ऋषय ऊचुः कथं विष्णोः प्रसादाद्वै ध्रुवो बुद्धिमतां वरः । मेढीभूतो ग्राहाणां वै वक्तुमर्हसि सांप्रतम्
ṛṣaya ūcuḥ kathaṃ viṣṇoḥ prasādādvai dhruvo buddhimatāṃ varaḥ / meḍhībhūto grāhāṇāṃ vai vaktumarhasi sāṃpratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच एतमर्थं मया पृष्टो नानाशास्त्रविशारदः । मार्कण्डेयः पुरा प्राह मह्यं शुश्रूषवे द्विजाः
sūta uvāca etamarthaṃ mayā pṛṣṭo nānāśāstraviśāradaḥ / mārkaṇḍeyaḥ purā prāha mahyaṃ śuśrūṣave dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्कण्डेय उवाच सार्वभौमो महातेजाः सर्वशस्त्रभृतां वरः । उत्तानपादो राजा वै पालयामास मेदिनीम्
mārkaṇḍeya uvāca sārvabhaumo mahātejāḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ / uttānapādo rājā vai pālayāmāsa medinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य भार्याद्वयम् अभूत् सुनीतिः सुरुचिस् तथा । अग्रजायामभूत्पुत्रः सुनीत्यां तु महायशाः
tasya bhāryādvayam abhūt sunītiḥ surucis tathā / agrajāyāmabhūtputraḥ sunītyāṃ tu mahāyaśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्रुवो नाम महाप्राज्ञः कुलदीपो महामतिः । कदाचित् सप्तवर्षे ऽपि पितुरङ्कम् उपाविशत्
dhruvo nāma mahāprājñaḥ kuladīpo mahāmatiḥ / kadācit saptavarṣe 'pi pituraṅkam upāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरुचिस्तं विनिर्धूय स्वपुत्रं प्रीतिमानसा । न्यवेशयत्तं विप्रेन्द्रा ह्य् अङ्कं रूपेण मानिता
surucistaṃ vinirdhūya svaputraṃ prītimānasā / nyaveśayattaṃ viprendrā hy aṅkaṃ rūpeṇa mānitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलब्ध्वा स पितुर्धीमान् अङ्कं दुःखितमानसः । मातुः समीपमागम्य रुरोद स पुनः पुनः
alabdhvā sa piturdhīmān aṅkaṃ duḥkhitamānasaḥ / mātuḥ samīpamāgamya ruroda sa punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुदन्तं पुत्रमाहेदं माता शोकपरिप्लुता । सुरुचिर्दयिता भर्तुस् तस्याः पुत्रो ऽपि तादृशः
rudantaṃ putramāhedaṃ mātā śokapariplutā / surucirdayitā bhartus tasyāḥ putro 'pi tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम त्वं मन्दभाग्याया जातः पुत्रो ऽप्यभाग्यवान् । किं शोचसि किमर्थं त्वं रोदमानः पुनः पुनः
mama tvaṃ mandabhāgyāyā jātaḥ putro 'pyabhāgyavān / kiṃ śocasi kimarthaṃ tvaṃ rodamānaḥ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संतप्तहृदयो भूत्वा मम शोकं करिष्यसि । स्वस्थस्थानं ध्रुवं पुत्र स्वशक्त्या त्वं समाप्नुयाः
saṃtaptahṛdayo bhūtvā mama śokaṃ kariṣyasi / svasthasthānaṃ dhruvaṃ putra svaśaktyā tvaṃ samāpnuyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तः स तु मात्रा वै निर्जगाम तदा वनम् । विश्वामित्रं ततो दृष्ट्वा प्रणिपत्य यथाविधि
ityuktaḥ sa tu mātrā vai nirjagāma tadā vanam / viśvāmitraṃ tato dṛṣṭvā praṇipatya yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा भगवन् वक्तुमर्हसि । सर्वेषामुपरिस्थानं केन प्राप्स्यामि सत्तम
uvāca prāñjalirbhūtvā bhagavan vaktumarhasi / sarveṣāmuparisthānaṃ kena prāpsyāmi sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितुरङ्के समासीनं माता मां सुरुचिर्मुने । व्यधूनयत्स तं राजा पिता नोवाच किंचन
pituraṅke samāsīnaṃ mātā māṃ surucirmune / vyadhūnayatsa taṃ rājā pitā novāca kiṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मात् कारणाद् ब्रह्मंस् त्रस्तो ऽहं मातरं गतः । सुनीतिराह मे माता मा कृथाः शोकमुत्तमम्
etasmāt kāraṇād brahmaṃs trasto 'haṃ mātaraṃ gataḥ / sunītirāha me mātā mā kṛthāḥ śokamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वकर्मणा परं स्थानं प्राप्तुमर्हसि पुत्रक । तस्या हि वचनं श्रुत्वा स्थानं तव महामुने
svakarmaṇā paraṃ sthānaṃ prāptumarhasi putraka / tasyā hi vacanaṃ śrutvā sthānaṃ tava mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्तो वनमिदं ब्रह्मन्न् अद्य त्वां दृष्टवान्प्रभो । तव प्रसादात् प्राप्स्ये ऽहं स्थानमद्भुतमुत्तमम्
prāpto vanamidaṃ brahmann adya tvāṃ dṛṣṭavānprabho / tava prasādāt prāpsye 'haṃ sthānamadbhutamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तः स मुनिः श्रीमान् प्रहसन्न् इदम् अब्रवीत् । राजपुत्र शृणुष्वेदं स्थानमुत्तममाप्स्यसि
ityuktaḥ sa muniḥ śrīmān prahasann idam abravīt / rājaputra śṛṇuṣvedaṃ sthānamuttamamāpsyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आराध्य जगतामीशं केशवं क्लेशनाशनम् । दक्षिणाङ्गभवं शंभोर् महादेवस्य धीमतः
ārādhya jagatāmīśaṃ keśavaṃ kleśanāśanam / dakṣiṇāṅgabhavaṃ śaṃbhor mahādevasya dhīmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जप नित्यं महाप्राज्ञ सर्वपापविनाशनम् । इष्टदं परमं शुद्धं पवित्रममलं परम्
japa nityaṃ mahāprājña sarvapāpavināśanam / iṣṭadaṃ paramaṃ śuddhaṃ pavitramamalaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रूहि मन्त्रमिमं दिव्यं प्रणवेन समन्वितम् । नमो ऽस्तु वासुदेवाय इत्येवं नियतेन्द्रियः
brūhi mantramimaṃ divyaṃ praṇavena samanvitam / namo 'stu vāsudevāya ityevaṃ niyatendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यायन्सनातनं विष्णुं जपहोमपरायणः । इत्युक्तः प्रणिपत्यैनं विश्वामित्रं महायशाः
dhyāyansanātanaṃ viṣṇuṃ japahomaparāyaṇaḥ / ityuktaḥ praṇipatyainaṃ viśvāmitraṃ mahāyaśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राङ्मुखो नियतो भूत्वा जजाप प्रीतमानसः । शाकमूलफलाहारः संवत्सरमतन्द्रितः
prāṅmukho niyato bhūtvā jajāpa prītamānasaḥ / śākamūlaphalāhāraḥ saṃvatsaramatandritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जजाप मन्त्रमनिशम् अजस्रं स पुनः पुनः । वेताला राक्षसा घोराः सिंहाद्याश् च महामृगाः
jajāpa mantramaniśam ajasraṃ sa punaḥ punaḥ / vetālā rākṣasā ghorāḥ siṃhādyāś ca mahāmṛgāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमभ्ययुर्महात्मानं बुद्धिमोहाय भीषणाः । जपन् स वासुदेवेति न किंचित् प्रत्यपद्यत
tamabhyayurmahātmānaṃ buddhimohāya bhīṣaṇāḥ / japan sa vāsudeveti na kiṃcit pratyapadyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुनीतिर् अस्य या माता तस्या रूपेण संवृता । पिशाचि समनुप्राप्ता रुरोद भृशदुःखिता
sunītir asya yā mātā tasyā rūpeṇa saṃvṛtā / piśāci samanuprāptā ruroda bhṛśaduḥkhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम त्वमेकः पुत्रो ऽसि किमर्थं क्लिश्यते भवान् । मामनाथामपहाय तप आस्थितवानसि
mama tvamekaḥ putro 'si kimarthaṃ kliśyate bhavān / māmanāthāmapahāya tapa āsthitavānasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमादीनि वाक्यानि भाषमाणां महातपाः । अनिरीक्ष्यैव हृष्टात्मा हरेर्नाम जजाप सः
evamādīni vākyāni bhāṣamāṇāṃ mahātapāḥ / anirīkṣyaiva hṛṣṭātmā harernāma jajāpa saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रशेमुः सर्वत्र विघ्नरूपाणि तत्र वै । ततो गरुडमारुह्य कालमेघसमद्युतिः
tataḥ praśemuḥ sarvatra vighnarūpāṇi tatra vai / tato garuḍamāruhya kālameghasamadyutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदेवैः परिवृतः स्तूयमानो महर्षिभिः । आययौ भगवान्विष्णुः ध्रुवान्तिकम् अरातिहा
sarvadevaiḥ parivṛtaḥ stūyamāno maharṣibhiḥ / āyayau bhagavānviṣṇuḥ dhruvāntikam arātihā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समागतं विलोक्याथ को ऽसावित्येव चिन्तयन् । पिबन्निव हृषीकेशं नयनाभ्यां जगत्पतिम्
samāgataṃ vilokyātha ko 'sāvityeva cintayan / pibanniva hṛṣīkeśaṃ nayanābhyāṃ jagatpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपन् स वासुदेवेति ध्रुवस्तस्थौ महाद्युतिः । शङ्खप्रान्तेन गोविन्दः पस्पर्शास्यं हि तस्य वै
japan sa vāsudeveti dhruvastasthau mahādyutiḥ / śaṅkhaprāntena govindaḥ pasparśāsyaṃ hi tasya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स परमं ज्ञानम् अवाप्य पुरुषोत्तमम् । तुष्टाव प्राञ्जलिर्भूत्वा सर्वलोकेश्वरं हरिम्
tataḥ sa paramaṃ jñānam avāpya puruṣottamam / tuṣṭāva prāñjalirbhūtvā sarvalokeśvaraṃ harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसीद देवदेवेश शङ्खचक्रगदाधर । लोकात्मन् वेदगुह्यात्मन् त्वां प्रपन्नो ऽस्मि केशव
prasīda devadeveśa śaṅkhacakragadādhara / lokātman vedaguhyātman tvāṃ prapanno 'smi keśava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न विदुस्त्वां महात्मानं सनकाद्या महर्षयः । तत्कथं त्वामहं विद्यां नमस्ते भुवनेश्वर
na vidustvāṃ mahātmānaṃ sanakādyā maharṣayaḥ / tatkathaṃ tvāmahaṃ vidyāṃ namaste bhuvaneśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमाह प्रहसन्विष्णुर् एहि वत्स ध्रुवो भवान् । स्थानं ध्रुवं समासाद्य ज्योतिषाम् अग्रभुग् भव
tamāha prahasanviṣṇur ehi vatsa dhruvo bhavān / sthānaṃ dhruvaṃ samāsādya jyotiṣām agrabhug bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मात्रा त्वं सहितस्तत्र ज्योतिषां स्थानमाप्नुहि । मत्स्थानमेतत्परमं ध्रुवं नित्यं सुशोभनम्
mātrā tvaṃ sahitastatra jyotiṣāṃ sthānamāpnuhi / matsthānametatparamaṃ dhruvaṃ nityaṃ suśobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसाराध्य देवेशं पुरा लब्धं हि शङ्करात् । वासुदेवेति यो नित्यं प्रणवेन समन्वितम्
tapasārādhya deveśaṃ purā labdhaṃ hi śaṅkarāt / vāsudeveti yo nityaṃ praṇavena samanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्कारसमायुक्तं भगवच्छब्दसंयुतम् । जपेदेवं हि यो विद्वान् ध्रुवं स्थानं प्रपद्यते
namaskārasamāyuktaṃ bhagavacchabdasaṃyutam / japedevaṃ hi yo vidvān dhruvaṃ sthānaṃ prapadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश् च परमर्षयः । मात्रा सह ध्रुवं सर्वे तस्मिन् स्थाने न्यवेशयन्
tato devāḥ sagandharvāḥ siddhāś ca paramarṣayaḥ / mātrā saha dhruvaṃ sarve tasmin sthāne nyaveśayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णोराज्ञां पुरस्कृत्य ज्योतिषां स्थानमाप्तवान् । एवं ध्रुवो महातेजा द्वादशाक्षरविद्यया
viṣṇorājñāṃ puraskṛtya jyotiṣāṃ sthānamāptavān / evaṃ dhruvo mahātejā dvādaśākṣaravidyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवाप महतीं सिद्धिम् एतत्ते कथितं मया
avāpa mahatīṃ siddhim etatte kathitaṃ mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच तस्माद्यो वासुदेवाय प्रणामं कुरुते नरः । स याति ध्रुवसालोक्यं ध्रुवत्वं तस्य तत्तथा
sūta uvāca tasmādyo vāsudevāya praṇāmaṃ kurute naraḥ / sa yāti dhruvasālokyaṃ dhruvatvaṃ tasya tattathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.