Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.163

Mahābhārata (critical edition) 1.163

वसिष्ठ उवाच यैषा ते तपती नाम सावित्र्यवरजा सुता तां त्वां संवरणस्यार्थे वरयामि विभावसो

vasiṣṭha uvāca yaiṣā te tapatī nāma sāvitryavarajā sutā tāṃ tvāṃ saṃvaraṇasyārthe varayāmi vibhāvaso

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स हि राजा बृहत्कीर्तिर् धर्मार्थविद् उदारधीः युक्तः संवरणो भर्ता दुहितुस् ते विहंगम

sa hi rājā bṛhatkīrtir dharmārthavid udāradhīḥ yuktaḥ saṃvaraṇo bhartā duhitus te vihaṃgama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्व उवाच इत्य् उक्तः सविता तेन ददानीत्य् एव निश्चितः प्रत्यभाषत तं विप्रं प्रतिनन्द्य दिवाकरः

gandharva uvāca ity uktaḥ savitā tena dadānīty eva niścitaḥ pratyabhāṣata taṃ vipraṃ pratinandya divākaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरः संवरणो राज्ञां त्वम् ऋषीणां वरो मुने तपती योषितां श्रेष्ठा किम् अन्यत्रापवर्जनात्

varaḥ saṃvaraṇo rājñāṃ tvam ṛṣīṇāṃ varo mune tapatī yoṣitāṃ śreṣṭhā kim anyatrāpavarjanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सर्वानवद्याग्नीं तपतीं तपनः स्वयम् ददौ संवरणस्यार्थे वसिष्ठाय महात्मने प्रतिजग्राह तां कन्यां महर्षिस् तपतीं तदा

tataḥ sarvānavadyāgnīṃ tapatīṃ tapanaḥ svayam dadau saṃvaraṇasyārthe vasiṣṭhāya mahātmane pratijagrāha tāṃ kanyāṃ maharṣis tapatīṃ tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसिष्ठो ऽथ विसृष्टश् च पुनर् एवाजगाम ह यत्र विख्यतकीर्तिः स कुरूणाम् ऋषभो ऽभवत्

vasiṣṭho 'tha visṛṣṭaś ca punar evājagāma ha yatra vikhyatakīrtiḥ sa kurūṇām ṛṣabho 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स राजा मन्मथाविष्टस् तद्गतेनान्तरात्मना दृष्ट्वा च देवकन्यां तां तपतीं चारुहासिनीम् वसिष्ठेन सहायान्तीं संहृष्टो ऽभ्यधिकं बभौ

sa rājā manmathāviṣṭas tadgatenāntarātmanā dṛṣṭvā ca devakanyāṃ tāṃ tapatīṃ cāruhāsinīm vasiṣṭhena sahāyāntīṃ saṃhṛṣṭo 'bhyadhikaṃ babhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृच्छ्रे द्वादशरात्रे तु तस्य राज्ञः समापिते आजगाम विशुद्धात्मा वसिष्ठो भगवान् ऋषिः

kṛcchre dvādaśarātre tu tasya rājñaḥ samāpite ājagāma viśuddhātmā vasiṣṭho bhagavān ṛṣiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपसाराध्य वरदं देवं गोपतिम् ईश्वरम् लेभे संवरणो भार्यां वसिष्ठस्यैव तेजसा

tapasārādhya varadaṃ devaṃ gopatim īśvaram lebhe saṃvaraṇo bhāryāṃ vasiṣṭhasyaiva tejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तस्मिन् गिरिश्रेष्ठे देवगन्धर्वसेविते जग्राह विधिवत् पाणिं तपत्याः स नरर्षभः

tatas tasmin giriśreṣṭhe devagandharvasevite jagrāha vidhivat pāṇiṃ tapatyāḥ sa nararṣabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसिष्ठेनाभ्यनुज्ञातस् तस्मिन्न् एव धराधरे सो ऽकामयत राजर्षिर् विहर्तुं सह भार्यया

vasiṣṭhenābhyanujñātas tasminn eva dharādhare so 'kāmayata rājarṣir vihartuṃ saha bhāryayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पुरे च राष्ट्रे च वाहनेषु बलेषु च आदिदेश महीपालस् तम् एव सचिवं तदा

tataḥ pure ca rāṣṭre ca vāhaneṣu baleṣu ca ādideśa mahīpālas tam eva sacivaṃ tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपतिं त्व् अभ्यनुज्ञाय वसिष्ठो ऽथापचक्रमे सो ऽपि राजा गिरौ तस्मिन् विजहारामरोपमः

nṛpatiṃ tv abhyanujñāya vasiṣṭho 'thāpacakrame so 'pi rājā girau tasmin vijahārāmaropamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो द्वादश वर्षाणि काननेषु जलेषु च रेमे तस्मिन् गिरौ राजा तयैव सह भार्यया

tato dvādaśa varṣāṇi kānaneṣu jaleṣu ca reme tasmin girau rājā tayaiva saha bhāryayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य राज्ञः पुरे तस्मिन् समा द्वादश सर्वशः न ववर्ष सहस्राक्षो राष्ट्रे चैवास्य सर्वशः

tasya rājñaḥ pure tasmin samā dvādaśa sarvaśaḥ na vavarṣa sahasrākṣo rāṣṭre caivāsya sarvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् क्षुधार्तैर् निरानन्दैः शवभूतैस् तदा नरैः अभवत् प्रेतराजस्य पुरं प्रेतैर् इवावृतम्

tat kṣudhārtair nirānandaiḥ śavabhūtais tadā naraiḥ abhavat pretarājasya puraṃ pretair ivāvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तत् तादृशं दृष्ट्वा स एव भगवान् ऋषिः अभ्यपद्यत धर्मात्मा वसिष्ठो राजसत्तमम्

tatas tat tādṛśaṃ dṛṣṭvā sa eva bhagavān ṛṣiḥ abhyapadyata dharmātmā vasiṣṭho rājasattamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं च पार्थिवशार्दूलम् आनयाम् आस तत् पुरम् तपत्या सहितं राजन्न् उषितं द्वादशीः समाः

taṃ ca pārthivaśārdūlam ānayām āsa tat puram tapatyā sahitaṃ rājann uṣitaṃ dvādaśīḥ samāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रवृष्टस् तत्रासीद् यथापूर्वं सुरारिहा तस्मिन् नृपतिशार्दूले प्रविष्टे नगरं पुनः

tataḥ pravṛṣṭas tatrāsīd yathāpūrvaṃ surārihā tasmin nṛpatiśārdūle praviṣṭe nagaraṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सराष्ट्रं मुमुदे तत् पुरं परया मुदा तेन पार्थिवमुख्येन भावितं भावितात्मना

tataḥ sarāṣṭraṃ mumude tat puraṃ parayā mudā tena pārthivamukhyena bhāvitaṃ bhāvitātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो द्वादश वर्षाणि पुनर् ईजे नराधिपः पत्न्या तपत्या सहितो यथा शक्रो मरुत्पतिः

tato dvādaśa varṣāṇi punar īje narādhipaḥ patnyā tapatyā sahito yathā śakro marutpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् आसीन् महाभागा तपती नाम पौर्विकी तव वैवस्वती पार्थ तापत्यस् त्वं यया मतः

evam āsīn mahābhāgā tapatī nāma paurvikī tava vaivasvatī pārtha tāpatyas tvaṃ yayā mataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां संजनयाम् आस कुरुं संवरणो नृपः तपत्यां तपतां श्रेष्ठ तापत्यस् त्वं ततो ऽर्जुन

tasyāṃ saṃjanayām āsa kuruṃ saṃvaraṇo nṛpaḥ tapatyāṃ tapatāṃ śreṣṭha tāpatyas tvaṃ tato 'rjuna

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.