सनत्कुमार उवाच इदानीं श्रोतुमिच्छामि पुरा दारुवने विभो । प्रवृत्तं तद्वनस्थानां तपसा भावितात्मनाम्
sanatkumāra uvāca idānīṃ śrotumicchāmi purā dāruvane vibho / pravṛttaṃ tadvanasthānāṃ tapasā bhāvitātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं दारुवनं प्राप्तो भगवान्नीललोहितः । विकृतं रूपमास्थाय चोर्ध्वरेता दिगम्बरः
kathaṃ dāruvanaṃ prāpto bhagavānnīlalohitaḥ / vikṛtaṃ rūpamāsthāya cordhvaretā digambaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं प्रवृत्तं वने तस्मिन् रुद्रस्य परमात्मनः । वक्तुमर्हसि तत्त्वेन देवदेवस्य चेष्टितम्
kiṃ pravṛttaṃ vane tasmin rudrasya paramātmanaḥ / vaktumarhasi tattvena devadevasya ceṣṭitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच तस्य तद्वचनं श्रुत्वा श्रुतिसारविदां वरः । शिलादसूनुर्भगवान् प्राह किंचिद्भवं हसन्
sūta uvāca tasya tadvacanaṃ śrutvā śrutisāravidāṃ varaḥ / śilādasūnurbhagavān prāha kiṃcidbhavaṃ hasan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शैलादिरुवाच <दारुवन> मुनयो दारुगहने तपस्तेपुः सुदारुणम् । तुष्ट्यर्थं देवदेवस्य सदारतनयाग्नयः
śailādiruvāca <Dāruvana> munayo dārugahane tapastepuḥ sudāruṇam / tuṣṭyarthaṃ devadevasya sadāratanayāgnayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष्टो रुद्रो जगन्नाथश् चेकितानो वृषध्वजः । धूर्जटिः परमेशानो भगवान्नीललोहितः
tuṣṭo rudro jagannāthaś cekitāno vṛṣadhvajaḥ / dhūrjaṭiḥ parameśāno bhagavānnīlalohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवृत्तिलक्षणं ज्ञानं ज्ञातुं दारुवनौकसाम् । परीक्षार्थं जगन्नाथः श्रद्धया क्रीडया च सः
pravṛttilakṣaṇaṃ jñānaṃ jñātuṃ dāruvanaukasām / parīkṣārthaṃ jagannāthaḥ śraddhayā krīḍayā ca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवृत्तिलक्षणज्ञान- प्रतिष्ठार्थं च शङ्करः । देवदारुवनस्थानां प्रवृत्तिज्ञानचेतसाम्
nivṛttilakṣaṇajñāna- pratiṣṭhārthaṃ ca śaṅkaraḥ / devadāruvanasthānāṃ pravṛttijñānacetasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विकृतं रूपमास्थाय दिग्वासा विषमेक्षणः । मुग्धो द्विहस्तः कृष्णाङ्गो दिव्यं दारुवनं ययौ
vikṛtaṃ rūpamāsthāya digvāsā viṣamekṣaṇaḥ / mugdho dvihastaḥ kṛṣṇāṅgo divyaṃ dāruvanaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दस्मितं च भगवान् स्त्रीणां मनसिजोद्भवम् । भ्रूविलासं च गानं च चकारातीव सुंदरः
mandasmitaṃ ca bhagavān strīṇāṃ manasijodbhavam / bhrūvilāsaṃ ca gānaṃ ca cakārātīva suṃdaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संप्रोक्ष्य नारीवृन्दं वै मुहुर्मुहुरनङ्गहा । अनङ्गवृद्धिम् अकरोद् अतीव मधुराकृतिः
saṃprokṣya nārīvṛndaṃ vai muhurmuhuranaṅgahā / anaṅgavṛddhim akarod atīva madhurākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वने तं पुरुषं दृष्ट्वा विकृतं नीललोहितम् । स्त्रियः पतिव्रताश्चापि तमेवान्वयुरादरात्
vane taṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā vikṛtaṃ nīlalohitam / striyaḥ pativratāścāpi tamevānvayurādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनोटजद्वारगताश् च नार्यो विस्रस्तवस्त्राभरणा विचेष्टाः । लब्ध्वा स्मितं तस्य मुखारविन्दाद् द्रुमालयस्थास् तम् अथान्वयुस्ताः
vanoṭajadvāragatāś ca nāryo visrastavastrābharaṇā viceṣṭāḥ / labdhvā smitaṃ tasya mukhāravindād drumālayasthās tam athānvayustāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा काश्चिद्भवं नार्यो मदघूर्णितलोचनाः । विलासबाह्यास्ताश्चापि भ्रूविलासं प्रचक्रिरे
dṛṣṭvā kāścidbhavaṃ nāryo madaghūrṇitalocanāḥ / vilāsabāhyāstāścāpi bhrūvilāsaṃ pracakrire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ दृष्ट्वापरा नार्यः किंचित् प्रहसिताननाः । किंचिद् विस्रस्तवसनाः स्रस्तकाञ्चीगुणा जगुः
atha dṛṣṭvāparā nāryaḥ kiṃcit prahasitānanāḥ / kiṃcid visrastavasanāḥ srastakāñcīguṇā jaguḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्चित्तदा तं विपिने तु दृष्ट्वा विप्राङ्गनाः स्रस्तनवांशुकं वा । स्वान्स्वान्विचित्रान् वलयान्प्रविध्य मदान्विता बन्धुजनांश् च जग्मुः
kāścittadā taṃ vipine tu dṛṣṭvā viprāṅganāḥ srastanavāṃśukaṃ vā / svānsvānvicitrān valayānpravidhya madānvitā bandhujanāṃś ca jagmuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काचित्तदा तं न विवेद दृष्ट्वा विवासना स्रस्तमहांशुका च । शाखाविचित्रान् विटपान्प्रसिद्धान् मदान्विता बन्धुजनांस्तथान्याः
kācittadā taṃ na viveda dṛṣṭvā vivāsanā srastamahāṃśukā ca / śākhāvicitrān viṭapānprasiddhān madānvitā bandhujanāṃstathānyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्चिज्जगुस्तं ननृतुर् निपेतुश् च धरातले । निषेदुर्गजवच्चान्या प्रोवाच द्विजपुङ्गवाः
kāścijjagustaṃ nanṛtur nipetuś ca dharātale / niṣedurgajavaccānyā provāca dvijapuṅgavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्योन्यं सस्मितं प्रेक्ष्य चालिलिङ्गुः समन्ततः । निरुध्य मार्गं रुद्रस्य नैपुणानि प्रचक्रिरे
anyonyaṃ sasmitaṃ prekṣya cāliliṅguḥ samantataḥ / nirudhya mārgaṃ rudrasya naipuṇāni pracakrire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को भवानिति चाहुस्तं आस्यतामिति चापराः । कुत्रेत्यथ प्रसीदेति जजल्पुः प्रीतमानसाः
ko bhavāniti cāhustaṃ āsyatāmiti cāparāḥ / kutretyatha prasīdeti jajalpuḥ prītamānasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपरीता निपेतुर्वै विस्रस्तांशुकमूर्धजाः । पतिव्रताः पतीनां तु संनिधौ भवमायया
viparītā nipeturvai visrastāṃśukamūrdhajāḥ / pativratāḥ patīnāṃ tu saṃnidhau bhavamāyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा श्रुत्वा भवस्तासां चेष्टावाक्यानि चाव्ययः । शुभं वाप्यशुभं वापि नोक्तवान्परमेश्वरः
dṛṣṭvā śrutvā bhavastāsāṃ ceṣṭāvākyāni cāvyayaḥ / śubhaṃ vāpyaśubhaṃ vāpi noktavānparameśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा नारीकुलं विप्रास् तथाभूतं च शङ्करम् । अतीव परुषं वाक्यं जजल्पुस्ते मुनीश्वराः
dṛṣṭvā nārīkulaṃ viprās tathābhūtaṃ ca śaṅkaram / atīva paruṣaṃ vākyaṃ jajalpuste munīśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपांसि तेषां सर्वेषां प्रत्याहन्यन्त शङ्करे । यथादित्यप्रकाशेन तारका नभसि स्थिताः
tapāṃsi teṣāṃ sarveṣāṃ pratyāhanyanta śaṅkare / yathādityaprakāśena tārakā nabhasi sthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रूयते ऋषिशापेन ब्रह्मणस्तु महात्मनः । समृद्धश्रेयसां योनिर् यज्ञा वै नाशमाप्तवान्
śrūyate ṛṣiśāpena brahmaṇastu mahātmanaḥ / samṛddhaśreyasāṃ yonir yajñā vai nāśamāptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृगोर् अपि च शापेन विष्णुः परमवीर्यवान् । प्रादुर्भावान्दश प्राप्तो दुःखितश् च सदा कृतः
bhṛgor api ca śāpena viṣṇuḥ paramavīryavān / prādurbhāvāndaśa prāpto duḥkhitaś ca sadā kṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रस्यापि च धर्मज्ञ छिन्नं सवृषणं पुरा । ऋषिणा गौतमेनोर्व्यां क्रुद्धेन विनिपातितम्
indrasyāpi ca dharmajña chinnaṃ savṛṣaṇaṃ purā / ṛṣiṇā gautamenorvyāṃ kruddhena vinipātitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भवासो वसूनां च शापेन विहितस् तथा । ऋषीणां चैव शापेन नहुषः सर्पतां गतः
garbhavāso vasūnāṃ ca śāpena vihitas tathā / ṛṣīṇāṃ caiva śāpena nahuṣaḥ sarpatāṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरोदश् च समुद्रो ऽसौ निवासः सर्वदा हरेः । द्वितीयश्चामृताधारो ह्य् अपेयो ब्राह्मणैः कृतः
kṣīrodaś ca samudro 'sau nivāsaḥ sarvadā hareḥ / dvitīyaścāmṛtādhāro hy apeyo brāhmaṇaiḥ kṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविमुक्तेश्वरं प्राप्य वाराणस्यां जनार्दनः । क्षीरेण चाभिषिच्येशं देवदेवं त्रियंबकम्
avimukteśvaraṃ prāpya vārāṇasyāṃ janārdanaḥ / kṣīreṇa cābhiṣicyeśaṃ devadevaṃ triyaṃbakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रद्धया परया युक्तो देहाश्लेषामृतेन वै । निषिक्तेन स्वयं देवः क्षीरेण मधुसूदनः
śraddhayā parayā yukto dehāśleṣāmṛtena vai / niṣiktena svayaṃ devaḥ kṣīreṇa madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेचयित्वाथ भगवान् ब्रह्मणा मुनिभिः समम् । क्षीरोदं पूर्ववच्चक्रे निवासं चात्मनः प्रभुः
secayitvātha bhagavān brahmaṇā munibhiḥ samam / kṣīrodaṃ pūrvavaccakre nivāsaṃ cātmanaḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मश्चैव तथा शप्तो माण्डव्येन महात्मना । वृष्णयश्चैव कृष्णेन दुर्वासाद्यैर्महात्मभिः
dharmaścaiva tathā śapto māṇḍavyena mahātmanā / vṛṣṇayaścaiva kṛṣṇena durvāsādyairmahātmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राघवः सानुजश् चापि दुर्वासेन महात्मना । श्रीवत्सश् च मुनेः पाद पतनात्तस्य धीमतः
rāghavaḥ sānujaś cāpi durvāsena mahātmanā / śrīvatsaś ca muneḥ pāda patanāttasya dhīmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते चान्ये च बहवो विप्राणां वशमागताः । वर्जयित्वा विरूपाक्षं देवदेवमुमापतिम्
ete cānye ca bahavo viprāṇāṃ vaśamāgatāḥ / varjayitvā virūpākṣaṃ devadevamumāpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं हि मोहितास्तेन नावबुध्यन्त शङ्करम् । अत्युग्रवचनं प्रोचुश् चोग्रो ऽप्यन्तरधीयत
evaṃ hi mohitāstena nāvabudhyanta śaṅkaram / atyugravacanaṃ procuś cogro 'pyantaradhīyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते ऽपि दारुवनात्तस्मात् प्रातः संविग्नमानसाः । पितामहं महात्मानम् आसीनं परमासने
te 'pi dāruvanāttasmāt prātaḥ saṃvignamānasāḥ / pitāmahaṃ mahātmānam āsīnaṃ paramāsane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा विज्ञापयामासुः प्रवृत्तमखिलं विभोः । शुभे दारुवने तस्मिन् मुनयः क्षीणचेतसः
gatvā vijñāpayāmāsuḥ pravṛttamakhilaṃ vibhoḥ / śubhe dāruvane tasmin munayaḥ kṣīṇacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपि संचिन्त्य मनसा क्षणादेव पितामहः । तेषां प्रवृत्तमखिलं पुण्ये दारुवने पुरा
so 'pi saṃcintya manasā kṣaṇādeva pitāmahaḥ / teṣāṃ pravṛttamakhilaṃ puṇye dāruvane purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्थाय प्राञ्जलिर्भूत्वा प्रणिपत्य भवाय च । उवाच सत्वरं ब्रह्मा मुनीन्दारुवनालयान्
utthāya prāñjalirbhūtvā praṇipatya bhavāya ca / uvāca satvaraṃ brahmā munīndāruvanālayān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धिग् युष्मान् प्राप्तनिधनान् महानिधिम् अनुत्तमम् । वृथाकृतं यतो विप्रा युष्माभिर् भाग्यवर्जितैः
dhig yuṣmān prāptanidhanān mahānidhim anuttamam / vṛthākṛtaṃ yato viprā yuṣmābhir bhāgyavarjitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्तु दारुवने तस्मिंल् लिङ्गी दृष्टो ऽप्यलिङ्गिभिः । युष्माभिर् विकृताकारः स एव परमेश्वरः
yastu dāruvane tasmiṃl liṅgī dṛṣṭo 'pyaliṅgibhiḥ / yuṣmābhir vikṛtākāraḥ sa eva parameśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहस्थैश् च न निन्द्यास्तु सदा ह्यतिथयो द्विजाः । विरूपाश् च सुरूपाश् च मलिनाश्चाप्यपण्डिताः
gṛhasthaiś ca na nindyāstu sadā hyatithayo dvijāḥ / virūpāś ca surūpāś ca malināścāpyapaṇḍitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<स्तोर्य् ओफ़् सुदर्शन> सुदर्शनेन मुनिना कालमृत्युरपि स्वयम् । पुरा भूमौ द्विजाग्र्येण जितो ह्यतिथिपूजया
<story of Sudarśana> sudarśanena muninā kālamṛtyurapi svayam / purā bhūmau dvijāgryeṇa jito hyatithipūjayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यथा नास्ति संतर्तुं गृहस्थैश् च द्विजोत्तमैः । त्यक्त्वा चातिथिपूजां ताम् आत्मनो भुवि शोधनम्
anyathā nāsti saṃtartuṃ gṛhasthaiś ca dvijottamaiḥ / tyaktvā cātithipūjāṃ tām ātmano bhuvi śodhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहस्थो ऽपि पुरा जेतुं सुदर्शन इति श्रुतः । प्रतिज्ञामकरोज्जायां भार्यामाह पतिव्रताम्
gṛhastho 'pi purā jetuṃ sudarśana iti śrutaḥ / pratijñāmakarojjāyāṃ bhāryāmāha pativratām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुव्रते सुभ्रु सुभगे शृणु सर्वं प्रयत्नतः । त्वया वै नावमन्तव्या गृहे ह्यतिथयः सदा
suvrate subhru subhage śṛṇu sarvaṃ prayatnataḥ / tvayā vai nāvamantavyā gṛhe hyatithayaḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्व एव स्वयं साक्षाद् अतिथिर्यत्पिनाकधृक् । तस्मादतिथये दत्त्वा आत्मानमपि पूजय
sarva eva svayaṃ sākṣād atithiryatpinākadhṛk / tasmādatithaye dattvā ātmānamapi pūjaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वाथ संतप्ता विवशा सा पतिव्रता । पतिमाह रुदन्ती च किमुक्तं भवता प्रभो
evamuktvātha saṃtaptā vivaśā sā pativratā / patimāha rudantī ca kimuktaṃ bhavatā prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा पुनः प्राह सुदर्शनः । देयं सर्वं शिवायार्ये शिव एवातिथिः स्वयम्
tasyāstadvacanaṃ śrutvā punaḥ prāha sudarśanaḥ / deyaṃ sarvaṃ śivāyārye śiva evātithiḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्सर्वे पूजनीयाः सर्वे ऽप्यतिथयः सदा । एवमुक्ता तदा भर्त्रा भार्या तस्य पतिव्रता
tasmātsarve pūjanīyāḥ sarve 'pyatithayaḥ sadā / evamuktā tadā bhartrā bhāryā tasya pativratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेषामिवाज्ञामादाय मूर्ध्ना सा प्राचरत्तदा । परीक्षितुं तथा श्रद्धां तयोः साक्षाद् द्विजोत्तमाः
śeṣāmivājñāmādāya mūrdhnā sā prācarattadā / parīkṣituṃ tathā śraddhāṃ tayoḥ sākṣād dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मो द्विजोत्तमो भूत्वा जगामाथ मुनेर्गृहम् । तं दृष्ट्वा चार्चयामास सार्घ्याद्यैरनघा द्विजम्
dharmo dvijottamo bhūtvā jagāmātha munergṛham / taṃ dṛṣṭvā cārcayāmāsa sārghyādyairanaghā dvijam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्पूजितस्तया तां तु प्राह धर्मो द्विजः स्वयम् । भद्रे कुतः पतिर्धीमांस् तव भर्ता सुदर्शनः
sampūjitastayā tāṃ tu prāha dharmo dvijaḥ svayam / bhadre kutaḥ patirdhīmāṃs tava bhartā sudarśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नाद्यैरलमद्यार्ये स्वं दातुमिह चार्हसि । सा च लज्जावृता नारी स्मरन्ती कथितं पुरा
annādyairalamadyārye svaṃ dātumiha cārhasi / sā ca lajjāvṛtā nārī smarantī kathitaṃ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्त्रा न्यमीलयन्नेत्रे चचाल च पतिव्रता । किंचेत्याह पुनस्तं वै धर्मे चक्रे च सा मतिम्
bhartrā nyamīlayannetre cacāla ca pativratā / kiṃcetyāha punastaṃ vai dharme cakre ca sā matim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवेदितुं किलात्मानं तस्मै पत्युरिहाज्ञया । एतस्मिन्नन्तरे भर्ता तस्या नार्याः सुदर्शनः
nivedituṃ kilātmānaṃ tasmai patyurihājñayā / etasminnantare bhartā tasyā nāryāḥ sudarśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहद्वारं गतो धीमांस् तामुवाच महामुनिः । एह्येहि क्व गता भद्रे तमुवाचातिथिः स्वयम्
gṛhadvāraṃ gato dhīmāṃs tāmuvāca mahāmuniḥ / ehyehi kva gatā bhadre tamuvācātithiḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्यया त्वनया सार्धं मैथुनस्थो ऽहमद्य वै । सुदर्शन महाभाग किं कर्तव्यमिहोच्यताम्
bhāryayā tvanayā sārdhaṃ maithunastho 'hamadya vai / sudarśana mahābhāga kiṃ kartavyamihocyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरतान्तस्तु विप्रेन्द्र संतुष्टो ऽहं द्विजोत्तम । सुदर्शनस्ततः प्राह सुप्रहृष्टो द्विजोत्तमः
suratāntastu viprendra saṃtuṣṭo 'haṃ dvijottama / sudarśanastataḥ prāha suprahṛṣṭo dvijottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुङ्क्ष्व चैनां यथाकामं गमिष्ये ऽहं द्विजोत्तम । हृष्टो ऽथ दर्शयामास स्वात्मानं धर्मराट् स्वयम्
bhuṅkṣva caināṃ yathākāmaṃ gamiṣye 'haṃ dvijottama / hṛṣṭo 'tha darśayāmāsa svātmānaṃ dharmarāṭ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रददौ चेप्सितं सर्वं तमाह च महाद्युतिः । एषा न भुक्ता विप्रेन्द्र मनसापि सुशोभना
pradadau cepsitaṃ sarvaṃ tamāha ca mahādyutiḥ / eṣā na bhuktā viprendra manasāpi suśobhanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया चैषा न संदेहः श्रद्धां ज्ञातुमिहागतः । जितो वै यस्त्वया मृत्युर् धर्मेणैकेन सुव्रत
mayā caiṣā na saṃdehaḥ śraddhāṃ jñātumihāgataḥ / jito vai yastvayā mṛtyur dharmeṇaikena suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो ऽस्य तपसो वीर्यम् इत्युक्त्वा प्रययौ च सः । तस्मात्तथा पूजनीयाः सर्वे ह्यतिथयः सदा
aho 'sya tapaso vīryam ityuktvā prayayau ca saḥ / tasmāttathā pūjanīyāḥ sarve hyatithayaḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुनात्र किमुक्तेन भाग्यहीना द्विजोत्तमाः । तमेव शरणं तूर्णं गन्तुमर्हथ शङ्करम्
bahunātra kimuktena bhāgyahīnā dvijottamāḥ / tameva śaraṇaṃ tūrṇaṃ gantumarhatha śaṅkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मणो ब्राह्मणर्षभाः । ब्रह्माणमभिवन्द्यार्ताः प्रोचुराकुलितेक्षणाः
tasya tadvacanaṃ śrutvā brahmaṇo brāhmaṇarṣabhāḥ / brahmāṇamabhivandyārtāḥ procurākulitekṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणा ऊचुः नापेक्षितं महाभाग जीवितं विकृताः स्त्रियः । दृष्टो ऽस्माभिर् महादेवो निन्दितो यस्त्वनिन्दितः
brāhmaṇā ūcuḥ nāpekṣitaṃ mahābhāga jīvitaṃ vikṛtāḥ striyaḥ / dṛṣṭo 'smābhir mahādevo nindito yastvaninditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शप्तश् च सर्वगः शूली पिनाकी नीललोहितः । अज्ञानाच्छापजा शक्तिः कुण्ठितास्यनिरीक्षणात्
śaptaś ca sarvagaḥ śūlī pinākī nīlalohitaḥ / ajñānācchāpajā śaktiḥ kuṇṭhitāsyanirīkṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्तुमर्हसि देवेश संन्यासं वै क्रमेण तु । द्रष्टुं वै देवदेवेशम् उग्रं भीमं कपर्दिनम्
vaktumarhasi deveśa saṃnyāsaṃ vai krameṇa tu / draṣṭuṃ vai devadeveśam ugraṃ bhīmaṃ kapardinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितामह उवाच आदौ वेदानधीत्यैव श्रद्धया च गुरोः सदा । विचार्यार्थं मुनेर्धर्मान् प्रतिज्ञाय द्विजोत्तमाः
pitāmaha uvāca ādau vedānadhītyaiva śraddhayā ca guroḥ sadā / vicāryārthaṃ munerdharmān pratijñāya dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रहणान्तं हि वा विद्वान् अथ द्वादशवार्षिकम् । स्नात्वाहृत्य च दारान्वै पुत्रानुत्पाद्य सुव्रतान्
grahaṇāntaṃ hi vā vidvān atha dvādaśavārṣikam / snātvāhṛtya ca dārānvai putrānutpādya suvratān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्तिभिश्चानुरूपाभिस् तान् विभज्य सुतान्मुनिः । अग्निष्टोमादिभिश्चेष्ट्वा यज्ञैर्यज्ञेश्वरं विभुम्
vṛttibhiścānurūpābhis tān vibhajya sutānmuniḥ / agniṣṭomādibhiśceṣṭvā yajñairyajñeśvaraṃ vibhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयेत् परमात्मानं प्राप्यारण्यं विभावसौ । मुनिर्द्वादशवर्षं वा वर्षमात्रम् अथापि वा
pūjayet paramātmānaṃ prāpyāraṇyaṃ vibhāvasau / munirdvādaśavarṣaṃ vā varṣamātram athāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षद्वादशकं वापि दिनद्वादशकं तु वा । क्षीरभुक् संयुतः शान्तः सर्वान् सम्पूजयेत्सुरान्
pakṣadvādaśakaṃ vāpi dinadvādaśakaṃ tu vā / kṣīrabhuk saṃyutaḥ śāntaḥ sarvān sampūjayetsurān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्ट्वैवं जुहुयादग्नौ यज्ञपात्राणि मन्त्रतः । अप्सु वै पार्थिवं न्यस्य गुरवे तैजसानि तु
iṣṭvaivaṃ juhuyādagnau yajñapātrāṇi mantrataḥ / apsu vai pārthivaṃ nyasya gurave taijasāni tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वधनं सकलं चैव ब्राह्मणेभ्यो विशङ्कया । प्रणिपत्य गुरुं भूमौ विरक्तः संन्यसेद्यतिः
svadhanaṃ sakalaṃ caiva brāhmaṇebhyo viśaṅkayā / praṇipatya guruṃ bhūmau viraktaḥ saṃnyasedyatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निकृत्य केशान् सशिखान् उपवीतं विसृज्य च । पञ्चभिर् जुहुयाद् अप्सु भूः स्वाहेति विचक्षणः
nikṛtya keśān saśikhān upavītaṃ visṛjya ca / pañcabhir juhuyād apsu bhūḥ svāheti vicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश्चोर्ध्वं चरेदेवं यतिः शिवविमुक्तये । व्रतेनानशनेनापि तोयवृत्त्यापि वा पुनः
tataścordhvaṃ caredevaṃ yatiḥ śivavimuktaye / vratenānaśanenāpi toyavṛttyāpi vā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्णवृत्त्या पयोवृत्त्या फलवृत्त्यापि वा यतिः । एवं जीवन्मृतो नो चेत् षण्मासाद्वत्सरात्तु वा
parṇavṛttyā payovṛttyā phalavṛttyāpi vā yatiḥ / evaṃ jīvanmṛto no cet ṣaṇmāsādvatsarāttu vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रस्थानादिकमायासं स्वदेहस्य चरेद्यतिः । शिवसायुज्यमाप्नोति कर्मणाप्येवमाचरन्
prasthānādikamāyāsaṃ svadehasya caredyatiḥ / śivasāyujyamāpnoti karmaṇāpyevamācaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यो ऽपि लभते मुक्तिं भक्तियुक्तो दृढव्रताः
sadyo 'pi labhate muktiṃ bhaktiyukto dṛḍhavratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यागेन वा किं विधिनाप्य् अनेन भक्तस्य रुद्रस्य शुभैर्व्रतैश्च । यज्ञैश् च दानैर्विविधैश् च होमैर् लब्धैश्चशास्त्रैर्विविधैश् च वेदैः
tyāgena vā kiṃ vidhināpy anena bhaktasya rudrasya śubhairvrataiśca / yajñaiś ca dānairvividhaiś ca homair labdhaiścaśāstrairvividhaiś ca vedaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेतेनैवं जितो मृत्युर् भवभक्त्या महात्मना । वो ऽस्तु भक्तिर्महादेवे शङ्करे परमात्मनि
śvetenaivaṃ jito mṛtyur bhavabhaktyā mahātmanā / vo 'stu bhaktirmahādeve śaṅkare paramātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.