Library·Liṅga Purāṇa·1·1.40

Liṅga Purāṇa 1.40

शक्र उवाच तिष्ये मायामसूयां च वधं चैव तपस्विनाम् । साधयन्ति नरास्तत्र तमसा व्याकुलेन्द्रियाः

śakra uvāca tiṣye māyāmasūyāṃ ca vadhaṃ caiva tapasvinām / sādhayanti narāstatra tamasā vyākulendriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलौ प्रमादको रोगः सततं क्षुद्भयानि च । अनावृष्टिभयं घोरं देशानां च विपर्ययः

kalau pramādako rogaḥ satataṃ kṣudbhayāni ca / anāvṛṣṭibhayaṃ ghoraṃ deśānāṃ ca viparyayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न प्रामाण्यं श्रुतेरस्ति नृणां चाधर्मसेवनम् । अधार्मिकास्त्वनाचारा महाकोपाल्पचेतसः

na prāmāṇyaṃ śruterasti nṛṇāṃ cādharmasevanam / adhārmikāstvanācārā mahākopālpacetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनृतं ब्रुवते लुब्धास् तिष्ये जाताश् च दुष्प्रजाः । दुरिष्टैर्दुरधीतैश् च दुराचारैर्दुरागमैः

anṛtaṃ bruvate lubdhās tiṣye jātāś ca duṣprajāḥ / duriṣṭairduradhītaiś ca durācārairdurāgamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्राणां कर्म दोषेण प्रजानां जायते भयम् । नाधीयन्ते तदा वेदान् न यजन्ति द्विजातयः

viprāṇāṃ karma doṣeṇa prajānāṃ jāyate bhayam / nādhīyante tadā vedān na yajanti dvijātayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सीदन्ति नराश्चैव क्षत्रियाश् च विशः क्रमात् । शूद्राणां मन्त्रयोगेन संबन्धो ब्राह्मणैः सह

utsīdanti narāścaiva kṣatriyāś ca viśaḥ kramāt / śūdrāṇāṃ mantrayogena saṃbandho brāhmaṇaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवतीह कलौ तस्मिञ् शयनासनभोजनैः । राजानः शूद्रभूयिष्ठा ब्राह्मणान् बाधयन्ति ते

bhavatīha kalau tasmiñ śayanāsanabhojanaiḥ / rājānaḥ śūdrabhūyiṣṭhā brāhmaṇān bādhayanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रूणहत्या वीरहत्या प्रजायन्ते प्रजासु वै । शूद्राश् च ब्राह्मणाचाराः शूद्राचाराश् च ब्राह्मणाः

bhrūṇahatyā vīrahatyā prajāyante prajāsu vai / śūdrāś ca brāhmaṇācārāḥ śūdrācārāś ca brāhmaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजवृत्तिस्थिताश् चौराश् चौराचाराश् च पार्थिवाः । एकपत्न्यो न शिष्यन्ति वर्धिष्यन्त्यभिसारिकाः

rājavṛttisthitāś caurāś caurācārāś ca pārthivāḥ / ekapatnyo na śiṣyanti vardhiṣyantyabhisārikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णाश्रमप्रतिष्ठानो जायते नृषु सर्वतः । तदा स्वल्पफला भूमिः क्वचिच्चापि महाफला

varṇāśramapratiṣṭhāno jāyate nṛṣu sarvataḥ / tadā svalpaphalā bhūmiḥ kvaciccāpi mahāphalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरक्षितारो हर्तारः पार्थिवाश् च शिलाशन । शूद्रा वै ज्ञानिनः सर्वे ब्राह्मणैरभिवन्दिताः

arakṣitāro hartāraḥ pārthivāś ca śilāśana / śūdrā vai jñāninaḥ sarve brāhmaṇairabhivanditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षत्रियाश् च राजानो विप्राः शूद्रोपजीविनः । आसनस्था द्विजान्दृष्ट्वा न चलन्त्यल्पबुद्धयः

akṣatriyāś ca rājāno viprāḥ śūdropajīvinaḥ / āsanasthā dvijāndṛṣṭvā na calantyalpabuddhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताडयन्ति द्विजेन्द्रांश् च शूद्रा वै स्वल्पबुद्धयः । आस्ये निधाय वै हस्तं कर्णं शूद्रस्य वै द्विजाः

tāḍayanti dvijendrāṃś ca śūdrā vai svalpabuddhayaḥ / āsye nidhāya vai hastaṃ karṇaṃ śūdrasya vai dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीचस्येव तदा वाक्यं वदन्ति विनयेन तम् । उच्चासनस्थान् शूद्रांश् च द्विजमध्ये द्विजर्षभ

nīcasyeva tadā vākyaṃ vadanti vinayena tam / uccāsanasthān śūdrāṃś ca dvijamadhye dvijarṣabha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञात्वा न हिंसते राजा कलौ कालवशेन तु । पुष्पैश् च वासितैश्चैव तथान्यैर् मङ्गलैः शुभैः

jñātvā na hiṃsate rājā kalau kālavaśena tu / puṣpaiś ca vāsitaiścaiva tathānyair maṅgalaiḥ śubhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्रानभ्यर्चयन्त्यल्प- श्रुतभाग्यबलान्विताः । न प्रेक्षन्ते गर्विताश् च शूद्रा द्विजवरान् द्विज

śūdrānabhyarcayantyalpa- śrutabhāgyabalānvitāḥ / na prekṣante garvitāś ca śūdrā dvijavarān dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेवावसरम् आलोक्य द्वारे तिष्ठन्ति वै द्विजाः । वाहनस्थान् समावृत्य शूद्राञ्शूद्रोपजीविनः

sevāvasaram ālokya dvāre tiṣṭhanti vai dvijāḥ / vāhanasthān samāvṛtya śūdrāñśūdropajīvinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेवन्ते ब्राह्मणास्तत्र स्तुवन्ति स्तुतिभिः कलौ । तपोयज्ञफलानां च विक्रेतारो द्विजोत्तमाः

sevante brāhmaṇāstatra stuvanti stutibhiḥ kalau / tapoyajñaphalānāṃ ca vikretāro dvijottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतयश् च भविष्यन्ति बहवो ऽस्मिन्कलौ युगे । पुरुषाल्पं बहुस्त्रीकं युगान्ते समुपस्थिते

yatayaś ca bhaviṣyanti bahavo 'sminkalau yuge / puruṣālpaṃ bahustrīkaṃ yugānte samupasthite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निन्दन्ति वेदविद्यां च द्विजाः कर्माणि वै कलौ । कलौ देवो महादेवः शङ्करो नीललोहितः

nindanti vedavidyāṃ ca dvijāḥ karmāṇi vai kalau / kalau devo mahādevaḥ śaṅkaro nīlalohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकाशते प्रतिष्ठार्थं धर्मस्य विकृताकृतिः । ये तं विप्रा निषेवन्ते येन केनापि शङ्करम्

prakāśate pratiṣṭhārthaṃ dharmasya vikṛtākṛtiḥ / ye taṃ viprā niṣevante yena kenāpi śaṅkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलिदोषान् विनिर्जित्य प्रयान्ति परमं पदम् । श्वापदप्रबलत्वं च गवां चैव परिक्षयः

kalidoṣān vinirjitya prayānti paramaṃ padam / śvāpadaprabalatvaṃ ca gavāṃ caiva parikṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधूनां विनिवृत्तिश् च वेद्या तस्मिन्युगक्षये । तदा सूक्ष्मो महोदर्को दुर्लभो दानमूलवान्

sādhūnāṃ vinivṛttiś ca vedyā tasminyugakṣaye / tadā sūkṣmo mahodarko durlabho dānamūlavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चातुराश्रमशैथिल्ये धर्मः प्रतिचलिष्यति । अरक्षितारो हर्तारो बलिभागस्य पार्थिवाः

cāturāśramaśaithilye dharmaḥ praticaliṣyati / arakṣitāro hartāro balibhāgasya pārthivāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगान्तेषु भविष्यन्ति स्वरक्षणपरायणाः । अट्टशूला जनपदाः शिवशूलाश्चतुष्पथाः

yugānteṣu bhaviṣyanti svarakṣaṇaparāyaṇāḥ / aṭṭaśūlā janapadāḥ śivaśūlāścatuṣpathāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमदाः केशशूलिन्यो भविष्यन्ति कलौ युगे । चित्रवर्षी तदा देवो यदा प्राहुर्युगक्षयम्

pramadāḥ keśaśūlinyo bhaviṣyanti kalau yuge / citravarṣī tadā devo yadā prāhuryugakṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे वणिग्जनाश्चापि भविष्यन्त्यधमे युगे । कुशीलचर्याः पाषण्डैर् वृथारूपैः समावृताः

sarve vaṇigjanāścāpi bhaviṣyantyadhame yuge / kuśīlacaryāḥ pāṣaṇḍair vṛthārūpaiḥ samāvṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुयाजनको लोको भविष्यति परस्परम् । नाव्याहृतक्रूरवाक्यो नार्जवी नानसूयकः

bahuyājanako loko bhaviṣyati parasparam / nāvyāhṛtakrūravākyo nārjavī nānasūyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कृते प्रतिकर्ता च युगक्षीणे भविष्यति । निन्दकाश्चैव पतिता युगान्तस्य च लक्षणम्

na kṛte pratikartā ca yugakṣīṇe bhaviṣyati / nindakāścaiva patitā yugāntasya ca lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपशून्या वसुमती न च धान्यधनावृता । मण्डलानि भविष्यन्ति देशेषु नगरेषु च

nṛpaśūnyā vasumatī na ca dhānyadhanāvṛtā / maṇḍalāni bhaviṣyanti deśeṣu nagareṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पोदका चाल्पफला भविष्यति वसुंधरा । गोप्तारश्चाप्यगोप्तारः सम्भविष्यन्त्यशासनाः

alpodakā cālpaphalā bhaviṣyati vasuṃdharā / goptāraścāpyagoptāraḥ sambhaviṣyantyaśāsanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हर्तारः परवित्तानां परदारप्रधर्षकाः । कामात्मानो दुरात्मानो ह्य् अधमाः साहसप्रियाः

hartāraḥ paravittānāṃ paradārapradharṣakāḥ / kāmātmāno durātmāno hy adhamāḥ sāhasapriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रनष्टचेष्टनाः पुंसो मुक्तकेशाश् च शूलिनः । जनाः षोडशवर्षाश् च प्रजायन्ते युगक्षये

pranaṣṭaceṣṭanāḥ puṃso muktakeśāś ca śūlinaḥ / janāḥ ṣoḍaśavarṣāś ca prajāyante yugakṣaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्लदन्ताजिनाक्षाश् च मुण्डाः काषायवाससः । शूद्रा धर्मं चरिष्यन्ति युगान्ते समुपस्थिते

śukladantājinākṣāś ca muṇḍāḥ kāṣāyavāsasaḥ / śūdrā dharmaṃ cariṣyanti yugānte samupasthite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सस्यचौरा भविष्यन्ति दृढचैलाभिलाषिणः । चौराश्चोरस्वहर्तारो हर्तुर्हर्ता तथापरः

sasyacaurā bhaviṣyanti dṛḍhacailābhilāṣiṇaḥ / caurāścorasvahartāro harturhartā tathāparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योग्यकर्मण्युपरते लोके निष्क्रियतां गते । कीटमूषकसर्पाश् च धर्षयिष्यन्ति मानवान्

yogyakarmaṇyuparate loke niṣkriyatāṃ gate / kīṭamūṣakasarpāś ca dharṣayiṣyanti mānavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुभिक्षं क्षेममारोग्यं सामर्थ्यं दुर्लभं तदा । कौशिकीं प्रतिपत्स्यन्ते देशान्क्षुद्भयपीडिताः

subhikṣaṃ kṣemamārogyaṃ sāmarthyaṃ durlabhaṃ tadā / kauśikīṃ pratipatsyante deśānkṣudbhayapīḍitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखेनाभिप्लुतानां च परमायुः शतं तदा । दृश्यन्ते न च दृश्यन्ते वेदाः कलियुगे ऽखिलाः

duḥkhenābhiplutānāṃ ca paramāyuḥ śataṃ tadā / dṛśyante na ca dṛśyante vedāḥ kaliyuge 'khilāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सीदन्ति तदा यज्ञाः केवलाधर्मपीडिताः । काषायिणो ऽप्यनिर्ग्रन्थाः कापालीबहुलास्त्विह

utsīdanti tadā yajñāḥ kevalādharmapīḍitāḥ / kāṣāyiṇo 'pyanirgranthāḥ kāpālībahulāstviha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदविक्रयिणश्चान्ये तीर्थविक्रयिणः परे । वर्णाश्रमाणां ये चान्ये पाषण्डाः परिपन्थिनः

vedavikrayiṇaścānye tīrthavikrayiṇaḥ pare / varṇāśramāṇāṃ ye cānye pāṣaṇḍāḥ paripanthinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पद्यन्ते तदा ते वै सम्प्राप्ते तु कलौ युगे । अधीयन्ते तदा वेदाञ् शूद्रा धर्मार्थकोविदाः

utpadyante tadā te vai samprāpte tu kalau yuge / adhīyante tadā vedāñ śūdrā dharmārthakovidāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजन्ते चाश्वमेधेन राजानः शूद्रयोनयः । स्त्रीबालगोवधं कृत्वा हत्वा चैव परस्परम्

yajante cāśvamedhena rājānaḥ śūdrayonayaḥ / strībālagovadhaṃ kṛtvā hatvā caiva parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपद्रवांस्तथान्योन्यं साधयन्ति तदा प्रजाः । दुःखप्रभूतमल्पायुर् देहोत्सादः सरोगता

upadravāṃstathānyonyaṃ sādhayanti tadā prajāḥ / duḥkhaprabhūtamalpāyur dehotsādaḥ sarogatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधर्माभिनिवेशित्वात् तमोवृत्तं कलौ स्मृतम् । प्रजासु ब्रह्महत्यादि तदा वै सम्प्रवर्तते

adharmābhiniveśitvāt tamovṛttaṃ kalau smṛtam / prajāsu brahmahatyādi tadā vai sampravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादायुर्बलं रूपं कलिं प्राप्य प्रहीयते । तदा त्वल्पेन कालेन सिद्धिं गच्छन्ति मानवाः

tasmādāyurbalaṃ rūpaṃ kaliṃ prāpya prahīyate / tadā tvalpena kālena siddhiṃ gacchanti mānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्या धर्मं चरिष्यन्ति युगान्ते द्विजसत्तमाः । श्रुतिस्मृत्युदितं धर्मं ये चरन्त्यनसूयकाः

dhanyā dharmaṃ cariṣyanti yugānte dvijasattamāḥ / śrutismṛtyuditaṃ dharmaṃ ye carantyanasūyakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रेतायां वार्षिको धर्मो द्वापरे मासिकः स्मृतः । यथाक्लेशं चरन्प्राज्ञस् तदह्ना प्राप्नुते कलौ

tretāyāṃ vārṣiko dharmo dvāpare māsikaḥ smṛtaḥ / yathākleśaṃ caranprājñas tadahnā prāpnute kalau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<संध्यांश> एषा कलियुगावस्था संध्यांशं तु निबोध मे । युगे युगे च हीयन्ते त्रींस्त्रीन्पादांस्तु सिद्धयः

<saṃdhyāṃśa> eṣā kaliyugāvasthā saṃdhyāṃśaṃ tu nibodha me / yuge yuge ca hīyante trīṃstrīnpādāṃstu siddhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगस्वभावाः संध्यास्तु तिष्ठन्तीह तु पादशः । संध्यास्वभावाः स्वांशेषु पादशस्ते प्रतिष्ठिताः

yugasvabhāvāḥ saṃdhyāstu tiṣṭhantīha tu pādaśaḥ / saṃdhyāsvabhāvāḥ svāṃśeṣu pādaśaste pratiṣṭhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<प्रमिति> एवं संध्यांशके काले सम्प्राप्ते तु युगान्तिके । तेषां शास्ता ह्यसाधूनां भूतानां निधनोत्थितः

<Pramiti> evaṃ saṃdhyāṃśake kāle samprāpte tu yugāntike / teṣāṃ śāstā hyasādhūnāṃ bhūtānāṃ nidhanotthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोत्रे ऽस्मिन्वै चन्द्रमसो नाम्ना प्रमितिरुच्यते । मानवस्य तु सो ऽंशेन पूर्वं स्वायंभुवे ऽन्तरे

gotre 'sminvai candramaso nāmnā pramitirucyate / mānavasya tu so 'ṃśena pūrvaṃ svāyaṃbhuve 'ntare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाः स विंशतिः पूर्णाः पर्यटन्वै वसुंधराम् । अनुकर्षन् स वै सेनां सवाजिरथकुञ्जराम्

samāḥ sa viṃśatiḥ pūrṇāḥ paryaṭanvai vasuṃdharām / anukarṣan sa vai senāṃ savājirathakuñjarām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रगृहीतायुधैर्विप्रैः शतशो ऽथ सहस्रशः । स तदा तैः परिवृतो म्लेच्छान् हन्ति सहस्रशः

pragṛhītāyudhairvipraiḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ / sa tadā taiḥ parivṛto mlecchān hanti sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स हत्वा सर्वशश्चैव राज्ञस्ताञ्शूद्रयोनिजान् । पाखण्डांस्तु ततः सर्वान् निःशेषं कृतवान् प्रभुः

sa hatvā sarvaśaścaiva rājñastāñśūdrayonijān / pākhaṇḍāṃstu tataḥ sarvān niḥśeṣaṃ kṛtavān prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नात्यर्थं धार्मिका ये च तान् सर्वान् हन्ति सर्वतः । वर्णव्यत्यासजाताश् च ये च ताननुजीविनः

nātyarthaṃ dhārmikā ye ca tān sarvān hanti sarvataḥ / varṇavyatyāsajātāś ca ye ca tānanujīvinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवृत्तचक्रो बलवान् म्लेच्छानामन्तकृत्स तु । अधृष्यः सर्वभूतानां चचाराथ वसुंधराम्

pravṛttacakro balavān mlecchānāmantakṛtsa tu / adhṛṣyaḥ sarvabhūtānāṃ cacārātha vasuṃdharām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानवस्य तु सो ऽंशेन देवस्येह विजज्ञिवान् । पूर्वजन्मनि विष्णोस्तु प्रमितिर्नाम वीर्यवान्

mānavasya tu so 'ṃśena devasyeha vijajñivān / pūrvajanmani viṣṇostu pramitirnāma vīryavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोत्रतो वै चन्द्रमसः पूर्णे कलियुगे प्रभुः । द्वात्रिंशे ऽभ्युदिते वर्षे प्रक्रान्तो विंशतिः समाः

gotrato vai candramasaḥ pūrṇe kaliyuge prabhuḥ / dvātriṃśe 'bhyudite varṣe prakrānto viṃśatiḥ samāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनिघ्नन्सर्वभूतानि शतशो ऽथ सहस्रशः । कृत्वा बीजावशेषां तु पृथिवीं क्रूरकर्मणः

vinighnansarvabhūtāni śataśo 'tha sahasraśaḥ / kṛtvā bījāvaśeṣāṃ tu pṛthivīṃ krūrakarmaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्परनिमित्तेन कोपेनाकस्मिकेन तु । स साधयित्वा वृषलान् प्रायशस् तान् अधार्मिकान्

parasparanimittena kopenākasmikena tu / sa sādhayitvā vṛṣalān prāyaśas tān adhārmikān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गायमुनयोर्मध्ये स्थितिं प्राप्तः सहानुगः । ततो व्यतीते काले तु सामात्यः सहसैनिकः

gaṅgāyamunayormadhye sthitiṃ prāptaḥ sahānugaḥ / tato vyatīte kāle tu sāmātyaḥ sahasainikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्साद्य पार्थिवान् सर्वान् म्लेच्छांश्चैव सहस्रशः । तत्र संध्यांशके काले सम्प्राप्ते तु युगान्तिके

utsādya pārthivān sarvān mlecchāṃścaiva sahasraśaḥ / tatra saṃdhyāṃśake kāle samprāpte tu yugāntike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<बेहविओउर् ओफ़् पेओप्ले दुरिन्ग् युगान्त> स्थितास्वल्पावशिष्टासु प्रजास्विह क्वचित्क्वचित् । अप्रग्रहास्ततस्ता वै लोभाविष्टास्तु कृत्स्नशः

<behaviour of people during yugānta> sthitāsvalpāvaśiṣṭāsu prajāsviha kvacitkvacit / apragrahāstatastā vai lobhāviṣṭāstu kṛtsnaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपहिंसन्ति चान्योन्यं प्रणिपत्य परस्परम् । अराजके युगवशात् संशये समुपस्थिते

upahiṃsanti cānyonyaṃ praṇipatya parasparam / arājake yugavaśāt saṃśaye samupasthite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजास्ता वै ततः सर्वाः परस्परभयार्दिताः । व्याकुलाश् च परिभ्रान्तास् त्यक्त्वा दारान् गृहाणि च

prajāstā vai tataḥ sarvāḥ parasparabhayārditāḥ / vyākulāś ca paribhrāntās tyaktvā dārān gṛhāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वान्प्राणान् अनपेक्षन्तो निष्कारुण्याः सुदुःखिताः । नष्टे श्रौते स्मार्तधर्मे परस्परहतास्तदा

svānprāṇān anapekṣanto niṣkāruṇyāḥ suduḥkhitāḥ / naṣṭe śraute smārtadharme parasparahatāstadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्मर्यादा निराक्रान्ता निःस्नेहा निरपत्रपाः । नष्टे धर्मे प्रतिहताः ह्रस्वकाः पञ्चविंशकाः

nirmaryādā nirākrāntā niḥsnehā nirapatrapāḥ / naṣṭe dharme pratihatāḥ hrasvakāḥ pañcaviṃśakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हित्वा पुत्रांश् च दारांश् च विवादव्याकुलेन्द्रियाः । अनावृष्टिहताश्चैव वार्तामुत्सृज्य दूरतः

hitvā putrāṃś ca dārāṃś ca vivādavyākulendriyāḥ / anāvṛṣṭihatāścaiva vārtāmutsṛjya dūrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यन्तानुपसेवन्ते हित्वा जनपदान् स्वकान् । सरित्सागरकूपांस्ते सेवन्ते पर्वतांस् तथा

pratyantānupasevante hitvā janapadān svakān / saritsāgarakūpāṃste sevante parvatāṃs tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुमांसैर्मूलफलैर् वर्तयन्ति सुदुःखिताः । चीरपत्राजिनधरा निष्क्रिया निष्परिग्रहाः

madhumāṃsairmūlaphalair vartayanti suduḥkhitāḥ / cīrapatrājinadharā niṣkriyā niṣparigrahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णाश्रमपरिभ्रष्टाः संकटं घोरमास्थिताः । एवं कष्टमनुप्राप्ता अल्पशेषाः प्रजास्तदा

varṇāśramaparibhraṣṭāḥ saṃkaṭaṃ ghoramāsthitāḥ / evaṃ kaṣṭamanuprāptā alpaśeṣāḥ prajāstadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जराव्याधिक्षुधाविष्टा दुःखान्निर्वेदमानसाः । विचारणा तु निर्वेदात् साम्यावस्था विचारणा

jarāvyādhikṣudhāviṣṭā duḥkhānnirvedamānasāḥ / vicāraṇā tu nirvedāt sāmyāvasthā vicāraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साम्यावस्थात्मको बोधः संबोधाद्धर्मशीलता । अरूपशमयुक्तास्तु कलिशिष्टा हि वै स्वयम्

sāmyāvasthātmako bodhaḥ saṃbodhāddharmaśīlatā / arūpaśamayuktāstu kaliśiṣṭā hi vai svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहोरात्रात्तदा तासां युगं तु परिवर्तते । चित्तसंमोहनं कृत्वा तासां वै सुप्तमत्तवत्

ahorātrāttadā tāsāṃ yugaṃ tu parivartate / cittasaṃmohanaṃ kṛtvā tāsāṃ vai suptamattavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भाविनो ऽर्थस्य च बलात् ततः कृतमवर्तत । प्रवृत्ते तु ततस्तस्मिन् पुनः कृतयुगे तु वै

bhāvino 'rthasya ca balāt tataḥ kṛtamavartata / pravṛtte tu tatastasmin punaḥ kṛtayuge tu vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पन्नाः कलिशिष्टास्तु प्रजाः कार्तयुगास्तदा । तिष्ठन्ति चेह ये सिद्धा अदृष्टा विचरन्ति च

utpannāḥ kaliśiṣṭāstu prajāḥ kārtayugāstadā / tiṣṭhanti ceha ye siddhā adṛṣṭā vicaranti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्त सप्तर्षिभिश्चैव तत्र ते तु व्यवस्थिताः । ब्रह्मक्षत्रविशः शूद्रा बीजार्थं ये स्मृता इह

sapta saptarṣibhiścaiva tatra te tu vyavasthitāḥ / brahmakṣatraviśaḥ śūdrā bījārthaṃ ye smṛtā iha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलिजैः सह ते सर्वे निर्विशेषास्तदाभवन् । तेषां सप्तर्षयो धर्मं कथयन्तीतरे ऽपि च

kalijaiḥ saha te sarve nirviśeṣāstadābhavan / teṣāṃ saptarṣayo dharmaṃ kathayantītare 'pi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णाश्रमाचारयुतं श्रौतं स्मार्तं द्विधा तु यम् । ततस्तेषु क्रियावत्सु वर्धन्ते वै प्रजाः कृते

varṇāśramācārayutaṃ śrautaṃ smārtaṃ dvidhā tu yam / tatasteṣu kriyāvatsu vardhante vai prajāḥ kṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रौतस्मार्तकृतानां च धर्मे सप्तर्षिदर्शिते । केचिद्धर्मव्यवस्थार्थं तिष्ठन्तीह युगक्षये

śrautasmārtakṛtānāṃ ca dharme saptarṣidarśite / keciddharmavyavasthārthaṃ tiṣṭhantīha yugakṣaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्वन्तराधिकारेषु तिष्ठन्ति मुनयस्तु वै । यथा दावप्रदग्धेषु तृणेष्विह ततः क्षितौ

manvantarādhikāreṣu tiṣṭhanti munayastu vai / yathā dāvapradagdheṣu tṛṇeṣviha tataḥ kṣitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनानां प्रथमं वृष्ट्या तेषां मूलेषु संभवः । तथा कार्तयुगानां तु कलिजेष्विह संभवः

vanānāṃ prathamaṃ vṛṣṭyā teṣāṃ mūleṣu saṃbhavaḥ / tathā kārtayugānāṃ tu kalijeṣviha saṃbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं युगाद्युगस्येह संतानं तु परस्परम् । वर्तते ह व्यवच्छेदाद् यावन्मन्वन्तरक्षयः

evaṃ yugādyugasyeha saṃtānaṃ tu parasparam / vartate ha vyavacchedād yāvanmanvantarakṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखमायुर्बलं रूपं धर्मो ऽर्थः काम एव च । युगेष्वेतानि हीयन्ते त्रींस्त्रीन् पादान् क्रमेण तु

sukhamāyurbalaṃ rūpaṃ dharmo 'rthaḥ kāma eva ca / yugeṣvetāni hīyante trīṃstrīn pādān krameṇa tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ससंध्यांशेषु हीयन्ते युगानां धर्मसिद्धयः । इत्येषा प्रतिसिद्धिर्वै कीर्तितैषा क्रमेण तु

sasaṃdhyāṃśeṣu hīyante yugānāṃ dharmasiddhayaḥ / ityeṣā pratisiddhirvai kīrtitaiṣā krameṇa tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्युगानां सर्वेषाम् अनेनैव तु साधनम् । <युग => ह्öहेरे ज़ेइतेइन्हेइतेन्> एषा चतुर्युगावृत्तिर् आ सहस्राद् गुणीकृता

caturyugānāṃ sarveṣām anenaiva tu sādhanam / <yuga => höhere Zeiteinheiten> eṣā caturyugāvṛttir ā sahasrād guṇīkṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मणस्तदहः प्रोक्तं रात्रिश्चैतावती स्मृता । अनार्जवं जडीभावो भूतानाम् आ युगक्षयात्

brahmaṇastadahaḥ proktaṃ rātriścaitāvatī smṛtā / anārjavaṃ jaḍībhāvo bhūtānām ā yugakṣayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतदेव तु सर्वेषां युगानां लक्षणं स्मृतम् । एषां चतुर्युगाणां च गुणिता ह्येकसप्ततिः

etadeva tu sarveṣāṃ yugānāṃ lakṣaṇaṃ smṛtam / eṣāṃ caturyugāṇāṃ ca guṇitā hyekasaptatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमेण परिवृत्ता तु मनोरन्तरम् उच्यते । चतुर्युगे यथैकस्मिन् भवतीह यदा तु यत्

krameṇa parivṛttā tu manorantaram ucyate / caturyuge yathaikasmin bhavatīha yadā tu yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा चान्येषु भवति पुनस्तद्वै यथाक्रमम् । सर्गे सर्गे यथा भेदा उत्पद्यन्ते तथैव तु

tathā cānyeṣu bhavati punastadvai yathākramam / sarge sarge yathā bhedā utpadyante tathaiva tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चविंशत्परिमिता न न्यूना नाधिकास् तथा । तथा कल्पा युगैः सार्धं भवन्ति सह लक्षणैः

pañcaviṃśatparimitā na nyūnā nādhikās tathā / tathā kalpā yugaiḥ sārdhaṃ bhavanti saha lakṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्वन्तराणां सर्वेषाम् एतदेव तु लक्षणम्

manvantarāṇāṃ sarveṣām etadeva tu lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा युगानां परिवर्तनानि चिरप्रवृत्तानि युगस्वभावात् । तथा तु संतिष्ठति जीवलोकः क्षयोदयाभ्यां परिवर्तमानः

yathā yugānāṃ parivartanāni cirapravṛttāni yugasvabhāvāt / tathā tu saṃtiṣṭhati jīvalokaḥ kṣayodayābhyāṃ parivartamānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येतल्लक्षणं प्रोक्तं युगानां वै समासतः । अतीतानागतानां हि सर्वमन्वन्तरेषु वै

ityetallakṣaṇaṃ proktaṃ yugānāṃ vai samāsataḥ / atītānāgatānāṃ hi sarvamanvantareṣu vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्वन्तरेण चैकेन सर्वाण्येवान्तराणि च । व्याख्यातानि न संदेहः कल्पः कल्पेन चैव हि

manvantareṇa caikena sarvāṇyevāntarāṇi ca / vyākhyātāni na saṃdehaḥ kalpaḥ kalpena caiva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनागतेषु तद्वच्च तर्कः कार्यो विजानता । मन्वन्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेष्विह

anāgateṣu tadvacca tarkaḥ kāryo vijānatā / manvantareṣu sarveṣu atītānāgateṣviha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्याभिमानिनः सर्वे नामरूपैर्भवन्त्युत । देवा ह्यष्टविधा ये च ये च मन्वन्तरेश्वराः

tulyābhimāninaḥ sarve nāmarūpairbhavantyuta / devā hyaṣṭavidhā ye ca ye ca manvantareśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषयो मनवश्चैव सर्वे तुल्यप्रयोजनाः । एवं वर्णाश्रमाणां तु प्रविभागो युगे युगे

ṛṣayo manavaścaiva sarve tulyaprayojanāḥ / evaṃ varṇāśramāṇāṃ tu pravibhāgo yuge yuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगस्वभावश् च तथा विधत्ते वै तदा प्रभुः । वर्णाश्रमविभागाश् च युगानि युगसिद्धयः

yugasvabhāvaś ca tathā vidhatte vai tadā prabhuḥ / varṇāśramavibhāgāś ca yugāni yugasiddhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगानां परिमाणं ते कथितं हि प्रसङ्गतः । वदामि देवीपुत्रत्वं पद्मयोनेः समासतः

yugānāṃ parimāṇaṃ te kathitaṃ hi prasaṅgataḥ / vadāmi devīputratvaṃ padmayoneḥ samāsataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.