Library·Liṅga Purāṇa·1·1.80
ऋषय ऊचुः कथं पशुपतिं दृष्ट्वा पशुपाशविमोक्षणम् । पशुत्वं तत्यजुर्देवास् तन्नो वक्तुमिहार्हसि
ṛṣaya ūcuḥ kathaṃ paśupatiṃ dṛṣṭvā paśupāśavimokṣaṇam / paśutvaṃ tatyajurdevās tanno vaktumihārhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच पुरा कैलासशिखरे भोग्याख्ये स्वपुरे स्थितम् । समेत्य देवाः सर्वज्ञम् आजग्मुस्तत्प्रसादतः
sūta uvāca purā kailāsaśikhare bhogyākhye svapure sthitam / sametya devāḥ sarvajñam ājagmustatprasādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिताय सर्वदेवानां ब्रह्मणा च जनार्दनः । गरुडस्य तथा स्कन्धम् आरुह्य पुरुषोत्तमः
hitāya sarvadevānāṃ brahmaṇā ca janārdanaḥ / garuḍasya tathā skandham āruhya puruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाम देवताभिर् वै देवदेवान्तिकं हरिः । सर्वे सम्प्राप्य देवस्य सार्धं गिरिवरं शुभम्
jagāma devatābhir vai devadevāntikaṃ hariḥ / sarve samprāpya devasya sārdhaṃ girivaraṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेन्द्राः ससाध्याः सयमाः प्रणेमुर् गिरिमुत्तमम् । भगवान् वासुदेवो ऽसौ गरुडाद् गरुडध्वजः । अवतीर्य गिरिं मेरुम् आरुरोह सुरोत्तमैः
sendrāḥ sasādhyāḥ sayamāḥ praṇemur girimuttamam / bhagavān vāsudevo 'sau garuḍād garuḍadhvajaḥ / avatīrya giriṃ merum āruroha surottamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<देस्च्रिप्तिओन् ओफ़् म्त्। मेरु> सकलदुरितहीनं सर्वदं भोगमुख्यं मुदितकुररवृन्दं नादितं नागवृन्दैः । मधुररणितगीतं सानुकूलान्धकारं पदरचितवनान्तं कान्तवातान्ततोयम्
<description of Mt. Meru> sakaladuritahīnaṃ sarvadaṃ bhogamukhyaṃ muditakuraravṛndaṃ nāditaṃ nāgavṛndaiḥ / madhuraraṇitagītaṃ sānukūlāndhakāraṃ padaracitavanāntaṃ kāntavātāntatoyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवनशतसहस्रैर् जुष्टम् आदित्यकल्पैर् ललितगतिविदग्धैर् हंसवृन्दैश् च भिन्नम् । धवखदिरपलाशैश् चन्दनाद्यैश् च वृक्षैर् द्विजवरगणवृन्दैः कोकिलाद्यैर्द्विरेफैः
bhavanaśatasahasrair juṣṭam ādityakalpair lalitagatividagdhair haṃsavṛndaiś ca bhinnam / dhavakhadirapalāśaiś candanādyaiś ca vṛkṣair dvijavaragaṇavṛndaiḥ kokilādyairdvirephaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचिदशेषसुरद्रुमसंकुलं कुरबकैः प्रियकैस्तिलकैस् तथा । बहुकदम्बतमाललतावृतं गिरिवरं शिखरैर्विविधैस् तथा
kvacidaśeṣasuradrumasaṃkulaṃ kurabakaiḥ priyakaistilakais tathā / bahukadambatamālalatāvṛtaṃ girivaraṃ śikharairvividhais tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<देस्च्रिप्तिओन् ओफ़् शिवस् चित्य् ओन् म्त्। मेरु> गिरेः पृष्ठे परं शार्वं कल्पितं विश्वकर्मणा । क्रीडार्थं देवदेवस्य भवस्य परमेष्ठिनः
<description of Śivas city on Mt. Meru> gireḥ pṛṣṭhe paraṃ śārvaṃ kalpitaṃ viśvakarmaṇā / krīḍārthaṃ devadevasya bhavasya parameṣṭhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपश्यंस्तत्पुरं देवाः सेन्द्रोपेन्द्राः समाहिताः । प्रणेमुर्दूरतश्चैव प्रभावादेव शूलिनः
apaśyaṃstatpuraṃ devāḥ sendropendrāḥ samāhitāḥ / praṇemurdūrataścaiva prabhāvādeva śūlinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रसूर्यप्रतिमं महान्तं सहस्रशः सर्वगुणैश् च भिन्नम् । जगाम कैलासगिरिं महात्मा मेरुप्रभागे पुरमादिदेवः
sahasrasūryapratimaṃ mahāntaṃ sahasraśaḥ sarvaguṇaiś ca bhinnam / jagāma kailāsagiriṃ mahātmā meruprabhāge puramādidevaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽथ नारिगजवाजिसंकुलं रथैर् अनेकैर् अमरारिसूदनः । गणैर्गणेशैश् च गिरीन्द्रसंनिभं महापुरद्वारमजो हरिश् च
tato 'tha nārigajavājisaṃkulaṃ rathair anekair amarārisūdanaḥ / gaṇairgaṇeśaiś ca girīndrasaṃnibhaṃ mahāpuradvāramajo hariś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ जांबूनदमयैर् भवनैर्मणिभूषितैः । विमानैर्विविधाकारैः प्राकारैश् च समावृतम्
atha jāṃbūnadamayair bhavanairmaṇibhūṣitaiḥ / vimānairvividhākāraiḥ prākāraiś ca samāvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा शंभोः पुरं बाह्यं देवैः सब्रह्मकैर्हरिः । प्रहृष्टवदनो भूत्वा प्रविवेश ततः पुरम्
dṛṣṭvā śaṃbhoḥ puraṃ bāhyaṃ devaiḥ sabrahmakairhariḥ / prahṛṣṭavadano bhūtvā praviveśa tataḥ puram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हर्म्यप्रासादसम्बाधं महाट्टालसमन्वितम् । द्वितीयं देवदेवस्य चतुर्द्वारं सुशोभनम्
harmyaprāsādasambādhaṃ mahāṭṭālasamanvitam / dvitīyaṃ devadevasya caturdvāraṃ suśobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रवैडूर्यमाणिक्य- मणिजालैः समावृतम् । दोलाविक्षेपसंयुक्तं घण्टाचामरभूषितम्
vajravaiḍūryamāṇikya- maṇijālaiḥ samāvṛtam / dolāvikṣepasaṃyuktaṃ ghaṇṭācāmarabhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदङ्गमुरजैर्जुष्टं वीणावेणुनिनादितम् । नृत्यद्भिर् अप्सरःसंघैर् भूतसंघैश् च संवृतम् । देवेन्द्रभवनाकारैर् भवनैर् दृष्टिमोहनैः
mṛdaṅgamurajairjuṣṭaṃ vīṇāveṇunināditam / nṛtyadbhir apsaraḥsaṃghair bhūtasaṃghaiś ca saṃvṛtam / devendrabhavanākārair bhavanair dṛṣṭimohanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रासादशृङ्गेष्वथ पौरनार्यः सहस्रशः पुष्पफलाक्षताद्यैः । स्थिताः करैस्तस्य हरेः समन्तात् प्रचिक्षिपुर्मूर्ध्नि यथा भवस्य
prāsādaśṛṅgeṣvatha pauranāryaḥ sahasraśaḥ puṣpaphalākṣatādyaiḥ / sthitāḥ karaistasya hareḥ samantāt pracikṣipurmūrdhni yathā bhavasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा नार्यस्तदा विष्णुं मदाघूर्णितलोचनाः
dṛṣṭvā nāryastadā viṣṇuṃ madāghūrṇitalocanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशालजघनाः सद्यो ननृतुर्मुमुदुर्जगुः । काश्चिद्दृष्ट्वा हरिं नार्यः किंचित् प्रहसिताननाः
viśālajaghanāḥ sadyo nanṛturmumudurjaguḥ / kāściddṛṣṭvā hariṃ nāryaḥ kiṃcit prahasitānanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किंचिद् विस्रस्तवस्त्राश् च स्रस्तकाञ्चीगुणा जगुः । चतुर्थं पञ्चमं चैव षष्ठं च सप्तमं तथा
kiṃcid visrastavastrāś ca srastakāñcīguṇā jaguḥ / caturthaṃ pañcamaṃ caiva ṣaṣṭhaṃ ca saptamaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टमं नवमं चैव दशमं च पुरोत्तमम् । अतीत्यासाद्य देवस्य पुरं शंभोः सुशोभनम्
aṣṭamaṃ navamaṃ caiva daśamaṃ ca purottamam / atītyāsādya devasya puraṃ śaṃbhoḥ suśobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवृत्तं सुतरां शुभ्रं कैलासशिखरे शुभे । सूर्यमण्डलसंकाशैर् विमानैश् च विभूषितम्
suvṛttaṃ sutarāṃ śubhraṃ kailāsaśikhare śubhe / sūryamaṇḍalasaṃkāśair vimānaiś ca vibhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फाटिकैर् मण्डपैः शुभ्रैर् जांबूनदमयैस् तथा । नानारत्नमयैश्चैव दिग्विदिक्षु विभूषितम्
sphāṭikair maṇḍapaiḥ śubhrair jāṃbūnadamayais tathā / nānāratnamayaiścaiva digvidikṣu vibhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपुरैर्गोपतेः शंभोर् नानाभूषणभूषितैः । अनेकैः सर्वतोभद्रैः सर्वरत्नमयैस् तथा
gopurairgopateḥ śaṃbhor nānābhūṣaṇabhūṣitaiḥ / anekaiḥ sarvatobhadraiḥ sarvaratnamayais tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राकारैर्विविधाकारैर् अष्टाविंशतिभिर् वृतम् । उपद्वारैर्महाद्वारैर् विदिक्षु विविधैर्दृढैः
prākārairvividhākārair aṣṭāviṃśatibhir vṛtam / upadvārairmahādvārair vidikṣu vividhairdṛḍhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुह्यालयैर्गुह्यगृहैर् गुहस्य भवनैः शुभैः । ग्राम्यैर् अन्यैर् महाभागा मौक्तिकैर् दृष्टिमोहनैः
guhyālayairguhyagṛhair guhasya bhavanaiḥ śubhaiḥ / grāmyair anyair mahābhāgā mauktikair dṛṣṭimohanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणेशायतनैर् दिव्यैः पद्मरागमयैस् तथा । चन्दनैर्विविधाकारैः पुष्पोद्यानैश् च शोभनैः
gaṇeśāyatanair divyaiḥ padmarāgamayais tathā / candanairvividhākāraiḥ puṣpodyānaiś ca śobhanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तडागैर् दिर्घिकाभिश् च हेमसोपानपङ्क्तिभिः । स्त्रीणां गतिजितैर् हंसैः सेविताभिः समन्ततः
taḍāgair dirghikābhiś ca hemasopānapaṅktibhiḥ / strīṇāṃ gatijitair haṃsaiḥ sevitābhiḥ samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयूरैश्चैव कारण्डैः कोकिलैश्चक्रवाककैः । शोभिताभिश् च वापीभिर् दिव्यामृतजलैस् तथा
mayūraiścaiva kāraṇḍaiḥ kokilaiścakravākakaiḥ / śobhitābhiś ca vāpībhir divyāmṛtajalais tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संलापालापकुशलैः सर्वाभरणभूषितैः । स्तनभारावनम्रैश् च मदाघूर्णितलोचनैः
saṃlāpālāpakuśalaiḥ sarvābharaṇabhūṣitaiḥ / stanabhārāvanamraiś ca madāghūrṇitalocanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गेयनादरतैर्दिव्यै रुद्रकन्यासहस्रकैः । नृत्यद्भिर् अप्सरःसंघैर् अमरैरपि दुर्लभैः
geyanādaratairdivyai rudrakanyāsahasrakaiḥ / nṛtyadbhir apsaraḥsaṃghair amarairapi durlabhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रफुल्लांबुजवृन्दाद्यैस् तथा द्विजवरैरपि । रुद्रस्त्रीगणसंकीर्णैर् जलक्रीडारतैस् तथा
praphullāṃbujavṛndādyais tathā dvijavarairapi / rudrastrīgaṇasaṃkīrṇair jalakrīḍāratais tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रतोत्सवरतैश्चैव ललितैश् च पदे पदे । ग्रामरागानुरक्तैश् च पद्मरागसमप्रभैः
ratotsavarataiścaiva lalitaiś ca pade pade / grāmarāgānuraktaiś ca padmarāgasamaprabhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीसंघैर् देवदेवस्य भवस्य परमात्मनः । दृष्ट्वा विस्मयमापन्नास् तस्थुर्देवाः समन्ततः
strīsaṃghair devadevasya bhavasya paramātmanaḥ / dṛṣṭvā vismayamāpannās tasthurdevāḥ samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैव ददृशुर्देवा वृन्दं रुद्रगणस्य च । गणेश्वराणां वीराणाम् अपि वृन्दं सहस्रशः
tatraiva dadṛśurdevā vṛndaṃ rudragaṇasya ca / gaṇeśvarāṇāṃ vīrāṇām api vṛndaṃ sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णकृतसोपानान् वज्रवैडूर्यभूषितान् । स्फाटिकान् देवदेवस्य ददृशुस्ते विमानकान्
suvarṇakṛtasopānān vajravaiḍūryabhūṣitān / sphāṭikān devadevasya dadṛśuste vimānakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां शृङ्गेषु हृष्टाश् च नार्यः कमललोचनाः । विशालजघना यक्षा गन्धर्वाप्सरसस् तथा
teṣāṃ śṛṅgeṣu hṛṣṭāś ca nāryaḥ kamalalocanāḥ / viśālajaghanā yakṣā gandharvāpsarasas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किन्नर्यः किंनराश्चैव भुजङ्गाः सिद्धकन्यकाः । नानावेषधराश्चान्या नानाभूषणभूषिताः
kinnaryaḥ kiṃnarāścaiva bhujaṅgāḥ siddhakanyakāḥ / nānāveṣadharāścānyā nānābhūṣaṇabhūṣitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाप्रभावसंयुक्ता नानाभोगरतिप्रियाः । नीलोत्पलदलप्रख्याः पद्मपत्रायतेक्षणाः
nānāprabhāvasaṃyuktā nānābhogaratipriyāḥ / nīlotpaladalaprakhyāḥ padmapatrāyatekṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मकिञ्जल्कसंकाशैर् अंशुकैरतिशोभनाः । वलयैर्नूपुरैर्हारैश् छत्रैश्चित्रैस्तथांशुकैः
padmakiñjalkasaṃkāśair aṃśukairatiśobhanāḥ / valayairnūpurairhāraiś chatraiścitraistathāṃśukaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूषिता भूषितैश् चान्यैर् मण्डिता मण्डनप्रियाः । दृष्ट्वाथ वृन्दं सुरसुन्दरीणां गणेश्वराणां सुरसुन्दरीणाम् । जग्मुर्गणेशस्य पुरं सुरेशाः पुरद्विषः शक्रपुरोगमाश् च
bhūṣitā bhūṣitaiś cānyair maṇḍitā maṇḍanapriyāḥ / dṛṣṭvātha vṛndaṃ surasundarīṇāṃ gaṇeśvarāṇāṃ surasundarīṇām / jagmurgaṇeśasya puraṃ sureśāḥ puradviṣaḥ śakrapurogamāś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा च तस्थुः सुरसिद्धसंघाः पुरस्य मध्ये पुरुहूतपूर्वाः । भवस्य बालार्कसहस्रवर्णं विमानमाद्यं परमेश्वरस्य
dṛṣṭvā ca tasthuḥ surasiddhasaṃghāḥ purasya madhye puruhūtapūrvāḥ / bhavasya bālārkasahasravarṇaṃ vimānamādyaṃ parameśvarasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तस्य विमानस्य द्वारि संस्थं गणेश्वरम् । नन्दिनं ददृशुः सर्वे देवाः शक्रपुरोगमाः
atha tasya vimānasya dvāri saṃsthaṃ gaṇeśvaram / nandinaṃ dadṛśuḥ sarve devāḥ śakrapurogamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा नन्दिनं सर्वे प्रणम्याहुर् गणेश्वरम् । जयेति देवास्तं दृष्ट्वा सो ऽप्याह च गणेश्वरः
taṃ dṛṣṭvā nandinaṃ sarve praṇamyāhur gaṇeśvaram / jayeti devāstaṃ dṛṣṭvā so 'pyāha ca gaṇeśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भो भो देवा महाभागाः सर्वे निर्धूतकल्मषाः । सम्प्राप्ताः सर्वलोकेशा वक्तुमर्हथ सुव्रताः
bho bho devā mahābhāgāḥ sarve nirdhūtakalmaṣāḥ / samprāptāḥ sarvalokeśā vaktumarhatha suvratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमाहुर्वरदं देवं वारणेन्द्रसमप्रभम् । पशुपाशविमोक्षार्थं दर्शयास्मान् महेश्वरम्
tamāhurvaradaṃ devaṃ vāraṇendrasamaprabham / paśupāśavimokṣārthaṃ darśayāsmān maheśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा पुरत्रयं दग्धुं पशुत्वं परिभाषितम् । शङ्किताश् च वयं तत्र पशुत्वं प्रति सुव्रत
purā puratrayaṃ dagdhuṃ paśutvaṃ paribhāṣitam / śaṅkitāś ca vayaṃ tatra paśutvaṃ prati suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतं पाशुपतं प्रोक्तं भवेन परमेष्ठिना । व्रतेनानेन भूतेश पशुत्वं नैव विद्यते
vrataṃ pāśupataṃ proktaṃ bhavena parameṣṭhinā / vratenānena bhūteśa paśutvaṃ naiva vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ द्वादशवर्षं वा मासद्वादशकं तु वा । दिनद्वादशकं वापि कृत्वा तद् व्रतम् उत्तमम्
atha dvādaśavarṣaṃ vā māsadvādaśakaṃ tu vā / dinadvādaśakaṃ vāpi kṛtvā tad vratam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुच्यन्ते पशवः सर्वे पशुपाशैर्भवस्य तु । दर्शयामास तान्देवान् नारायणपुरोगमान्
mucyante paśavaḥ sarve paśupāśairbhavasya tu / darśayāmāsa tāndevān nārāyaṇapurogamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नन्दी शिलादतनयः सर्वभूतगणाग्रणीः । तं दृष्ट्वा देवमीशानं सांबं सगणम् अव्ययम्
nandī śilādatanayaḥ sarvabhūtagaṇāgraṇīḥ / taṃ dṛṣṭvā devamīśānaṃ sāṃbaṃ sagaṇam avyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणेमुस् तुष्टुवुश् चैव प्रीतिकण्टकितत्वचः । विज्ञाप्य शितिकण्ठाय पशुपाशविमोक्षणम्
praṇemus tuṣṭuvuś caiva prītikaṇṭakitatvacaḥ / vijñāpya śitikaṇṭhāya paśupāśavimokṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्थुस्तदाग्रतः शंभोः प्रणिपत्य पुनः पुनः । ततः सम्प्रेक्ष्य तान् सर्वान् देवदेवो वृषध्वजः
tasthustadāgrataḥ śaṃbhoḥ praṇipatya punaḥ punaḥ / tataḥ samprekṣya tān sarvān devadevo vṛṣadhvajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशोध्य तेषां देवानां पशुत्वं परमेश्वरः । व्रतं पाशुपतं चैव स्वयं देवो महेश्वरः
viśodhya teṣāṃ devānāṃ paśutvaṃ parameśvaraḥ / vrataṃ pāśupataṃ caiva svayaṃ devo maheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपदिश्य मुनीनां च सहास्ते चांबया भवः । तदाप्रभृति ते देवाः सर्वे पाशुपताः स्मृताः
upadiśya munīnāṃ ca sahāste cāṃbayā bhavaḥ / tadāprabhṛti te devāḥ sarve pāśupatāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पशूनां च पतिर्यस्मात् तेषां साक्षाद्धि देवताः । तस्मात्पाशुपताः प्रोक्तास् तपस्तेपुश् च ते पुनः
paśūnāṃ ca patiryasmāt teṣāṃ sākṣāddhi devatāḥ / tasmātpāśupatāḥ proktās tapastepuś ca te punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो द्वादशवर्षान्ते मुक्तपाशाः सुरोत्तमाः । ययुर्यथागतं सर्वे ब्रह्मणा सह विष्णुना
tato dvādaśavarṣānte muktapāśāḥ surottamāḥ / yayuryathāgataṃ sarve brahmaṇā saha viṣṇunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्वः कथितं सर्वं पितामहमुखाच्छ्रुतम् । पुरा सनत्कुमारेण तस्माद्व्यासेन धीमता
etadvaḥ kathitaṃ sarvaṃ pitāmahamukhācchrutam / purā sanatkumāreṇa tasmādvyāsena dhīmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः श्रावयेच्छुचिर् विप्राञ् छृणुयाद्वा शुचिर्नरः । स देहभेदमासाद्य पशुपाशैः प्रमुच्यते
yaḥ śrāvayecchucir viprāñ chṛṇuyādvā śucirnaraḥ / sa dehabhedamāsādya paśupāśaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.