Library·Liṅga Purāṇa·2·2.9
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे अष्टमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः देवैः पुरा कृतं दिव्यं व्रतं पाशुपतं शुभम् । ब्रह्मणा च स्वयं सूत कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा
iti śrīliṅgamahāpurāṇe uttarabhāge aṣṭamo 'dhyāyaḥ ṛṣaya ūcuḥ devaiḥ purā kṛtaṃ divyaṃ vrataṃ pāśupataṃ śubham / brahmaṇā ca svayaṃ sūta kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतितेन च विप्रेण धैन्धुमूकेन वै तथा । कृत्वा जप्त्वा गतिः प्राप्ता कथं पाशुपतं व्रतम्
patitena ca vipreṇa dhaindhumūkena vai tathā / kṛtvā japtvā gatiḥ prāptā kathaṃ pāśupataṃ vratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं पशुपतिर्देवः शङ्करः परमेश्वरः । वक्तुमर्हसि चास्माकं परं कौतूहलं हि नः
kathaṃ paśupatirdevaḥ śaṅkaraḥ parameśvaraḥ / vaktumarhasi cāsmākaṃ paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच पुरा शापाद्विनिर्मुक्तो ब्रह्मपुत्रो महायशाः । रुद्रस्य देवदेवस्य मरुदेशादिहागतः
sūta uvāca purā śāpādvinirmukto brahmaputro mahāyaśāḥ / rudrasya devadevasya marudeśādihāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यक्त्वा प्रसादाद्रुद्रस्य उष्ट्रदेहमजाज्ञया । शिलादपुत्रमासाद्य नमस्कृत्य विधानतः
tyaktvā prasādādrudrasya uṣṭradehamajājñayā / śilādaputramāsādya namaskṛtya vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेरुष्टष्ठे मुनिवरः श्रुत्वा धर्ममनुत्तमम् । माहेश्वरं मुनिश्रेष्ठा ह्यपृच्छच्च पुनः पुनः
meruṣṭaṣṭhe munivaraḥ śrutvā dharmamanuttamam / māheśvaraṃ muniśreṣṭhā hyapṛcchacca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नन्दिनं प्रणिपत्यैनं कथं पशुपतिः प्रभुः । वक्तुमर्हसि चास्माकं तत्सर्वं च तदाह सः
nandinaṃ praṇipatyainaṃ kathaṃ paśupatiḥ prabhuḥ / vaktumarhasi cāsmākaṃ tatsarvaṃ ca tadāha saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सर्वं श्रुतवान् व्यासः कृष्णद्वैपायनः प्रभुः । तस्मादहनुमश्रुत्य युष्माकं प्रवदामि वै
tatsarvaṃ śrutavān vyāsaḥ kṛṣṇadvaipāyanaḥ prabhuḥ / tasmādahanumaśrutya yuṣmākaṃ pravadāmi vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे शृण्वं तु वचनं नमस्कृत्वा महेश्वरम् । सनत्कुमार उवाच कथं पशुपतिर्देवः पशवः के प्रकीर्तिताः
sarve śṛṇvaṃ tu vacanaṃ namaskṛtvā maheśvaram / sanatkumāra uvāca kathaṃ paśupatirdevaḥ paśavaḥ ke prakīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कैः पाशैस्ते निबध्यन्ते विमुच्यन्ते च ते कथम् । शैलादिर् उवाच सनत्कुमार वक्ष्यामि सर्वम् एतद् यथातथम्
kaiḥ pāśaiste nibadhyante vimucyante ca te katham / śailādir uvāca sanatkumāra vakṣyāmi sarvam etad yathātatham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रभक्तस्य शान्तस्य तव कल्यामचेतसः । ब्रह्माद्याः स्थावरान्ताश्च देवदेवस्य धीमतः
rudrabhaktasya śāntasya tava kalyāmacetasaḥ / brahmādyāḥ sthāvarāntāśca devadevasya dhīmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पशवः परिकीर्त्यन्ते संसारवशवर्तिनः । तेषां पतित्वाद्भगवान् रुद्रः पशुपतिः स्मृतः
paśavaḥ parikīrtyante saṃsāravaśavartinaḥ / teṣāṃ patitvādbhagavān rudraḥ paśupatiḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादिनिधनो धाता भगवान्विष्णुरव्ययः । मायापाशेन बध्नाति पशुवत्परमेश्वरः
anādinidhano dhātā bhagavānviṣṇuravyayaḥ / māyāpāśena badhnāti paśuvatparameśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव मोचकस्तेषां ज्ञानयोगेन सेवितः । अविद्यापाशबद्धानां नान्यो मोचक इष्यते
sa eva mocakasteṣāṃ jñānayogena sevitaḥ / avidyāpāśabaddhānāṃ nānyo mocaka iṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमृते परमात्मानं शङ्करं परमेश्वरम् । चतुर्विंशतितत्त्वानि पाशा हि परमेष्ठिनः
tamṛte paramātmānaṃ śaṅkaraṃ parameśvaram / caturviṃśatitattvāni pāśā hi parameṣṭhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैः पाशैर्मोचयत्येकः शिवो जीवैरुपासितः । निबध्नाति पशूनेकश्चतुर्विंशतिपाशकैः
taiḥ pāśairmocayatyekaḥ śivo jīvairupāsitaḥ / nibadhnāti paśūnekaścaturviṃśatipāśakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव भगवान्रुद्रो मोचयत्यपि सेवितः । दशेन्द्रियमयैः पाशैरन्तः करणसंभवैः
sa eva bhagavānrudro mocayatyapi sevitaḥ / daśendriyamayaiḥ pāśairantaḥ karaṇasaṃbhavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूततन्मात्रपाशैश्च पशून्मोचयति प्रभुः । इन्द्रियार्थमयैः पाशैर् बद्ध्वा विषयिनः प्रभुः
bhūtatanmātrapāśaiśca paśūnmocayati prabhuḥ / indriyārthamayaiḥ pāśair baddhvā viṣayinaḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशु भक्ता भवन्त्येवं परमेश्वरसेवया । भज इत्येष धातुर् वै सेवायां परिकीर्तितः
āśu bhaktā bhavantyevaṃ parameśvarasevayā / bhaja ityeṣa dhātur vai sevāyāṃ parikīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्सेवा बुधैः प्रोक्ता भक्तिशब्देन भूयसी । ब्रह्मदिस्तंबपर्यन्तं पशून्बद्ध्वा महेश्वरः
tasmātsevā budhaiḥ proktā bhaktiśabdena bhūyasī / brahmadistaṃbaparyantaṃ paśūnbaddhvā maheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिभिर्गुणमयैः पाशैः कार्यं कारयति स्वयम् । दृढेन भक्तियोगेन पशुभिः समुपासितः
tribhirguṇamayaiḥ pāśaiḥ kāryaṃ kārayati svayam / dṛḍhena bhaktiyogena paśubhiḥ samupāsitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोचयत्येव तान्सद्यः शङ्करः परमेश्वरः । भजनं भक्तिरित्युक्ता वाङ्मनः कायकर्मभिः
mocayatyeva tānsadyaḥ śaṅkaraḥ parameśvaraḥ / bhajanaṃ bhaktirityuktā vāṅmanaḥ kāyakarmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकार्येणहेतुत्वात्पाशच्छेदपटीयसी । सत्यः सर्वग इत्यादि शिवस्य गुणचिन्तना
sarvakāryeṇahetutvātpāśacchedapaṭīyasī / satyaḥ sarvaga ityādi śivasya guṇacintanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुपोपादानचिन्ता च मानसं भजनं विदुः । वाचिकं भजनं धीराः प्रणवादिजपं विदुः
rupopādānacintā ca mānasaṃ bhajanaṃ viduḥ / vācikaṃ bhajanaṃ dhīrāḥ praṇavādijapaṃ viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कायिकं भजनं सद्भिः प्राणायामादि कथ्यते । धर्माधर्ममयैः पाशैर्बन्धनं देहिनामिदम्
kāyikaṃ bhajanaṃ sadbhiḥ prāṇāyāmādi kathyate / dharmādharmamayaiḥ pāśairbandhanaṃ dehināmidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोचकः शिव एवैको भगवान्परमेश्वरः । चतुर्विशतितत्त्वानि मायाकर्मगुणा इति
mocakaḥ śiva evaiko bhagavānparameśvaraḥ / caturviśatitattvāni māyākarmaguṇā iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कीर्त्यन्ते विषयाश्चेति पाशा जीवनिबन्धनात् । तैर्बद्धाः शिवभक्त्यैव मुच्यन्ते सर्वदेहिनः
kīrtyante viṣayāśceti pāśā jīvanibandhanāt / tairbaddhāḥ śivabhaktyaiva mucyante sarvadehinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चक्लेशमयैः पाशैः पशून्बध्नाति शङ्करः । स एव मोचकस्तोषां भक्त्या सम्यगुपासितः
pañcakleśamayaiḥ pāśaiḥ paśūnbadhnāti śaṅkaraḥ / sa eva mocakastoṣāṃ bhaktyā samyagupāsitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविद्यामस्मितां रागं द्वेषं च द्विपदां वराः । वदन्त्यभिनिवेशं च क्लेशान्पाशत्वमागतान्
avidyāmasmitāṃ rāgaṃ dveṣaṃ ca dvipadāṃ varāḥ / vadantyabhiniveśaṃ ca kleśānpāśatvamāgatān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमोमोहोमहामोहस्तामिस्र इति पण्डिताः । अन्धतामिस्र इत्याहुरविद्यां पञ्चधा स्थिताम्
tamomohomahāmohastāmisra iti paṇḍitāḥ / andhatāmisra ityāhuravidyāṃ pañcadhā sthitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताञ्जीवान्मुनिशार्दूलाः सर्वांश्चैवाप्यविद्यया । शिवो मोचयति श्रीमान्नान्यः कश्चिद्विमोचकः
tāñjīvānmuniśārdūlāḥ sarvāṃścaivāpyavidyayā / śivo mocayati śrīmānnānyaḥ kaścidvimocakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविद्यां तम इत्याहुरस्मितां मोह इत्यपि । महामोह इति प्राज्ञा रागं योगपरायणाः
avidyāṃ tama ityāhurasmitāṃ moha ityapi / mahāmoha iti prājñā rāgaṃ yogaparāyaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वेषं तामिस्र इत्याहुरन्धतामिस्र इत्यपि । तथैवाभिनिवेशं च मिथ्याज्ञानं विवेकिनः
dveṣaṃ tāmisra ityāhurandhatāmisra ityapi / tathaivābhiniveśaṃ ca mithyājñānaṃ vivekinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमसो ऽष्टविधा भेदा मोहश्चाष्टविधः स्मृतः । महामोहप्रभेदाश्च बुधैर्दश विचिन्तिताः
tamaso 'ṣṭavidhā bhedā mohaścāṣṭavidhaḥ smṛtaḥ / mahāmohaprabhedāśca budhairdaśa vicintitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टादशविधं चाहुस्तामिस्रं च विचक्षणाः । अन्धतामिस्रभेदाश्च तथाष्टादशधा स्मृताः
aṣṭādaśavidhaṃ cāhustāmisraṃ ca vicakṣaṇāḥ / andhatāmisrabhedāśca tathāṣṭādaśadhā smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविद्ययास्य संबन्धो नातीतो नास्त्यनागतः । भवेद्रागेण देवस्य शंभोरङ्गनिवासिनः
avidyayāsya saṃbandho nātīto nāstyanāgataḥ / bhavedrāgeṇa devasya śaṃbhoraṅganivāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालेषु त्रिषु संबन्धस्तस्य द्वेषेण नो भवेत् । मायातीतस्य देवस्य स्थाणोः पशुपतेर्विभोः
kāleṣu triṣu saṃbandhastasya dveṣeṇa no bhavet / māyātītasya devasya sthāṇoḥ paśupatervibhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैवाभिनिवेशेन संबन्धो न कदाचन । शङ्करस्य शरण्यस्य शिवस्य परमात्मनः
tathaivābhiniveśena saṃbandho na kadācana / śaṅkarasya śaraṇyasya śivasya paramātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशलाकुशलैस्तस्य संबन्धो नैव कर्मभिः । भवेत्कालत्रये शंभोरविद्यामतिवर्तिनः
kuśalākuśalaistasya saṃbandho naiva karmabhiḥ / bhavetkālatraye śaṃbhoravidyāmativartinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपाकैः कर्मणां वापि न भवेदेव संगमः । कालेषु त्रिषु सर्वस्य शिवस्य शिवदायिनः
vipākaiḥ karmaṇāṃ vāpi na bhavedeva saṃgamaḥ / kāleṣu triṣu sarvasya śivasya śivadāyinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखदुःखैरसंस्पृश्यः कालत्रितयवर्तिभिः । स तैर् विनश्वरैः शंभुर् बोधानन्दात्मकः परः
sukhaduḥkhairasaṃspṛśyaḥ kālatritayavartibhiḥ / sa tair vinaśvaraiḥ śaṃbhur bodhānandātmakaḥ paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशयैरपरामृष्टः कालत्रितयगोचरैः । धियां पतिः स्वभूरेष महादेवो महेश्वरः
āśayairaparāmṛṣṭaḥ kālatritayagocaraiḥ / dhiyāṃ patiḥ svabhūreṣa mahādevo maheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्पृश्यः कर्मसंस्कारैः कालत्रितयवर्तिभिः । तथैव भोगसंस्कारैर्भगवानन्तकान्तकः
aspṛśyaḥ karmasaṃskāraiḥ kālatritayavartibhiḥ / tathaiva bhogasaṃskārairbhagavānantakāntakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुंविशेषपरो देवो भगवान्परमेश्वरः । चेत नाचेतनायुक्तप्रपञ्चादखिलात्परः
puṃviśeṣaparo devo bhagavānparameśvaraḥ / ceta nācetanāyuktaprapañcādakhilātparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोके सातिशयत्वेन ज्ञानैश्वर्यं विलोक्यते । शिवेनातिशयत्वेन शिवं प्राहुर्मनीषिणः
loke sātiśayatvena jñānaiśvaryaṃ vilokyate / śivenātiśayatvena śivaṃ prāhurmanīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिसर्गं प्रसूतानां ब्रह्मणं शास्त्रविस्तरम् । उपदेष्टा स एवादौ कालावच्छेदवर्तिनाम्
pratisargaṃ prasūtānāṃ brahmaṇaṃ śāstravistaram / upadeṣṭā sa evādau kālāvacchedavartinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालावच्छेदयुक्तानां गुरूणामप्यसौ गुरुः । सर्वेषामेव सर्वेशः कालावच्छेदवर्जितः
kālāvacchedayuktānāṃ gurūṇāmapyasau guruḥ / sarveṣāmeva sarveśaḥ kālāvacchedavarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादिरेष संबन्धो विज्ञानोत्कर्षयोः परः । स्थितयोरीदृशः सर्वः परिशुद्धः स्वभावतः
anādireṣa saṃbandho vijñānotkarṣayoḥ paraḥ / sthitayorīdṛśaḥ sarvaḥ pariśuddhaḥ svabhāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मप्रयोजनाभावे परानुग्रह एव हि । प्रयोजनं समस्तानां कार्याणां परमेश्वरः
ātmaprayojanābhāve parānugraha eva hi / prayojanaṃ samastānāṃ kāryāṇāṃ parameśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणवो वाचकस्तस्य शिवस्य परमात्मनः । शिवरुद्रादिशब्दानां प्रणवोपि परः स्मृतः
praṇavo vācakastasya śivasya paramātmanaḥ / śivarudrādiśabdānāṃ praṇavopi paraḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंभोः प्रणववाच्यस्य भावना तज्जपादपि । या सिद्धिः स्वपराप्राप्या भवत्येव न संशयः
śaṃbhoḥ praṇavavācyasya bhāvanā tajjapādapi / yā siddhiḥ svaparāprāpyā bhavatyeva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानतत्त्वं प्रयत्नेन योगः पाशुपतः परः । उक्तस्तु देवदेवेन सर्वेषामनुकंपया
jñānatattvaṃ prayatnena yogaḥ pāśupataḥ paraḥ / uktastu devadevena sarveṣāmanukaṃpayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स होवाचैव याज्ञवल्क्यो यदक्षरं गार्ग्ययोगिनः । अभिवदन्ति स्थूलमनन्तं महाश्चर्यमदीर्घमलोहितममस्तकमासायमत एवो पुनानसमसंगमगन्धमरसमच्क्षुष्कमश्रोत्रमवाङ्मनोतेजस्कमप्रमाणमनुसुखमनामगोत्रममरमजरमनामयममृतम्ॐशब्दममृतमसंवृतमपूर्वमनपरमनन्तमबाह्यं तदश्राति किञ्चन न ताश्राति किञ्चन
sa hovācaiva yājñavalkyo yadakṣaraṃ gārgyayoginaḥ / abhivadanti sthūlamanantaṃ mahāścaryamadīrghamalohitamamastakamāsāyamata evo punānasamasaṃgamagandhamarasamackṣuṣkamaśrotramavāṅmanotejaskamapramāṇamanusukhamanāmagotramamaramajaramanāmayamamṛtamoṃśabdamamṛtamasaṃvṛtamapūrvamanaparamanantamabāhyaṃ tadaśrāti kiñcana na tāśrāti kiñcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्कालव्यये ज्ञात्वा परं पाशुपतं प्रभुम् । योगे पाशुपते चास्मिन् यस्यार्थः किल उत्तमे
etatkālavyaye jñātvā paraṃ pāśupataṃ prabhum / yoge pāśupate cāsmin yasyārthaḥ kila uttame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वोङ्कारं प्रदीपं मृगय गृहपतिं सूक्ष्ममाद्यन्तरस्थं संयम्य द्वारवासं पवनपटुतरं नायकं चोन्द्रियाणाम् । वाग्जालैः कस्य हेतोर्विभटसि तु भयं दृश्यते नैव किञ्चिद्देहस्थं पश्य शंभुं भ्रमसि किमु परे सास्त्रजालेन्धकारे
kṛtvoṅkāraṃ pradīpaṃ mṛgaya gṛhapatiṃ sūkṣmamādyantarasthaṃ saṃyamya dvāravāsaṃ pavanapaṭutaraṃ nāyakaṃ condriyāṇām / vāgjālaiḥ kasya hetorvibhaṭasi tu bhayaṃ dṛśyate naiva kiñciddehasthaṃ paśya śaṃbhuṃ bhramasi kimu pare sāstrajālendhakāre
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सम्यग्बुधैर्ज्ञात्वा मुनीनामथ चोक्तं शिवेन । असमरसं पञ्चधा कृत्वाभवं चात्मनि योजयेत्
evaṃ samyagbudhairjñātvā munīnāmatha coktaṃ śivena / asamarasaṃ pañcadhā kṛtvābhavaṃ cātmani yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.