यदि शून्यमिदं सर्वमुदयो नास्ति न व्ययः । चतुर्णामार्यसत्यानामभावस्ते प्रसज्यते
yadi śūnyamidaṃ sarvamudayo nāsti na vyayaḥ / caturṇāmāryasatyānāmabhāvaste prasajyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Nagarjuna: M 24
परिज्ञा च प्रहाणं च भावना साक्षिकर्म च । चतुर्णामार्यसत्यानामभावान्नोपपद्यते
parijñā ca prahāṇaṃ ca bhāvanā sākṣikarma ca / caturṇāmāryasatyānāmabhāvānnopapadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदभावान्न विद्यन्ते चत्वार्यार्यफलानि च । फलाभावे फलस्था नो न सन्ति प्रतिपन्नकाः
tadabhāvānna vidyante catvāryāryaphalāni ca / phalābhāve phalasthā no na santi pratipannakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संघो नास्ति न चेत्सन्ति ते ऽष्टौ पुरुषपुद्गलाः । अभावाच्चार्यसत्यानां सद्धर्मो ऽपि न विद्यते
saṃgho nāsti na cetsanti te 'ṣṭau puruṣapudgalāḥ / abhāvāccāryasatyānāṃ saddharmo 'pi na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मे चासति संघे च कथं बुद्धो भविष्यति । एवं त्रीण्यपि रत्नानि ब्रूवाणः प्रतिबाधसे
dharme cāsati saṃghe ca kathaṃ buddho bhaviṣyati / evaṃ trīṇyapi ratnāni brūvāṇaḥ pratibādhase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शून्यतां फलसद्भावमधर्मं धर्ममेव च । सर्वसंव्यवहारांश्च लौकिकान् प्रतिबाधसे
śūnyatāṃ phalasadbhāvamadharmaṃ dharmameva ca / sarvasaṃvyavahārāṃśca laukikān pratibādhase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र ब्रूमः शून्यतायां न त्वं वेत्सि प्रयोजनम् । शून्यतां शून्यतार्थं च तत एवं विहन्यसे
atra brūmaḥ śūnyatāyāṃ na tvaṃ vetsi prayojanam / śūnyatāṃ śūnyatārthaṃ ca tata evaṃ vihanyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वे सत्ये समुपाश्रित्य बुद्धानां धर्मदेशना । लोकसंवृतिसत्यं च सत्यं च परमार्थतः
dve satye samupāśritya buddhānāṃ dharmadeśanā / lokasaṃvṛtisatyaṃ ca satyaṃ ca paramārthataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये ऽनयोर्न विजानन्ति विभागं सत्ययोर्द्वयोः । ते तत्त्वं न विजानन्ति गम्भीरं बुद्धशासने
ye 'nayorna vijānanti vibhāgaṃ satyayordvayoḥ / te tattvaṃ na vijānanti gambhīraṃ buddhaśāsane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यवहारमनाश्रित्य परमार्थो न देश्यते । परमार्थमनागम्य निर्वाणं नाधिगम्यते
vyavahāramanāśritya paramārtho na deśyate / paramārthamanāgamya nirvāṇaṃ nādhigamyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनाशयति दुर्दृष्टा शून्यता मन्दमेधसम् । सर्पो यथा दुर्गृहीतो विद्या वा दुष्प्रसाधिता
vināśayati durdṛṣṭā śūnyatā mandamedhasam / sarpo yathā durgṛhīto vidyā vā duṣprasādhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतश्च प्रत्युदावृत्तं चित्तं देशयितुं मुनेः । धर्मं मत्वास्य धर्मस्य मन्दैर्दुरवगाहताम्
ataśca pratyudāvṛttaṃ cittaṃ deśayituṃ muneḥ / dharmaṃ matvāsya dharmasya mandairduravagāhatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शून्यतायामधिलयं यं पुनः कुरुते भवान् । दोषप्रसङ्गो नास्माकं स शून्ये नोपपद्यते
śūnyatāyāmadhilayaṃ yaṃ punaḥ kurute bhavān / doṣaprasaṅgo nāsmākaṃ sa śūnye nopapadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं च युज्यते तस्य शून्यता यस्य युज्यते । सर्वं न युज्यते तस्य शून्यं यस्य न युज्यते
sarvaṃ ca yujyate tasya śūnyatā yasya yujyate / sarvaṃ na yujyate tasya śūnyaṃ yasya na yujyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स त्वं दोषानात्मनीनानस्मासु परिपातयन् । अश्वमेवाभिरूढः सन्नश्वमेवासि विस्मृतः
sa tvaṃ doṣānātmanīnānasmāsu paripātayan / aśvamevābhirūḍhaḥ sannaśvamevāsi vismṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वभावाद्यदि भावानां सद्भावमनुपश्यसि । अहेतुप्रत्ययान् भावांस्त्वमेवं सति पश्यसि
svabhāvādyadi bhāvānāṃ sadbhāvamanupaśyasi / ahetupratyayān bhāvāṃstvamevaṃ sati paśyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्यं च कारणं चैव कर्तारं करणं क्रियाम् । उत्पादं च निरोधं च फलं च प्रतिबाधसे
kāryaṃ ca kāraṇaṃ caiva kartāraṃ karaṇaṃ kriyām / utpādaṃ ca nirodhaṃ ca phalaṃ ca pratibādhase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः प्रतीत्यसमुत्पादः शून्यतां तां प्रचक्ष्महे । सा प्रज्ञप्तिरुपादाय प्रतिपत्सैव मध्यमा
yaḥ pratītyasamutpādaḥ śūnyatāṃ tāṃ pracakṣmahe / sā prajñaptirupādāya pratipatsaiva madhyamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रतीत्य समुत्पन्नो धर्मः कश्चिन्न विद्यते । यस्मात्तस्मादशून्यो हि धर्मः कश्चिन्न विद्यते
apratītya samutpanno dharmaḥ kaścinna vidyate / yasmāttasmādaśūnyo hi dharmaḥ kaścinna vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यशून्यमिदं सर्वमुदयो नास्ति न व्ययः । चतुर्णामार्यसत्यानामभावस्ते प्रसज्यते
yadyaśūnyamidaṃ sarvamudayo nāsti na vyayaḥ / caturṇāmāryasatyānāmabhāvaste prasajyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रतीत्य समुत्पन्नं कुतो दुःखं भविष्यति । अनित्यमुक्तं दुःखं हि तत्स्वाभाव्ये न विद्यते
apratītya samutpannaṃ kuto duḥkhaṃ bhaviṣyati / anityamuktaṃ duḥkhaṃ hi tatsvābhāvye na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वभावतो विद्यमानं किं पुनः समुदेष्यते । तस्मात्समुदयो नास्ति शून्यतां प्रतिबाधतः
svabhāvato vidyamānaṃ kiṃ punaḥ samudeṣyate / tasmātsamudayo nāsti śūnyatāṃ pratibādhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न निरोधः स्वभावेन सतो दुःखस्य विद्यते । स्वभावपर्यवस्थानान्निरोधं प्रतिबाधसे
na nirodhaḥ svabhāvena sato duḥkhasya vidyate / svabhāvaparyavasthānānnirodhaṃ pratibādhase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाभाव्ये सति मार्गस्य भावना नोपपद्यते । अथासौ भाव्यते मार्गः स्वाभाव्यं ते न विद्यते
svābhāvye sati mārgasya bhāvanā nopapadyate / athāsau bhāvyate mārgaḥ svābhāvyaṃ te na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा दुःखं समुदयो निरोधश्च न विद्यते । मार्गो दुःखनिरोधत्वात् कतमः प्रापयिष्यति
yadā duḥkhaṃ samudayo nirodhaśca na vidyate / mārgo duḥkhanirodhatvāt katamaḥ prāpayiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वभावेनापरिज्ञानं यदि तस्य पुनः कथम् । परिज्ञानं ननु किल स्वभावः समवस्थितः
svabhāvenāparijñānaṃ yadi tasya punaḥ katham / parijñānaṃ nanu kila svabhāvaḥ samavasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहाणसाक्षात्करणे भावना चैवमेव ते । परिज्ञावन्न युज्यन्ते चत्वार्यपि फलानि च
prahāṇasākṣātkaraṇe bhāvanā caivameva te / parijñāvanna yujyante catvāryapi phalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वभावेनानधिगतं यत्फलं तत्पुनः कथम् । शक्यं समधिगन्तुं स्यात्स्वभावं परिगृह्णतः
svabhāvenānadhigataṃ yatphalaṃ tatpunaḥ katham / śakyaṃ samadhigantuṃ syātsvabhāvaṃ parigṛhṇataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलाभावे फलस्था नो न सन्ति प्रतिपन्नकाः । संघो नास्ति न चेत्सन्ति ते ऽष्टौ पुरुषपुद्गलाः
phalābhāve phalasthā no na santi pratipannakāḥ / saṃgho nāsti na cetsanti te 'ṣṭau puruṣapudgalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभावाच्चार्यसत्यानां सद्धर्मो ऽपि न विद्यते । धर्मे चासति संघे च कथं बुद्धो भविष्यति
abhāvāccāryasatyānāṃ saddharmo 'pi na vidyate / dharme cāsati saṃghe ca kathaṃ buddho bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रतीत्यापि बोधिं च तव बुद्धः प्रसज्यते । अप्रतीत्यापि बुद्धं च तव बोधिः प्रसज्यते
apratītyāpi bodhiṃ ca tava buddhaḥ prasajyate / apratītyāpi buddhaṃ ca tava bodhiḥ prasajyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यश्चाबुद्धः स्वभावेन स बोधाय घटन्नपि । न बोधिसत्त्वचर्यायां बोधिं ते ऽधिगमिष्यति
yaścābuddhaḥ svabhāvena sa bodhāya ghaṭannapi / na bodhisattvacaryāyāṃ bodhiṃ te 'dhigamiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च धर्ममधर्मं वा कश्चिज्जातु करिष्यति । किमशून्यस्य कर्तव्यं स्वभावः क्रियते न हि
na ca dharmamadharmaṃ vā kaścijjātu kariṣyati / kimaśūnyasya kartavyaṃ svabhāvaḥ kriyate na hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विना धर्ममधर्मं च फलं हि तव विद्यते । धर्माधर्मनिमित्तं च फलं तव न विद्यते
vinā dharmamadharmaṃ ca phalaṃ hi tava vidyate / dharmādharmanimittaṃ ca phalaṃ tava na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्माधर्मनिमित्तं वा यदि ते विद्यते फलम् । धर्माधर्मसमुत्पन्नमशून्यं ते कथं फलम्
dharmādharmanimittaṃ vā yadi te vidyate phalam / dharmādharmasamutpannamaśūnyaṃ te kathaṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसंव्यवहारांश्च लौकिकान् प्रतिबाधसे । यत्प्रतीत्यसमुत्पादशून्यतां प्रतिबाधसे
sarvasaṃvyavahārāṃśca laukikān pratibādhase / yatpratītyasamutpādaśūnyatāṃ pratibādhase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कर्तव्यं भवेत्किंचिदनारब्धा भवेत्क्रिया । कारकः स्यादकुर्वाणः शून्यतां प्रतिबाधतः
na kartavyaṃ bhavetkiṃcidanārabdhā bhavetkriyā / kārakaḥ syādakurvāṇaḥ śūnyatāṃ pratibādhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजातमनिरुद्धं च कूटस्थं च भविष्यति । विचित्राभिरवस्थाभिः स्वभावे रहितं जगत्
ajātamaniruddhaṃ ca kūṭasthaṃ ca bhaviṣyati / vicitrābhiravasthābhiḥ svabhāve rahitaṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंप्राप्तस्य च प्राप्तिर्दुःखपर्यन्तकर्म च । सर्वक्लेशप्रहाणं च यद्यशून्यं न विद्यते
asaṃprāptasya ca prāptirduḥkhaparyantakarma ca / sarvakleśaprahāṇaṃ ca yadyaśūnyaṃ na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः प्रतीत्यसमुत्पादं पश्यतीदं स पश्यति । दुःखं समुदयं चैव निरोधं मार्गमेव च
yaḥ pratītyasamutpādaṃ paśyatīdaṃ sa paśyati / duḥkhaṃ samudayaṃ caiva nirodhaṃ mārgameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.