Library·Liṅga Purāṇa·2·2.20
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे एकोनविंशोध्यायः सूत उवचा अत रुद्रो महादेवो मण्डलस्थः पितामहः । पूज्यो वै ब्राह्मणानां च क्षत्रियाणां विशेषतः
iti śrīliṅgamahāpurāṇe uttarabhāge ekonaviṃśodhyāyaḥ sūta uvacā ata rudro mahādevo maṇḍalasthaḥ pitāmahaḥ / pūjyo vai brāhmaṇānāṃ ca kṣatriyāṇāṃ viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्यानां नैव शूद्राणां शुश्रुषां पूजकस्य च । स्त्रीणां नैवादिकारो ऽस्ति पूजादिषु न संशयः
vaiśyānāṃ naiva śūdrāṇāṃ śuśruṣāṃ pūjakasya ca / strīṇāṃ naivādikāro 'sti pūjādiṣu na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीशूद्राणां द्वजेन्द्रैश्च पूजया तत्फलं भवेत् । नृपाणामुपकारार्थं ब्राह्मणाद्यैर्विशेषतः
strīśūdrāṇāṃ dvajendraiśca pūjayā tatphalaṃ bhavet / nṛpāṇāmupakārārthaṃ brāhmaṇādyairviśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संपूजयेयुर्वै ब्राह्मणाद्याः सदाशिवम् । इत्युक्त्वा भगवान् रुद्रस्तत्रैवान्तरधात्स्वयम्
evaṃ saṃpūjayeyurvai brāhmaṇādyāḥ sadāśivam / ityuktvā bhagavān rudrastatraivāntaradhātsvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते देवा मुनयः सर्वे शिवमुद्दिश्य शङ्करम् । प्रणेमुश्च महात्मानो रुद्रध्यानेन विह्वलाः
te devā munayaḥ sarve śivamuddiśya śaṅkaram / praṇemuśca mahātmāno rudradhyānena vihvalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जग्मुर्यथागतं देवा मुनयश्च तपोधनाः । तस्मादब्यर्चयेन्नित्यमादित्यं शिवरूपिणम्
jagmuryathāgataṃ devā munayaśca tapodhanāḥ / tasmādabyarcayennityamādityaṃ śivarūpiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मकामार्थमुक्त्यर्थं मनसा कर्मणा गिरा । ऋषय ऊचुः रोमहर्षण सर्वज्ञ सर्वसास्त्रभृतां वर
dharmakāmārthamuktyarthaṃ manasā karmaṇā girā / ṛṣaya ūcuḥ romaharṣaṇa sarvajña sarvasāstrabhṛtāṃ vara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासशिष्य महाभाग वाह्नेयं वद सांप्रतम् । शिवेन देवदेवेन भक्तानां हितकाम्यया
vyāsaśiṣya mahābhāga vāhneyaṃ vada sāṃpratam / śivena devadevena bhaktānāṃ hitakāmyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदात् षडङ्गादुद्धृत्य सांख्ययोगाच्च सर्वतः । तपश्च विपुलं तप्त्वा देवदानवदुश्चरम्
vedāt ṣaḍaṅgāduddhṛtya sāṃkhyayogācca sarvataḥ / tapaśca vipulaṃ taptvā devadānavaduścaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थदेशादिसंयुक्तं गूढमज्ञाननिन्दितम् । वर्णाश्रमकृतैर्धर्मैर्विपरीतं क्वचित्समम्
arthadeśādisaṃyuktaṃ gūḍhamajñānaninditam / varṇāśramakṛtairdharmairviparītaṃ kvacitsamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवेन कथितं सास्त्रं धर्मकामार्थमुक्तये । शतकोटिप्रमाणेन तत्र पूजा कथं विभोः
śivena kathitaṃ sāstraṃ dharmakāmārthamuktaye / śatakoṭipramāṇena tatra pūjā kathaṃ vibhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानयोगादयो वापि श्रोतुं कौतुहलं हि नः । सूत उवाच पुरा सनत्कुमारेण मेरुपृष्ठे सुशोभने
snānayogādayo vāpi śrotuṃ kautuhalaṃ hi naḥ / sūta uvāca purā sanatkumāreṇa merupṛṣṭhe suśobhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्टो नन्दीश्वरो देवः शैलादिः शिवसंमतः । पृष्टोयं प्रणिपत्यैवं मुनिमुख्यैश्च सर्वतः
pṛṣṭo nandīśvaro devaḥ śailādiḥ śivasaṃmataḥ / pṛṣṭoyaṃ praṇipatyaivaṃ munimukhyaiśca sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै सनत्कुमाराय नन्दिना कुलनन्दिना । कथितं यच्छिवज्ञानं शृण्वन्तु मुनिपुङ्गवाः
tasmai sanatkumārāya nandinā kulanandinā / kathitaṃ yacchivajñānaṃ śṛṇvantu munipuṅgavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शैवं संक्षिप्य वेदोक्तं शिवेन परिभाषितम् । स्तुतिनिन्दादिरहितं सद्यः प्रत्ययकारकम्
śaivaṃ saṃkṣipya vedoktaṃ śivena paribhāṣitam / stutinindādirahitaṃ sadyaḥ pratyayakārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुप्रसादजं दिव्यमनायासेन मुक्तिदम् । सनत्कुमार उवाच भगवन्सर्व भूतेश नन्दीश्वर महेश्वर
guruprasādajaṃ divyamanāyāsena muktidam / sanatkumāra uvāca bhagavansarva bhūteśa nandīśvara maheśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं पूजादयः शंभोर्धर्मकामार्थमुक्तये । वक्तुमर्हसि शैलादे विनयेनागताय मे
kathaṃ pūjādayaḥ śaṃbhordharmakāmārthamuktaye / vaktumarhasi śailāde vinayenāgatāya me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच संप्रेक्ष्य भगवान्नन्दी निशम्य वचनं पुनः । कालवेलाधिकाराद्यमवदद्वदतां वरः
sūta uvāca saṃprekṣya bhagavānnandī niśamya vacanaṃ punaḥ / kālavelādhikārādyamavadadvadatāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शैलादेरुवाच गुरुतः शास्त्रतश्चैवमधिकारं व्रवीम्यहम् । गौरवादेव संज्ञैषा शिवाचार्यस्य नान्यथा
śailāderuvāca gurutaḥ śāstrataścaivamadhikāraṃ vravīmyaham / gauravādeva saṃjñaiṣā śivācāryasya nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयमाचरते यस्तु आचारे स्थापयत्यपि । आचिनोति च शास्त्रार्थानाचार्यस्तेन चोच्यते
svayamācarate yastu ācāre sthāpayatyapi / ācinoti ca śāstrārthānācāryastena cocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्वेदार्थतत्त्वज्ञमाचार्यं भस्मशायिनम् । गुरुमन्वेषयेद्भक्तः सुभगं प्रियदर्शनम्
tasmādvedārthatattvajñamācāryaṃ bhasmaśāyinam / gurumanveṣayedbhaktaḥ subhagaṃ priyadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिपन्नं जनानन्दं श्रुतिस्मृतिपथानुगम् । विद्ययाभयदातारं लौल्यचाप्लयवर्जितम्
pratipannaṃ janānandaṃ śrutismṛtipathānugam / vidyayābhayadātāraṃ laulyacāplayavarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचारपालकं धीरं समयेषु कृतास्पदम् । तं दृष्ट्वा सर्वभावेन पूजयेच्छिववद्गुरुम्
ācārapālakaṃ dhīraṃ samayeṣu kṛtāspadam / taṃ dṛṣṭvā sarvabhāvena pūjayecchivavadgurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मना च धनेनैव श्रद्धावित्तानुसारतः । तावदाराधयेच्छिष्यः प्रसन्नो ऽसौ यथा भवेत्
ātmanā ca dhanenaiva śraddhāvittānusārataḥ / tāvadārādhayecchiṣyaḥ prasanno 'sau yathā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्रसन्ने महाभागे सद्यः पाशक्षयो भवेत् । गुरुर्मान्यो गुरुः पूज्यो गुरुरेव सदाशिवः
suprasanne mahābhāge sadyaḥ pāśakṣayo bhavet / gururmānyo guruḥ pūjyo gurureva sadāśivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवत्सरत्रयं वाथ शिष्यान्विप्रान्परीक्षयेत् । प्राणद्रव्यप्रदानेन आदेशैश्च इतस्ततः
saṃvatsaratrayaṃ vātha śiṣyānviprānparīkṣayet / prāṇadravyapradānena ādeśaiśca itastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमश्चाधमे योज्यो नीच उत्तमवस्तुषु । आकृष्टास्ताडिता वापि ये विषादं न यान्ति वै
uttamaścādhame yojyo nīca uttamavastuṣu / ākṛṣṭāstāḍitā vāpi ye viṣādaṃ na yānti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते योग्याः शिवधर्मिष्ठाः शिवधर्मपरायणाः । संयता धर्मसंपन्नाः श्रुतिस्मृतिपथानुगाः
te yogyāḥ śivadharmiṣṭhāḥ śivadharmaparāyaṇāḥ / saṃyatā dharmasaṃpannāḥ śrutismṛtipathānugāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वद्वन्द्वसहाधीरा नित्यमुद्युक्तचेतसः । परोपकारनिरता गुरुशुश्रूषणे रताः
sarvadvandvasahādhīrā nityamudyuktacetasaḥ / paropakāraniratā guruśuśrūṣaṇe ratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्जवा मार्दवाः स्वस्था अनुकूलाः प्रियंवदाः । अमानिनो बुद्धिमन्तस्त्यक्तस्पर्धा गतस्पृहाः
ārjavā mārdavāḥ svasthā anukūlāḥ priyaṃvadāḥ / amānino buddhimantastyaktaspardhā gataspṛhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शौचाचारगुणोपेता दम्भमात्सर्यवर्जिताः । योग्या एवं द्विजाः सर्वे शिवभक्तिपरायणाः
śaucācāraguṇopetā dambhamātsaryavarjitāḥ / yogyā evaṃ dvijāḥ sarve śivabhaktiparāyaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंवृत्तसमोपेता वाङ्मनःकायकर्मभिः । शोध्या एवंविधाश्चैव तत्त्वानां च विशुद्धये
evaṃvṛttasamopetā vāṅmanaḥkāyakarmabhiḥ / śodhyā evaṃvidhāścaiva tattvānāṃ ca viśuddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धो विनयसंपन्नो मिथ्याकटुकवर्जितः । गुर्वाज्ञापालकश्चैव शिष्यो ऽनुग्रहमर्हति
śuddho vinayasaṃpanno mithyākaṭukavarjitaḥ / gurvājñāpālakaścaiva śiṣyo 'nugrahamarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुश्च शास्त्रवित् प्राज्ञस् तपस्वी जनवत्सलः । लोकाचाररतो ह्येवं तत्त्वविन्मोक्षदः स्मृतः
guruśca śāstravit prājñas tapasvī janavatsalaḥ / lokācārarato hyevaṃ tattvavinmokṣadaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वलक्षणसंपन्नः सर्वशास्त्रविशारदः । सर्वोपायविधानज्ञस्तत्त्वहीनस्य निष्फलम्
sarvalakṣaṇasaṃpannaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ / sarvopāyavidhānajñastattvahīnasya niṣphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वसंवेद्य परे तत्त्वे निश्चयो यस्य नात्मनि । आत्मनो ऽनुग्रहो नास्ति परस्यानुग्रहः कथम्
svasaṃvedya pare tattve niścayo yasya nātmani / ātmano 'nugraho nāsti parasyānugrahaḥ katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रबुद्धस्तु द्विजो यस्तु स शुद्धः साधयत्यपि । तत्त्वहीने कुतो बोधः कुतो ह्यात्मपरिग्रहः
prabuddhastu dvijo yastu sa śuddhaḥ sādhayatyapi / tattvahīne kuto bodhaḥ kuto hyātmaparigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिग्रहविनिर्मुक्तास्ते सर्वे पशवोदिताः । पशुभिः प्रेरिता ये तु सर्वे ते पशवः स्मृताः
parigrahavinirmuktāste sarve paśavoditāḥ / paśubhiḥ preritā ye tu sarve te paśavaḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् तत्त्वविदो ये तु ते मुक्ता मोचयन्त्य् अपि । संवित्तिजननं तत्त्वं परानन्दसमुद्भवम्
tasmāt tattvavido ye tu te muktā mocayanty api / saṃvittijananaṃ tattvaṃ parānandasamudbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्त्वं तु विदितं येन स एवानन्ददर्शकः । न पुनर्नाममात्रेण संवित्तिरहितस्तु यः
tattvaṃ tu viditaṃ yena sa evānandadarśakaḥ / na punarnāmamātreṇa saṃvittirahitastu yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यो ऽन्यं तारयेन्नैव किं शिला तारयेच् छिलाम् । येषां तन्नाममात्रेण मुक्तिर्वै नाममात्रिका
anyo 'nyaṃ tārayennaiva kiṃ śilā tārayec chilām / yeṣāṃ tannāmamātreṇa muktirvai nāmamātrikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगिनां दर्शनाद्वापि स्पर्शनाद्भाषणादपि । सद्यः संजायते चाज्ञा पाशोपक्षयकारिणी
yogināṃ darśanādvāpi sparśanādbhāṣaṇādapi / sadyaḥ saṃjāyate cājñā pāśopakṣayakāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवा योगमार्गेण शिष्यदेहं प्रविश्य च । बोदयेदेव योगेन सर्वतत्त्वानि शोध्य च
athavā yogamārgeṇa śiṣyadehaṃ praviśya ca / bodayedeva yogena sarvatattvāni śodhya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षआडर्धशुद्धिर्विहिता ज्ञानयोगेन योगिनाम् । शिष्यं परीक्ष्य धर्मज्ञं धार्मिकं वेदपारगम्
ṣaāḍardhaśuddhirvihitā jñānayogena yoginām / śiṣyaṃ parīkṣya dharmajñaṃ dhārmikaṃ vedapāragam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणं क्षत्रियं वैश्यं बहुदोषविवर्जितम् । ज्ञानेन ज्ञेयमालोक्य कर्णात् कर्णागतेन तु
brāhmaṇaṃ kṣatriyaṃ vaiśyaṃ bahudoṣavivarjitam / jñānena jñeyamālokya karṇāt karṇāgatena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीपाद्दीपो यता चान्यः संचरेद्विधिपद्गुरुः । भौवनं च पदं चैव वर्णाख्यं मात्रमुत्तमम्
dīpāddīpo yatā cānyaḥ saṃcaredvidhipadguruḥ / bhauvanaṃ ca padaṃ caiva varṇākhyaṃ mātramuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालाध्वरं महा भाग तत्त्वाख्यं सर्वसंमतम् । भिद्यते यस्य सामार्थ्यादाज्ञामात्रेण सर्वतः
kālādhvaraṃ mahā bhāga tattvākhyaṃ sarvasaṃmatam / bhidyate yasya sāmārthyādājñāmātreṇa sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य सिद्धिश्च मुक्तिश्च गुरुकारुण्यसंभवा । पृथिव्यादीनि भूतानि आविशन्ति च भौवने
tasya siddhiśca muktiśca gurukāruṇyasaṃbhavā / pṛthivyādīni bhūtāni āviśanti ca bhauvane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शब्दः स्पर्शस्तथा रूपं रसो गन्धश्च भावतः । पदं वर्णाख्यकं विप्र बुद्धीन्द्रियविकल्पनम्
śabdaḥ sparśastathā rūpaṃ raso gandhaśca bhāvataḥ / padaṃ varṇākhyakaṃ vipra buddhīndriyavikalpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मेन्द्रियाणि मात्रं हि मनो बुद्धिरतः परम् । अहङ्कारमथाव्यक्तं कालाध्वरमिति स्मृतम्
karmendriyāṇi mātraṃ hi mano buddhirataḥ param / ahaṅkāramathāvyaktaṃ kālādhvaramiti smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषादिविरिञ्च्यन्तमुन्मनत्वं परात्परम् । तथेशत्वमिति प्रोक्तं सर्वतत्त्वार्थ बोधकम्
puruṣādiviriñcyantamunmanatvaṃ parātparam / tatheśatvamiti proktaṃ sarvatattvārtha bodhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयोगी नैव जानाति तत्त्वशुद्धिं शिवात्मिकाम्
ayogī naiva jānāti tattvaśuddhiṃ śivātmikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.