Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT]·1·1.27

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 1.27

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निखातः गर्तः

nikhātaḥ gartaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलीढगगनः व्याप्ताकाशः

vilīḍhagaganaḥ vyāptākāśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वो दिने । विशरिता विशीर्णो भविता

śvo dine | viśaritā viśīrṇo bhavitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्वा मरुः

dhanvā maruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्डलानि देशान् । भस्मकूटताम् भस्मचयभावम्

maṇḍalāni deśān | bhasmakūṭatām bhasmacayabhāvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरुमहीपदम् मरुमहीभावम्

marumahīpadam marumahībhāvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपर्यस्यति विपर्यासं याति

viparyasyati viparyāsaṃ yāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावात् एकस्मात् स्वरूपात् । भावान्तरम् अन्यत् स्वरूपम्

bhāvāt ekasmāt svarūpāt | bhāvāntaram anyat svarūpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातात्ता वातगृहीता

vātāttā vātagṛhītā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमानः उप्यमानः

prathamānaḥ upyamānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनःपवनेन पर्यस्ताः ईरिताः । ये भूरिभूतास् । ते एव रजःपटः रजोवृतः पटः । यस्याः । सा । परावर्तः पुनरावृत्तिरूपो भ्रमः । जागती स्थितिः जगद्रूपा स्थितिः । नृत्ते य आवेशः । तत्र विवृत्ता प्रवृत्ता । संसारे संसाराख्ये रङ्गे । या आरभटी । तस्याः नटी । आरभटी रौद्ररसवृत्तिविशेषः

manaḥpavanena paryastāḥ īritāḥ | ye bhūribhūtās | te eva rajaḥpaṭaḥ rajovṛtaḥ paṭaḥ | yasyāḥ | sā | parāvartaḥ punarāvṛttirūpo bhramaḥ | jāgatī sthitiḥ jagadrūpā sthitiḥ | nṛtte ya āveśaḥ | tatra vivṛttā pravṛttā | saṃsāre saṃsārākhye raṅge | yā ārabhaṭī | tasyāḥ naṭī | ārabhaṭī raudrarasavṛttiviśeṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारस्य रञ्जना रागः । नृत्तमत्तेव राजते । कथम्भूता । गन्धर्वनगराकारः यः विपर्यासः । तं विदधातीति तादृशी । तथापाङ्गवत् भङ्गुरः । अपाङ्गेषु च भङ्गुरः । यः उदारव्यवहारः । तेन मनोरमा । तथा तडित्तरलम् अतिचञ्चलम् । आलोकं स्वविषयं ज्ञानं स्वशरीरप्रकाशनं च । पुनः पुनः आतन्वाना

saṃsārasya rañjanā rāgaḥ | nṛttamatteva rājate | kathambhūtā | gandharvanagarākāraḥ yaḥ viparyāsaḥ | taṃ vidadhātīti tādṛśī | tathāpāṅgavat bhaṅguraḥ | apāṅgeṣu ca bhaṅguraḥ | yaḥ udāravyavahāraḥ | tena manoramā | tathā taḍittaralam aticañcalam | ālokaṃ svaviṣayaṃ jñānaṃ svaśarīraprakāśanaṃ ca | punaḥ punaḥ ātanvānā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते दिवसा इति सम्बन्धः । तच्छब्देन पूर्वानुभूतानां दिवसानां स्मरणम्

te divasā iti sambandhaḥ | tacchabdena pūrvānubhūtānāṃ divasānāṃ smaraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिर्यगादीनाम् पुरुषत्वादिगमनं स्वभावद्वारेण ज्ञेयम् अथ वा जन्मद्वारेण

tiryagādīnām puruṣatvādigamanaṃ svabhāvadvāreṇa jñeyam atha vā janmadvāreṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिवाह्य प्रवर्तयित्वा

ativāhya pravartayitvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुदाह्यत्वसूचकं संशुष्कम् इति

sudāhyatvasūcakaṃ saṃśuṣkam iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममेति शेषः

mameti śeṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थित्या जगत्स्थित्या । अधीरस्य तु का कथेति भावः

sthityā jagatsthityā | adhīrasya tu kā katheti bhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं क्षणे एवेति भावः

sarvaṃ kṣaṇe eveti bhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तातः दशरथः । अन्यस्मात् इतरः अन्येतरः

tātaḥ daśarathaḥ | anyasmāt itaraḥ anyetaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टेति कालान्तरे मृत्त्वादिद्वारेण विपर्यस्यति विपर्यासं गच्छति

dṛṣṭeti kālāntare mṛttvādidvāreṇa viparyasyati viparyāsaṃ gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवर्तते परिवृत्तिम् भजते

āvartate parivṛttim bhajate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनता जनसमूहः । जडः यः स्पन्दः । तेन परामर्शात् स्पर्शात् । जाड्याद् इति यावत् । जलस्पन्दे यः परामर्शः । तस्माद् इति च

janatā janasamūhaḥ | jaḍaḥ yaḥ spandaḥ | tena parāmarśāt sparśāt | jāḍyād iti yāvat | jalaspande yaḥ parāmarśaḥ | tasmād iti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वस्मिन् सर्वेषु प्राणिषु

sarvasmin sarveṣu prāṇiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिनोति वर्धयति । उन्मादयति उन्मादयुक्तं करोति । अत्ति भक्षयति । निहन्ति नाशयति । आत्मसात् स्वाधीनं करोति । आहन्ति समन्तान् नाशयति

cinoti vardhayati | unmādayati unmādayuktaṃ karoti | atti bhakṣayati | nihanti nāśayati | ātmasāt svādhīnaṃ karoti | āhanti samantān nāśayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न दृष्टः इन्द्रियाविषयत्वात्

na dṛṣṭaḥ indriyāviṣayatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्ततानि अविच्छिन्नानि । नरम् प्रति प्रतिपुरुषम्

santatāni avicchinnāni | naram prati pratipuruṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आविर्भावतिरोभावौ भजतीति तादृशस्य । भवे संसारे । भावः प्रादुर्भावः अस्यास्तीति तादृशस्य

āvirbhāvatirobhāvau bhajatīti tādṛśasya | bhave saṃsāre | bhāvaḥ prādurbhāvaḥ asyāstīti tādṛśasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छन्न् इति शेषः । हेलया न तु यत्नेन । विवलितं रूपान्तरं नीतम् । अशेषम् । येन । सः

gacchann iti śeṣaḥ | helayā na tu yatnena | vivalitaṃ rūpāntaraṃ nītam | aśeṣam | yena | saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समविषमदशानां यः विपाकः परिणामः । तेन भिन्नाः । तद्युक्ता इति यावद् । इति शिवम्

samaviṣamadaśānāṃ yaḥ vipākaḥ pariṇāmaḥ | tena bhinnāḥ | tadyuktā iti yāvad | iti śivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.