तस्माद् घोरत्वमापन्नं ये मां वेत्स्यन्ति भूतले
kṛṣṇarūpā ca deveśa tadāsīdbrahmasaṃjñitā / tasmād ghoratvamāpannaṃ ye māṃ vetsyanti bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषामघोरः शान्तश् च भविष्याम्यहमव्ययः । पुनश् च विश्वरूपत्वं यदा ब्रह्मन्ममाभवत्
teṣāmaghoraḥ śāntaś ca bhaviṣyāmyahamavyayaḥ / punaś ca viśvarūpatvaṃ yadā brahmanmamābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाप्यहं त्वया ज्ञातः परमेण समाधिना । विश्वरूपा च संवृत्ता गायत्री लोकधारिणी
tadāpyahaṃ tvayā jñātaḥ parameṇa samādhinā / viśvarūpā ca saṃvṛttā gāyatrī lokadhāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् विश्वत्वम् आपन्नं ये मां वेत्स्यन्ति भूतले । तेषां शिवश् च सौम्यश् च भविष्यामि सदैव हि
tasmin viśvatvam āpannaṃ ye māṃ vetsyanti bhūtale / teṣāṃ śivaś ca saumyaś ca bhaviṣyāmi sadaiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्माच्च विश्वरूपो वै कल्पो ऽयं समुदाहृतः । विश्वरूपा तथा चेयं सावित्री समुदाहृता
yasmācca viśvarūpo vai kalpo 'yaṃ samudāhṛtaḥ / viśvarūpā tathā ceyaṃ sāvitrī samudāhṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वरूपा तथा चेमे संवृत्ता मम पुत्रकाः । चत्वारस्ते मया ख्याताः पुत्र वै लोकसंमताः
sarvarūpā tathā ceme saṃvṛttā mama putrakāḥ / catvāraste mayā khyātāḥ putra vai lokasaṃmatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्माच्च सर्ववर्णत्वं प्रजानां च भविष्यति । सर्वभक्षा च मेध्या च वर्णतश् च भविष्यति
yasmācca sarvavarṇatvaṃ prajānāṃ ca bhaviṣyati / sarvabhakṣā ca medhyā ca varṇataś ca bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्षो धर्मस्तथार्थश् च कामश्चेति चतुष्टयम् । यस्माद्वेदाश् च वेद्यं च चतुर्धा वै भविष्यति
mokṣo dharmastathārthaś ca kāmaśceti catuṣṭayam / yasmādvedāś ca vedyaṃ ca caturdhā vai bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतग्रामाश् च चत्वार आश्रमाश् च तथैव च । धर्मस्य पादाश्चत्वारश् चत्वारो मम पुत्रकाः
bhūtagrāmāś ca catvāra āśramāś ca tathaiva ca / dharmasya pādāścatvāraś catvāro mama putrakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माच्चतुर्युगावस्थं जगद्वै सचराचरम् । चतुर्धावस्थितश्चैव चतुष्पादो भविष्यति
tasmāccaturyugāvasthaṃ jagadvai sacarācaram / caturdhāvasthitaścaiva catuṣpādo bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूर्लोको ऽथ भुवर्लोकः स्वर्लोकश् च महस् तथा । जनस्तपश् च सत्यं च विष्णुलोकस्ततः परम्
bhūrloko 'tha bhuvarlokaḥ svarlokaś ca mahas tathā / janastapaś ca satyaṃ ca viṣṇulokastataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाक्षरस्थितो लोकः स्थाने स्थाने तदक्षरम् । भूर्भुवः स्वर्महश्चैव पादाश्चत्वार एव च
aṣṭākṣarasthito lokaḥ sthāne sthāne tadakṣaram / bhūrbhuvaḥ svarmahaścaiva pādāścatvāra eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूर्लोकः प्रथमः पादो भुवर्लोकस्ततः परम् । स्वर्लोको वै तृतीयश् च चतुर्थस्तु महस् तथा
bhūrlokaḥ prathamaḥ pādo bhuvarlokastataḥ param / svarloko vai tṛtīyaś ca caturthastu mahas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमस्तु जनस्तत्र षष्ठश् च तप उच्यते । सत्यं तु सप्तमो लोको ह्य् अपुनर्भवगामिनाम्
pañcamastu janastatra ṣaṣṭhaś ca tapa ucyate / satyaṃ tu saptamo loko hy apunarbhavagāminām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुलोकः स्मृतं स्थानं पुनरावृत्तिदुर्लभम् । स्कान्दमौमं तथा स्थानं सर्वसिद्धिसमन्वितम्
viṣṇulokaḥ smṛtaṃ sthānaṃ punarāvṛttidurlabham / skāndamaumaṃ tathā sthānaṃ sarvasiddhisamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रलोकः स्मृतस्तस्मात् पदं तद्योगिनां शुभम् । निर्ममा निरहङ्काराः कामक्रोधविवर्जिताः
rudralokaḥ smṛtastasmāt padaṃ tadyogināṃ śubham / nirmamā nirahaṅkārāḥ kāmakrodhavivarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रक्ष्यन्ति तद्द्विजा युक्ता ध्यानतत्परमानसाः । यस्माच्चतुष्पदा ह्येषा त्वया दृष्टा सरस्वती
drakṣyanti taddvijā yuktā dhyānatatparamānasāḥ / yasmāccatuṣpadā hyeṣā tvayā dṛṣṭā sarasvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादान्तं विष्णुलोकं वै कौमारं शान्तमुत्तमम् । औमं माहेश्वरं चैव तस्माद्दृष्टा चतुष्पदा
pādāntaṃ viṣṇulokaṃ vai kaumāraṃ śāntamuttamam / aumaṃ māheśvaraṃ caiva tasmāddṛṣṭā catuṣpadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्तु पशवः सर्वे भविष्यन्ति चतुष्पदाः । ततश्चैषां भविष्यन्ति चत्वारस्ते पयोधराः
tasmāttu paśavaḥ sarve bhaviṣyanti catuṣpadāḥ / tataścaiṣāṃ bhaviṣyanti catvāraste payodharāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमश् च मन्त्रसंयुक्तो यस्मान्मम मुखाच्च्युतः । जीवः प्राणभृतां ब्रह्मन् पुनः पीतस्तनाः स्मृताः
somaś ca mantrasaṃyukto yasmānmama mukhāccyutaḥ / jīvaḥ prāṇabhṛtāṃ brahman punaḥ pītastanāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्सोममयं चैव अमृतं जीवसंज्ञितम् । चतुष्पादा भविष्यन्ति श्वेतत्वं चास्य तेन तत्
tasmātsomamayaṃ caiva amṛtaṃ jīvasaṃjñitam / catuṣpādā bhaviṣyanti śvetatvaṃ cāsya tena tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्माच्चैव क्रिया भूत्वा द्विपदा च महेश्वरी । दृष्टा पुनस्तथैवैषा सावित्री लोकभाविनी
yasmāccaiva kriyā bhūtvā dvipadā ca maheśvarī / dṛṣṭā punastathaivaiṣā sāvitrī lokabhāvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माच्च द्विपदाः सर्वे द्विस्तनाश् च नराः शुभाः । तस्माच्चेयमजा भूत्वा सर्ववर्णा महेश्वरी
tasmācca dvipadāḥ sarve dvistanāś ca narāḥ śubhāḥ / tasmācceyamajā bhūtvā sarvavarṇā maheśvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या वै दृष्टा महासत्त्वा सर्वभूतधरा त्वया । तस्माच्च विश्वरूपत्वं प्रजानां वै भविष्यति
yā vai dṛṣṭā mahāsattvā sarvabhūtadharā tvayā / tasmācca viśvarūpatvaṃ prajānāṃ vai bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजश्चैव महातेजा विश्वरूपो भविष्यति । अमोघरेताः सर्वत्र मुखे चास्य हुताशनः
ajaścaiva mahātejā viśvarūpo bhaviṣyati / amogharetāḥ sarvatra mukhe cāsya hutāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्सर्वगतो मेध्यः पशुरूपी हुताशनः । तपसा भावितात्मानो ये मां द्रक्ष्यन्ति वै द्विजाः
tasmātsarvagato medhyaḥ paśurūpī hutāśanaḥ / tapasā bhāvitātmāno ye māṃ drakṣyanti vai dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईशित्वे च वशित्वे च सर्वगं सर्वतः स्थितम् । रजस्तमोभ्यां निर्मुक्तास् त्यक्त्वा मानुष्यकं वपुः
īśitve ca vaśitve ca sarvagaṃ sarvataḥ sthitam / rajastamobhyāṃ nirmuktās tyaktvā mānuṣyakaṃ vapuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्समीपमुपेष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् । इत्येवमुक्तो भगवान् ब्रह्मा रुद्रेण वै द्विजाः
matsamīpamupeṣyanti punarāvṛttidurlabham / ityevamukto bhagavān brahmā rudreṇa vai dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणम्य प्रयतो भूत्वा पुनराह पितामहः । य एवं भगवान् विद्वान् गायत्र्या वै महेश्वरम्
praṇamya prayato bhūtvā punarāha pitāmahaḥ / ya evaṃ bhagavān vidvān gāyatryā vai maheśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वात्मानं हि सर्वं त्वां गायत्र्यास्तव चेश्वर । तस्य देहि परं स्थानं तथास्त्विति च सो ऽब्रवीत्
viśvātmānaṃ hi sarvaṃ tvāṃ gāyatryāstava ceśvara / tasya dehi paraṃ sthānaṃ tathāstviti ca so 'bravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्विद्वान् हि विश्वत्वम् अस्याश्चास्य महात्मनः । स याति ब्रह्मसायुज्यं वचनाद् ब्रह्मणः प्रभोः
tasmādvidvān hi viśvatvam asyāścāsya mahātmanaḥ / sa yāti brahmasāyujyaṃ vacanād brahmaṇaḥ prabhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.