Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.116
वैशंपायन उवाच दर्शनीयांस् ततः पुत्रान् पाण्डुः पञ्च महावने तान् पश्यन् पर्वते रेमे स्वबाहुबलपालितान्
vaiśaṃpāyana uvāca darśanīyāṃs tataḥ putrān pāṇḍuḥ pañca mahāvane tān paśyan parvate reme svabāhubalapālitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुपुष्पितवने काले कदा चिन् मधुमाधवे भूतसंमोहने राजा सभार्यो व्यचरद् वनम्
supuṣpitavane kāle kadā cin madhumādhave bhūtasaṃmohane rājā sabhāryo vyacarad vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलाशैस् तिलकैश् चूतैश् चम्पकैः पारिभद्रकैः अन्यैश् च बहुभिर् वृक्षैः फलपुष्पसमृद्धिभिः
palāśais tilakaiś cūtaiś campakaiḥ pāribhadrakaiḥ anyaiś ca bahubhir vṛkṣaiḥ phalapuṣpasamṛddhibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलस्थानैश् च विविधैः पद्मिनीभिश् च शोभितम् पाण्डोर् वनं तु संप्रेक्ष्य प्रजज्ञे हृदि मन्मथः
jalasthānaiś ca vividhaiḥ padminībhiś ca śobhitam pāṇḍor vanaṃ tu saṃprekṣya prajajñe hṛdi manmathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहृष्टमनसं तत्र विहरन्तं यथामरम् तं माद्र्य् अनुजगामैका वसनं बिभ्रती शुभम्
prahṛṣṭamanasaṃ tatra viharantaṃ yathāmaram taṃ mādry anujagāmaikā vasanaṃ bibhratī śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समीक्षमाणः स तु तां वयःस्थां तनुवाससम् तस्य कामः प्रववृधे गहने ऽग्निर् इवोत्थितः
samīkṣamāṇaḥ sa tu tāṃ vayaḥsthāṃ tanuvāsasam tasya kāmaḥ pravavṛdhe gahane 'gnir ivotthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रहस्य् आत्मसमां दृष्ट्वा राजा राजीवलोचनाम् न शशाक नियन्तुं तं कामं कामबलात्कृतः
rahasy ātmasamāṃ dṛṣṭvā rājā rājīvalocanām na śaśāka niyantuṃ taṃ kāmaṃ kāmabalātkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत एनां बलाद् राजा निजग्राह रहोगताम् वार्यमाणस् तया देव्या विस्फुरन्त्या यथाबलम्
tata enāṃ balād rājā nijagrāha rahogatām vāryamāṇas tayā devyā visphurantyā yathābalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तु कामपरीतात्मा तं शापं नान्वबुध्यत माद्रीं मैथुनधर्मेण गच्छमानो बलाद् इव
sa tu kāmaparītātmā taṃ śāpaṃ nānvabudhyata mādrīṃ maithunadharmeṇa gacchamāno balād iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवितान्ताय कौरव्यो मन्मथस्य वशं गतः शापजं भयम् उत्सृज्य जगामैव बलात् प्रियाम्
jīvitāntāya kauravyo manmathasya vaśaṃ gataḥ śāpajaṃ bhayam utsṛjya jagāmaiva balāt priyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य कामात्मनो बुद्धिः साक्षात् कालेन मोहिता संप्रमथ्येन्द्रियग्रामं प्रनष्टा सह चेतसा
tasya kāmātmano buddhiḥ sākṣāt kālena mohitā saṃpramathyendriyagrāmaṃ pranaṣṭā saha cetasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तया सह संगम्य भार्यया कुरुनन्दन पाण्डुः परमधर्मात्मा युयुजे कालधर्मणा
sa tayā saha saṃgamya bhāryayā kurunandana pāṇḍuḥ paramadharmātmā yuyuje kāladharmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो माद्री समालिङ्ग्य राजानं गतचेतसम् मुमोच दुःखजं शब्दं पुनः पुनर् अतीव ह
tato mādrī samāliṅgya rājānaṃ gatacetasam mumoca duḥkhajaṃ śabdaṃ punaḥ punar atīva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सह पुत्रैस् ततः कुन्ती माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ आजग्मुः सहितास् तत्र यत्र राजा तथागतः
saha putrais tataḥ kuntī mādrīputrau ca pāṇḍavau ājagmuḥ sahitās tatra yatra rājā tathāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो माद्र्य् अब्रवीद् राजन्न् आर्ता कुन्तीम् इदं वचः एकैव त्वम् इहागच्छ तिष्ठन्त्व् अत्रैव दारकाः
tato mādry abravīd rājann ārtā kuntīm idaṃ vacaḥ ekaiva tvam ihāgaccha tiṣṭhantv atraiva dārakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा वचनं तस्यास् तत्रैवावार्य दारकान् हताहम् इति विक्रुश्य सहसोपजगाम ह
tac chrutvā vacanaṃ tasyās tatraivāvārya dārakān hatāham iti vikruśya sahasopajagāma ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा पाण्डुं च माद्रीं च शयानौ धरणीतले कुन्ती शोकपरीताङ्गी विललाप सुदुःखिता
dṛṣṭvā pāṇḍuṃ ca mādrīṃ ca śayānau dharaṇītale kuntī śokaparītāṅgī vilalāpa suduḥkhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्ष्यमाणो मया नित्यं वीरः सततम् आत्मवान् कथं त्वम् अभ्यतिक्रान्तः शापं जानन् वनौकसः
rakṣyamāṇo mayā nityaṃ vīraḥ satatam ātmavān kathaṃ tvam abhyatikrāntaḥ śāpaṃ jānan vanaukasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ननु नाम त्वया माद्रि रक्षितव्यो जनाधिपः सा कथं लोभितवती विजने त्वं नराधिपम्
nanu nāma tvayā mādri rakṣitavyo janādhipaḥ sā kathaṃ lobhitavatī vijane tvaṃ narādhipam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं दीनस्य सततं त्वाम् आसाद्य रहोगताम् तं विचिन्तयतः शापं प्रहर्षः समजायत
kathaṃ dīnasya satataṃ tvām āsādya rahogatām taṃ vicintayataḥ śāpaṃ praharṣaḥ samajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्या त्वम् असि बाह्लीकि मत्तो भाग्यतरा तथा दृष्टवत्य् असि यद् वक्त्रं प्रहृष्टस्य महीपतेः
dhanyā tvam asi bāhlīki matto bhāgyatarā tathā dṛṣṭavaty asi yad vaktraṃ prahṛṣṭasya mahīpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माद्र्य् उवाच विलोभ्यमानेन मया वार्यमाणेन चासकृत् आत्मा न वारितो ऽनेन सत्यं दिष्टं चिकीर्षुणा
mādry uvāca vilobhyamānena mayā vāryamāṇena cāsakṛt ātmā na vārito 'nena satyaṃ diṣṭaṃ cikīrṣuṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुन्त्य् उवाच अहं ज्येष्ठा धर्मपत्नी ज्येष्ठं धर्मफलं मम अवश्यं भाविनो भावान् मा मां माद्रि निवर्तय
kunty uvāca ahaṃ jyeṣṭhā dharmapatnī jyeṣṭhaṃ dharmaphalaṃ mama avaśyaṃ bhāvino bhāvān mā māṃ mādri nivartaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्वेष्यामीह भर्तारम् अहं प्रेतवशं गतम् उत्तिष्ठ त्वं विसृज्यैनम् इमान् रक्षस्व दारकान्
anveṣyāmīha bhartāram ahaṃ pretavaśaṃ gatam uttiṣṭha tvaṃ visṛjyainam imān rakṣasva dārakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माद्र्य् उवाच अहम् एवानुयास्यामि भर्तारम् अपलायिनम् न हि तृप्तास्मि कामानां तज् ज्येष्ठा अनुमन्यताम्
mādry uvāca aham evānuyāsyāmi bhartāram apalāyinam na hi tṛptāsmi kāmānāṃ taj jyeṣṭhā anumanyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां चाभिगम्य क्षीणो ऽयं कामाद् भरतसत्तमः तम् उच्छिन्द्याम् अस्य कामं कथं नु यमसादने
māṃ cābhigamya kṣīṇo 'yaṃ kāmād bharatasattamaḥ tam ucchindyām asya kāmaṃ kathaṃ nu yamasādane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चाप्य् अहं वर्तयन्ती निर्विशेषं सुतेषु ते वृत्तिम् आर्ये चरिष्यामि स्पृशेद् एनस् तथा हि माम्
na cāpy ahaṃ vartayantī nirviśeṣaṃ suteṣu te vṛttim ārye cariṣyāmi spṛśed enas tathā hi mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मान् मे सुतयोः कुन्ति वर्तितव्यं स्वपुत्रवत् मां हि कामयमानो ऽयं राजा प्रेतवशं गतः
tasmān me sutayoḥ kunti vartitavyaṃ svaputravat māṃ hi kāmayamāno 'yaṃ rājā pretavaśaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञः शरीरेण सह ममापीदं कलेवरम् दग्धव्यं सुप्रतिच्छन्नम् एतद् आर्ये प्रियं कुरु
rājñaḥ śarīreṇa saha mamāpīdaṃ kalevaram dagdhavyaṃ supraticchannam etad ārye priyaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारकेष्व् अप्रमत्ता च भवेथाश् च हिता मम अतो ऽन्यन् न प्रपश्यामि संदेष्टव्यं हि किं चन
dārakeṣv apramattā ca bhavethāś ca hitā mama ato 'nyan na prapaśyāmi saṃdeṣṭavyaṃ hi kiṃ cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशंपायन उवाच इत्य् उक्त्वा तं चिताग्निस्थं धर्मपत्नी नरर्षभम् मद्रराजात्मजा तूर्णम् अन्वारोहद् यशस्विनी
vaiśaṃpāyana uvāca ity uktvā taṃ citāgnisthaṃ dharmapatnī nararṣabham madrarājātmajā tūrṇam anvārohad yaśasvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.