सूत उवाच पवमानः पावकश् च शुचिरग्निश् च ते स्मृताः । निर्मथ्यः पवमानस्तु वैद्युतः पावकः स्मृतः
sūta uvāca pavamānaḥ pāvakaś ca śuciragniś ca te smṛtāḥ / nirmathyaḥ pavamānastu vaidyutaḥ pāvakaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुचिः सौरस्तु विज्ञेयः स्वाहापुत्रास्त्रयस्तु ते । पुत्रैः पौत्रैस्त्विहैतेषां संख्या संक्षेपतः स्मृता
śuciḥ saurastu vijñeyaḥ svāhāputrāstrayastu te / putraiḥ pautraistvihaiteṣāṃ saṃkhyā saṃkṣepataḥ smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विसृज्य सप्तकं चादौ चत्वारिंशन्नवैव च । इत्येते वह्नयः प्रोक्ताः प्रणीयन्ते ऽध्वरेषु च
visṛjya saptakaṃ cādau catvāriṃśannavaiva ca / ityete vahnayaḥ proktāḥ praṇīyante 'dhvareṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे तपस्विनस्त्वेते सर्वे व्रतभृतः स्मृताः । प्रजानां पतयः सर्वे सर्वे रुद्रात्मकाः स्मृताः
sarve tapasvinastvete sarve vratabhṛtaḥ smṛtāḥ / prajānāṃ patayaḥ sarve sarve rudrātmakāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयज्वानश् च यज्वानः पितरः प्रीतिमानसाः । अग्निष्वात्ताश् च यज्वानः शेषा बर्हिषदः स्मृताः
ayajvānaś ca yajvānaḥ pitaraḥ prītimānasāḥ / agniṣvāttāś ca yajvānaḥ śeṣā barhiṣadaḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेनां तु मानसीं तेषां जनयामास वै स्वधा । अग्निष्वात्तात्मजा मेना मानसी लोकविश्रुता
menāṃ tu mānasīṃ teṣāṃ janayāmāsa vai svadhā / agniṣvāttātmajā menā mānasī lokaviśrutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असूत मेना मैनाकं क्रौञ्चं तस्यानुजामुमाम् । गङ्गां हैमवतीं जज्ञे भवाङ्गाश्लेषपावनीम्
asūta menā mainākaṃ krauñcaṃ tasyānujāmumām / gaṅgāṃ haimavatīṃ jajñe bhavāṅgāśleṣapāvanīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धरणीं जनयामास मानसीं यज्ञयाजिनीम् । स्वधा सा मेरुराजस्य पत्नी पद्मसमानना
dharaṇīṃ janayāmāsa mānasīṃ yajñayājinīm / svadhā sā merurājasya patnī padmasamānanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितरो ऽमृतपाः प्रोक्तास् तेषां चैवेह विस्तरः । ऋषीणां च कुलं सर्वं शृणुध्वं तत्सुविस्तरम्
pitaro 'mṛtapāḥ proktās teṣāṃ caiveha vistaraḥ / ṛṣīṇāṃ ca kulaṃ sarvaṃ śṛṇudhvaṃ tatsuvistaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वदामि पृथगध्याय- संस्थितं वस्तदूर्ध्वतः । दाक्षायणी सती याता पार्श्वं रुद्रस्य पार्वती
vadāmi pṛthagadhyāya- saṃsthitaṃ vastadūrdhvataḥ / dākṣāyaṇī satī yātā pārśvaṃ rudrasya pārvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चाद्दक्षं विनिन्द्यैषा पतिं लेभे भवं तथा । तां ध्यात्वा व्यसृजद्रुद्रान् अनेकान्नीललोहितः
paścāddakṣaṃ vinindyaiṣā patiṃ lebhe bhavaṃ tathā / tāṃ dhyātvā vyasṛjadrudrān anekānnīlalohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मनस्तु समान्सर्वान् सर्वलोकनमस्कृतान् । याचितो मुनिशार्दूला ब्रह्मणा प्रहसन् क्षणात्
ātmanastu samānsarvān sarvalokanamaskṛtān / yācito muniśārdūlā brahmaṇā prahasan kṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैस्तु संछादितं सर्वं चतुर्दशविधं जगत् । तान्दृष्ट्वा विविधान् रुद्रान् निर्मलान्नीललोहितान्
taistu saṃchāditaṃ sarvaṃ caturdaśavidhaṃ jagat / tāndṛṣṭvā vividhān rudrān nirmalānnīlalohitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जरामरणनिर्मुक्तान् प्राह रुद्रान्पितामहः । नमो ऽस्तु वो महादेवास् त्रिनेत्रा नीललोहिताः
jarāmaraṇanirmuktān prāha rudrānpitāmahaḥ / namo 'stu vo mahādevās trinetrā nīlalohitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वज्ञाः सर्वगा दीर्घा ह्रस्वा वामनकाः शुभाः । हिरण्यकेशा दृष्टिघ्ना नित्या बुद्धाश् च निर्मलाः
sarvajñāḥ sarvagā dīrghā hrasvā vāmanakāḥ śubhāḥ / hiraṇyakeśā dṛṣṭighnā nityā buddhāś ca nirmalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्द्वंद्वा वीतरागाश् च विश्वात्मानो भवात्मजाः । एवं स्तुत्वा तदा रुद्रान् रुद्रं चाह भवं शिवम् । प्रदक्षिणीकृत्य तदा भगवान्कनकाण्डजः
nirdvaṃdvā vītarāgāś ca viśvātmāno bhavātmajāḥ / evaṃ stutvā tadā rudrān rudraṃ cāha bhavaṃ śivam / pradakṣiṇīkṛtya tadā bhagavānkanakāṇḍajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो ऽस्तु ते महादेव प्रजा नार्हसि शंकर । मृत्युहीना विभो स्रष्टुं मृत्युयुक्ताः सृज प्रभो
namo 'stu te mahādeva prajā nārhasi śaṃkara / mṛtyuhīnā vibho sraṣṭuṃ mṛtyuyuktāḥ sṛja prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तमाह भगवान् न हि मे तादृशी स्थितिः । स त्वं सृज यथाकामं मृत्युयुक्ताः प्रजाः प्रभो
tatastamāha bhagavān na hi me tādṛśī sthitiḥ / sa tvaṃ sṛja yathākāmaṃ mṛtyuyuktāḥ prajāḥ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लब्ध्वा ससर्ज सकलं शंकराच्चतुराननः । जरामरणसंयुक्तं जगदेतच्चराचरम्
labdhvā sasarja sakalaṃ śaṃkarāccaturānanaḥ / jarāmaraṇasaṃyuktaṃ jagadetaccarācaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंकरो ऽपि तदा रुद्रैर् निवृत्तात्मा ह्यधिष्ठितः । स्थाणुत्वं तस्य वै विप्राः शंकरस्य महात्मनः
śaṃkaro 'pi tadā rudrair nivṛttātmā hyadhiṣṭhitaḥ / sthāṇutvaṃ tasya vai viprāḥ śaṃkarasya mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्कलस्यात्मनः शम्भोः स्वेच्छाधृतशरीरिणः । शं रुद्रः सर्वभूतानां करोति घृणया यतः
niṣkalasyātmanaḥ śambhoḥ svecchādhṛtaśarīriṇaḥ / śaṃ rudraḥ sarvabhūtānāṃ karoti ghṛṇayā yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंकरश्चाप्रयत्नेन तदात्मा योगविद्यया । वैराग्यस्थं विरक्तस्य विमुक्तिर्यच्छमुच्यते
śaṃkaraścāprayatnena tadātmā yogavidyayā / vairāgyasthaṃ viraktasya vimuktiryacchamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अणोस्तु विषयत्यागः संसारभयतः क्रमात् । वैराग्याज्जायते पुंसो विरागो दर्शनान्तरे
aṇostu viṣayatyāgaḥ saṃsārabhayataḥ kramāt / vairāgyājjāyate puṃso virāgo darśanāntare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमुख्यो विगुणत्यागो विज्ञानस्याविचारतः । तस्य चास्य च संधानं प्रसादात्परमेष्ठिनः
vimukhyo viguṇatyāgo vijñānasyāvicārataḥ / tasya cāsya ca saṃdhānaṃ prasādātparameṣṭhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मो ज्ञानं च वैराग्यम् ऐश्वर्यं शंकरादिह । स एव शंकरः साक्षात् पिनाकी नीललोहितः
dharmo jñānaṃ ca vairāgyam aiśvaryaṃ śaṃkarādiha / sa eva śaṃkaraḥ sākṣāt pinākī nīlalohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये शंकराश्रिताः सर्वे मुच्यन्ते ते न संशयः । न गच्छन्त्येव नरकं पापिष्ठा अपि दारुणम्
ye śaṃkarāśritāḥ sarve mucyante te na saṃśayaḥ / na gacchantyeva narakaṃ pāpiṣṭhā api dāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्रिताः शंकरं तस्मात् प्राप्नुवन्ति च शाश्वतम् । ऋषय ऊचुः मायान्ताश्चैव घोराद्या ह्य् अष्टविंशतिरेव च
āśritāḥ śaṃkaraṃ tasmāt prāpnuvanti ca śāśvatam / ṛṣaya ūcuḥ māyāntāścaiva ghorādyā hy aṣṭaviṃśatireva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोटयो नरकाणां तु पच्यन्ते तासु पापिनः । अनाश्रिताः शिवं रुद्रं शंकरं नीललोहितम्
koṭayo narakāṇāṃ tu pacyante tāsu pāpinaḥ / anāśritāḥ śivaṃ rudraṃ śaṃkaraṃ nīlalohitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्रयं सर्वभूतानाम् अव्ययं जगतां पतिम् । पुरुषं परमात्मानं पुरुहूतं पुरुष्टुतम्
āśrayaṃ sarvabhūtānām avyayaṃ jagatāṃ patim / puruṣaṃ paramātmānaṃ puruhūtaṃ puruṣṭutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमसा कालरुद्राख्यं रजसा कनकाण्डजम् । सत्त्वेन सर्वगं विष्णुं निर्गुणत्वे महेश्वरम्
tamasā kālarudrākhyaṃ rajasā kanakāṇḍajam / sattvena sarvagaṃ viṣṇuṃ nirguṇatve maheśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केन गच्छन्ति नरकं नराः केन महामते । कर्मणाकर्मणा वापि श्रोतुं कौतूहलं हि नः
kena gacchanti narakaṃ narāḥ kena mahāmate / karmaṇākarmaṇā vāpi śrotuṃ kautūhalaṃ hi naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.