Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT]·1·1.28

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 1.28

इति मेधा एव उपदावाग्नि दवाग्निसमीपं । तेन दग्धे

iti medhā eva upadāvāgni davāgnisamīpaṃ | tena dagdhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालेन यः पाकः । तस्य वशेन उल्लासी रसः । यस्याः । सा

kālena yaḥ pākaḥ | tasya vaśena ullāsī rasaḥ | yasyāḥ | sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजन्न् इति दशरथम् प्रति कथनं । करञ्जवत् कण्टकवत् । कर्कशे । अतो जनसङ्गान् मम विरतिः जातेति भावः । एवम् उत्तरत्रापि भावयोजना कार्या

rājann iti daśaratham prati kathanaṃ | karañjavat kaṇṭakavat | karkaśe | ato janasaṅgān mama viratiḥ jāteti bhāvaḥ | evam uttaratrāpi bhāvayojanā kāryā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्येभ्यः राज्यार्थं । फलितम् आह निरस्तेति । अत इत्य् अध्याहार्यम्

rājyebhyaḥ rājyārthaṃ | phalitam āha nirasteti | ata ity adhyāhāryam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाम्यामि नकिञ्चिद्भावनारूपां शान्तिं गच्छामि

śāmyāmi nakiñcidbhāvanārūpāṃ śāntiṃ gacchāmi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन च जीवन्मुक्तपदप्राप्तिः सूचिता । यथास्थितत्वं हि जीवन्मुक्तिं विना न सम्भवति

anena ca jīvanmuktapadaprāptiḥ sūcitā | yathāsthitatvaṃ hi jīvanmuktiṃ vinā na sambhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहङ्काराभावे हि नकिञ्चिद्रूपः पुरुषः किं राज्यादिभिः करोति

ahaṅkārābhāve hi nakiñcidrūpaḥ puruṣaḥ kiṃ rājyādibhiḥ karoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्विमोक्षार्थम् इन्द्रियग्रन्थीनां विमोक्षार्थम्

tadvimokṣārtham indriyagranthīnāṃ vimokṣārtham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानिनीलोकैर् इति करणे तृतीया । मकरकेतुनेति कर्तरि

māninīlokair iti karaṇe tṛtīyā | makaraketuneti kartari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्य सकलसामग्र्यान्विते समये । स्वस्थया सामग्रीचिन्ताहीनया

adya sakalasāmagryānvite samaye | svasthayā sāmagrīcintāhīnayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषयकृतं वैषम्यम् विषयवैषम्यम् । जन्मान्तरे घ्नन्ति जन्मान्तरघ्नाः वासनारूपेण स्थितत्वात्

viṣayakṛtaṃ vaiṣamyam viṣayavaiṣamyam | janmāntare ghnanti janmāntaraghnāḥ vāsanārūpeṇa sthitatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धाय रागद्वेषरूपबन्धार्थम् । ज्ञस्य विवेकयुक्तस्य

bandhāya rāgadveṣarūpabandhārtham | jñasya vivekayuktasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पष्टम्

spaṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आशया कृतं विषमं कठिनं । वैशसं हिंसनम् । आशाविषमवैशसम्

āśayā kṛtaṃ viṣamaṃ kaṭhinaṃ | vaiśasaṃ hiṃsanam | āśāviṣamavaiśasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धुनोति कम्पयति

dhunoti kampayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिद् एव अच्छम् अङ्गं स्वरूपं । यस्य । सः । तस्य भावः तत्ता । तया । चिन्मयत्वेनेत्य् अर्थः । प्रकटं वेद्यतां गतं । अन्यथा ह्य् अचिन्मयत्वाद् वेद्यं कथं स्यात् । चिदविरुद्धस्य चिद्विषयीभूतस्यैव वेद्यत्वयोगात् । हारो ऽपि प्रकटो विशदो भवति । चित्तम् एव नायकः उत्पादकः मध्यमणिश् च यस्य । तं । अक्रूरां कोमलाम्

cid eva accham aṅgaṃ svarūpaṃ | yasya | saḥ | tasya bhāvaḥ tattā | tayā | cinmayatvenety arthaḥ | prakaṭaṃ vedyatāṃ gataṃ | anyathā hy acinmayatvād vedyaṃ kathaṃ syāt | cidaviruddhasya cidviṣayībhūtasyaiva vedyatvayogāt | hāro 'pi prakaṭo viśado bhavati | cittam eva nāyakaḥ utpādakaḥ madhyamaṇiś ca yasya | taṃ | akrūrāṃ komalām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृदयं हृत्कमलम् एव अटवी अरण्यं । तत्र नीहारं । केनचित् मया वक्तुम् अशक्येनेत्य् अर्थः

hṛdayaṃ hṛtkamalam eva aṭavī araṇyaṃ | tatra nīhāraṃ | kenacit mayā vaktum aśakyenety arthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हे महात्मन् । इह लोके । ते दुराधयो न विद्यन्ते ये उत्तमानां सङ्गमेन क्षयं नाप्नुवन्ति उत्तममानससङ्गमेन दुराधयो नश्यन्तीति भवः

he mahātman | iha loke | te durādhayo na vidyante ye uttamānāṃ saṅgamena kṣayaṃ nāpnuvanti uttamamānasasaṅgamena durādhayo naśyantīti bhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वितानं समूहः । लालना विलासः । मुद्रा मौनं । विषयावेदनम् इति यावत् । कथम्भूता । अद्रिवत् पर्वतवत् । दृढा । इति शिवम्

vitānaṃ samūhaḥ | lālanā vilāsaḥ | mudrā maunaṃ | viṣayāvedanam iti yāvat | kathambhūtā | adrivat parvatavat | dṛḍhā | iti śivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.