Liṅga Purāṇa 1.57

सूत उवाच <छरिओत्स् ओफ़् ओथेर् प्लनेत्स्> अष्टभिश् च हयैर्युक्तः सोमपुत्रस्य वै रथः । वारितेजोमयश्चाथ पिशङ्गैश्चैव शोभनैः

sūta uvāca <chariots of other planets> aṣṭabhiś ca hayairyuktaḥ somaputrasya vai rathaḥ / vāritejomayaścātha piśaṅgaiścaiva śobhanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशभिश्चाकृशैरश्वैर् नानावर्णै रथः स्मृतः । शुक्रस्य क्ष्मामयैर्युक्तो दैत्याचार्यस्य धीमतः

daśabhiścākṛśairaśvair nānāvarṇai rathaḥ smṛtaḥ / śukrasya kṣmāmayairyukto daityācāryasya dhīmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाश्वश्चाथ भौमस्य रथो हैमः सुशोभनः । जीवस्य हैमश्चाष्टाश्वो मन्दस्यायसनिर्मितः

aṣṭāśvaścātha bhaumasya ratho haimaḥ suśobhanaḥ / jīvasya haimaścāṣṭāśvo mandasyāyasanirmitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथ आपोमयैरश्वैर् दशभिस्तु सितेतरैः । स्वर्भानोर्भास्करारेश् च तथा चाष्टहयः स्मृतः

ratha āpomayairaśvair daśabhistu sitetaraiḥ / svarbhānorbhāskarāreś ca tathā cāṣṭahayaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे ध्रुवनिबद्धा वै ग्रहास्ते वातरश्मिभिः । एतेन भ्राम्यमाणाश् च यथायोगं व्रजन्ति वै

sarve dhruvanibaddhā vai grahāste vātaraśmibhiḥ / etena bhrāmyamāṇāś ca yathāyogaṃ vrajanti vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्त्यश्चैव ताराश् च तावन्तश्चैव रश्मयः । सर्वे ध्रुवनिबद्धाश् च भ्रमन्तो भ्रामयन्ति तम्

yāvantyaścaiva tārāś ca tāvantaścaiva raśmayaḥ / sarve dhruvanibaddhāś ca bhramanto bhrāmayanti tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलातचक्रवद्यान्ति वातचक्रेरितानि तु । यस्माद्वहति ज्योतींषि प्रवहस्तेन स स्मृतः

alātacakravadyānti vātacakreritāni tu / yasmādvahati jyotīṃṣi pravahastena sa smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नक्षत्रसूर्याश् च तथा ग्रहतारागणैः सह । उन्मुखाभिमुखाः सर्वे चक्रभूताः श्रिता दिवि

nakṣatrasūryāś ca tathā grahatārāgaṇaiḥ saha / unmukhābhimukhāḥ sarve cakrabhūtāḥ śritā divi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्रुवेणाधिष्ठिताश्चैव ध्रुवमेव प्रदक्षिणम् । प्रयान्ति चेश्वरं द्रष्टुं मेढीभूतं ध्रुवं दिवि

dhruveṇādhiṣṭhitāścaiva dhruvameva pradakṣiṇam / prayānti ceśvaraṃ draṣṭuṃ meḍhībhūtaṃ dhruvaṃ divi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवयोजनसाहस्रो विष्कम्भः सवितुः स्मृतः । त्रिगुणस्तस्य विस्तारो मण्डलस्य प्रमाणतः

navayojanasāhasro viṣkambhaḥ savituḥ smṛtaḥ / triguṇastasya vistāro maṇḍalasya pramāṇataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विगुणः सूर्यविस्ताराद् विस्तारः शशिनः स्मृतः । तुल्यस्तयोस्तु स्वर्भानुर् भूत्वाधस्तात्प्रसर्पति

dviguṇaḥ sūryavistārād vistāraḥ śaśinaḥ smṛtaḥ / tulyastayostu svarbhānur bhūtvādhastātprasarpati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धृत्य पृथिवीछायां निर्मितां मण्डलाकृतिम् । स्वर्भानोस्तु बृहत्स्थानं तृतीयं यत् तमोमयम्

uddhṛtya pṛthivīchāyāṃ nirmitāṃ maṇḍalākṛtim / svarbhānostu bṛhatsthānaṃ tṛtīyaṃ yat tamomayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रस्य षोडशो भागो भार्गवस्य विधीयते । विष्कम्भान्मण्डलाच्चैव योजनाच्च प्रमाणतः

candrasya ṣoḍaśo bhāgo bhārgavasya vidhīyate / viṣkambhānmaṇḍalāccaiva yojanācca pramāṇataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भार्गवात्पादहीनस्तु विज्ञेयो वै बृहस्पतिः । पादहीनौ वक्रसौरी तथायामप्रमाणतः

bhārgavātpādahīnastu vijñeyo vai bṛhaspatiḥ / pādahīnau vakrasaurī tathāyāmapramāṇataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तारान्मण्डलाच्चैव पादहीनस्तयोर्बुधः । तारानक्षत्ररूपाणि वपुष्मन्तीह यानि वै

vistārānmaṇḍalāccaiva pādahīnastayorbudhaḥ / tārānakṣatrarūpāṇi vapuṣmantīha yāni vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुधेन तानि तुल्यानि विस्तारान्मण्डलादपि । प्रायशश्चन्द्रयोगीनि विद्यादृक्षाणि तत्त्ववित्

budhena tāni tulyāni vistārānmaṇḍalādapi / prāyaśaścandrayogīni vidyādṛkṣāṇi tattvavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारानक्षत्ररूपाणि हीनानि तु परस्परम् । शतानि पञ्च चत्वारि त्रीणि द्वे चैव योजने

tārānakṣatrarūpāṇi hīnāni tu parasparam / śatāni pañca catvāri trīṇi dve caiva yojane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वोपरि निकृष्टानि तारकामण्डलानि तु । योजनद्वयमात्राणि तेभ्यो ह्रस्वं न विद्यते

sarvopari nikṛṣṭāni tārakāmaṇḍalāni tu / yojanadvayamātrāṇi tebhyo hrasvaṃ na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपरिष्टात्त्रयस्तेषां ग्रहा ये दूरसर्पिणः । सौरो ऽङ्गिराश् च वक्रश् च ज्ञेया मन्दविचारिणः

upariṣṭāttrayasteṣāṃ grahā ye dūrasarpiṇaḥ / sauro 'ṅgirāś ca vakraś ca jñeyā mandavicāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेभ्यो ऽधस्तात्तु चत्वारः पुनरन्ये महाग्रहाः । सूर्यः सोमो बुधश्चैव भार्गवश्चैव शीघ्रगाः

tebhyo 'dhastāttu catvāraḥ punaranye mahāgrahāḥ / sūryaḥ somo budhaścaiva bhārgavaścaiva śīghragāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावन्त्यस्तारकाः कोट्यो यावन्त्यृक्षाणि सर्वशः । ध्रुवात् तु नियमाच्चैषाम् ऋक्षमार्गे व्यवस्थितिः

tāvantyastārakāḥ koṭyo yāvantyṛkṣāṇi sarvaśaḥ / dhruvāt tu niyamāccaiṣām ṛkṣamārge vyavasthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्ताश्वस्यैव सूर्यस्य नीचोच्चत्वमनुक्रमात् । उत्तरायणमार्गस्थो यदा पर्वसु चन्द्रमाः

saptāśvasyaiva sūryasya nīcoccatvamanukramāt / uttarāyaṇamārgastho yadā parvasu candramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्चत्वाद्दृश्यते शीघ्रं नातिव्यक्तैर्गभस्तिभिः । तदा दक्षिणमार्गस्थो नीचां वीथिमुपाश्रितः

uccatvāddṛśyate śīghraṃ nātivyaktairgabhastibhiḥ / tadā dakṣiṇamārgastho nīcāṃ vīthimupāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिरेखावृतः सूर्यः पौर्णिमावास्ययोस् तदा । ददृशे च यथाकालं शीघ्रमस्तमुपैति च

bhūmirekhāvṛtaḥ sūryaḥ paurṇimāvāsyayos tadā / dadṛśe ca yathākālaṃ śīghramastamupaiti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादुत्तरमार्गस्थो ह्य् अमावास्यां निशाकरः । ददृशे दक्षिणे मार्गे नियमाद्दृश्यते न च

tasmāduttaramārgastho hy amāvāsyāṃ niśākaraḥ / dadṛśe dakṣiṇe mārge niyamāddṛśyate na ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योतिषां गतियोगेन सूर्यस्य तमसा वृतः । समानकालास्तमयौ विषुवत्सु समोदयौ

jyotiṣāṃ gatiyogena sūryasya tamasā vṛtaḥ / samānakālāstamayau viṣuvatsu samodayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरासु च वीथीषु व्यन्तरास्तमनोदयौ । पौर्णिमावास्ययोर् ज्ञेयौ ज्योतिश्चक्रानुवर्तिनौ

uttarāsu ca vīthīṣu vyantarāstamanodayau / paurṇimāvāsyayor jñeyau jyotiścakrānuvartinau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणायनमार्गस्थो यदा चरति रश्मिवान् । ग्रहाणां चैव सर्वेषां सूर्यो ऽधस्तात् प्रसर्पति

dakṣiṇāyanamārgastho yadā carati raśmivān / grahāṇāṃ caiva sarveṣāṃ sūryo 'dhastāt prasarpati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तीर्णं मण्डलं कृत्वा तस्योर्ध्वं चरते शशी । नक्षत्रमण्डलं कृत्स्नं सोमादूर्ध्वं प्रसर्पति

vistīrṇaṃ maṇḍalaṃ kṛtvā tasyordhvaṃ carate śaśī / nakṣatramaṇḍalaṃ kṛtsnaṃ somādūrdhvaṃ prasarpati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नक्षत्रेभ्यो बुधश्चोर्ध्वं बुधादूर्ध्वं तु भार्गवः । वक्रस्तु भार्गवादूर्ध्वं वक्राद् ऊर्ध्वं बृहस्पतिः

nakṣatrebhyo budhaścordhvaṃ budhādūrdhvaṃ tu bhārgavaḥ / vakrastu bhārgavādūrdhvaṃ vakrād ūrdhvaṃ bṛhaspatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माच्छनैश्चरश्चोर्ध्वं तस्मात्सप्तर्षिमण्डलम् । ऋषीणां चैव सप्तानां ध्रुवस्योर्ध्वं व्यवस्थितिः

tasmācchanaiścaraścordhvaṃ tasmātsaptarṣimaṇḍalam / ṛṣīṇāṃ caiva saptānāṃ dhruvasyordhvaṃ vyavasthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं विष्णुलोकं परमं ज्ञात्वा मुच्येत किल्बिषात् । द्विगुणेषु सहस्रेषु योजनानां शतेषु च

taṃ viṣṇulokaṃ paramaṃ jñātvā mucyeta kilbiṣāt / dviguṇeṣu sahasreṣu yojanānāṃ śateṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहनक्षत्रतारासु उपरिष्टाद्यथाक्रमम् । ग्रहाश् च चन्द्रसूर्यौ च युतौ दिव्येन तेजसा

grahanakṣatratārāsu upariṣṭādyathākramam / grahāś ca candrasūryau ca yutau divyena tejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यमृक्षेषु युज्यन्ते गच्छन्तो ऽहर्निशं क्रमात् । ग्रहनक्षत्रसूर्यास् ते नीचोच्चऋजुसंस्थिताः

nityamṛkṣeṣu yujyante gacchanto 'harniśaṃ kramāt / grahanakṣatrasūryās te nīcoccaṛjusaṃsthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समागमे च भेदे च पश्यन्ति युगपत्प्रजाः । ऋतवः षट् स्मृताः सर्वे समागच्छन्ति पञ्चधा

samāgame ca bhede ca paśyanti yugapatprajāḥ / ṛtavaḥ ṣaṭ smṛtāḥ sarve samāgacchanti pañcadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्परास्थिता ह्येते युज्यन्ते च परस्परम् । असंकरेण विज्ञेयस् तेषां योगस्तु वै बुधैः

parasparāsthitā hyete yujyante ca parasparam / asaṃkareṇa vijñeyas teṣāṃ yogastu vai budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं संक्षिप्य कथितं ग्रहाणां गमनं द्विजाः । भास्करप्रमुखानां च यथादृष्टं यथाश्रुतम्

evaṃ saṃkṣipya kathitaṃ grahāṇāṃ gamanaṃ dvijāḥ / bhāskarapramukhānāṃ ca yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहाधिपत्ये भगवान् ब्रह्मणा पद्मयोनिना । अभिषिक्तः सहस्रांशू रुद्रेण तु यथा गुहः

grahādhipatye bhagavān brahmaṇā padmayoninā / abhiṣiktaḥ sahasrāṃśū rudreṇa tu yathā guhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्ग्रहार्चना कार्या अग्नौ चोद्यं यथाविधि । आदित्यग्रहपीडायां सद्भिः कार्यार्थसिद्धये

tasmādgrahārcanā kāryā agnau codyaṃ yathāvidhi / ādityagrahapīḍāyāṃ sadbhiḥ kāryārthasiddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.