स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT]·1·1.18
Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 1.18
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोषरोदनरौद्रीषु दैन्यजर्जरितासु च । दशासु बन्धनम् बाल्यम् आलानं करिणीष्व् इव दशास्व् इति वैषयिके आधारे सप्तमी । बध्यते अस्मिन्न् इति बन्धनम्
roṣarodanaraudrīṣu dainyajarjaritāsu ca | daśāsu bandhanam bālyam ālānaṃ kariṇīṣv iva daśāsv iti vaiṣayike ādhāre saptamī | badhyate asminn iti bandhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जरा एव रोगः जरारोगस् । तस्मिन्
jarā eva rogaḥ jarārogas | tasmin
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिर्यग्जातिवत् समारम्भः यस्य । सः । पशुजातितुल्यसमारम्भ इत्य् अर्थः
tiryagjātivat samārambhaḥ yasya | saḥ | paśujātitulyasamārambha ity arthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाल्यं कथम्भूतम् । आलूनसंशीर्णम् अत्यन्तचञ्चलं । मनः यस्मिन् । तत् तादृशम् । घनाज्ञानाम् अत्यन्तजडानां । प्रतिबिम्बं दृष्टान्तः
bālyaṃ kathambhūtam | ālūnasaṃśīrṇam atyantacañcalaṃ | manaḥ yasmin | tat tādṛśam | ghanājñānām atyantajaḍānāṃ | pratibimbaṃ dṛṣṭāntaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्ध्या भयं बुद्धिकृतम् भयं । न कस्याम् अपीति भवः
buddhyā bhayaṃ buddhikṛtam bhayaṃ | na kasyām apīti bhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुराशये कुत्सिते चित्ते । मोहं कथम्भूतम् बलवती आपद् यस्मात् । तत् तादृशम्
durāśaye kutsite citte | mohaṃ kathambhūtam balavatī āpad yasmāt | tat tādṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शासनाय मारणाय । शान्तये सुखाय
śāsanāya māraṇāya | śāntaye sukhāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौशिकाः घूकाः
kauśikāḥ ghūkāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रैलोक्यराज्यम् अपि त्रैलोक्यराज्यरूपम् अपि । वहति प्रभवति
trailokyarājyam api trailokyarājyarūpam api | vahati prabhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुशब्दो ऽध्याहार्यः । हे मुने । बाल्ये तु मनः दशगुणं चञ्चलताम् एति
tuśabdo 'dhyāhāryaḥ | he mune | bālye tu manaḥ daśaguṇaṃ cañcalatām eti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चलतायां वरम् प्रधानम् । बहुचलम् इत्य् अर्थः । हे तात । तयोः मनोबालतयोः । संश्लिष्टयोः सत्योः । कुचापले केनैव प्रकारेणान्तः अवसानं स्यात् । न केनापीत्य् अर्थः
calatāyāṃ varam pradhānam | bahucalam ity arthaḥ | he tāta | tayoḥ manobālatayoḥ | saṃśliṣṭayoḥ satyoḥ | kucāpale kenaiva prakāreṇāntaḥ avasānaṃ syāt | na kenāpīty arthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीलोचनादिभ्यो ऽपि शैशवं चलम् इति भावः
strīlocanādibhyo 'pi śaiśavaṃ calam iti bhāvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भङ्गुरस्थिती चलस्थिती
bhaṅgurasthitī calasthitī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुराशयाः कठिनाः । उपजीवन्ति अपेक्षन्ते
durāśayāḥ kaṭhināḥ | upajīvanti apekṣante
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवं नवं नवीनं नवीनं वस्तु
navaṃ navaṃ navīnaṃ navīnaṃ vastu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्दमान्तः कर्दममध्ये । जडः आशयः यस्य । सः तादृशः । वर्षोक्षितं तप्तस्थलम् अपीदृशम् एव भवति
kardamāntaḥ kardamamadhye | jaḍaḥ āśayaḥ yasya | saḥ tādṛśaḥ | varṣokṣitaṃ taptasthalam apīdṛśam eva bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुरीहाभिस् तत्कर्तृकाभिः दुश्चेष्टाभिः । लब्धं लक्ष्यम् आस्पदं यैः । तानि । बहुः यः पक्षः स्ववर्गः । तेन उल्वणानि कठिनानि । शराणाम् अत्रोपमानत्वं व्यङ्ग्यम्
durīhābhis tatkartṛkābhiḥ duśceṣṭābhiḥ | labdhaṃ lakṣyam āspadaṃ yaiḥ | tāni | bahuḥ yaḥ pakṣaḥ svavargaḥ | tena ulvaṇāni kaṭhināni | śarāṇām atropamānatvaṃ vyaṅgyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वेनेत्य् । अत्राश्व् एवेति पाठः
aśvenety | atrāśv eveti pāṭhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पेलवः जडः । आशयः यस्यां । सा तादृशी
pelavaḥ jaḍaḥ | āśayaḥ yasyāṃ | sā tādṛśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्भृष्टम् भर्जितम्
sambhṛṣṭam bharjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तश्चितेः न तु विकसितचितेः । चितिः शीतातपज्ञानम्
antaściteḥ na tu vikasitaciteḥ | citiḥ śītātapajñānam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भयाहारयोः पराः भयाहारपराः
bhayāhārayoḥ parāḥ bhayāhāraparāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्येष्ठबालो हि कनिष्ठबालम् पराभवतीति ज्येष्ठबालाच् चेत्य् उक्तम्
jyeṣṭhabālo hi kaniṣṭhabālam parābhavatīti jyeṣṭhabālāc cety uktam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविवेक एव विलासी । तस्य शरणं गृहम् । अविवेकास्पदम् इत्य् अर्थः । अपिशब्दः पादपूरणार्थः । इति शिवम्
aviveka eva vilāsī | tasya śaraṇaṃ gṛham | avivekāspadam ity arthaḥ | apiśabdaḥ pādapūraṇārthaḥ | iti śivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.