Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT]·4·4.12
एतत् । सुरासुरनराकारा याः संविदः । ब्रह्मार्णवाद् अभिन्नत्वम् । इतरत् भिन्नत्वम् । सुरासुरनराणाम् प्राधान्यात् ग्रहणम्
etat | surāsuranarākārā yāḥ saṃvidaḥ | brahmārṇavād abhinnatvam | itarat bhinnatvam | surāsuranarāṇām prādhānyāt grahaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलङ्कितत्वे उत्तरार्धेन हेतुं कथयति न ब्रह्मेति । हिशब्दः यस्मादर्थे
kalaṅkitatve uttarārdhena hetuṃ kathayati na brahmeti | hiśabdaḥ yasmādarthe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीमासु दुःखदायित्वेनात्यन्तभयानकासु
bhīmāsu duḥkhadāyitvenātyantabhayānakāsu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एताः सुरासुरनराकारत्वेन पूर्वम् उक्ताः । संविदः परामर्शाः । ब्राह्म्यः ब्रह्मसम्बन्धिन्यः । नैककलङ्किताः न एकेन प्रकारेण कलङ्किताः । बहुप्रकारेण कलङ्किता इत्य् अर्थः । तत् एतत् ता एताः ब्राह्मीः संविदः । कर्मणाम् बीजम् कारणम् । विद्धि । अथ वा कर्मैव विद्धि । कर्मत्वेनेष्टस्य बाह्यकर्मणः एतदनु प्रणीतत्वात् । न हि संवित्परामर्शम् अन्तरेण बाह्यकर्मणः उत्थानं दृष्टं युक्तं वा
etāḥ surāsuranarākāratvena pūrvam uktāḥ | saṃvidaḥ parāmarśāḥ | brāhmyaḥ brahmasambandhinyaḥ | naikakalaṅkitāḥ na ekena prakāreṇa kalaṅkitāḥ | bahuprakāreṇa kalaṅkitā ity arthaḥ | tat etat tā etāḥ brāhmīḥ saṃvidaḥ | karmaṇām bījam kāraṇam | viddhi | atha vā karmaiva viddhi | karmatveneṣṭasya bāhyakarmaṇaḥ etadanu praṇītatvāt | na hi saṃvitparāmarśam antareṇa bāhyakarmaṇaḥ utthānaṃ dṛṣṭaṃ yuktaṃ vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हे मुने । सङ्कल्परूपया सङ्कल्पस्वरूपया । कर्मजालकरञ्जानाम् बीजमुष्ट्या कर्मजालकारणभूतयेति यावत् । अत एव विकरालया भयानकया । एतया कलनया संविद्रूपया कलनया । विस्तीर्णे जगति आब्रह्मस्तम्भपर्यन्तं शरीरोपलपङ्क्तयः शरीरपाषाणपङ्क्तयः । तिष्ठन्ति परिवल्गन्ति रुदन्ति च हसन्ति उल्लसन्ति नियच्छन्ति म्लायन्ति विहसन्ति च उपलक्षणं चैतत् । सर्वाः क्रियाः कुर्वन्तीत्य् अर्थः । मृतशरीरेषु पूर्वोक्तक्रियाणाम् अदर्शनात् । को यथा । पवनो यथा । यथा पवनः स्वान्तःस्थैः स्पन्दनैः नानाविधाः क्रियाः करोति । तथेत्य् अर्थः
he mune | saṅkalparūpayā saṅkalpasvarūpayā | karmajālakarañjānām bījamuṣṭyā karmajālakāraṇabhūtayeti yāvat | ata eva vikarālayā bhayānakayā | etayā kalanayā saṃvidrūpayā kalanayā | vistīrṇe jagati ābrahmastambhaparyantaṃ śarīropalapaṅktayaḥ śarīrapāṣāṇapaṅktayaḥ | tiṣṭhanti parivalganti rudanti ca hasanti ullasanti niyacchanti mlāyanti vihasanti ca upalakṣaṇaṃ caitat | sarvāḥ kriyāḥ kurvantīty arthaḥ | mṛtaśarīreṣu pūrvoktakriyāṇām adarśanāt | ko yathā | pavano yathā | yathā pavanaḥ svāntaḥsthaiḥ spandanaiḥ nānāvidhāḥ kriyāḥ karoti | tathety arthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पष्टम्
spaṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्राप्तभूमिकाः अप्राप्तपाराः
aprāptabhūmikāḥ aprāptapārāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तटमात्रं समालोक्य न त्व् आसाद्य । तदासादने हि पुनः पुनः कृतान्तनिखननं न युक्तं स्यात् । तटश् चात्र चिन्मात्रविश्रान्तिरूपो ज्ञेयः
taṭamātraṃ samālokya na tv āsādya | tadāsādane hi punaḥ punaḥ kṛtāntanikhananaṃ na yuktaṃ syāt | taṭaś cātra cinmātraviśrāntirūpo jñeyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्ताम् ब्रह्मताम् । अशोकाय शोकाभावाय
tattām brahmatām | aśokāya śokābhāvāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवलम्ब्य स्वात्मत्वेनाश्रित्य । काश्चित् जीवन्मुक्तरूपा इत्य् अर्थः
avalambya svātmatvenāśritya | kāścit jīvanmuktarūpā ity arthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकाशतामस्यः प्रकृष्टतमसो गूणयुक्तः । अत एव वन्ध्या सम्यग्ज्ञानाख्यफलरहिताः
prakāśatāmasyaḥ prakṛṣṭatamaso gūṇayuktaḥ | ata eva vandhyā samyagjñānākhyaphalarahitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधः पशुयोनिं नरकं वा । महत् पदम् मानुष्यं स्वर्गं वा
adhaḥ paśuyoniṃ narakaṃ vā | mahat padam mānuṣyaṃ svargaṃ vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विहगपतेः गारुडिकमन्त्रदेवतारूपस्य गरुडस्येति शिवम्
vihagapateḥ gāruḍikamantradevatārūpasya garuḍasyeti śivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.