Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.181
वैशंपायन उवाच अजिनानि विधुन्वन्तः करकांश् च द्विजर्षभाः ऊचुस् तं भीर् न कर्तव्या वयं योत्स्यामहे परान्
vaiśaṃpāyana uvāca ajināni vidhunvantaḥ karakāṃś ca dvijarṣabhāḥ ūcus taṃ bhīr na kartavyā vayaṃ yotsyāmahe parān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् एवं वदतो विप्रान् अर्जुनः प्रहसन्न् इव उवाच प्रेक्षका भूत्वा यूयं तिष्ठत पार्श्वतः
tān evaṃ vadato viprān arjunaḥ prahasann iva uvāca prekṣakā bhūtvā yūyaṃ tiṣṭhata pārśvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहम् एनान् अजिह्माग्रैः शतशो विकिरञ् शरैः वारयिष्यामि संक्रुद्धान् मन्त्रैर् आशीविषान् इव
aham enān ajihmāgraiḥ śataśo vikirañ śaraiḥ vārayiṣyāmi saṃkruddhān mantrair āśīviṣān iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तद् धनुर् आदाय शुल्कावाप्तं महारथः भ्रात्रा भीमेन सहितस् तस्थौ गिरिर् इवाचलः
iti tad dhanur ādāya śulkāvāptaṃ mahārathaḥ bhrātrā bhīmena sahitas tasthau girir ivācalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कर्णमुखान् क्रुद्धान् क्षत्रियांस् तान् रुषोत्थितान् संपेततुर् अभीतौ तौ गजौ प्रतिगजान् इव
tataḥ karṇamukhān kruddhān kṣatriyāṃs tān ruṣotthitān saṃpetatur abhītau tau gajau pratigajān iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊचुश् च वाचः परुषास् ते राजानो जिघांसवः आहवे हि द्विजस्यापि वधो दृष्टो युयुत्सतः
ūcuś ca vācaḥ paruṣās te rājāno jighāṃsavaḥ āhave hi dvijasyāpi vadho dṛṣṭo yuyutsataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वैकर्तनः कर्णो जगामार्जुनम् ओजसा युद्धार्थी वाशिताहेतोर् गजः प्रतिगजं यथा
tato vaikartanaḥ karṇo jagāmārjunam ojasā yuddhārthī vāśitāhetor gajaḥ pratigajaṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीमसेनं ययौ शल्यो मद्राणाम् ईश्वरो बली दुर्योधनादयस् त्व् अन्ये ब्राह्मणैः सह संगताः मृदुपूर्वम् अयत्नेन प्रत्ययुध्यंस् तदाहवे
bhīmasenaṃ yayau śalyo madrāṇām īśvaro balī duryodhanādayas tv anye brāhmaṇaiḥ saha saṃgatāḥ mṛdupūrvam ayatnena pratyayudhyaṃs tadāhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽर्जुनः प्रत्यविध्यद् आपतन्तं त्रिभिः शरैः कर्णं वैकर्तनं धीमान् विकृष्य बलवद् धनुः
tato 'rjunaḥ pratyavidhyad āpatantaṃ tribhiḥ śaraiḥ karṇaṃ vaikartanaṃ dhīmān vikṛṣya balavad dhanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां शराणां वेगेन शितानां तिग्मतेजसाम् विमुह्यमानो राधेयो यत्नात् तम् अनुधावति
teṣāṃ śarāṇāṃ vegena śitānāṃ tigmatejasām vimuhyamāno rādheyo yatnāt tam anudhāvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताव् उभाव् अप्य् अनिर्देश्यौ लाघवाज् जयतां वरौ अयुध्येतां सुसंरब्धाव् अन्योन्यविजयैषिणौ
tāv ubhāv apy anirdeśyau lāghavāj jayatāṃ varau ayudhyetāṃ susaṃrabdhāv anyonyavijayaiṣiṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृते प्रतिकृतं पश्य पश्य बाहुबलं च मे इति शूरार्थवचनैर् आभाषेतां परस्परम्
kṛte pratikṛtaṃ paśya paśya bāhubalaṃ ca me iti śūrārthavacanair ābhāṣetāṃ parasparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽर्जुनस्य भुजयोर् वीर्यम् अप्रतिमं भुवि ज्ञात्वा वैकर्तनः कर्णः संरब्धः समयोधयत्
tato 'rjunasya bhujayor vīryam apratimaṃ bhuvi jñātvā vaikartanaḥ karṇaḥ saṃrabdhaḥ samayodhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्जुनेन प्रयुक्तांस् तान् बाणान् वेगवतस् तदा प्रतिहत्य ननादोच्चैः सैन्यास् तम् अभिपूजयन्
arjunena prayuktāṃs tān bāṇān vegavatas tadā pratihatya nanādoccaiḥ sainyās tam abhipūjayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्ण उवाच तुष्यामि ते विप्रमुख्य भुजवीर्यस्य संयुगे अविषादस्य चैवास्य शस्त्रास्त्रविनयस्य च
karṇa uvāca tuṣyāmi te vipramukhya bhujavīryasya saṃyuge aviṣādasya caivāsya śastrāstravinayasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं त्वं साक्षाद् धनुर्वेदो रामो वा विप्रसत्तम अथ साक्षाद् धरिहयः साक्षाद् वा विष्णुर् अच्युतः
kiṃ tvaṃ sākṣād dhanurvedo rāmo vā viprasattama atha sākṣād dharihayaḥ sākṣād vā viṣṇur acyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मप्रच्छादनार्थं वै बाहुवीर्यम् उपाश्रितः विप्ररूपं विधायेदं ततो मां प्रतियुध्यसे
ātmapracchādanārthaṃ vai bāhuvīryam upāśritaḥ viprarūpaṃ vidhāyedaṃ tato māṃ pratiyudhyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि माम् आहवे क्रुद्धम् अन्यः साक्षाच् छचीपतेः पुमान् योधयितुं शक्तः पाण्डवाद् वा किरीटिनः
na hi mām āhave kruddham anyaḥ sākṣāc chacīpateḥ pumān yodhayituṃ śaktaḥ pāṇḍavād vā kirīṭinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशंपायन उवाच तम् एवंवादिनं तत्र फल्गुनः प्रत्यभाषत नास्मि कर्ण धनुर्वेदो नास्मि रामः प्रतापवान् ब्राह्मणो ऽस्मि युधां श्रेष्ठः सर्वशस्त्रभृतां वरः
vaiśaṃpāyana uvāca tam evaṃvādinaṃ tatra phalgunaḥ pratyabhāṣata nāsmi karṇa dhanurvedo nāsmi rāmaḥ pratāpavān brāhmaṇo 'smi yudhāṃ śreṣṭhaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मे पौरंदरे चास्त्रे निष्ठितो गुरुशासनात् स्थितो ऽस्म्य् अद्य रणे जेतुं त्वां वीराविचलो भव
brāhme pauraṃdare cāstre niṣṭhito guruśāsanāt sthito 'smy adya raṇe jetuṃ tvāṃ vīrāvicalo bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्तस् तु राधेयो युद्धात् कर्णो न्यवर्तत ब्रह्मं तेजस् तदाजय्यं मन्यमानो महारथः
evam uktas tu rādheyo yuddhāt karṇo nyavartata brahmaṃ tejas tadājayyaṃ manyamāno mahārathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युद्धं तूपेयतुस् तत्र राजञ् शल्यवृकोदरौ बलिनौ युगपन् मत्तौ स्पर्धया च बलेन च
yuddhaṃ tūpeyatus tatra rājañ śalyavṛkodarau balinau yugapan mattau spardhayā ca balena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्योन्यम् आह्वयन्तौ तौ मत्ताव् इव महागजौ मुष्टिभिर् जानुभिश् चैव निघ्नन्ताव् इतरेतरम् मुहूर्तं तौ तथान्योन्यं समरे पर्यकर्षताम्
anyonyam āhvayantau tau mattāv iva mahāgajau muṣṭibhir jānubhiś caiva nighnantāv itaretaram muhūrtaṃ tau tathānyonyaṃ samare paryakarṣatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भीमः समुत्क्षिप्य बाहुभ्यां शल्यम् आहवे न्यवधीद् बलिनां श्रेष्ठो जहसुर् ब्राह्मणास् ततः
tato bhīmaḥ samutkṣipya bāhubhyāṃ śalyam āhave nyavadhīd balināṃ śreṣṭho jahasur brāhmaṇās tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राश्चर्यं भीमसेनश् चकार पुरुषर्षभः यच् छल्यं पतितं भूमौ नाहनद् बलिनं बली
tatrāścaryaṃ bhīmasenaś cakāra puruṣarṣabhaḥ yac chalyaṃ patitaṃ bhūmau nāhanad balinaṃ balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पातिते भीमसेनेन शल्ये कर्णे च शङ्किते शङ्किताः सर्वराजानः परिवव्रुर् वृकोदरम्
pātite bhīmasenena śalye karṇe ca śaṅkite śaṅkitāḥ sarvarājānaḥ parivavrur vṛkodaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊचुश् च सहितास् तत्र साध्व् इमे ब्राह्मणर्षभाः विज्ञायन्तां क्वजन्मानः क्वनिवासास् तथैव च
ūcuś ca sahitās tatra sādhv ime brāhmaṇarṣabhāḥ vijñāyantāṃ kvajanmānaḥ kvanivāsās tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को हि राधासुतं कर्मं शक्तो योधयितुं रणे अन्यत्र रामाद् द्रोणाद् वा कृपाद् वापि शरद्वतः
ko hi rādhāsutaṃ karmaṃ śakto yodhayituṃ raṇe anyatra rāmād droṇād vā kṛpād vāpi śaradvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णाद् वा देवकीपुत्रात् फल्गुनाद् वा परंतपात् को वा दुर्योधनं शक्तः प्रतियोधयितुं रणे
kṛṣṇād vā devakīputrāt phalgunād vā paraṃtapāt ko vā duryodhanaṃ śaktaḥ pratiyodhayituṃ raṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव मद्रराजानं शल्यं बलवतां वरम् बलदेवाद् ऋते वीरात् पाण्डवाद् वा वृकोदरात्
tathaiva madrarājānaṃ śalyaṃ balavatāṃ varam baladevād ṛte vīrāt pāṇḍavād vā vṛkodarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियताम् अवहारो ऽस्माद् युद्धाद् ब्राह्मणसंयुतात् अथैनान् उपलभ्येह पुनर् योत्स्यामहे वयम्
kriyatām avahāro 'smād yuddhād brāhmaṇasaṃyutāt athainān upalabhyeha punar yotsyāmahe vayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् कर्म भीमस्य समीक्ष्य कृष्णः; कुन्तीसुतौ तौ परिशङ्कमानः निवारयाम् आस महीपतींस् तान्; धर्मेण लब्धेत्य् अनुनीय सर्वान्
tat karma bhīmasya samīkṣya kṛṣṇaḥ; kuntīsutau tau pariśaṅkamānaḥ nivārayām āsa mahīpatīṃs tān; dharmeṇa labdhety anunīya sarvān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त एवं संनिवृत्तास् तु युद्धाद् युद्धविशारदाः यथावासं ययुः सर्वे विस्मिता राजसत्तमाः
ta evaṃ saṃnivṛttās tu yuddhād yuddhaviśāradāḥ yathāvāsaṃ yayuḥ sarve vismitā rājasattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्तो ब्रह्मोत्तरो रङ्गः पाञ्चाली ब्राह्मणैर् वृता इति ब्रुवन्तः प्रययुर् ये तत्रासन् समागताः
vṛtto brahmottaro raṅgaḥ pāñcālī brāhmaṇair vṛtā iti bruvantaḥ prayayur ye tatrāsan samāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणैस् तु प्रतिच्छन्नौ रौरवाजिनवासिभिः कृच्छ्रेण जग्मतुस् तत्र भीमसेनधनंजयौ
brāhmaṇais tu praticchannau rauravājinavāsibhiḥ kṛcchreṇa jagmatus tatra bhīmasenadhanaṃjayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमुक्तौ जनसंबाधाच् छत्रुभिः परिविक्षतौ कृष्णयानुगतौ तत्र नृवीरौ तौ विरेजतुः
vimuktau janasaṃbādhāc chatrubhiḥ parivikṣatau kṛṣṇayānugatau tatra nṛvīrau tau virejatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां माता बहुविधं विनाशं पर्यचिन्तयत् अनागच्छत्सु पुत्रेषु भैक्षकाले ऽतिगच्छति
teṣāṃ mātā bahuvidhaṃ vināśaṃ paryacintayat anāgacchatsu putreṣu bhaikṣakāle 'tigacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धार्तराष्ट्रैर् हता न स्युर् विज्ञाय कुरुपुंगवाः मायान्वितैर् वा रक्षोभिः सुघोरैर् दृढवैरिभिः
dhārtarāṣṭrair hatā na syur vijñāya kurupuṃgavāḥ māyānvitair vā rakṣobhiḥ sughorair dṛḍhavairibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपरीतं मतं जातं व्यासस्यापि महात्मनः इत्य् एवं चिन्तयाम् आस सुतस्नेहान्विता पृथा
viparītaṃ mataṃ jātaṃ vyāsasyāpi mahātmanaḥ ity evaṃ cintayām āsa sutasnehānvitā pṛthā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महत्य् अथापराह्णे तु घनैः सूर्य इवावृतः ब्राह्मणैः प्राविशत् तत्र जिष्णुर् ब्रह्मपुरस्कृतः
mahaty athāparāhṇe tu ghanaiḥ sūrya ivāvṛtaḥ brāhmaṇaiḥ prāviśat tatra jiṣṇur brahmapuraskṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.