इति श्रीभास्करकण्ठविरचितायां श्रीमोक्षोपायटीकायां वैराग्यप्रकरणे अष्टमः सर्गः ॥ १,८ ॥ श्रीवाल्मीकिर् भरद्वाजम् प्रति कथयति तथा वसिष्ठे ब्रुवति राजा दशरथः सुतम् । समुत्स्रष्टुमना रामम् आजुहाव सलक्ष्मणम् ॥मु १,९।१॥ [राम् इ २१, १] समुत्स्रष्टुमनाः दातुमनाः
iti śrībhāskarakaṇṭhaviracitāyāṃ śrīmokṣopāyaṭīkāyāṃ vairāgyaprakaraṇe aṣṭamaḥ sargaḥ || 1,8 || śrīvālmīkir bharadvājam prati kathayati tathā vasiṣṭhe bruvati rājā daśarathaḥ sutam / samutsraṣṭumanā rāmam ājuhāva salakṣmaṇam //MU 1,9.1// [Rām I 21, 1] samutsraṣṭumanāḥ dātumanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हे देव हे राजन् । देहयष्टिं देहलतां । रामे रामाख्ये । तव सुते तव सुतनिमित्तं । चर्मणि द्वीपिनं हन्तीतिवत्
he deva he rājan | dehayaṣṭiṃ dehalatāṃ | rāme rāmākhye | tava sute tava sutanimittaṃ | carmaṇi dvīpinaṃ hantītivat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आ तृप्तेः तृप्तिपर्यन्तम्
ā tṛpteḥ tṛptiparyantam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वराद्भिः सरोजलैः । चातकः पक्षिविशेषः । स हि वर्षाबिन्दून् एव पिबति
varādbhiḥ sarojalaiḥ | cātakaḥ pakṣiviśeṣaḥ | sa hi varṣābindūn eva pibati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पातविवशम् पतन्तम्
pātavivaśam patantam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लतावलयगेहेषु लतामण्डलयुक्तेषु गृहेषु
latāvalayageheṣu latāmaṇḍalayukteṣu gṛheṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमाः एताः कामिन्यः
imāḥ etāḥ kāminyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निन्दितं निन्दाविषयीकृतम्
ninditaṃ nindāviṣayīkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विक्रीतो हि पलायनार्थं जन्तुरहिते एव देशे रतिम् आयाति
vikrīto hi palāyanārthaṃ janturahite eva deśe ratim āyāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपस्विनाम् अनुयाति तपस्विसम्बन्धिचरितम् अनुकरोतीत्य् अर्थः । न माषाणाम् अश्नीयाद् इतिवत् प्रयोगः
tapasvinām anuyāti tapasvisambandhicaritam anukarotīty arthaḥ | na māṣāṇām aśnīyād itivat prayogaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकया बुद्ध्या सर्वत्यागरूपया मत्या उपलक्षितः
ekayā buddhyā sarvatyāgarūpayā matyā upalakṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न विद्म इत्य् अस्य कर्मापेक्षायाम् आह किम् असौ जातः किमर्थम् असौ जातः । जननं हि भोगादिसेवनार्थम् इति भावः
na vidma ity asya karmāpekṣāyām āha kim asau jātaḥ kimartham asau jātaḥ | jananaṃ hi bhogādisevanārtham iti bhāvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सः श्रीरामः । निरीहितः चेष्टितरहितः । इतिशब्दः पादपूरणार्थः श्रीरामोत्तरवाक्यस्वरूपनिर्देशपरो वा ज्ञेयः
saḥ śrīrāmaḥ | nirīhitaḥ ceṣṭitarahitaḥ | itiśabdaḥ pādapūraṇārthaḥ śrīrāmottaravākyasvarūpanirdeśaparo vā jñeyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भव्यम् अनुशासनयोग्यम्
bhavyam anuśāsanayogyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सः रामः । रीतिमाधुर्यसायासपदसंस्थितिवर्जितैः चेष्टितैर् एव केवलैः अभिनयैर् एवोपलक्षितया काकल्या कलसूक्ष्मध्वनिना । गायति
saḥ rāmaḥ | rītimādhuryasāyāsapadasaṃsthitivarjitaiḥ ceṣṭitair eva kevalaiḥ abhinayair evopalakṣitayā kākalyā kalasūkṣmadhvaninā | gāyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्मयस्य स्वरूपं दर्शयति इत्थम् एतत् कथम् इति
vismayasya svarūpaṃ darśayati ittham etat katham iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुशास्य अनुशासनं कृत्वा
anuśāsya anuśāsanaṃ kṛtvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आक्रन्दपरस्य वैराग्यं युक्तम् एवेत्य् अपिशब्देन द्योत्यते
ākrandaparasya vairāgyaṃ yuktam evety apiśabdena dyotyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः अयम् प्रपञ्चः उत्थितम् इदं स्फारं जगन्नाम भवति । एतद् वस्तु परमार्थसत् । न भवति । एवशब्दः अपिशब्दस्यार्थे । अहम् अपि वस्तु न च भवामि । इति एवं । निर्णीयासौ रामः संस्थितः
yaḥ ayam prapañcaḥ utthitam idaṃ sphāraṃ jagannāma bhavati | etad vastu paramārthasat | na bhavati | evaśabdaḥ apiśabdasyārthe | aham api vastu na ca bhavāmi | iti evaṃ | nirṇīyāsau rāmaḥ saṃsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्था रतिः
āsthā ratiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिविषम् इवाचरते प्रतिविषायते
prativiṣam ivācarate prativiṣāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुदेतु तवेति शेषः
samudetu taveti śeṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महामनाः पुरुषः । आर्तिमतः आर्तियुक्तस्य पुरुषस्य । मनसि सकलम् मोहम् आर्तिस्वरूपं समस्तम् मोहम् । अपास्य दूरीकृत्य । साधुताम् स्वस्मिन् स्थितं साधुभावं । सफलतां नयति । क इव । दिनकर इव । यथा दिनकरः भुवि तमः हरन् भास्करताम् सफलतां नयति । तथेत्य् अर्थः । इति शिवम्
mahāmanāḥ puruṣaḥ | ārtimataḥ ārtiyuktasya puruṣasya | manasi sakalam moham ārtisvarūpaṃ samastam moham | apāsya dūrīkṛtya | sādhutām svasmin sthitaṃ sādhubhāvaṃ | saphalatāṃ nayati | ka iva | dinakara iva | yathā dinakaraḥ bhuvi tamaḥ haran bhāskaratām saphalatāṃ nayati | tathety arthaḥ | iti śivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.