Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT]·1·1.13

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 1.13

आयुः जीवितं । यातीति सम्बन्धः । अकाण्डे असमये । तत्सम्मतिरूपं समयम् उल्लङ्घ्येति यावत्

āyuḥ jīvitaṃ | yātīti sambandhaḥ | akāṇḍe asamaye | tatsammatirūpaṃ samayam ullaṅghyeti yāvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्रान्ता आत्मत्वे निश्चिताः । वितते अपरिमिते । भावाभावेषु प्रवाहागतेषु नाशोत्पादेषु । समाश्वस्ताः स्वभावाद् अप्रच्युताः

viśrāntā ātmatve niścitāḥ | vitate aparimite | bhāvābhāveṣu pravāhāgateṣu nāśotpādeṣu | samāśvastāḥ svabhāvād apracyutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिमितः पारिमित्ययुक्तः । यः आकारः देहादिरूपः आकारः । तत्र परिनिष्ठितः निष्ठां गतः । निश्चयः आत्मनिश्चयः । येषां । ते । निर्वृतिर् हि अपरिमितस्वरूपनिष्ठत्वम् इति भावः

parimitaḥ pārimityayuktaḥ | yaḥ ākāraḥ dehādirūpaḥ ākāraḥ | tatra pariniṣṭhitaḥ niṣṭhāṃ gataḥ | niścayaḥ ātmaniścayaḥ | yeṣāṃ | te | nirvṛtir hi aparimitasvarūpaniṣṭhatvam iti bhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्था दृढताविश्वासः

āsthā dṛḍhatāviśvāsaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुर् इति शेषः । पेलवं लघु

āyur iti śeṣaḥ | pelavaṃ laghu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वतरी खरस्त्रियाम् अश्वाज् जाता वडवा । तस्या गर्भः कुक्षिपाटनं विना न निर्याति

aśvatarī kharastriyām aśvāj jātā vaḍavā | tasyā garbhaḥ kukṣipāṭanaṃ vinā na niryāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्गसागरे कथम्भूते । संसारे संसृतिः संसरणं । यस्य । तादृशे । अम्भःफेनः अम्भोविकारः फेनः । दशरथम् प्रति इयम् उक्तिः

sargasāgare kathambhūte | saṃsāre saṃsṛtiḥ saṃsaraṇaṃ | yasya | tādṛśe | ambhaḥphenaḥ ambhovikāraḥ phenaḥ | daśaratham prati iyam uktiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराया उत्कृष्टायाः

parāyā utkṛṣṭāyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मननेन भोगानुसन्धानेन

mananena bhogānusandhānena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यूयं जानीत । किम् इत्य् अपेक्षायाम् आह । शेषा इति । शेषा गर्दभाः भवन्ति

yūyaṃ jānīta | kim ity apekṣāyām āha | śeṣā iti | śeṣā gardabhāḥ bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविवेकिनः विवेकरहितस्य । भारत्वं च शास्त्रादेः सम्यग्ज्ञानाद्यर्थक्रियाकारित्वाभावेन ज्ञेयम्

avivekinaḥ vivekarahitasya | bhāratvaṃ ca śāstrādeḥ samyagjñānādyarthakriyākāritvābhāvena jñeyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्धियः बुद्धिरहितस्य । बुद्धिरहितो हि रूपादौ समतया पारवश्यं याति । ततश् च दुःखे निमज्जति

durdhiyaḥ buddhirahitasya | buddhirahito hi rūpādau samatayā pāravaśyaṃ yāti | tataś ca duḥkhe nimajjati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुः कथम्भूतम् । अविश्रान्तम् परमपदविश्रान्तिरहितं । यन् मनस् । तेन पूर्णम्

āyuḥ kathambhūtam | aviśrāntam paramapadaviśrāntirahitaṃ | yan manas | tena pūrṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालनाश्यत्वं हि आयुषः प्रसिद्धम्

kālanāśyatvaṃ hi āyuṣaḥ prasiddham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुर् इति शेषः

āyur iti śeṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवच्छेदं छेदनम् । प्रसुवानैर् उत्पादयद्भिः । आकृष्यते स्ववशं नीयते

avacchedaṃ chedanam | prasuvānair utpādayadbhiḥ | ākṛṣyate svavaśaṃ nīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवलोक्यते कदा एतत् ग्रसे इति दृश्यते

avalokyate kadā etat grase iti dṛśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशक्तिवश्यया अशक्तिग्रस्तया

aśaktivaśyayā aśaktigrastayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तमेत्य् आमन्त्रणम् । फल्गु निःसारम् । मरणेन मार्जितं सङ्क्षिप्तम् । इति शिवम्

uttamety āmantraṇam | phalgu niḥsāram | maraṇena mārjitaṃ saṅkṣiptam | iti śivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.