Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.180
वैशंपायन उवाच तस्मै दित्सति कन्यां तु ब्राह्मणाय महात्मने कोप आसीन् महीपानाम् आलोक्यान्योन्यम् अन्तिकात्
vaiśaṃpāyana uvāca tasmai ditsati kanyāṃ tu brāhmaṇāya mahātmane kopa āsīn mahīpānām ālokyānyonyam antikāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्मान् अयम् अतिक्रम्य तृणीकृत्य च संगतान् दातुम् इच्छति विप्राय द्रौपदीं योषितां वराम्
asmān ayam atikramya tṛṇīkṛtya ca saṃgatān dātum icchati viprāya draupadīṃ yoṣitāṃ varām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निहन्मैनं दुरात्मानं यो ऽयम् अस्मान् न मन्यते न ह्य् अर्हत्य् एष सत्कारं नापि वृद्धक्रमं गुणैः
nihanmainaṃ durātmānaṃ yo 'yam asmān na manyate na hy arhaty eṣa satkāraṃ nāpi vṛddhakramaṃ guṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हन्मैनं सह पुत्रेण दुराचारं नृपद्विषम् अयं हि सर्वान् आहूय सत्कृत्य च नराधिपान् गुणवद् भोजयित्वा च ततः पश्चाद् विनिन्दति
hanmainaṃ saha putreṇa durācāraṃ nṛpadviṣam ayaṃ hi sarvān āhūya satkṛtya ca narādhipān guṇavad bhojayitvā ca tataḥ paścād vinindati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्मिन् राजसमावाये देवानाम् इव संनये किम् अयं सदृशं कं चिन् नृपतिं नैव दृष्टवान्
asmin rājasamāvāye devānām iva saṃnaye kim ayaṃ sadṛśaṃ kaṃ cin nṛpatiṃ naiva dṛṣṭavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च विप्रेष्व् अधीकारो विद्यते वरणं प्रति स्वयंवरः क्षत्रियाणाम् इतीयं प्रथिता श्रुतिः
na ca vipreṣv adhīkāro vidyate varaṇaṃ prati svayaṃvaraḥ kṣatriyāṇām itīyaṃ prathitā śrutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वा यदि कन्येयं नेह कं चिद् बुभूषति अग्नाव् एनां परिक्षिप्य याम राष्ट्राणि पार्थिवाः
atha vā yadi kanyeyaṃ neha kaṃ cid bubhūṣati agnāv enāṃ parikṣipya yāma rāṣṭrāṇi pārthivāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणो यदि वा बाल्याल् लोभाद् वा कृतवान् इदम् विप्रियं पार्थिवेन्द्राणां नैष वध्यः कथं चन
brāhmaṇo yadi vā bālyāl lobhād vā kṛtavān idam vipriyaṃ pārthivendrāṇāṃ naiṣa vadhyaḥ kathaṃ cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणार्थं हि नो राज्यं जीवितं च वसूनि च पुत्रपौत्रं च यच् चान्यद् अस्माकं विद्यते धनम्
brāhmaṇārthaṃ hi no rājyaṃ jīvitaṃ ca vasūni ca putrapautraṃ ca yac cānyad asmākaṃ vidyate dhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवमानभयाद् एतत् स्वधर्मस्य च रक्षणात् स्वयंवराणां चान्येषां मा भूद् एवंविधा गतिः
avamānabhayād etat svadharmasya ca rakṣaṇāt svayaṃvarāṇāṃ cānyeṣāṃ mā bhūd evaṃvidhā gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा राजशार्दूला हृष्टाः परिघबाहवः द्रुपदं संजिघृक्षन्तः सायुधाः समुपाद्रवन्
ity uktvā rājaśārdūlā hṛṣṭāḥ parighabāhavaḥ drupadaṃ saṃjighṛkṣantaḥ sāyudhāḥ samupādravan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् गृहीतशरावापान् क्रुद्धान् आपततो नृपान् द्रुपदो वीक्ष्य संत्रासाद् ब्राह्मणाञ् शरणं गतः
tān gṛhītaśarāvāpān kruddhān āpatato nṛpān drupado vīkṣya saṃtrāsād brāhmaṇāñ śaraṇaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेगेनापततस् तांस् तु प्रभिन्नान् इव वारणान् पाण्डुपुत्रौ महावीर्यौ प्रतीयतुर् अरिंदमौ
vegenāpatatas tāṃs tu prabhinnān iva vāraṇān pāṇḍuputrau mahāvīryau pratīyatur ariṃdamau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः समुत्पेतुर् उदायुधास् ते; महीक्षितो बद्धतलाङ्गुलित्राः जिघांसमानाः कुरुराजपुत्राव्; अमर्षयन्तो ऽर्जुनभीमसेनौ
tataḥ samutpetur udāyudhās te; mahīkṣito baddhatalāṅgulitrāḥ jighāṃsamānāḥ kururājaputrāv; amarṣayanto 'rjunabhīmasenau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तु भीमो ऽद्भुतवीर्यकर्मा; महाबलो वज्रसमानवीर्यः उत्पाट्य दोर्भ्यां द्रुमम् एकवीरो; निष्पत्रयाम् आस यथा गजेन्द्रः
tatas tu bhīmo 'dbhutavīryakarmā; mahābalo vajrasamānavīryaḥ utpāṭya dorbhyāṃ drumam ekavīro; niṣpatrayām āsa yathā gajendraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं वृक्षम् आदाय रिपुप्रमाथी; दण्डीव दण्डं पितृराज उग्रम् तस्थौ समीपे पुरुषर्षभस्य; पार्थस्य पार्थः पृथुदीर्घबाहुः
taṃ vṛkṣam ādāya ripupramāthī; daṇḍīva daṇḍaṃ pitṛrāja ugram tasthau samīpe puruṣarṣabhasya; pārthasya pārthaḥ pṛthudīrghabāhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् प्रेक्ष्य कर्मातिमनुष्यबुद्धेर्; जिष्णोः सहभ्रातुर् अचिन्त्यकर्मा दामोदरो भ्रातरम् उग्रवीर्यं; हलायुधं वाक्यम् इदं बभाषे
tat prekṣya karmātimanuṣyabuddher; jiṣṇoḥ sahabhrātur acintyakarmā dāmodaro bhrātaram ugravīryaṃ; halāyudhaṃ vākyam idaṃ babhāṣe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य एष मत्तर्षभतुल्यगामी; महद् धनुः कर्षति तालमात्रम् एषो ऽर्जुनो नात्र विचार्यम् अस्ति; यद्य् अस्मि संकर्षण वासुदेवः
ya eṣa mattarṣabhatulyagāmī; mahad dhanuḥ karṣati tālamātram eṣo 'rjuno nātra vicāryam asti; yady asmi saṃkarṣaṇa vāsudevaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य एष वृक्षं तरसावरुज्य; राज्ञां विकारे सहसा निवृत्तः वृकोदरो नान्य इहैतद् अद्य; कर्तुं समर्थो भुवि मर्त्यधर्मा
ya eṣa vṛkṣaṃ tarasāvarujya; rājñāṃ vikāre sahasā nivṛttaḥ vṛkodaro nānya ihaitad adya; kartuṃ samartho bhuvi martyadharmā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽसौ पुरस्तात् कमलायताक्षस्; तनुर् महासिंहगतिर् विनीतः गौरः प्रलम्बोज्ज्वलचारुघोणो; विनिःसृतः सो ऽच्युत धर्मराजः
yo 'sau purastāt kamalāyatākṣas; tanur mahāsiṃhagatir vinītaḥ gauraḥ pralambojjvalacārughoṇo; viniḥsṛtaḥ so 'cyuta dharmarājaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यौ तौ कुमाराव् इव कार्त्तिकेयौ; द्वाव् अश्विनेयाव् इति मे प्रतर्कः मुक्ता हि तस्माज् जतुवेश्मदाहान्; मया श्रुताः पाण्डुसुताः पृथा च
yau tau kumārāv iva kārttikeyau; dvāv aśvineyāv iti me pratarkaḥ muktā hi tasmāj jatuveśmadāhān; mayā śrutāḥ pāṇḍusutāḥ pṛthā ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् अब्रवीन् निर्मलतोयदाभो; हलायुधो ऽनन्तरजं प्रतीतः प्रीतो ऽस्मि दिष्ट्या हि पितृष्वसा नः; पृथा विमुक्ता सह कौरवाग्र्यैः
tam abravīn nirmalatoyadābho; halāyudho 'nantarajaṃ pratītaḥ prīto 'smi diṣṭyā hi pitṛṣvasā naḥ; pṛthā vimuktā saha kauravāgryaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.