Library·Liṅga Purāṇa·2·2.3
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे विष्णुमाहात्म्यं नाम द्वितीयो ऽध्यायः अम्बरीष उवाच मार्कण्डेय महाप्राज्ञ केन योगेन लब्धवान् । गानविद्यां महाभाग नारदो भगवान्मुनिः
iti śrīliṅgamahāpurāṇe uttarabhāge viṣṇumāhātmyaṃ nāma dvitīyo 'dhyāyaḥ ambarīṣa uvāca mārkaṇḍeya mahāprājña kena yogena labdhavān / gānavidyāṃ mahābhāga nārado bhagavānmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुंबरोश्च समानत्वं कस्मिन्काल उपेयिवान् । एतदाचक्ष्व मे सर्वं सर्वज्ञोसि महामते
tuṃbarośca samānatvaṃ kasminkāla upeyivān / etadācakṣva me sarvaṃ sarvajñosi mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्कण्डेय उवाच श्रुतो मयायमर्थो वै नारदाद्देवदर्शनात् । स्वयमहा महातेजा नारदो ऽसौ महामतिः
mārkaṇḍeya uvāca śruto mayāyamartho vai nāradāddevadarśanāt / svayamahā mahātejā nārado 'sau mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संतप्यमानो भगवान् दिव्यंवर्षसहस्रकम् । निरुच्छ्वासेन संयुक्तस्तुंबरोर्गौरवं स्मरन्
saṃtapyamāno bhagavān divyaṃvarṣasahasrakam / nirucchvāsena saṃyuktastuṃbarorgauravaṃ smaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तताप च महाघोरं तपोराशिस्तपः परम् । अथान्तरिक्षे शुश्राव नारदो ऽसौ महामुनिः
tatāpa ca mahāghoraṃ taporāśistapaḥ param / athāntarikṣe śuśrāva nārado 'sau mahāmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाणीं दिव्यां महाघोषामद्भुतामसरीरिणीम् । किमर्थं मुनिशार्दूल तपस्तपसि दुश्चरम्
vāṇīṃ divyāṃ mahāghoṣāmadbhutāmasarīriṇīm / kimarthaṃ muniśārdūla tapastapasi duścaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उलूकं पश्य गत्वा त्वं यदि गाने रता मतिः । मानसोत्तरशैले तु गानबन्धुरिति स्मृतः
ulūkaṃ paśya gatvā tvaṃ yadi gāne ratā matiḥ / mānasottaraśaile tu gānabandhuriti smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छ शीघ्रं च पश्यैनं गानवित्त्वं भविष्यसि । इत्युक्तो विस्मया विष्टो नारदो वाग्विदां वरः
gaccha śīghraṃ ca paśyainaṃ gānavittvaṃ bhaviṣyasi / ityukto vismayā viṣṭo nārado vāgvidāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानसोत्तरशैले तु गानबन्धुं जगाम वै । गन्धर्वाः किन्नरा यक्षास्तथा चाप्सरसां गणाः
mānasottaraśaile tu gānabandhuṃ jagāma vai / gandharvāḥ kinnarā yakṣāstathā cāpsarasāṃ gaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समासीनास्तु परितो गानबन्धुं ततस्ततः । गनविद्यां समापन्नः सिक्षितास्तेन पक्षिणा
samāsīnāstu parito gānabandhuṃ tatastataḥ / ganavidyāṃ samāpannaḥ sikṣitāstena pakṣiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्निग्धकण्ठस्वरास् तत्र समासीनाम् उदान्विताः । ततो नारदमालोक्य गानबन्धुरुवाच ह
snigdhakaṇṭhasvarās tatra samāsīnām udānvitāḥ / tato nāradamālokya gānabandhuruvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणिपत्य यथान्यायं स्वागतेनाभ्यपूजयत् । किमर्थं भगवानत्र चागतो ऽसि महामते
praṇipatya yathānyāyaṃ svāgatenābhyapūjayat / kimarthaṃ bhagavānatra cāgato 'si mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं कार्यं हि मया ब्रह्मन् ब्रूहि किं करवाणि ते । नारद उवाच उलूकेन्द्र महाप्राज्ञ शृणुसर्वं यथातथम्
kiṃ kāryaṃ hi mayā brahman brūhi kiṃ karavāṇi te / nārada uvāca ulūkendra mahāprājña śṛṇusarvaṃ yathātatham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम वृत्तं प्रवक्ष्यामि पुरा भूतं महाद्भुतम् । अतीते हि युगे विद्वन्नारायणसमीपगम्
mama vṛttaṃ pravakṣyāmi purā bhūtaṃ mahādbhutam / atīte hi yuge vidvannārāyaṇasamīpagam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां विनिर्धूय संहृष्टः समाहूय च तुंबरुम् । लक्ष्मीसमन्वितो विष्णुरशृणोद्गानमुत्तमम्
māṃ vinirdhūya saṃhṛṣṭaḥ samāhūya ca tuṃbarum / lakṣmīsamanvito viṣṇuraśṛṇodgānamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मादयः सुराः सर्वे निरस्ताः स्थानतो ऽच्युताः । कौशिकाद्याः समासीना गानयोगेन वै हरिम्
brahmādayaḥ surāḥ sarve nirastāḥ sthānato 'cyutāḥ / kauśikādyāḥ samāsīnā gānayogena vai harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमाराध्य संप्राप्ता गाणपत्यं यथासुखम् । तेनाहमतिदुःखार्तस्तपस्तप्तुमिहागतः
evamārādhya saṃprāptā gāṇapatyaṃ yathāsukham / tenāhamatiduḥkhārtastapastaptumihāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्दत्तं यद्धुतं चैव यथा वा श्रुतमेव च । यदधीतं मया सर्वं कलां नार्हति षोडशीम्
yaddattaṃ yaddhutaṃ caiva yathā vā śrutameva ca / yadadhītaṃ mayā sarvaṃ kalāṃ nārhati ṣoḍaśīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णोर्माहात्म्ययुक्तस्य गान योगस्य वै ततः । संचिन्त्याहं तपो घोरं तदर्थं तप्तवान् द्विज
viṣṇormāhātmyayuktasya gāna yogasya vai tataḥ / saṃcintyāhaṃ tapo ghoraṃ tadarthaṃ taptavān dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यवर्षसहस्रं वै ततो ह्यशृणुवं पुनः । वाणीमाकाशसंभूतां त्वामुद्दिश्य विहङ्गम
divyavarṣasahasraṃ vai tato hyaśṛṇuvaṃ punaḥ / vāṇīmākāśasaṃbhūtāṃ tvāmuddiśya vihaṅgama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उलूकं गच्छ देवषे गानबन्धुं मतिर्यदि । गाते चेद्वर्तते ब्रह्मन् तत्र त्वं वेत्स्यसे चिरात्
ulūkaṃ gaccha devaṣe gānabandhuṃ matiryadi / gāte cedvartate brahman tatra tvaṃ vetsyase cirāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यहं प्रेरितस्तेन त्वत्समीपमीहागतः । किं करीष्यामि शिष्योहं तव मां पालयाव्यय
ityahaṃ preritastena tvatsamīpamīhāgataḥ / kiṃ karīṣyāmi śiṣyohaṃ tava māṃ pālayāvyaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गानबन्धुरुवाच शृणु नारद यद्वृत्तं पुरा मम महामते । अत्याश्चर्यसमायुक्तं सर्वपापहरं शुभम्
gānabandhuruvāca śṛṇu nārada yadvṛttaṃ purā mama mahāmate / atyāścaryasamāyuktaṃ sarvapāpaharaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुवनेश इति ख्यातो राजभूद्धार्मिकः पुरा । अश्वमेधसहस्रैश्च वाजपेयायुतेन च
bhuvaneśa iti khyāto rājabhūddhārmikaḥ purā / aśvamedhasahasraiśca vājapeyāyutena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवां कोट्यर्बुदे चैव सुवर्मस्य तथैव च । वाससां रथहस्तीनां कन्याश्वानां तथैव च
gavāṃ koṭyarbude caiva suvarmasya tathaiva ca / vāsasāṃ rathahastīnāṃ kanyāśvānāṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्वा स राजा विप्रेभ्यो मेदिनीं प्रतिपालयन् । निवारयन् स्वके राज्ये गेययोगेन केशवम्
datvā sa rājā viprebhyo medinīṃ pratipālayan / nivārayan svake rājye geyayogena keśavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यं वा गेययोगेन गायन्यदि स मे भवेत् । वध्यः सर्वात्मना तस्माद्वेदै रीड्यः परः पुमान्
anyaṃ vā geyayogena gāyanyadi sa me bhavet / vadhyaḥ sarvātmanā tasmādvedai rīḍyaḥ paraḥ pumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गानयोगेन सर्वत्र स्त्रियो गायन्तु नित्यशः । सूतमागधसंघाश्च गीतं ते कारयन्तु वै
gānayogena sarvatra striyo gāyantu nityaśaḥ / sūtamāgadhasaṃghāśca gītaṃ te kārayantu vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यज्ञाप्यमहातेजा राज्यं वै पर्यपालयत् । तस्य राज्ञः पुराभ्याशे हरिमित्र इति श्रुतः
ityajñāpyamahātejā rājyaṃ vai paryapālayat / tasya rājñaḥ purābhyāśe harimitra iti śrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणो विष्णुभक्तश्च सर्वद्वन्द्वविवर्जितः । नदीपुलिनमासाद्य प्रतिमां च हरेः शुभाम्
brāhmaṇo viṣṇubhaktaśca sarvadvandvavivarjitaḥ / nadīpulinamāsādya pratimāṃ ca hareḥ śubhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यर्च्य च यथान्यायं घृतदध्युत्तरं बहु । मिष्टान्नं पायसं दत्त्वा हरेरावेद्य पूपकम्
abhyarcya ca yathānyāyaṃ ghṛtadadhyuttaraṃ bahu / miṣṭānnaṃ pāyasaṃ dattvā harerāvedya pūpakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणिपत्य यथान्यायं तत्र विन्यस्तमानसः । अगायत हरिं तत्र तालवर्णलयान्वितम्
praṇipatya yathānyāyaṃ tatra vinyastamānasaḥ / agāyata hariṃ tatra tālavarṇalayānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीव स्नेहसंयुक्तस्तद्गतेनान्तरात्मना । ततो राज्ञः समादेशाच्चारास्तत्र समागताः
atīva snehasaṃyuktastadgatenāntarātmanā / tato rājñaḥ samādeśāccārāstatra samāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदर्चनादि सकलं निर्दूय च समन्ततः । ब्राह्मणं तं गृहीत्वा ते राज्ञे सम्यङ्न्यवेदयन्
tadarcanādi sakalaṃ nirdūya ca samantataḥ / brāhmaṇaṃ taṃ gṛhītvā te rājñe samyaṅnyavedayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो राजा द्विजश्रेष्ठं परिभर्त्स्य सुदुर्मतिः । राज्यान्नर्यातयामास हृत्वा सर्वं धनादिकम्
tato rājā dvijaśreṣṭhaṃ paribhartsya sudurmatiḥ / rājyānnaryātayāmāsa hṛtvā sarvaṃ dhanādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिमां च हरेश्चैव म्लेच्छा हृत्वा ययुः पुनः । ततः कालेन महता कालधर्ममुपेयिवान्
pratimāṃ ca hareścaiva mlecchā hṛtvā yayuḥ punaḥ / tataḥ kālena mahatā kāladharmamupeyivān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स राजा सर्वलोकेषु पूज्यमानः समन्ततः । क्षुधार्तश्च तथा खिन्नो यममाह सुदुः खितः
sa rājā sarvalokeṣu pūjyamānaḥ samantataḥ / kṣudhārtaśca tathā khinno yamamāha suduḥ khitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुत्तृट् च वर्तते देव स्वर्गतस्यापि मे सदा । मया पापं कृतं किं वा किं करिष्यामि वै यम
kṣuttṛṭ ca vartate deva svargatasyāpi me sadā / mayā pāpaṃ kṛtaṃ kiṃ vā kiṃ kariṣyāmi vai yama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यम उवाच त्वया हि सुमहत्पापं कृतमज्ञानमोहतः । हरिमित्रं प्रति तदा वासुदेवपरायणम्
yama uvāca tvayā hi sumahatpāpaṃ kṛtamajñānamohataḥ / harimitraṃ prati tadā vāsudevaparāyaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिमित्रे कृतं पापं वासुदेवार्चनादिषु । तेन पापेन संप्राप्तः क्षुद्रोगस्त्वां सदा नृप
harimitre kṛtaṃ pāpaṃ vāsudevārcanādiṣu / tena pāpena saṃprāptaḥ kṣudrogastvāṃ sadā nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानयज्ञादिकं सर्वं प्रनष्टं ते नराधिप । गीतवाद्यसमोपेतं गायमानं महामतिम्
dānayajñādikaṃ sarvaṃ pranaṣṭaṃ te narādhipa / gītavādyasamopetaṃ gāyamānaṃ mahāmatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिमित्रं समाहूय हृतवानसि तद्धनम् । उपहारादिकं सर्वं वासुदेवस्य सन्निधौ
harimitraṃ samāhūya hṛtavānasi taddhanam / upahārādikaṃ sarvaṃ vāsudevasya sannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तव भृत्यैस्तदा लुप्तं पापं चक्रुस्त्वदाज्ञया । हरेः कीर्तिं विना चान्यद्ब्रह्मणेन नृपोत्तम
tava bhṛtyaistadā luptaṃ pāpaṃ cakrustvadājñayā / hareḥ kīrtiṃ vinā cānyadbrahmaṇena nṛpottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न गेययोगे गातव्यं तस्मात्पापं कृतं त्वया । नष्टस्ते सर्वलोकोद्य गच्च पर्वतकोटरम्
na geyayoge gātavyaṃ tasmātpāpaṃ kṛtaṃ tvayā / naṣṭaste sarvalokodya gacca parvatakoṭaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वोत्सृष्टं स्वदेहं तं खादन्नित्यं निकृत्य वै । तस्मिन्कोणे त्विमं देहं खादन्नित्यं क्षुधन्वितः
pūrvotsṛṣṭaṃ svadehaṃ taṃ khādannityaṃ nikṛtya vai / tasminkoṇe tvimaṃ dehaṃ khādannityaṃ kṣudhanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महानिरयसंस्थस्त्वं यावन्मन्वन्तरं भवेत् । मन्वन्तरे ततो ऽतीते भूम्यां त्वं च भविष्यसि
mahānirayasaṃsthastvaṃ yāvanmanvantaraṃ bhavet / manvantare tato 'tīte bhūmyāṃ tvaṃ ca bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कालेन संप्राप्य मानुष्यमवगच्छसि । गानबन्धुरुवाच एवमुक्त्वा यमो विद्वांस्तत्रैवान्तरधीयत
tataḥ kālena saṃprāpya mānuṣyamavagacchasi / gānabandhuruvāca evamuktvā yamo vidvāṃstatraivāntaradhīyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिमित्रो विमानेन स्तूयमानो गणाधिपैः । विष्णुलोकं गतः श्रीमान् संगृह्य गमबान्धवान्
harimitro vimānena stūyamāno gaṇādhipaiḥ / viṣṇulokaṃ gataḥ śrīmān saṃgṛhya gamabāndhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुवनेशो नृपो ह्यस्मिन् कोटरे पर्वतस्य वै । खादमानः शवं नित्यम् आस्ते क्षुत्तृट्समन्वितः
bhuvaneśo nṛpo hyasmin koṭare parvatasya vai / khādamānaḥ śavaṃ nityam āste kṣuttṛṭsamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्राक्षं तं नृपं तत्र सर्वमेतन्ममोक्तवान् । समालोक्याहमाज्ञाय हरिमित्रं समेयिवान्
adrākṣaṃ taṃ nṛpaṃ tatra sarvametanmamoktavān / samālokyāhamājñāya harimitraṃ sameyivān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानेनार्कवर्णेन गच्छन्तममरैर्वृतम् । इन्द्रद्युम्नप्रसादेन प्राप्तं मे ह्यायुरुत्तमम्
vimānenārkavarṇena gacchantamamarairvṛtam / indradyumnaprasādena prāptaṃ me hyāyuruttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनाहं हरिमित्रं वै दृष्टवान् अस्मि सुव्रत । तदैश्वर्यप्रभावेन मनो मे समुपागतम्
tenāhaṃ harimitraṃ vai dṛṣṭavān asmi suvrata / tadaiśvaryaprabhāvena mano me samupāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गानविद्यां प्रति तदा किन्नरैः समुपाविशम् । षष्टिं वर्षसहस्राणां गानयोगेन मे मुने
gānavidyāṃ prati tadā kinnaraiḥ samupāviśam / ṣaṣṭiṃ varṣasahasrāṇāṃ gānayogena me mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जिह्वा प्रसादिता स्पष्टा ततो गानमशिक्षयम् । ततस्तु द्विगुणेनैव कालेनाभूदियं मम
jihvā prasāditā spaṣṭā tato gānamaśikṣayam / tatastu dviguṇenaiva kālenābhūdiyaṃ mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गानयोगसमायुक्ता गता मन्वन्तरा दश । गानाचार्यो ऽभवं तत्र गन्धर्वाद्याः समागताः
gānayogasamāyuktā gatā manvantarā daśa / gānācāryo 'bhavaṃ tatra gandharvādyāḥ samāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते किन्नरसंघा वै मामाचार्यमुपागताः । तपसा नैव शक्या वै गानविद्या तपोधन
ete kinnarasaṃghā vai māmācāryamupāgatāḥ / tapasā naiva śakyā vai gānavidyā tapodhana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माच्छ्रुतेन संयुक्तो मत्तस्त्वं गानमाप्नुहि । एवमुक्तो मुनिस्तं वै प्रणिपत्य जगौ तदा
tasmācchrutena saṃyukto mattastvaṃ gānamāpnuhi / evamukto munistaṃ vai praṇipatya jagau tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छृणुष्व मुनिश्रेष्ठ वासुदेवं नमस्य तु । मार्कण्डेय उवाच उलूकेनैवमुक्तस्तु नारदो मुनिसत्तमः
tacchṛṇuṣva muniśreṣṭha vāsudevaṃ namasya tu / mārkaṇḍeya uvāca ulūkenaivamuktastu nārado munisattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिक्षाक्रमेण संयुक्तस्तत्र गानमाशिक्षयत् । गानबन्धुस्तदाहेदं त्यक्तलज्जो भवाधुना
śikṣākrameṇa saṃyuktastatra gānamāśikṣayat / gānabandhustadāhedaṃ tyaktalajjo bhavādhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उलूक उवाच स्त्रीसंगमे तथा गीते द्यूते व्याख्यानसंगमे । व्यवहारे तथाहारे त्वर्थानां च समागमे
ulūka uvāca strīsaṃgame tathā gīte dyūte vyākhyānasaṃgame / vyavahāre tathāhāre tvarthānāṃ ca samāgame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आये व्यये तथा नित्यं त्यक्तलज्जस्तु वै भवेत् । न कुञ्चितेन गूढेन नित्यं प्रावरमादिभिः
āye vyaye tathā nityaṃ tyaktalajjastu vai bhavet / na kuñcitena gūḍhena nityaṃ prāvaramādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तविक्षेपभावेन व्यादि तास्येन चैव हि । निर्यातजिह्वायोगेन न गेयं हि कथञ्चन
hastavikṣepabhāvena vyādi tāsyena caiva hi / niryātajihvāyogena na geyaṃ hi kathañcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न गायेदूर्ध्वबाहुश्च नोर्ध्वदृष्टिः कथञ्चन । स्वाङ्गं निरीक्षमाणेन परं संप्रेक्षता तथा
na gāyedūrdhvabāhuśca nordhvadṛṣṭiḥ kathañcana / svāṅgaṃ nirīkṣamāṇena paraṃ saṃprekṣatā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संघट्टे च तथोत्थाने कटिस्थानं न शस्यते । हासो रोषस्तथा कंपस्तथान्यत्र स्मृतिः पुनः
saṃghaṭṭe ca tathotthāne kaṭisthānaṃ na śasyate / hāso roṣastathā kaṃpastathānyatra smṛtiḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैतानि शस्तरूपाणि गानयोगे महामते । नैकहस्तेन शक्यं स्यात्तालसंघट्टनं मुने
naitāni śastarūpāṇi gānayoge mahāmate / naikahastena śakyaṃ syāttālasaṃghaṭṭanaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुधार्त्तेन भयार्तेन तृष्णार्तेन तथैव च । गानयोगे न कर्तव्यो नान्धकारे कथञ्चन
kṣudhārttena bhayārtena tṛṣṇārtena tathaiva ca / gānayoge na kartavyo nāndhakāre kathañcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमादीनि चान्यानि न कर्तव्यानि गायता । मार्कण्डेय उवाच एवमुक्तः स भगवांस्तेनोक्तैर्विधिलक्षणैः । अशिक्षयत्तथा गीतं दिव्यं वर्षसहस्रकम्
evamādīni cānyāni na kartavyāni gāyatā / mārkaṇḍeya uvāca evamuktaḥ sa bhagavāṃstenoktairvidhilakṣaṇaiḥ / aśikṣayattathā gītaṃ divyaṃ varṣasahasrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः समस्तसंपन्नो गीतप्रस्तारकादिषु । विपञ्च्यादिषु संपन्नः सर्वस्वरविभागवित्
tataḥ samastasaṃpanno gītaprastārakādiṣu / vipañcyādiṣu saṃpannaḥ sarvasvaravibhāgavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयुतानि च षट्त्रिंशत्सहस्राणि शतानि च । स्वराणां भेदयोगेन ज्ञातवान्मुनिसत्तमः
ayutāni ca ṣaṭtriṃśatsahasrāṇi śatāni ca / svarāṇāṃ bhedayogena jñātavānmunisattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गन्धर्वसंघाश्च किन्नराणां तथैव च । मुनिना सह संयुक्ताः प्रीतियुक्ता भवन्ति ते
tato gandharvasaṃghāśca kinnarāṇāṃ tathaiva ca / muninā saha saṃyuktāḥ prītiyuktā bhavanti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गानबन्धुं मुनिः प्राह प्राप्य गानमनुत्तमम् । त्वां समासाद्य संपन्नस्त्वं हि गीतविशारदः
gānabandhuṃ muniḥ prāha prāpya gānamanuttamam / tvāṃ samāsādya saṃpannastvaṃ hi gītaviśāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्वाङ्क्षशत्रो महाप्राज्ञ किमाचार्य करोमि ते । गानबन्धुरुवाच ब्रह्मणो दिवसे ब्रह्मन् मनवस्तु चतुर्दश
dhvāṅkṣaśatro mahāprājña kimācārya karomi te / gānabandhuruvāca brahmaṇo divase brahman manavastu caturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्त्रै लोक्यसंप्लावो भविष्यति महामुने । तावन्मे त्वायुषो भावस्तावन्मे परमं शुभम्
tatastrai lokyasaṃplāvo bhaviṣyati mahāmune / tāvanme tvāyuṣo bhāvastāvanme paramaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसाध्याहितं मे स्याद्दक्षिणा मुनिसत्तम । नारद उवाच अतीतकल्पसंयोगे गरुडस्त्वं भविष्यसि
manasādhyāhitaṃ me syāddakṣiṇā munisattama / nārada uvāca atītakalpasaṃyoge garuḍastvaṃ bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वस्ति ते ऽस्तु महाप्राज्ञ गमिष्यामि प्रसीद माम् । मार्कण्डेय उवाच एवमुक्त्वा जगामथ नारदोपि जनार्दनम्
svasti te 'stu mahāprājña gamiṣyāmi prasīda mām / mārkaṇḍeya uvāca evamuktvā jagāmatha nāradopi janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेतद्वीपे हृषीकेशं गापयामास गीतकान् । तत्र श्रुत्वा तु भगवान्नारदं प्राह माधवः
śvetadvīpe hṛṣīkeśaṃ gāpayāmāsa gītakān / tatra śrutvā tu bhagavānnāradaṃ prāha mādhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुंबरोर्न विशिष्टोसि गीतैरद्यापि नारद । यदा विशिष्टो भविता तं कालं प्रवदाम्यहम्
tuṃbarorna viśiṣṭosi gītairadyāpi nārada / yadā viśiṣṭo bhavitā taṃ kālaṃ pravadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गानबन्धुं समासाद्य गानार्थज्ञो भवानसि । मनोर्वैवस्वतस्याहमष्टविशतिमे युगे
gānabandhuṃ samāsādya gānārthajño bhavānasi / manorvaivasvatasyāhamaṣṭaviśatime yuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वांपरां ते भवष्यामि युदवंशकुलोद्भवः । देवक्यां वसुदेवस्य कृष्णो नाम्ना महामते
dvāṃparāṃ te bhavaṣyāmi yudavaṃśakulodbhavaḥ / devakyāṃ vasudevasya kṛṣṇo nāmnā mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदानीं मां समासाद्य स्मारयेथा यथातथम् । तत्र त्वां गीतसंपन्नं करिष्यामि महाव्रतम्
tadānīṃ māṃ samāsādya smārayethā yathātatham / tatra tvāṃ gītasaṃpannaṃ kariṣyāmi mahāvratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुंबरोश्च समञ्चैव तथातिशयसंयुतम् । तावत्कालं यतायोगं देवगन्धर्वयोनिषु
tuṃbarośca samañcaiva tathātiśayasaṃyutam / tāvatkālaṃ yatāyogaṃ devagandharvayoniṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिक्षयस्व यतान्यायमित्युक्त्वान्तरधीयत । ततो मुनिः प्रणम्यैनं तथातिशयसंयुतम्
śikṣayasva yatānyāyamityuktvāntaradhīyata / tato muniḥ praṇamyainaṃ tathātiśayasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवर्षिर्देवसंकाशः सर्वाभरणभूषितः । तपसां निधिरत्यन्तं वासुदेवपरायणः
devarṣirdevasaṃkāśaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ / tapasāṃ nidhiratyantaṃ vāsudevaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्कन्धे विपञ्चीमासाद्य सर्वलोकांश्चचार सः । वारुणं याम्यमाग्नेयमैद्रं कौबेरमेव च
skandhe vipañcīmāsādya sarvalokāṃścacāra saḥ / vāruṇaṃ yāmyamāgneyamaidraṃ kauberameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायव्यं च तथेशानं संसदं प्राप्य धर्मवित् । गायमानो हरिं सम्यग्वीणावादविचक्षणः
vāyavyaṃ ca tatheśānaṃ saṃsadaṃ prāpya dharmavit / gāyamāno hariṃ samyagvīṇāvādavicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धर्वाप्सरसां संघैः पूज्यमानस्तत स्ततः । ब्रह्मलोकं समासाद्य कस्मिंश्चित्कालपर्यये
gandharvāpsarasāṃ saṃghaiḥ pūjyamānastata stataḥ / brahmalokaṃ samāsādya kasmiṃścitkālaparyaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हाहाहूहूश्च गन्धर्वौ गीतवाद्यविशारदौ । ब्रह्मणो गायकौ दिव्यौ नित्यौ गन्धर्वसत्तमौ
hāhāhūhūśca gandharvau gītavādyaviśāradau / brahmaṇo gāyakau divyau nityau gandharvasattamau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ताभ्यां समासाद्य गायमानो हरिं प्रभुम् । ब्रह्मणा च महातेजाः पूजितो मुनिसत्तमः
tatra tābhyāṃ samāsādya gāyamāno hariṃ prabhum / brahmaṇā ca mahātejāḥ pūjito munisattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं प्रणम्य महात्मानं सर्वलोकपितामहम् । चचार च यथाकामं सर्वलोकेषु नारदः
taṃ praṇamya mahātmānaṃ sarvalokapitāmaham / cacāra ca yathākāmaṃ sarvalokeṣu nāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कालेन महता गृहं प्राप्य च तुंबरोः । वीणामादाय तत्रस्थो ह्यगायत महामुनिः
tataḥ kālena mahatā gṛhaṃ prāpya ca tuṃbaroḥ / vīṇāmādāya tatrastho hyagāyata mahāmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वरकल्पास्तु तत्रस्थाः षड्जाद्याः सप्त वै मताः । क्रीडतो भगवान्दृष्ट्वा निर्गतश्च सुसत्वरम्
svarakalpāstu tatrasthāḥ ṣaḍjādyāḥ sapta vai matāḥ / krīḍato bhagavāndṛṣṭvā nirgataśca susatvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिक्षया मास बहुशस्तत्र तत्र महामतिः । श्रमयोगेन संयुक्तो नारदोपि महामुनिः
śikṣayā māsa bahuśastatra tatra mahāmatiḥ / śramayogena saṃyukto nāradopi mahāmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तस्वराङ्गनाः पश्यन् गानविद्याविशारदः । आसीद्वीणा समायोगे न तास्तन्त्र्यः प्रपेदिरे
saptasvarāṅganāḥ paśyan gānavidyāviśāradaḥ / āsīdvīṇā samāyoge na tāstantryaḥ prapedire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो रवैतके कृष्णं प्रणिपत्य महामुनिः । विज्ञापयदशेषं तु श्वेतद्वीपे तु यत् पुरा
tato ravaitake kṛṣṇaṃ praṇipatya mahāmuniḥ / vijñāpayadaśeṣaṃ tu śvetadvīpe tu yat purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणेन कथितं गानयोगमनुत्तमम् । तच्छ्रुत्वा प्राहसन्कृष्णः प्राह जांबवतीं मुदा
nārāyaṇena kathitaṃ gānayogamanuttamam / tacchrutvā prāhasankṛṣṇaḥ prāha jāṃbavatīṃ mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतं मुनिवरं भद्रे शिक्षयस्व यथाविधि । वीणागान समायोगे तथेत्युक्त्वा च सा हरिम्
etaṃ munivaraṃ bhadre śikṣayasva yathāvidhi / vīṇāgāna samāyoge tathetyuktvā ca sā harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहसंती यथायोगं शिक्षयामास तं मुनिम् । ततः संवत्सरे पूर्णे पुनरागम्य माधवम्
prahasaṃtī yathāyogaṃ śikṣayāmāsa taṃ munim / tataḥ saṃvatsare pūrṇe punarāgamya mādhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणिपत्याग्रतस्तस्थौ पुनराह स केशवः । सत्यां समीपमागच्छ शिक्षयस्व यथाविधि
praṇipatyāgratastasthau punarāha sa keśavaḥ / satyāṃ samīpamāgaccha śikṣayasva yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेत्युक्त्वा सत्यभामां प्रणिपत्यजगौ मुनिः । तया स सिक्षितो विद्वान् पूर्णे संवत्सरे पुनः
tathetyuktvā satyabhāmāṃ praṇipatyajagau muniḥ / tayā sa sikṣito vidvān pūrṇe saṃvatsare punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासुदेवमियुक्तो ऽसौ रुक्मिणीसदनं गतः । अङ्गनाभिस्ततस्ताभिर्दासीभिर्मुनिसत्तमः ॥ लिप् २,३।१०० ॥। उक्तो ऽसौ गायमानोपि न स्वरं वेत्सि वै मुने । ततः श्रमेण महता वत्सरत्रयसंयुतम्
vāsudevamiyukto 'sau rukmiṇīsadanaṃ gataḥ / aṅganābhistatastābhirdāsībhirmunisattamaḥ // LiP 2,3.100 /// ukto 'sau gāyamānopi na svaraṃ vetsi vai mune / tataḥ śrameṇa mahatā vatsaratrayasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिक्षितोसौ तदा देव्या रुक्मिण्यापि जगौ मुनिः । ततः स्वराङ्गनाः प्राप्यः तन्त्रीयोगं महामुनेः
śikṣitosau tadā devyā rukmiṇyāpi jagau muniḥ / tataḥ svarāṅganāḥ prāpyaḥ tantrīyogaṃ mahāmuneḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहूय कृष्णो भगवान् स्वयमेव महामुनिम् । अशिक्षयदमेयात्मा गानयोगमनुत्तमम्
āhūya kṛṣṇo bhagavān svayameva mahāmunim / aśikṣayadameyātmā gānayogamanuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽतिशयमापन्नस्तुंबरोर्मुनिसत्तमः । ततो ननर्त देवर्षिः प्रणिपत्य जनार्दनम्
tato 'tiśayamāpannastuṃbarormunisattamaḥ / tato nanarta devarṣiḥ praṇipatya janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच च हृषीकेशः सर्वज्ञस्त्वं महामुने । प्रहस्य गानयोगेन गायस्व मम सन्निधौ
uvāca ca hṛṣīkeśaḥ sarvajñastvaṃ mahāmune / prahasya gānayogena gāyasva mama sannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्ते प्रार्थितं प्राप्तं मम लोके तथैव च । नित्यं तुंबरुणा सार्धं गायस्व च यथातथम्
etatte prārthitaṃ prāptaṃ mama loke tathaiva ca / nityaṃ tuṃbaruṇā sārdhaṃ gāyasva ca yathātatham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तो मुनिस्तत्र यथायोगं चचार सः । यदा संपूजयन् कृष्णो रुद्रं भुवननायकम्
evamukto munistatra yathāyogaṃ cacāra saḥ / yadā saṃpūjayan kṛṣṇo rudraṃ bhuvananāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा जगै हरेस्तस्य नियोगाच्छङ्कराय वै । रुक्मिण्या सह सत्या च जांबवत्या महामुनिः
tadā jagai harestasya niyogācchaṅkarāya vai / rukmiṇyā saha satyā ca jāṃbavatyā mahāmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णेन च नृपश्रेष्ठ श्रुतिजातिविशारदः । एष वो मुनिशार्दूलाः प्रोक्तो गीतक्रमो मुनेः
kṛṣṇena ca nṛpaśreṣṭha śrutijātiviśāradaḥ / eṣa vo muniśārdūlāḥ prokto gītakramo muneḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणो वासुदेवाख्यां गायमानो भृशं नृप । हरेः सालोक्यमाप्नोति रुद्रगानो ऽधिको भवेत्
brāhmaṇo vāsudevākhyāṃ gāyamāno bhṛśaṃ nṛpa / hareḥ sālokyamāpnoti rudragāno 'dhiko bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यथा नरकं गच्छेद्गायमानोन्यदेव हि । कर्मणा मनसा वाचा वासुदेवपरायणः
anyathā narakaṃ gacchedgāyamānonyadeva hi / karmaṇā manasā vācā vāsudevaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायन् शृण्वंस्तमाप्नोति तस्माद्गेयं परं विदुः
gāyan śṛṇvaṃstamāpnoti tasmādgeyaṃ paraṃ viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.