वैशंपायन उवाच धृतराष्ट्रस् तु पुत्रस्य श्रुत्वा वचनम् ईदृशम् मुहूर्तम् इव संचिन्त्य दुर्योधनम् अथाब्रवीत्
vaiśaṃpāyana uvāca dhṛtarāṣṭras tu putrasya śrutvā vacanam īdṛśam muhūrtam iva saṃcintya duryodhanam athābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मनित्यः सदा पाण्डुर् ममासीत् प्रियकृद् धितः सर्वेषु ज्ञातिषु तथा मयि त्व् आसीद् विशेषतः
dharmanityaḥ sadā pāṇḍur mamāsīt priyakṛd dhitaḥ sarveṣu jñātiṣu tathā mayi tv āsīd viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्य किं चिन् न जानामि भोजनादि चिकीर्षितम् निवेदयति नित्यं हि मम राज्यं धृतव्रतः
nāsya kiṃ cin na jānāmi bhojanādi cikīrṣitam nivedayati nityaṃ hi mama rājyaṃ dhṛtavrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पुत्रो यथा पाण्डुस् तथा धर्मपरायणः गुणवांल् लोकविख्यातः पौराणां च सुसंमतः
tasya putro yathā pāṇḍus tathā dharmaparāyaṇaḥ guṇavāṃl lokavikhyātaḥ paurāṇāṃ ca susaṃmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथं शक्यम् अस्माभिर् अपक्रष्टुं बलाद् इतः पितृपैतामहाद् राज्यात् ससहायो विशेषतः
sa kathaṃ śakyam asmābhir apakraṣṭuṃ balād itaḥ pitṛpaitāmahād rājyāt sasahāyo viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृता हि पाण्डुनामात्या बलं च सततं भृतम् भृताः पुत्राश् च पौत्राश् च तेषाम् अपि विशेषतः
bhṛtā hi pāṇḍunāmātyā balaṃ ca satataṃ bhṛtam bhṛtāḥ putrāś ca pautrāś ca teṣām api viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते पुरा सत्कृतास् तात पाण्डुना पौरवा जनाः कथं युधिष्ठिरस्यार्थे न नो हन्युः सबान्धवान्
te purā satkṛtās tāta pāṇḍunā pauravā janāḥ kathaṃ yudhiṣṭhirasyārthe na no hanyuḥ sabāndhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्योधन उवाच एवम् एतन् मया तात भावितं दोषम् आत्मनि दृष्ट्वा प्रकृतयः सर्वा अर्थमानेन योजिताः
duryodhana uvāca evam etan mayā tāta bhāvitaṃ doṣam ātmani dṛṣṭvā prakṛtayaḥ sarvā arthamānena yojitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्रुवम् अस्मत्सहायास् ते भविष्यन्ति प्रधानतः अर्थवर्गः सहामात्यो मत्संस्थो ऽद्य महीपते
dhruvam asmatsahāyās te bhaviṣyanti pradhānataḥ arthavargaḥ sahāmātyo matsaṃstho 'dya mahīpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स भवान् पाण्डवान् आशु विवासयितुम् अर्हति मृदुनैवाभ्युपायेन नगरं वारणावतम्
sa bhavān pāṇḍavān āśu vivāsayitum arhati mṛdunaivābhyupāyena nagaraṃ vāraṇāvatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा प्रतिष्ठितं राज्यं मयि राजन् भविष्यति तदा कुन्ती सहापत्या पुनर् एष्यति भारत
yadā pratiṣṭhitaṃ rājyaṃ mayi rājan bhaviṣyati tadā kuntī sahāpatyā punar eṣyati bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृतराष्ट्र उवाच दुर्योधन ममाप्य् एतद् धृदि संपरिवर्तते अभिप्रायस्य पापत्वान् नैतत् तु विवृणोम्य् अहम्
dhṛtarāṣṭra uvāca duryodhana mamāpy etad dhṛdi saṃparivartate abhiprāyasya pāpatvān naitat tu vivṛṇomy aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च भीष्मो न च द्रोणो न क्षत्ता न च गौतमः विवास्यमानान् कौन्तेयान् अनुमंस्यन्ति कर्हि चित्
na ca bhīṣmo na ca droṇo na kṣattā na ca gautamaḥ vivāsyamānān kaunteyān anumaṃsyanti karhi cit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समा हि कौरवेयाणां वयम् एते च पुत्रक नैते विषमम् इच्छेयुर् धर्मयुक्ता मनस्विनः
samā hi kauraveyāṇāṃ vayam ete ca putraka naite viṣamam iccheyur dharmayuktā manasvinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते वयं कौरवेयाणाम् एतेषां च महात्मनाम् कथं न वध्यतां तात गच्छेम जगतस् तथा
te vayaṃ kauraveyāṇām eteṣāṃ ca mahātmanām kathaṃ na vadhyatāṃ tāta gacchema jagatas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्योधन उवाच मध्यस्थः सततं भीष्मो द्रोणपुत्रो मयि स्थितः यतः पुत्रस् ततो द्रोणो भविता नात्र सांशयः
duryodhana uvāca madhyasthaḥ satataṃ bhīṣmo droṇaputro mayi sthitaḥ yataḥ putras tato droṇo bhavitā nātra sāṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृपः शारद्वतश् चैव यत एते त्रयस् ततः द्रोणं च भागिनेयं च न स त्यक्ष्यति कर्हि चित्
kṛpaḥ śāradvataś caiva yata ete trayas tataḥ droṇaṃ ca bhāgineyaṃ ca na sa tyakṣyati karhi cit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्तार्थबद्धस् त्व् अस्माकं प्रच्छन्नं तु यतः परे न चैकः स समर्थो ऽस्मान् पाण्डवार्थे प्रबाधितुम्
kṣattārthabaddhas tv asmākaṃ pracchannaṃ tu yataḥ pare na caikaḥ sa samartho 'smān pāṇḍavārthe prabādhitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स विश्रब्धः पाण्डुपुत्रान् सह मात्रा विवासय वारणावतम् अद्यैव नात्र दोषो भविष्यति
sa viśrabdhaḥ pāṇḍuputrān saha mātrā vivāsaya vāraṇāvatam adyaiva nātra doṣo bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनिद्रकरणं घोरं हृदि शल्यम् इवार्पितम् शोकपावकम् उद्भूतं कर्मणैतेन नाशय
vinidrakaraṇaṃ ghoraṃ hṛdi śalyam ivārpitam śokapāvakam udbhūtaṃ karmaṇaitena nāśaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.