सूत उवाच यदा स्रष्टुं मतिं चक्रे मोहश्चासीन्महात्मनः । द्विजाश् च बुद्धिपूर्वं तु ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः
sūta uvāca yadā sraṣṭuṃ matiṃ cakre mohaścāsīnmahātmanaḥ / dvijāś ca buddhipūrvaṃ tu brahmaṇo 'vyaktajanmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमो मोहो महामोहस् तामिस्रश्चान्धसंज्ञितः । अविद्या पञ्चधा ह्येषा प्रादुर्भूता स्वयम्भुवः
tamo moho mahāmohas tāmisraścāndhasaṃjñitaḥ / avidyā pañcadhā hyeṣā prādurbhūtā svayambhuvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविद्यया मुनेर्ग्रस्तः सर्गो मुख्य इति स्मृतः । असाधक इति स्मृत्वा सर्गो मुख्यः प्रजापतिः
avidyayā munergrastaḥ sargo mukhya iti smṛtaḥ / asādhaka iti smṛtvā sargo mukhyaḥ prajāpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यमन्यत सो ऽन्यं वै नगा मुख्योद्भवाः स्मृताः । त्रिधा कण्ठो मुनेस्तस्य ध्यायतो वै ह्यवर्तत
abhyamanyata so 'nyaṃ vai nagā mukhyodbhavāḥ smṛtāḥ / tridhā kaṇṭho munestasya dhyāyato vai hyavartata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमं तस्य वै जज्ञे तिर्यक्स्रोतो महात्मनः । ऊर्ध्वस्रोतः परस्तस्य सात्त्विकः स इति स्मृतः
prathamaṃ tasya vai jajñe tiryaksroto mahātmanaḥ / ūrdhvasrotaḥ parastasya sāttvikaḥ sa iti smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्वाक्स्रोतो ऽनुग्रहश् च तथा भूतादिकः पुनः । ब्रह्मणो महतस्त्वाद्यो द्वितीयो भौतिकस् तथा
arvāksroto 'nugrahaś ca tathā bhūtādikaḥ punaḥ / brahmaṇo mahatastvādyo dvitīyo bhautikas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्गस्तृतीयश्चैन्द्रियस् तुरीयो मुख्य उच्यते । तिर्यग्योन्यः पञ्चमस्तु षष्ठो दैविक उच्यते
sargastṛtīyaścaindriyas turīyo mukhya ucyate / tiryagyonyaḥ pañcamastu ṣaṣṭho daivika ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तमो मानुषो विप्रा अष्टमो ऽनुग्रहः स्मृतः । नवमश्चैव कौमारः प्राकृता वैकृतास्त्विमे
saptamo mānuṣo viprā aṣṭamo 'nugrahaḥ smṛtaḥ / navamaścaiva kaumāraḥ prākṛtā vaikṛtāstvime
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरस्तादसृजद्देवः सनन्दं सनकं तथा । सनातनं मुनिश्रेष्ठा नैष्कर्म्येण गताः परम्
purastādasṛjaddevaḥ sanandaṃ sanakaṃ tathā / sanātanaṃ muniśreṣṭhā naiṣkarmyeṇa gatāḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरीचिभृग्वङ्गिरसः पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् । दक्षमत्रिं वसिष्ठं च सो ऽसृजद्योगविद्यया
marīcibhṛgvaṅgirasaḥ pulastyaṃ pulahaṃ kratum / dakṣamatriṃ vasiṣṭhaṃ ca so 'sṛjadyogavidyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवैते ब्रह्मणः पुत्रा ब्रह्मज्ञा ब्राह्मणोत्तमाः । ब्रह्मवादिन एवैते ब्रह्मणः सदृशाः स्मृताः
navaite brahmaṇaḥ putrā brahmajñā brāhmaṇottamāḥ / brahmavādina evaite brahmaṇaḥ sadṛśāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संकल्पश्चैव धर्मश् च ह्य् अधर्मो धर्मसंनिधिः । द्वादशैव प्रजास्त्वेता ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः
saṃkalpaścaiva dharmaś ca hy adharmo dharmasaṃnidhiḥ / dvādaśaiva prajāstvetā brahmaṇo 'vyaktajanmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋभुं सनत्कुमारं च ससर्जादौ सनातनः । तावूर्ध्वरेतसौ दिव्यौ चाग्रजौ ब्रह्मवादिनौ
ṛbhuṃ sanatkumāraṃ ca sasarjādau sanātanaḥ / tāvūrdhvaretasau divyau cāgrajau brahmavādinau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमारौ ब्रह्मणस् तुल्यौ सर्वज्ञौ सर्वभाविनौ । वक्ष्ये भार्याकुलं तेषां मुनीनामग्रजन्मनाम्
kumārau brahmaṇas tulyau sarvajñau sarvabhāvinau / vakṣye bhāryākulaṃ teṣāṃ munīnāmagrajanmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समासतो मुनिश्रेष्ठाः प्रजासम्भूतिमेव च । शतरूपां तु वै राज्ञीं विराजमसृजत्प्रभुः
samāsato muniśreṣṭhāḥ prajāsambhūtimeva ca / śatarūpāṃ tu vai rājñīṃ virājamasṛjatprabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वायम्भुवात्तु वै राज्ञी शतरूपा त्वयोनिजा । लेभे पुत्रद्वयं पुण्या तथा कन्याद्वयं च सा
svāyambhuvāttu vai rājñī śatarūpā tvayonijā / lebhe putradvayaṃ puṇyā tathā kanyādvayaṃ ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तानपादो ह्यवरो धीमाञ्ज्येष्ठः प्रियव्रतः । ज्येष्ठा वरिष्ठा त्वाकूतिः प्रसूतिश्चानुजा स्मृता
uttānapādo hyavaro dhīmāñjyeṣṭhaḥ priyavrataḥ / jyeṣṭhā variṣṭhā tvākūtiḥ prasūtiścānujā smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपयेमे तदाकूतिं रुचिर्नाम प्रजापतिः । प्रसूतिं भगवान्दक्षो लोकधात्रीं च योगिनीम्
upayeme tadākūtiṃ rucirnāma prajāpatiḥ / prasūtiṃ bhagavāndakṣo lokadhātrīṃ ca yoginīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणासहितं यज्ञम् आकूतिः सुषुवे तथा । दक्षिणा जनयामास दिव्या द्वादश पुत्रिकाः
dakṣiṇāsahitaṃ yajñam ākūtiḥ suṣuve tathā / dakṣiṇā janayāmāsa divyā dvādaśa putrikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसूतिः सुषुवे दक्षाच् चतुर्विंशतिकन्यकाः । श्रद्धां लक्ष्मीं धृतिं पुष्टिं तुष्टिं मेधां क्रियां तथा
prasūtiḥ suṣuve dakṣāc caturviṃśatikanyakāḥ / śraddhāṃ lakṣmīṃ dhṛtiṃ puṣṭiṃ tuṣṭiṃ medhāṃ kriyāṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धिं लज्जां वपुःशान्तिं सिद्धिं कीर्तिं महातपाः । ख्यातिं शान्तिं च सम्भूतिं स्मृतिं प्रीतिं क्षमां तथा
buddhiṃ lajjāṃ vapuḥśāntiṃ siddhiṃ kīrtiṃ mahātapāḥ / khyātiṃ śāntiṃ ca sambhūtiṃ smṛtiṃ prītiṃ kṣamāṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संनतिं चानसूयां च ऊर्जां स्वाहां सुरारणिम् । स्वधां चैव महाभागां प्रददौ च यथाक्रमम्
saṃnatiṃ cānasūyāṃ ca ūrjāṃ svāhāṃ surāraṇim / svadhāṃ caiva mahābhāgāṃ pradadau ca yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रद्धाद्याश्चैव कीर्त्यन्तास् त्रयोदश सुदारिकाः । धर्मं प्रजापतिं जग्मुः पतिं परमदुर्लभाः
śraddhādyāścaiva kīrtyantās trayodaśa sudārikāḥ / dharmaṃ prajāpatiṃ jagmuḥ patiṃ paramadurlabhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपयेमे भृगुर्धीमान् ख्यातिं तां भार्गवारणिम् । सम्भूतिं च मरीचिस्तु स्मृतिं चैवाङ्गिरा मुनिः
upayeme bhṛgurdhīmān khyātiṃ tāṃ bhārgavāraṇim / sambhūtiṃ ca marīcistu smṛtiṃ caivāṅgirā muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रीतिं पुलस्त्यः पुण्यात्मा क्षमां तां पुलहो मुनिः । क्रतुश् च संनतिं धीमान् अत्रिस्तां चानसूयकाम्
prītiṃ pulastyaḥ puṇyātmā kṣamāṃ tāṃ pulaho muniḥ / kratuś ca saṃnatiṃ dhīmān atristāṃ cānasūyakām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्जां वसिष्ठो भगवान् वरिष्ठो वारिजेक्षणाम् । विभावसुस् तथा स्वाहां स्वधां वै पितरस् तथा
ūrjāṃ vasiṣṭho bhagavān variṣṭho vārijekṣaṇām / vibhāvasus tathā svāhāṃ svadhāṃ vai pitaras tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रीकृता सती या सा मानसी शिवसम्भवा । दक्षेण जगतां धात्री रुद्रमेवास्थिता पतिम्
putrīkṛtā satī yā sā mānasī śivasambhavā / dakṣeṇa jagatāṃ dhātrī rudramevāsthitā patim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धनारीश्वरं दृष्ट्वा सर्गादौ कनकाण्डजः । विभजस्वेति चाहादौ यदा जाता तदाभवत्
ardhanārīśvaraṃ dṛṣṭvā sargādau kanakāṇḍajaḥ / vibhajasveti cāhādau yadā jātā tadābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याश्चैवांशजाः सर्वाः स्त्रियस्त्रिभुवने तथा । एकादशाविधा रुद्रास् तस्य चांशोद्भवास् तथा
tasyāścaivāṃśajāḥ sarvāḥ striyastribhuvane tathā / ekādaśāvidhā rudrās tasya cāṃśodbhavās tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीलिङ्गमखिलं सा वै पुंलिङ्गं नीललोहितः । तं दृष्ट्वा भगवान् ब्रह्मा दक्षमालोक्य सुव्रताम्
strīliṅgamakhilaṃ sā vai puṃliṅgaṃ nīlalohitaḥ / taṃ dṛṣṭvā bhagavān brahmā dakṣamālokya suvratām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भजस्व धात्रीं जगतां ममापि च तवापि च । पुन्नाम्नो नरकात्त्राति इति पुत्रीत्विहोक्तितः
bhajasva dhātrīṃ jagatāṃ mamāpi ca tavāpi ca / punnāmno narakāttrāti iti putrītvihoktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रशस्ता तव कान्तेयं स्यात् पुत्री विश्वमातृका । तस्मात् पुत्री सती नाम्ना तवैषा च भविष्यति
praśastā tava kānteyaṃ syāt putrī viśvamātṛkā / tasmāt putrī satī nāmnā tavaiṣā ca bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तस्तदा दक्षो नियोगाद्ब्रह्मणो मुनिः । लब्ध्वा पुत्रीं ददौ साक्षात् सतीं रुद्राय सादरम्
evamuktastadā dakṣo niyogādbrahmaṇo muniḥ / labdhvā putrīṃ dadau sākṣāt satīṃ rudrāya sādaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मस्य पत्न्यः श्रद्धाद्याः कीर्तिता वै त्रयोदश । तासु धर्मप्रजां वक्ष्ये यथाक्रममनुत्तमम्
dharmasya patnyaḥ śraddhādyāḥ kīrtitā vai trayodaśa / tāsu dharmaprajāṃ vakṣye yathākramamanuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामो दर्पो ऽथ नियमः संतोषो लोभ एव च । श्रुतस्तु दण्डः समयो बोधश्चैव महाद्युतिः
kāmo darpo 'tha niyamaḥ saṃtoṣo lobha eva ca / śrutastu daṇḍaḥ samayo bodhaścaiva mahādyutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमादश् च विनयो व्यवसायो द्विजोत्तमाः । क्षेमं सुखं यशश्चैव धर्मपुत्राश् च तासु वै
apramādaś ca vinayo vyavasāyo dvijottamāḥ / kṣemaṃ sukhaṃ yaśaścaiva dharmaputrāś ca tāsu vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मस्य वै क्रियायां तु दण्डः समय एव च । अप्रमादस् तथा बोधो बुद्धेर्धर्मस्य तौ सुतौ
dharmasya vai kriyāyāṃ tu daṇḍaḥ samaya eva ca / apramādas tathā bodho buddherdharmasya tau sutau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्पञ्चदशैवैते तासु धर्मात्मजास्त्विह । भृगुपत्नी च सुषुवे ख्यातिर्विष्णोः प्रियां श्रियम्
tasmātpañcadaśaivaite tāsu dharmātmajāstviha / bhṛgupatnī ca suṣuve khyātirviṣṇoḥ priyāṃ śriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धातारं च विधातारं मेरोर्जामातरौ सुतौ । प्रभूतिर्नाम या पत्नी मरीचेः सुषुवे सुतौ
dhātāraṃ ca vidhātāraṃ merorjāmātarau sutau / prabhūtirnāma yā patnī marīceḥ suṣuve sutau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्णमासं तु मारीचं ततः कन्याचतुष्टयम् । तुष्टिर्ज्येष्ठा च वै दृष्टिः कृषिश्चापचितिस् तथा
pūrṇamāsaṃ tu mārīcaṃ tataḥ kanyācatuṣṭayam / tuṣṭirjyeṣṭhā ca vai dṛṣṭiḥ kṛṣiścāpacitis tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षमा च सुषुवे पुत्रान् पुत्रीं च पुलहाच्छुभाम् । कर्दमं च वरीयांसं सहिष्णुं मुनिसत्तमाः
kṣamā ca suṣuve putrān putrīṃ ca pulahācchubhām / kardamaṃ ca varīyāṃsaṃ sahiṣṇuṃ munisattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा कनकपीतां स पीवरीं पृथिवीसमाम् । प्रीत्यां पुलस्त्यश् च तथा जनयामास वै सुतान्
tathā kanakapītāṃ sa pīvarīṃ pṛthivīsamām / prītyāṃ pulastyaś ca tathā janayāmāsa vai sutān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्तोर्णं वेदबाहुं च पुत्रीं चान्यां दृषद्वतीम् । पुत्राणां षष्टिसाहस्रं संनतिः सुषुवे शुभा
dattorṇaṃ vedabāhuṃ ca putrīṃ cānyāṃ dṛṣadvatīm / putrāṇāṃ ṣaṣṭisāhasraṃ saṃnatiḥ suṣuve śubhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रतोस्तु भार्या सर्वे ते वालखिल्या इति श्रुताः । सिनीवालीं कुहूं चैव राकां चानुमतिं तथा
kratostu bhāryā sarve te vālakhilyā iti śrutāḥ / sinīvālīṃ kuhūṃ caiva rākāṃ cānumatiṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मृतिश् च सुषुवे पत्नी मुनेश्चाङ्गिरसस् तथा । लब्धानुभावमग्निं च कीर्तिमन्तं च सुव्रता
smṛtiś ca suṣuve patnī muneścāṅgirasas tathā / labdhānubhāvamagniṃ ca kīrtimantaṃ ca suvratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रेर्भार्यानसूया वै सुषुवे षट्प्रजास्तु याः । तास्वेका कन्यका नाम्ना श्रुतिः सा सूनुपञ्चकम्
atrerbhāryānasūyā vai suṣuve ṣaṭprajāstu yāḥ / tāsvekā kanyakā nāmnā śrutiḥ sā sūnupañcakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यनेत्रो मुनिर्भव्यो मूर्तिरापः शनैश्चरः । सोमश् च वै श्रुतिः षष्ठी पञ्चात्रेयास्तु सूनवः
satyanetro munirbhavyo mūrtirāpaḥ śanaiścaraḥ / somaś ca vai śrutiḥ ṣaṣṭhī pañcātreyāstu sūnavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्जा वसिष्ठाद्वै लेभे सुतांश् च सुतवत्सला । ज्यायसी पुण्डरीकाक्षान् वासिष्ठान् वरलोचना
ūrjā vasiṣṭhādvai lebhe sutāṃś ca sutavatsalā / jyāyasī puṇḍarīkākṣān vāsiṣṭhān varalocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजः सुहोत्रो बाहुश् च सवनश्चानघस् तथा । सुतपाः शुक्र इत्येते मुनेर्वै सप्त सूनवः
rajaḥ suhotro bāhuś ca savanaścānaghas tathā / sutapāḥ śukra ityete munervai sapta sūnavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यश्चाभिमानी भगवान् भवात्मा पैतामहो वह्निरसुः प्रजानाम् । स्वाहा च तस्मात्सुषुवे सुतानां त्रयं त्रयाणां जगतां हिताय
yaścābhimānī bhagavān bhavātmā paitāmaho vahnirasuḥ prajānām / svāhā ca tasmātsuṣuve sutānāṃ trayaṃ trayāṇāṃ jagatāṃ hitāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.