Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.173
अर्जुन उवाच राज्ञा कल्माषपादेन गुरौ ब्रह्मविदां वरे कारणं किं पुरस्कृत्य भार्या वै संनियोजिता
arjuna uvāca rājñā kalmāṣapādena gurau brahmavidāṃ vare kāraṇaṃ kiṃ puraskṛtya bhāryā vai saṃniyojitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानता च परं धर्मं लोक्यं तेन महात्मना अगम्यागमनं कस्माद् वसिष्ठेन महात्मना कृतं तेन पुरा सर्वं वक्तुम् अर्हसि पृच्छतः
jānatā ca paraṃ dharmaṃ lokyaṃ tena mahātmanā agamyāgamanaṃ kasmād vasiṣṭhena mahātmanā kṛtaṃ tena purā sarvaṃ vaktum arhasi pṛcchataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धर्व उवाच धनंजय निबोधेदं यन् मां त्वं परिपृच्छसि वसिष्ठं प्रति दुर्धर्षं तथामित्रसहं नृपम्
gandharva uvāca dhanaṃjaya nibodhedaṃ yan māṃ tvaṃ paripṛcchasi vasiṣṭhaṃ prati durdharṣaṃ tathāmitrasahaṃ nṛpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथितं ते मया पूर्वं यथा शप्तः स पार्थिवः शक्तिना भरतश्रेष्ठ वासिष्ठेन महात्मना
kathitaṃ te mayā pūrvaṃ yathā śaptaḥ sa pārthivaḥ śaktinā bharataśreṣṭha vāsiṣṭhena mahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तु शापवशं प्राप्तः क्रोधपर्याकुलेक्षणः निर्जगाम पुराद् राजा सहदारः परंतपः
sa tu śāpavaśaṃ prāptaḥ krodhaparyākulekṣaṇaḥ nirjagāma purād rājā sahadāraḥ paraṃtapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरण्यं निर्जनं गत्वा सदारः परिचक्रमे नानामृगगणाकीर्णं नानासत्त्वसमाकुलम्
araṇyaṃ nirjanaṃ gatvā sadāraḥ paricakrame nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ nānāsattvasamākulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानागुल्मलताच्छन्नं नानाद्रुमसमावृतम् अरण्यं घोरसंनादं शापग्रस्तः परिभ्रमन्
nānāgulmalatācchannaṃ nānādrumasamāvṛtam araṇyaṃ ghorasaṃnādaṃ śāpagrastaḥ paribhraman
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कदा चित् क्षुधाविष्टो मृगयन् भक्षम् आत्मनः ददर्श सुपरिक्लिष्टः कस्मिंश् चिद् वननिर्झरे ब्राह्मणीं ब्राह्मणं चैव मैथुनायोपसंगतौ
sa kadā cit kṣudhāviṣṭo mṛgayan bhakṣam ātmanaḥ dadarśa suparikliṣṭaḥ kasmiṃś cid vananirjhare brāhmaṇīṃ brāhmaṇaṃ caiva maithunāyopasaṃgatau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ समीक्ष्य तु वित्रस्ताव् अकृतार्थौ प्रधावितौ तयोश् च द्रवतोर् विप्रं जगृहे नृपतिर् बलात्
tau samīkṣya tu vitrastāv akṛtārthau pradhāvitau tayoś ca dravator vipraṃ jagṛhe nṛpatir balāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा गृहीतं भर्तारम् अथ ब्राह्मण्य् अभाषत शृणु राजन् वचो मह्यं यत् त्वां वक्ष्यामि सुव्रत
dṛṣṭvā gṛhītaṃ bhartāram atha brāhmaṇy abhāṣata śṛṇu rājan vaco mahyaṃ yat tvāṃ vakṣyāmi suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदित्यवंशप्रभवस् त्वं हि लोकपरिश्रुतः अप्रमत्तः स्थितो धर्मे गुरुशुश्रूषणे रतः
ādityavaṃśaprabhavas tvaṃ hi lokapariśrutaḥ apramattaḥ sthito dharme guruśuśrūṣaṇe rataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शापं प्राप्तो ऽसि दुर्धर्ष न पापं कर्तुम् अर्हसि ऋतुकाले तु संप्राप्ते भर्त्रास्म्य् अद्य समागता
śāpaṃ prāpto 'si durdharṣa na pāpaṃ kartum arhasi ṛtukāle tu saṃprāpte bhartrāsmy adya samāgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृतार्था ह्य् अहं भर्त्रा प्रसवार्थश् च मे महान् प्रसीद नृपतिश्रेष्ठ भर्ता मे ऽयं विसृज्यताम्
akṛtārthā hy ahaṃ bhartrā prasavārthaś ca me mahān prasīda nṛpatiśreṣṭha bhartā me 'yaṃ visṛjyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विक्रोशमानायास् तस्याः स सुनृशंसकृत् भर्तारं भक्षयाम् आस व्याघ्रो मृगम् इवेप्सितम्
evaṃ vikrośamānāyās tasyāḥ sa sunṛśaṃsakṛt bhartāraṃ bhakṣayām āsa vyāghro mṛgam ivepsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याः क्रोधाभिभूताया यद् अश्रु न्यपतद् भुवि सो ऽग्निः समभवद् दीप्तस् तं च देशं व्यदीपयत्
tasyāḥ krodhābhibhūtāyā yad aśru nyapatad bhuvi so 'gniḥ samabhavad dīptas taṃ ca deśaṃ vyadīpayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा शोकसंतप्ता भर्तृव्यसनदुःखिता कल्माषपादं राजर्षिम् अशपद् ब्राह्मणी रुषा
tataḥ sā śokasaṃtaptā bhartṛvyasanaduḥkhitā kalmāṣapādaṃ rājarṣim aśapad brāhmaṇī ruṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मान् ममाकृतार्थायास् त्वया क्षुद्र नृशंसवत् प्रेक्षन्त्या भक्षितो मे ऽद्य प्रभुर् भर्ता महायशाः
yasmān mamākṛtārthāyās tvayā kṣudra nṛśaṃsavat prekṣantyā bhakṣito me 'dya prabhur bhartā mahāyaśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् त्वम् अपि दुर्बुद्धे मच्छापपरिविक्षतः पत्नीम् ऋताव् अनुप्राप्य सद्यस् त्यक्ष्यसि जीवितम्
tasmāt tvam api durbuddhe macchāpaparivikṣataḥ patnīm ṛtāv anuprāpya sadyas tyakṣyasi jīvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य चर्षेर् वसिष्ठस्य त्वया पुत्रा विनाशिताः तेन संगम्य ते भार्या तनयं जनयिष्यति स ते वंशकरः पुत्रो भविष्यति नृपाधम
yasya carṣer vasiṣṭhasya tvayā putrā vināśitāḥ tena saṃgamya te bhāryā tanayaṃ janayiṣyati sa te vaṃśakaraḥ putro bhaviṣyati nṛpādhama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं शप्त्वा तु राजानं सा तम् आङ्गिरसी शुभा तस्यैव संनिधौ दीप्तं प्रविवेश हुताशनम्
evaṃ śaptvā tu rājānaṃ sā tam āṅgirasī śubhā tasyaiva saṃnidhau dīptaṃ praviveśa hutāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठश् च महाभागः सर्वम् एतद् अपश्यत ज्ञानयोगेन महता तपसा च परंतप
vasiṣṭhaś ca mahābhāgaḥ sarvam etad apaśyata jñānayogena mahatā tapasā ca paraṃtapa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तशापश् च राजर्षिः कालेन महता ततः ऋतुकाले ऽभिपतितो मदयन्त्या निवारितः
muktaśāpaś ca rājarṣiḥ kālena mahatā tataḥ ṛtukāle 'bhipatito madayantyā nivāritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि सस्मार नृपतिस् तं शापं शापमोहितः देव्याः सो ऽथ वचः श्रुत्वा स तस्या नृपसत्तमः तं च शापम् अनुस्मृत्य पर्यतप्यद् भृशं तदा
na hi sasmāra nṛpatis taṃ śāpaṃ śāpamohitaḥ devyāḥ so 'tha vacaḥ śrutvā sa tasyā nṛpasattamaḥ taṃ ca śāpam anusmṛtya paryatapyad bhṛśaṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मात् कारणाद् राजा वसिष्ठं संन्ययोजयत् स्वदारे भरतश्रेष्ठ शापदोषसमन्वितः
etasmāt kāraṇād rājā vasiṣṭhaṃ saṃnyayojayat svadāre bharataśreṣṭha śāpadoṣasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.