सूत उवाच सप्तद्वीपा तथा पृथ्वी नदीपर्वतसंकुला । समुद्रैः सप्तभिश्चैव सर्वतः समलंकृता
sūta uvāca saptadvīpā tathā pṛthvī nadīparvatasaṃkulā / samudraiḥ saptabhiścaiva sarvataḥ samalaṃkṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्बूः प्लक्षः शाल्मलिश् च कुशः क्रौञ्चस्तथैव च । शाकः पुष्करनामा च द्वीपास्त्वभ्यन्तरे क्रमात्
jambūḥ plakṣaḥ śālmaliś ca kuśaḥ krauñcastathaiva ca / śākaḥ puṣkaranāmā ca dvīpāstvabhyantare kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तद्वीपेषु सर्वेषु साम्बः सर्वगणैर्वृतः । नानावेषधरो भूत्वा सान्निध्यं कुरुते हरः
saptadvīpeṣu sarveṣu sāmbaḥ sarvagaṇairvṛtaḥ / nānāveṣadharo bhūtvā sānnidhyaṃ kurute haraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षारोदेक्षुरसोदश् च सुरोदश् च घृतोदधिः । दध्यर्णवश् च क्षीरोदः स्वादूदश्चाप्यनुक्रमात्
kṣārodekṣurasodaś ca surodaś ca ghṛtodadhiḥ / dadhyarṇavaś ca kṣīrodaḥ svādūdaścāpyanukramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुद्रेष्विह सर्वेषु सर्वदा सगणः शिवः । जलरूपी भवः श्रीमान् क्रीडते चोर्मिबाहुभिः
samudreṣviha sarveṣu sarvadā sagaṇaḥ śivaḥ / jalarūpī bhavaḥ śrīmān krīḍate cormibāhubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरार्णवामृतमिव सदा क्षीरार्णवे हरिः । शेते शिवज्ञानधिया साक्षाद्वै योगनिद्रया
kṣīrārṇavāmṛtamiva sadā kṣīrārṇave hariḥ / śete śivajñānadhiyā sākṣādvai yoganidrayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा प्रबुद्धो भगवान् प्रबुद्धमखिलं जगत् । यदा सुप्तस्तदा सुप्तं तन्मयं च चराचरम्
yadā prabuddho bhagavān prabuddhamakhilaṃ jagat / yadā suptastadā suptaṃ tanmayaṃ ca carācaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैव सृष्टमखिलं धृतं रक्षितमेव च । संहृतं देवदेवस्य प्रसादात्परमेष्ठिनः
tenaiva sṛṣṭamakhilaṃ dhṛtaṃ rakṣitameva ca / saṃhṛtaṃ devadevasya prasādātparameṣṭhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुषेणा इति विख्याता यजन्ते पुरुषर्षभम् । अनिरुद्धं मुनिश्रेष्ठाः शङ्खचक्रगदाधरम्
suṣeṇā iti vikhyātā yajante puruṣarṣabham / aniruddhaṃ muniśreṣṭhāḥ śaṅkhacakragadādharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये चानिरुद्धं पुरुषं ध्यायन्त्यात्मविदां वराः । नारायणसमाः सर्वे सर्वसंपत्समन्विताः
ye cāniruddhaṃ puruṣaṃ dhyāyantyātmavidāṃ varāḥ / nārāyaṇasamāḥ sarve sarvasaṃpatsamanvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनन्दनश् च भगवान् सनकश् च सनातनः । वालखिल्याश् च सिद्धाश् च मित्रावरुणकौ तथा
sanandanaś ca bhagavān sanakaś ca sanātanaḥ / vālakhilyāś ca siddhāś ca mitrāvaruṇakau tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यजन्ति सततं तत्र विश्वस्य प्रभवं हरिम् । सप्तद्वीपेषु तिष्ठन्ति नानाशृङ्गा महोदयाः
yajanti satataṃ tatra viśvasya prabhavaṃ harim / saptadvīpeṣu tiṣṭhanti nānāśṛṅgā mahodayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसमुद्रायताः केचिद् गिरयो गह्वरैस् तथा । धरायाः पतयश्चासन् बहवः कालगौरवात्
āsamudrāyatāḥ kecid girayo gahvarais tathā / dharāyāḥ patayaścāsan bahavaḥ kālagauravāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामर्थ्यात्परमेशानाः क्रौञ्चारेर्जनकात्प्रभोः । मन्वन्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेष्विह
sāmarthyātparameśānāḥ krauñcārerjanakātprabhoḥ / manvantareṣu sarveṣu atītānāgateṣviha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवक्ष्यामि धरेशान् वो वक्ष्ये स्वायंभुवे ऽन्तरे । मन्वन्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेषु च
pravakṣyāmi dhareśān vo vakṣye svāyaṃbhuve 'ntare / manvantareṣu sarveṣu atītānāgateṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुल्याभिमानिनश्चैव सर्वे तुल्यप्रयोजनाः । स्वायंभुवस्य च मनोः पौत्रास्त्वासन्महाबलाः
tulyābhimāninaścaiva sarve tulyaprayojanāḥ / svāyaṃbhuvasya ca manoḥ pautrāstvāsanmahābalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियव्रतात्मजा वीरास् ते दशेह प्रकीर्तिताः । आग्नीध्रश्चाग्निबाहुश् च मेधा मेधातिथिर्वसुः
priyavratātmajā vīrās te daśeha prakīrtitāḥ / āgnīdhraścāgnibāhuś ca medhā medhātithirvasuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योतिष्मान्द्युतिमान् हव्यः सवनः पुत्र एव च । प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चत्तान् सप्त सप्तसु पार्थिवान्
jyotiṣmāndyutimān havyaḥ savanaḥ putra eva ca / priyavrato 'bhyaṣiñcattān sapta saptasu pārthivān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्बूद्वीपेश्वरं चक्रे आग्नीध्रं सुमहाबलम् । प्लक्षद्वीपेश्वरश्चापि तेन मेधातिथिः कृतः
jambūdvīpeśvaraṃ cakre āgnīdhraṃ sumahābalam / plakṣadvīpeśvaraścāpi tena medhātithiḥ kṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाल्मलेश् च वपुष्मन्तं राजानमभिषिक्तवान् । ज्योतिष्मन्तं कुशद्वीपे राजानं कृतवान्नृपः
śālmaleś ca vapuṣmantaṃ rājānamabhiṣiktavān / jyotiṣmantaṃ kuśadvīpe rājānaṃ kṛtavānnṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्युतिमन्तं च राजानं क्रौञ्चद्वीपे समादिशत् । शाकद्वीपेश्वरं चापि हव्यं चक्रे प्रियव्रतः
dyutimantaṃ ca rājānaṃ krauñcadvīpe samādiśat / śākadvīpeśvaraṃ cāpi havyaṃ cakre priyavrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्कराधिपतिं चक्रे सवनं चापि सुव्रताः । पुष्करे सवनस्यापि महावीतः सुतो ऽभवत्
puṣkarādhipatiṃ cakre savanaṃ cāpi suvratāḥ / puṣkare savanasyāpi mahāvītaḥ suto 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धातकी चैव द्वावेतौ पुत्रौ पुत्रवतां वरौ । महावीतं स्मृतं वर्षं तस्य नाम्ना महात्मनः
dhātakī caiva dvāvetau putrau putravatāṃ varau / mahāvītaṃ smṛtaṃ varṣaṃ tasya nāmnā mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाम्ना तु धातकेश्चैव धातकीखण्डमुच्यते । हव्यो ऽप्यजनयत् पुत्राञ् छाकद्वीपेश्वरः प्रभुः
nāmnā tu dhātakeścaiva dhātakīkhaṇḍamucyate / havyo 'pyajanayat putrāñ chākadvīpeśvaraḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलदं च कुमारं च सुकुमारं मणीचकम् । कुसुमोत्तरमोदाकी सप्तमस्तु महाद्रुमः
jaladaṃ ca kumāraṃ ca sukumāraṃ maṇīcakam / kusumottaramodākī saptamastu mahādrumaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलदं जलदस्याथ वर्षं प्रथममुच्यते । कुमारस्य तु कौमारं द्वितीयं परिकीर्तितम्
aladaṃ jaladasyātha varṣaṃ prathamamucyate / kumārasya tu kaumāraṃ dvitīyaṃ parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकुमारं तृतीयं तु सुकुमारस्य कीर्त्यते । मणीचकं चतुर्थं तु माणीचकमिहोच्यते
sukumāraṃ tṛtīyaṃ tu sukumārasya kīrtyate / maṇīcakaṃ caturthaṃ tu māṇīcakamihocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुसुमोत्तरस्य वै वर्षं पञ्चमं कुसुमोत्तरम् । मोदकं चापि मोदाकेर् वर्षं षष्ठं प्रकीर्तितम्
kusumottarasya vai varṣaṃ pañcamaṃ kusumottaram / modakaṃ cāpi modāker varṣaṃ ṣaṣṭhaṃ prakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाद्रुमस्य नाम्ना तु सप्तमं तन्महाद्रुमम् । तेषां तु नामभिस्तानि सप्त वर्षाणि तत्र वै
mahādrumasya nāmnā tu saptamaṃ tanmahādrumam / teṣāṃ tu nāmabhistāni sapta varṣāṇi tatra vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रौञ्चद्वीपेश्वरस्यापि पुत्रा द्युतिमतस्तु वै । कुशलो मनुगश्चोष्णः पीवरश्चान्धकारकः
krauñcadvīpeśvarasyāpi putrā dyutimatastu vai / kuśalo manugaścoṣṇaḥ pīvaraścāndhakārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिश्च दुन्दुभिश्चैव सुता द्युतिमतस्तु वै । तेषां स्वनामभिर् देशाः क्रौञ्चद्वीपाश्रयाः शुभाः
muniśca dundubhiścaiva sutā dyutimatastu vai / teṣāṃ svanāmabhir deśāḥ krauñcadvīpāśrayāḥ śubhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशलदेशः कुशले मनुगस्य मनोनुगः । उष्णस्योष्णः स्मृतो देशः पीवरः पीवरस्य च
kuśaladeśaḥ kuśale manugasya manonugaḥ / uṣṇasyoṣṇaḥ smṛto deśaḥ pīvaraḥ pīvarasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्धकारस्य कथितो देशो नाम्नान्धकारकः । मुनेर्देशो मुनिः प्रोक्तो दुन्दुभेर् दुन्दुभिः स्मृतः
andhakārasya kathito deśo nāmnāndhakārakaḥ / munerdeśo muniḥ prokto dundubher dundubhiḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते जनपदाः सप्त क्रौञ्चद्वीपेषु भास्वराः । ज्योतिष्मन्तः कुशद्वीपे सप्त चासन्महौजसः
ete janapadāḥ sapta krauñcadvīpeṣu bhāsvarāḥ / jyotiṣmantaḥ kuśadvīpe sapta cāsanmahaujasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्भिदो वेणुमांश्चैव द्वैरथो लवणो धृतिः । षष्ठः प्रभाकरश्चापि सप्तमः कपिलः स्मृतः
udbhido veṇumāṃścaiva dvairatho lavaṇo dhṛtiḥ / ṣaṣṭhaḥ prabhākaraścāpi saptamaḥ kapilaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्भिदं प्रथमं वर्षं द्वितीयं वेणुमण्डलम् । तृतीयं द्वैरथं चैव चतुर्थं लवणं स्मृतम्
udbhidaṃ prathamaṃ varṣaṃ dvitīyaṃ veṇumaṇḍalam / tṛtīyaṃ dvairathaṃ caiva caturthaṃ lavaṇaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमं धृतिमत् षष्ठं प्रभाकरम् अनुत्तमम् । सप्तमं कपिलं नाम कपिलस्य प्रकीर्तितम्
pañcamaṃ dhṛtimat ṣaṣṭhaṃ prabhākaram anuttamam / saptamaṃ kapilaṃ nāma kapilasya prakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाल्मलस्येश्वराः सप्त सुतास्ते वै वपुष्मतः । श्वेतश् च हरितश्चैव जीमूतो रोहितस् तथा
śālmalasyeśvarāḥ sapta sutāste vai vapuṣmataḥ / śvetaś ca haritaścaiva jīmūto rohitas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैद्युतो मानसश्चैव सुप्रभः सप्तमस् तथा । श्वेतस्य देशः श्वेतस्तु हरितस्य च हारितः
vaidyuto mānasaścaiva suprabhaḥ saptamas tathā / śvetasya deśaḥ śvetastu haritasya ca hāritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीमूतस्य च जीमूतो रोहितस्य च रोहितः । वैद्युतो वैद्युतस्यापि मानसस्य च मानसः
jīmūtasya ca jīmūto rohitasya ca rohitaḥ / vaidyuto vaidyutasyāpi mānasasya ca mānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्रभः सुप्रभस्यापि सप्त वै देशलाञ्छकाः । प्लक्षद्वीपे तु वक्ष्यामि जम्बूद्वीपादनन्तरम्
suprabhaḥ suprabhasyāpi sapta vai deśalāñchakāḥ / plakṣadvīpe tu vakṣyāmi jambūdvīpādanantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्त मेधातिथेः पुत्राः प्लक्षद्वीपेश्वरा नृपाः । ज्येष्ठः शान्तभयस्तेषां सप्तवर्षाणि तानि वै
sapta medhātitheḥ putrāḥ plakṣadvīpeśvarā nṛpāḥ / jyeṣṭhaḥ śāntabhayasteṣāṃ saptavarṣāṇi tāni vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माच्छान्तभयाच्चैव शिशिरस्तु सुखोदयः । आनन्दश् च शिवश्चैव क्षेमकश् च ध्रुवस् तथा
tasmācchāntabhayāccaiva śiśirastu sukhodayaḥ / ānandaś ca śivaścaiva kṣemakaś ca dhruvas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तानि तेषां तु नामानि सप्तवर्षाणि भागशः । निवेशितानि तैस्तानि पूर्वं स्वायंभुवे ऽन्तरे
tāni teṣāṃ tu nāmāni saptavarṣāṇi bhāgaśaḥ / niveśitāni taistāni pūrvaṃ svāyaṃbhuve 'ntare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेधातिथेस्तु पुत्रैस्तैः प्लक्षद्वीपनिवासिभिः । वर्णाश्रमाचारयुताः प्रजास्तत्र निवेशिताः
medhātithestu putraistaiḥ plakṣadvīpanivāsibhiḥ / varṇāśramācārayutāḥ prajāstatra niveśitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्लक्षद्वीपादिवर्षेषु शाकद्वीपान्तिकेषु वै । ज्ञेयः पञ्चसु धर्मो वै वर्णाश्रमविभागशः
plakṣadvīpādivarṣeṣu śākadvīpāntikeṣu vai / jñeyaḥ pañcasu dharmo vai varṇāśramavibhāgaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखमायुः स्वरूपं च बलं धर्मो द्विजोत्तमाः । पञ्चस्वेतेषु द्वीपेषु सर्वसाधारणं स्मृतम्
sukhamāyuḥ svarūpaṃ ca balaṃ dharmo dvijottamāḥ / pañcasveteṣu dvīpeṣu sarvasādhāraṇaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रार्चनरता नित्यं महेश्वरपरायणाः । अन्ये च पुष्करद्वीपे प्रजाताश् च प्रजेश्वराः
rudrārcanaratā nityaṃ maheśvaraparāyaṇāḥ / anye ca puṣkaradvīpe prajātāś ca prajeśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजापतेश् च रुद्रस्य भावामृतसुखोत्कटाः
prajāpateś ca rudrasya bhāvāmṛtasukhotkaṭāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.