शक्र उवाच तिष्ये मायामसूयां च वधं चैव तपस्विनाम् । साधयन्ति नरास्तत्र तमसा व्याकुलेन्द्रियाः
śakra uvāca tiṣye māyāmasūyāṃ ca vadhaṃ caiva tapasvinām / sādhayanti narāstatra tamasā vyākulendriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलौ प्रमादको रोगः सततं क्षुद्भयानि च । अनावृष्टिभयं घोरं देशानां च विपर्ययः
kalau pramādako rogaḥ satataṃ kṣudbhayāni ca / anāvṛṣṭibhayaṃ ghoraṃ deśānāṃ ca viparyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्रामाण्यं श्रुतेरस्ति नृणां चाधर्मसेवनम् । अधार्मिकास्त्वनाचारा महाकोपाल्पचेतसः
na prāmāṇyaṃ śruterasti nṛṇāṃ cādharmasevanam / adhārmikāstvanācārā mahākopālpacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनृतं ब्रुवते लुब्धास् तिष्ये जाताश् च दुष्प्रजाः । दुरिष्टैर्दुरधीतैश् च दुराचारैर्दुरागमैः
anṛtaṃ bruvate lubdhās tiṣye jātāś ca duṣprajāḥ / duriṣṭairduradhītaiś ca durācārairdurāgamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्राणां कर्म दोषेण प्रजानां जायते भयम् । नाधीयन्ते तदा वेदान् न यजन्ति द्विजातयः
viprāṇāṃ karma doṣeṇa prajānāṃ jāyate bhayam / nādhīyante tadā vedān na yajanti dvijātayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्सीदन्ति नराश्चैव क्षत्रियाश् च विशः क्रमात् । शूद्राणां मन्त्रयोगेन संबन्धो ब्राह्मणैः सह
utsīdanti narāścaiva kṣatriyāś ca viśaḥ kramāt / śūdrāṇāṃ mantrayogena saṃbandho brāhmaṇaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवतीह कलौ तस्मिञ् शयनासनभोजनैः । राजानः शूद्रभूयिष्ठा ब्राह्मणान् बाधयन्ति ते
bhavatīha kalau tasmiñ śayanāsanabhojanaiḥ / rājānaḥ śūdrabhūyiṣṭhā brāhmaṇān bādhayanti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रूणहत्या वीरहत्या प्रजायन्ते प्रजासु वै । शूद्राश् च ब्राह्मणाचाराः शूद्राचाराश् च ब्राह्मणाः
bhrūṇahatyā vīrahatyā prajāyante prajāsu vai / śūdrāś ca brāhmaṇācārāḥ śūdrācārāś ca brāhmaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजवृत्तिस्थिताश् चौराश् चौराचाराश् च पार्थिवाः । एकपत्न्यो न शिष्यन्ति वर्धिष्यन्त्यभिसारिकाः
rājavṛttisthitāś caurāś caurācārāś ca pārthivāḥ / ekapatnyo na śiṣyanti vardhiṣyantyabhisārikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णाश्रमप्रतिष्ठानो जायते नृषु सर्वतः । तदा स्वल्पफला भूमिः क्वचिच्चापि महाफला
varṇāśramapratiṣṭhāno jāyate nṛṣu sarvataḥ / tadā svalpaphalā bhūmiḥ kvaciccāpi mahāphalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरक्षितारो हर्तारः पार्थिवाश् च शिलाशन । शूद्रा वै ज्ञानिनः सर्वे ब्राह्मणैरभिवन्दिताः
arakṣitāro hartāraḥ pārthivāś ca śilāśana / śūdrā vai jñāninaḥ sarve brāhmaṇairabhivanditāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षत्रियाश् च राजानो विप्राः शूद्रोपजीविनः । आसनस्था द्विजान्दृष्ट्वा न चलन्त्यल्पबुद्धयः
akṣatriyāś ca rājāno viprāḥ śūdropajīvinaḥ / āsanasthā dvijāndṛṣṭvā na calantyalpabuddhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताडयन्ति द्विजेन्द्रांश् च शूद्रा वै स्वल्पबुद्धयः । आस्ये निधाय वै हस्तं कर्णं शूद्रस्य वै द्विजाः
tāḍayanti dvijendrāṃś ca śūdrā vai svalpabuddhayaḥ / āsye nidhāya vai hastaṃ karṇaṃ śūdrasya vai dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीचस्येव तदा वाक्यं वदन्ति विनयेन तम् । उच्चासनस्थान् शूद्रांश् च द्विजमध्ये द्विजर्षभ
nīcasyeva tadā vākyaṃ vadanti vinayena tam / uccāsanasthān śūdrāṃś ca dvijamadhye dvijarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञात्वा न हिंसते राजा कलौ कालवशेन तु । पुष्पैश् च वासितैश्चैव तथान्यैर् मङ्गलैः शुभैः
jñātvā na hiṃsate rājā kalau kālavaśena tu / puṣpaiś ca vāsitaiścaiva tathānyair maṅgalaiḥ śubhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्रानभ्यर्चयन्त्यल्प- श्रुतभाग्यबलान्विताः । न प्रेक्षन्ते गर्विताश् च शूद्रा द्विजवरान् द्विज
śūdrānabhyarcayantyalpa- śrutabhāgyabalānvitāḥ / na prekṣante garvitāś ca śūdrā dvijavarān dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेवावसरम् आलोक्य द्वारे तिष्ठन्ति वै द्विजाः । वाहनस्थान् समावृत्य शूद्राञ्शूद्रोपजीविनः
sevāvasaram ālokya dvāre tiṣṭhanti vai dvijāḥ / vāhanasthān samāvṛtya śūdrāñśūdropajīvinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेवन्ते ब्राह्मणास्तत्र स्तुवन्ति स्तुतिभिः कलौ । तपोयज्ञफलानां च विक्रेतारो द्विजोत्तमाः
sevante brāhmaṇāstatra stuvanti stutibhiḥ kalau / tapoyajñaphalānāṃ ca vikretāro dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतयश् च भविष्यन्ति बहवो ऽस्मिन्कलौ युगे । पुरुषाल्पं बहुस्त्रीकं युगान्ते समुपस्थिते
yatayaś ca bhaviṣyanti bahavo 'sminkalau yuge / puruṣālpaṃ bahustrīkaṃ yugānte samupasthite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निन्दन्ति वेदविद्यां च द्विजाः कर्माणि वै कलौ । कलौ देवो महादेवः शङ्करो नीललोहितः
nindanti vedavidyāṃ ca dvijāḥ karmāṇi vai kalau / kalau devo mahādevaḥ śaṅkaro nīlalohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकाशते प्रतिष्ठार्थं धर्मस्य विकृताकृतिः । ये तं विप्रा निषेवन्ते येन केनापि शङ्करम्
prakāśate pratiṣṭhārthaṃ dharmasya vikṛtākṛtiḥ / ye taṃ viprā niṣevante yena kenāpi śaṅkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलिदोषान् विनिर्जित्य प्रयान्ति परमं पदम् । श्वापदप्रबलत्वं च गवां चैव परिक्षयः
kalidoṣān vinirjitya prayānti paramaṃ padam / śvāpadaprabalatvaṃ ca gavāṃ caiva parikṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधूनां विनिवृत्तिश् च वेद्या तस्मिन्युगक्षये । तदा सूक्ष्मो महोदर्को दुर्लभो दानमूलवान्
sādhūnāṃ vinivṛttiś ca vedyā tasminyugakṣaye / tadā sūkṣmo mahodarko durlabho dānamūlavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चातुराश्रमशैथिल्ये धर्मः प्रतिचलिष्यति । अरक्षितारो हर्तारो बलिभागस्य पार्थिवाः
cāturāśramaśaithilye dharmaḥ praticaliṣyati / arakṣitāro hartāro balibhāgasya pārthivāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगान्तेषु भविष्यन्ति स्वरक्षणपरायणाः । अट्टशूला जनपदाः शिवशूलाश्चतुष्पथाः
yugānteṣu bhaviṣyanti svarakṣaṇaparāyaṇāḥ / aṭṭaśūlā janapadāḥ śivaśūlāścatuṣpathāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमदाः केशशूलिन्यो भविष्यन्ति कलौ युगे । चित्रवर्षी तदा देवो यदा प्राहुर्युगक्षयम्
pramadāḥ keśaśūlinyo bhaviṣyanti kalau yuge / citravarṣī tadā devo yadā prāhuryugakṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे वणिग्जनाश्चापि भविष्यन्त्यधमे युगे । कुशीलचर्याः पाषण्डैर् वृथारूपैः समावृताः
sarve vaṇigjanāścāpi bhaviṣyantyadhame yuge / kuśīlacaryāḥ pāṣaṇḍair vṛthārūpaiḥ samāvṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुयाजनको लोको भविष्यति परस्परम् । नाव्याहृतक्रूरवाक्यो नार्जवी नानसूयकः
bahuyājanako loko bhaviṣyati parasparam / nāvyāhṛtakrūravākyo nārjavī nānasūyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कृते प्रतिकर्ता च युगक्षीणे भविष्यति । निन्दकाश्चैव पतिता युगान्तस्य च लक्षणम्
na kṛte pratikartā ca yugakṣīṇe bhaviṣyati / nindakāścaiva patitā yugāntasya ca lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृपशून्या वसुमती न च धान्यधनावृता । मण्डलानि भविष्यन्ति देशेषु नगरेषु च
nṛpaśūnyā vasumatī na ca dhānyadhanāvṛtā / maṇḍalāni bhaviṣyanti deśeṣu nagareṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पोदका चाल्पफला भविष्यति वसुंधरा । गोप्तारश्चाप्यगोप्तारः सम्भविष्यन्त्यशासनाः
alpodakā cālpaphalā bhaviṣyati vasuṃdharā / goptāraścāpyagoptāraḥ sambhaviṣyantyaśāsanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हर्तारः परवित्तानां परदारप्रधर्षकाः । कामात्मानो दुरात्मानो ह्य् अधमाः साहसप्रियाः
hartāraḥ paravittānāṃ paradārapradharṣakāḥ / kāmātmāno durātmāno hy adhamāḥ sāhasapriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रनष्टचेष्टनाः पुंसो मुक्तकेशाश् च शूलिनः । जनाः षोडशवर्षाश् च प्रजायन्ते युगक्षये
pranaṣṭaceṣṭanāḥ puṃso muktakeśāś ca śūlinaḥ / janāḥ ṣoḍaśavarṣāś ca prajāyante yugakṣaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्लदन्ताजिनाक्षाश् च मुण्डाः काषायवाससः । शूद्रा धर्मं चरिष्यन्ति युगान्ते समुपस्थिते
śukladantājinākṣāś ca muṇḍāḥ kāṣāyavāsasaḥ / śūdrā dharmaṃ cariṣyanti yugānte samupasthite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सस्यचौरा भविष्यन्ति दृढचैलाभिलाषिणः । चौराश्चोरस्वहर्तारो हर्तुर्हर्ता तथापरः
sasyacaurā bhaviṣyanti dṛḍhacailābhilāṣiṇaḥ / caurāścorasvahartāro harturhartā tathāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योग्यकर्मण्युपरते लोके निष्क्रियतां गते । कीटमूषकसर्पाश् च धर्षयिष्यन्ति मानवान्
yogyakarmaṇyuparate loke niṣkriyatāṃ gate / kīṭamūṣakasarpāś ca dharṣayiṣyanti mānavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुभिक्षं क्षेममारोग्यं सामर्थ्यं दुर्लभं तदा । कौशिकीं प्रतिपत्स्यन्ते देशान्क्षुद्भयपीडिताः
subhikṣaṃ kṣemamārogyaṃ sāmarthyaṃ durlabhaṃ tadā / kauśikīṃ pratipatsyante deśānkṣudbhayapīḍitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखेनाभिप्लुतानां च परमायुः शतं तदा । दृश्यन्ते न च दृश्यन्ते वेदाः कलियुगे ऽखिलाः
duḥkhenābhiplutānāṃ ca paramāyuḥ śataṃ tadā / dṛśyante na ca dṛśyante vedāḥ kaliyuge 'khilāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्सीदन्ति तदा यज्ञाः केवलाधर्मपीडिताः । काषायिणो ऽप्यनिर्ग्रन्थाः कापालीबहुलास्त्विह
utsīdanti tadā yajñāḥ kevalādharmapīḍitāḥ / kāṣāyiṇo 'pyanirgranthāḥ kāpālībahulāstviha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदविक्रयिणश्चान्ये तीर्थविक्रयिणः परे । वर्णाश्रमाणां ये चान्ये पाषण्डाः परिपन्थिनः
vedavikrayiṇaścānye tīrthavikrayiṇaḥ pare / varṇāśramāṇāṃ ye cānye pāṣaṇḍāḥ paripanthinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पद्यन्ते तदा ते वै सम्प्राप्ते तु कलौ युगे । अधीयन्ते तदा वेदाञ् शूद्रा धर्मार्थकोविदाः
utpadyante tadā te vai samprāpte tu kalau yuge / adhīyante tadā vedāñ śūdrā dharmārthakovidāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यजन्ते चाश्वमेधेन राजानः शूद्रयोनयः । स्त्रीबालगोवधं कृत्वा हत्वा चैव परस्परम्
yajante cāśvamedhena rājānaḥ śūdrayonayaḥ / strībālagovadhaṃ kṛtvā hatvā caiva parasparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपद्रवांस्तथान्योन्यं साधयन्ति तदा प्रजाः । दुःखप्रभूतमल्पायुर् देहोत्सादः सरोगता
upadravāṃstathānyonyaṃ sādhayanti tadā prajāḥ / duḥkhaprabhūtamalpāyur dehotsādaḥ sarogatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधर्माभिनिवेशित्वात् तमोवृत्तं कलौ स्मृतम् । प्रजासु ब्रह्महत्यादि तदा वै सम्प्रवर्तते
adharmābhiniveśitvāt tamovṛttaṃ kalau smṛtam / prajāsu brahmahatyādi tadā vai sampravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादायुर्बलं रूपं कलिं प्राप्य प्रहीयते । तदा त्वल्पेन कालेन सिद्धिं गच्छन्ति मानवाः
tasmādāyurbalaṃ rūpaṃ kaliṃ prāpya prahīyate / tadā tvalpena kālena siddhiṃ gacchanti mānavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्या धर्मं चरिष्यन्ति युगान्ते द्विजसत्तमाः । श्रुतिस्मृत्युदितं धर्मं ये चरन्त्यनसूयकाः
dhanyā dharmaṃ cariṣyanti yugānte dvijasattamāḥ / śrutismṛtyuditaṃ dharmaṃ ye carantyanasūyakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रेतायां वार्षिको धर्मो द्वापरे मासिकः स्मृतः । यथाक्लेशं चरन्प्राज्ञस् तदह्ना प्राप्नुते कलौ
tretāyāṃ vārṣiko dharmo dvāpare māsikaḥ smṛtaḥ / yathākleśaṃ caranprājñas tadahnā prāpnute kalau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<संध्यांश> एषा कलियुगावस्था संध्यांशं तु निबोध मे । युगे युगे च हीयन्ते त्रींस्त्रीन्पादांस्तु सिद्धयः
<saṃdhyāṃśa> eṣā kaliyugāvasthā saṃdhyāṃśaṃ tu nibodha me / yuge yuge ca hīyante trīṃstrīnpādāṃstu siddhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगस्वभावाः संध्यास्तु तिष्ठन्तीह तु पादशः । संध्यास्वभावाः स्वांशेषु पादशस्ते प्रतिष्ठिताः
yugasvabhāvāḥ saṃdhyāstu tiṣṭhantīha tu pādaśaḥ / saṃdhyāsvabhāvāḥ svāṃśeṣu pādaśaste pratiṣṭhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<प्रमिति> एवं संध्यांशके काले सम्प्राप्ते तु युगान्तिके । तेषां शास्ता ह्यसाधूनां भूतानां निधनोत्थितः
<Pramiti> evaṃ saṃdhyāṃśake kāle samprāpte tu yugāntike / teṣāṃ śāstā hyasādhūnāṃ bhūtānāṃ nidhanotthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोत्रे ऽस्मिन्वै चन्द्रमसो नाम्ना प्रमितिरुच्यते । मानवस्य तु सो ऽंशेन पूर्वं स्वायंभुवे ऽन्तरे
gotre 'sminvai candramaso nāmnā pramitirucyate / mānavasya tu so 'ṃśena pūrvaṃ svāyaṃbhuve 'ntare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाः स विंशतिः पूर्णाः पर्यटन्वै वसुंधराम् । अनुकर्षन् स वै सेनां सवाजिरथकुञ्जराम्
samāḥ sa viṃśatiḥ pūrṇāḥ paryaṭanvai vasuṃdharām / anukarṣan sa vai senāṃ savājirathakuñjarām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रगृहीतायुधैर्विप्रैः शतशो ऽथ सहस्रशः । स तदा तैः परिवृतो म्लेच्छान् हन्ति सहस्रशः
pragṛhītāyudhairvipraiḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ / sa tadā taiḥ parivṛto mlecchān hanti sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स हत्वा सर्वशश्चैव राज्ञस्ताञ्शूद्रयोनिजान् । पाखण्डांस्तु ततः सर्वान् निःशेषं कृतवान् प्रभुः
sa hatvā sarvaśaścaiva rājñastāñśūdrayonijān / pākhaṇḍāṃstu tataḥ sarvān niḥśeṣaṃ kṛtavān prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नात्यर्थं धार्मिका ये च तान् सर्वान् हन्ति सर्वतः । वर्णव्यत्यासजाताश् च ये च ताननुजीविनः
nātyarthaṃ dhārmikā ye ca tān sarvān hanti sarvataḥ / varṇavyatyāsajātāś ca ye ca tānanujīvinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवृत्तचक्रो बलवान् म्लेच्छानामन्तकृत्स तु । अधृष्यः सर्वभूतानां चचाराथ वसुंधराम्
pravṛttacakro balavān mlecchānāmantakṛtsa tu / adhṛṣyaḥ sarvabhūtānāṃ cacārātha vasuṃdharām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानवस्य तु सो ऽंशेन देवस्येह विजज्ञिवान् । पूर्वजन्मनि विष्णोस्तु प्रमितिर्नाम वीर्यवान्
mānavasya tu so 'ṃśena devasyeha vijajñivān / pūrvajanmani viṣṇostu pramitirnāma vīryavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोत्रतो वै चन्द्रमसः पूर्णे कलियुगे प्रभुः । द्वात्रिंशे ऽभ्युदिते वर्षे प्रक्रान्तो विंशतिः समाः
gotrato vai candramasaḥ pūrṇe kaliyuge prabhuḥ / dvātriṃśe 'bhyudite varṣe prakrānto viṃśatiḥ samāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनिघ्नन्सर्वभूतानि शतशो ऽथ सहस्रशः । कृत्वा बीजावशेषां तु पृथिवीं क्रूरकर्मणः
vinighnansarvabhūtāni śataśo 'tha sahasraśaḥ / kṛtvā bījāvaśeṣāṃ tu pṛthivīṃ krūrakarmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्परनिमित्तेन कोपेनाकस्मिकेन तु । स साधयित्वा वृषलान् प्रायशस् तान् अधार्मिकान्
parasparanimittena kopenākasmikena tu / sa sādhayitvā vṛṣalān prāyaśas tān adhārmikān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गायमुनयोर्मध्ये स्थितिं प्राप्तः सहानुगः । ततो व्यतीते काले तु सामात्यः सहसैनिकः
gaṅgāyamunayormadhye sthitiṃ prāptaḥ sahānugaḥ / tato vyatīte kāle tu sāmātyaḥ sahasainikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्साद्य पार्थिवान् सर्वान् म्लेच्छांश्चैव सहस्रशः । तत्र संध्यांशके काले सम्प्राप्ते तु युगान्तिके
utsādya pārthivān sarvān mlecchāṃścaiva sahasraśaḥ / tatra saṃdhyāṃśake kāle samprāpte tu yugāntike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<बेहविओउर् ओफ़् पेओप्ले दुरिन्ग् युगान्त> स्थितास्वल्पावशिष्टासु प्रजास्विह क्वचित्क्वचित् । अप्रग्रहास्ततस्ता वै लोभाविष्टास्तु कृत्स्नशः
<behaviour of people during yugānta> sthitāsvalpāvaśiṣṭāsu prajāsviha kvacitkvacit / apragrahāstatastā vai lobhāviṣṭāstu kṛtsnaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपहिंसन्ति चान्योन्यं प्रणिपत्य परस्परम् । अराजके युगवशात् संशये समुपस्थिते
upahiṃsanti cānyonyaṃ praṇipatya parasparam / arājake yugavaśāt saṃśaye samupasthite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजास्ता वै ततः सर्वाः परस्परभयार्दिताः । व्याकुलाश् च परिभ्रान्तास् त्यक्त्वा दारान् गृहाणि च
prajāstā vai tataḥ sarvāḥ parasparabhayārditāḥ / vyākulāś ca paribhrāntās tyaktvā dārān gṛhāṇi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वान्प्राणान् अनपेक्षन्तो निष्कारुण्याः सुदुःखिताः । नष्टे श्रौते स्मार्तधर्मे परस्परहतास्तदा
svānprāṇān anapekṣanto niṣkāruṇyāḥ suduḥkhitāḥ / naṣṭe śraute smārtadharme parasparahatāstadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्मर्यादा निराक्रान्ता निःस्नेहा निरपत्रपाः । नष्टे धर्मे प्रतिहताः ह्रस्वकाः पञ्चविंशकाः
nirmaryādā nirākrāntā niḥsnehā nirapatrapāḥ / naṣṭe dharme pratihatāḥ hrasvakāḥ pañcaviṃśakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हित्वा पुत्रांश् च दारांश् च विवादव्याकुलेन्द्रियाः । अनावृष्टिहताश्चैव वार्तामुत्सृज्य दूरतः
hitvā putrāṃś ca dārāṃś ca vivādavyākulendriyāḥ / anāvṛṣṭihatāścaiva vārtāmutsṛjya dūrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यन्तानुपसेवन्ते हित्वा जनपदान् स्वकान् । सरित्सागरकूपांस्ते सेवन्ते पर्वतांस् तथा
pratyantānupasevante hitvā janapadān svakān / saritsāgarakūpāṃste sevante parvatāṃs tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुमांसैर्मूलफलैर् वर्तयन्ति सुदुःखिताः । चीरपत्राजिनधरा निष्क्रिया निष्परिग्रहाः
madhumāṃsairmūlaphalair vartayanti suduḥkhitāḥ / cīrapatrājinadharā niṣkriyā niṣparigrahāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णाश्रमपरिभ्रष्टाः संकटं घोरमास्थिताः । एवं कष्टमनुप्राप्ता अल्पशेषाः प्रजास्तदा
varṇāśramaparibhraṣṭāḥ saṃkaṭaṃ ghoramāsthitāḥ / evaṃ kaṣṭamanuprāptā alpaśeṣāḥ prajāstadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जराव्याधिक्षुधाविष्टा दुःखान्निर्वेदमानसाः । विचारणा तु निर्वेदात् साम्यावस्था विचारणा
jarāvyādhikṣudhāviṣṭā duḥkhānnirvedamānasāḥ / vicāraṇā tu nirvedāt sāmyāvasthā vicāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साम्यावस्थात्मको बोधः संबोधाद्धर्मशीलता । अरूपशमयुक्तास्तु कलिशिष्टा हि वै स्वयम्
sāmyāvasthātmako bodhaḥ saṃbodhāddharmaśīlatā / arūpaśamayuktāstu kaliśiṣṭā hi vai svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहोरात्रात्तदा तासां युगं तु परिवर्तते । चित्तसंमोहनं कृत्वा तासां वै सुप्तमत्तवत्
ahorātrāttadā tāsāṃ yugaṃ tu parivartate / cittasaṃmohanaṃ kṛtvā tāsāṃ vai suptamattavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भाविनो ऽर्थस्य च बलात् ततः कृतमवर्तत । प्रवृत्ते तु ततस्तस्मिन् पुनः कृतयुगे तु वै
bhāvino 'rthasya ca balāt tataḥ kṛtamavartata / pravṛtte tu tatastasmin punaḥ kṛtayuge tu vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पन्नाः कलिशिष्टास्तु प्रजाः कार्तयुगास्तदा । तिष्ठन्ति चेह ये सिद्धा अदृष्टा विचरन्ति च
utpannāḥ kaliśiṣṭāstu prajāḥ kārtayugāstadā / tiṣṭhanti ceha ye siddhā adṛṣṭā vicaranti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्त सप्तर्षिभिश्चैव तत्र ते तु व्यवस्थिताः । ब्रह्मक्षत्रविशः शूद्रा बीजार्थं ये स्मृता इह
sapta saptarṣibhiścaiva tatra te tu vyavasthitāḥ / brahmakṣatraviśaḥ śūdrā bījārthaṃ ye smṛtā iha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलिजैः सह ते सर्वे निर्विशेषास्तदाभवन् । तेषां सप्तर्षयो धर्मं कथयन्तीतरे ऽपि च
kalijaiḥ saha te sarve nirviśeṣāstadābhavan / teṣāṃ saptarṣayo dharmaṃ kathayantītare 'pi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णाश्रमाचारयुतं श्रौतं स्मार्तं द्विधा तु यम् । ततस्तेषु क्रियावत्सु वर्धन्ते वै प्रजाः कृते
varṇāśramācārayutaṃ śrautaṃ smārtaṃ dvidhā tu yam / tatasteṣu kriyāvatsu vardhante vai prajāḥ kṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रौतस्मार्तकृतानां च धर्मे सप्तर्षिदर्शिते । केचिद्धर्मव्यवस्थार्थं तिष्ठन्तीह युगक्षये
śrautasmārtakṛtānāṃ ca dharme saptarṣidarśite / keciddharmavyavasthārthaṃ tiṣṭhantīha yugakṣaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्वन्तराधिकारेषु तिष्ठन्ति मुनयस्तु वै । यथा दावप्रदग्धेषु तृणेष्विह ततः क्षितौ
manvantarādhikāreṣu tiṣṭhanti munayastu vai / yathā dāvapradagdheṣu tṛṇeṣviha tataḥ kṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनानां प्रथमं वृष्ट्या तेषां मूलेषु संभवः । तथा कार्तयुगानां तु कलिजेष्विह संभवः
vanānāṃ prathamaṃ vṛṣṭyā teṣāṃ mūleṣu saṃbhavaḥ / tathā kārtayugānāṃ tu kalijeṣviha saṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं युगाद्युगस्येह संतानं तु परस्परम् । वर्तते ह व्यवच्छेदाद् यावन्मन्वन्तरक्षयः
evaṃ yugādyugasyeha saṃtānaṃ tu parasparam / vartate ha vyavacchedād yāvanmanvantarakṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखमायुर्बलं रूपं धर्मो ऽर्थः काम एव च । युगेष्वेतानि हीयन्ते त्रींस्त्रीन् पादान् क्रमेण तु
sukhamāyurbalaṃ rūpaṃ dharmo 'rthaḥ kāma eva ca / yugeṣvetāni hīyante trīṃstrīn pādān krameṇa tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससंध्यांशेषु हीयन्ते युगानां धर्मसिद्धयः । इत्येषा प्रतिसिद्धिर्वै कीर्तितैषा क्रमेण तु
sasaṃdhyāṃśeṣu hīyante yugānāṃ dharmasiddhayaḥ / ityeṣā pratisiddhirvai kīrtitaiṣā krameṇa tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्युगानां सर्वेषाम् अनेनैव तु साधनम् । <युग => ह्öहेरे ज़ेइतेइन्हेइतेन्> एषा चतुर्युगावृत्तिर् आ सहस्राद् गुणीकृता
caturyugānāṃ sarveṣām anenaiva tu sādhanam / <yuga => höhere Zeiteinheiten> eṣā caturyugāvṛttir ā sahasrād guṇīkṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मणस्तदहः प्रोक्तं रात्रिश्चैतावती स्मृता । अनार्जवं जडीभावो भूतानाम् आ युगक्षयात्
brahmaṇastadahaḥ proktaṃ rātriścaitāvatī smṛtā / anārjavaṃ jaḍībhāvo bhūtānām ā yugakṣayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतदेव तु सर्वेषां युगानां लक्षणं स्मृतम् । एषां चतुर्युगाणां च गुणिता ह्येकसप्ततिः
etadeva tu sarveṣāṃ yugānāṃ lakṣaṇaṃ smṛtam / eṣāṃ caturyugāṇāṃ ca guṇitā hyekasaptatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमेण परिवृत्ता तु मनोरन्तरम् उच्यते । चतुर्युगे यथैकस्मिन् भवतीह यदा तु यत्
krameṇa parivṛttā tu manorantaram ucyate / caturyuge yathaikasmin bhavatīha yadā tu yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा चान्येषु भवति पुनस्तद्वै यथाक्रमम् । सर्गे सर्गे यथा भेदा उत्पद्यन्ते तथैव तु
tathā cānyeṣu bhavati punastadvai yathākramam / sarge sarge yathā bhedā utpadyante tathaiva tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चविंशत्परिमिता न न्यूना नाधिकास् तथा । तथा कल्पा युगैः सार्धं भवन्ति सह लक्षणैः
pañcaviṃśatparimitā na nyūnā nādhikās tathā / tathā kalpā yugaiḥ sārdhaṃ bhavanti saha lakṣaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्वन्तराणां सर्वेषाम् एतदेव तु लक्षणम्
manvantarāṇāṃ sarveṣām etadeva tu lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा युगानां परिवर्तनानि चिरप्रवृत्तानि युगस्वभावात् । तथा तु संतिष्ठति जीवलोकः क्षयोदयाभ्यां परिवर्तमानः
yathā yugānāṃ parivartanāni cirapravṛttāni yugasvabhāvāt / tathā tu saṃtiṣṭhati jīvalokaḥ kṣayodayābhyāṃ parivartamānaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येतल्लक्षणं प्रोक्तं युगानां वै समासतः । अतीतानागतानां हि सर्वमन्वन्तरेषु वै
ityetallakṣaṇaṃ proktaṃ yugānāṃ vai samāsataḥ / atītānāgatānāṃ hi sarvamanvantareṣu vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्वन्तरेण चैकेन सर्वाण्येवान्तराणि च । व्याख्यातानि न संदेहः कल्पः कल्पेन चैव हि
manvantareṇa caikena sarvāṇyevāntarāṇi ca / vyākhyātāni na saṃdehaḥ kalpaḥ kalpena caiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनागतेषु तद्वच्च तर्कः कार्यो विजानता । मन्वन्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेष्विह
anāgateṣu tadvacca tarkaḥ kāryo vijānatā / manvantareṣu sarveṣu atītānāgateṣviha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुल्याभिमानिनः सर्वे नामरूपैर्भवन्त्युत । देवा ह्यष्टविधा ये च ये च मन्वन्तरेश्वराः
tulyābhimāninaḥ sarve nāmarūpairbhavantyuta / devā hyaṣṭavidhā ye ca ye ca manvantareśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषयो मनवश्चैव सर्वे तुल्यप्रयोजनाः । एवं वर्णाश्रमाणां तु प्रविभागो युगे युगे
ṛṣayo manavaścaiva sarve tulyaprayojanāḥ / evaṃ varṇāśramāṇāṃ tu pravibhāgo yuge yuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगस्वभावश् च तथा विधत्ते वै तदा प्रभुः । वर्णाश्रमविभागाश् च युगानि युगसिद्धयः
yugasvabhāvaś ca tathā vidhatte vai tadā prabhuḥ / varṇāśramavibhāgāś ca yugāni yugasiddhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगानां परिमाणं ते कथितं हि प्रसङ्गतः । वदामि देवीपुत्रत्वं पद्मयोनेः समासतः
yugānāṃ parimāṇaṃ te kathitaṃ hi prasaṅgataḥ / vadāmi devīputratvaṃ padmayoneḥ samāsataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.