Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.196

Mahābhārata (critical edition) 1.196

द्रोण उवाच मन्त्राय समुपानीतैर् धृतराष्ट्रहितैर् नृप धर्म्यं पथ्यं यशस्यं च वाच्यम् इत्य् अनुशुश्रुमः

droṇa uvāca mantrāya samupānītair dhṛtarāṣṭrahitair nṛpa dharmyaṃ pathyaṃ yaśasyaṃ ca vācyam ity anuśuśrumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममाप्य् एषा मतिस् तात या भीष्मस्य महात्मनः संविभज्यास् तु कौन्तेया धर्म एष सनातनः

mamāpy eṣā matis tāta yā bhīṣmasya mahātmanaḥ saṃvibhajyās tu kaunteyā dharma eṣa sanātanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेष्यतां द्रुपदायाशु नरः कश् चित् प्रियंवदः बहुलं रत्नम् आदाय तेषाम् अर्थाय भारत

preṣyatāṃ drupadāyāśu naraḥ kaś cit priyaṃvadaḥ bahulaṃ ratnam ādāya teṣām arthāya bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिथः कृत्यं च तस्मै स आदाय बहु गच्छतु वृद्धिं च परमां ब्रूयात् तत्संयोगोद्भवां तथा

mithaḥ kṛtyaṃ ca tasmai sa ādāya bahu gacchatu vṛddhiṃ ca paramāṃ brūyāt tatsaṃyogodbhavāṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्रीयमाणं त्वां ब्रूयाद् राजन् दूर्योधनं तथा असकृद् द्रुपदे चैव धृष्टद्युम्ने च भारत

saṃprīyamāṇaṃ tvāṃ brūyād rājan dūryodhanaṃ tathā asakṛd drupade caiva dhṛṣṭadyumne ca bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उचितत्वं प्रियत्वं च योगस्यापि च वर्णयेत् पुनः पुनश् च कौन्तेयान् माद्रीपुत्रौ च सान्त्वयन्

ucitatvaṃ priyatvaṃ ca yogasyāpi ca varṇayet punaḥ punaś ca kaunteyān mādrīputrau ca sāntvayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्मयानि शुभ्राणि बहून्य् आभरणानि च वचनात् तव राजेन्द्र द्रौपद्याः संप्रयच्छतु

hiraṇmayāni śubhrāṇi bahūny ābharaṇāni ca vacanāt tava rājendra draupadyāḥ saṃprayacchatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा द्रुपदपुत्राणां सर्वेषां भरतर्षभ पाण्डवानां च सर्वेषां कुन्त्या युक्तानि यानि च

tathā drupadaputrāṇāṃ sarveṣāṃ bharatarṣabha pāṇḍavānāṃ ca sarveṣāṃ kuntyā yuktāni yāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं सान्त्वसमायुक्तं द्रुपदं पाण्डवैः सह उक्त्वाथानन्तरं ब्रूयात् तेषाम् आगमनं प्रति

evaṃ sāntvasamāyuktaṃ drupadaṃ pāṇḍavaiḥ saha uktvāthānantaraṃ brūyāt teṣām āgamanaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुज्ञातेषु वीरेषु बलं गच्छतु शोभनम् दुःशासनो विकर्णश् च पाण्डवान् आनयन्त्व् इह

anujñāteṣu vīreṣu balaṃ gacchatu śobhanam duḥśāsano vikarṇaś ca pāṇḍavān ānayantv iha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् ते पार्थिवश्रेष्ठ पूज्यमानाः सदा त्वया प्रकृतीनाम् अनुमते पदे स्थास्यन्ति पैतृके

tatas te pārthivaśreṣṭha pūjyamānāḥ sadā tvayā prakṛtīnām anumate pade sthāsyanti paitṛke

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तव महाराज तेषु पुत्रेषु चैव ह वृत्तम् औपयिकं मन्ये भीष्मेण सह भारत

evaṃ tava mahārāja teṣu putreṣu caiva ha vṛttam aupayikaṃ manye bhīṣmeṇa saha bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्ण उवाच योजिताव् अर्थमानाभ्यां सर्वकार्येष्व् अनन्तरौ न मन्त्रयेतां त्वच्छ्रेयः किम् अद्भुततरं ततः

karṇa uvāca yojitāv arthamānābhyāṃ sarvakāryeṣv anantarau na mantrayetāṃ tvacchreyaḥ kim adbhutataraṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्टेन मनसा यो वै प्रच्छन्नेनान्तरात्मना ब्रूयान् निःश्रेयसं नाम कथं कुर्यात् सतां मतम्

duṣṭena manasā yo vai pracchannenāntarātmanā brūyān niḥśreyasaṃ nāma kathaṃ kuryāt satāṃ matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मित्राण्य् अर्थकृच्छ्रेषु श्रेयसे वेतराय वा विधिपूर्वं हि सर्वस्य दुःखं वा यदि वा सुखम्

na mitrāṇy arthakṛcchreṣu śreyase vetarāya vā vidhipūrvaṃ hi sarvasya duḥkhaṃ vā yadi vā sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतप्रज्ञो ऽकृतप्रज्ञो बालो वृद्धश् च मानवः ससहायो ऽसहायश् च सर्वं सर्वत्र विन्दति

kṛtaprajño 'kṛtaprajño bālo vṛddhaś ca mānavaḥ sasahāyo 'sahāyaś ca sarvaṃ sarvatra vindati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रूयते हि पुरा कश् चिद् अम्बुवीच इति श्रुतः आसीद् राजगृहे राजा मागधानां महीक्षिताम्

śrūyate hi purā kaś cid ambuvīca iti śrutaḥ āsīd rājagṛhe rājā māgadhānāṃ mahīkṣitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स हीनः करणैः सर्वैर् उच्छ्वासपरमो नृपः अमात्यसंस्थः कार्येषु सर्वेष्व् एवाभवत् तदा

sa hīnaḥ karaṇaiḥ sarvair ucchvāsaparamo nṛpaḥ amātyasaṃsthaḥ kāryeṣu sarveṣv evābhavat tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यामात्यो महाकर्णिर् बभूवैकेश्वरः पुरा स लब्धबलम् आत्मानं मन्यमानो ऽवमन्यते

tasyāmātyo mahākarṇir babhūvaikeśvaraḥ purā sa labdhabalam ātmānaṃ manyamāno 'vamanyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स राज्ञ उपभोग्यानि स्त्रियो रत्नधनानि च आददे सर्वशो मूढ ऐश्वर्यं च स्वयं तदा

sa rājña upabhogyāni striyo ratnadhanāni ca ādade sarvaśo mūḍha aiśvaryaṃ ca svayaṃ tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् आदाय च लुब्धस्य लाभाल् लोभो व्यवर्धत तथा हि सर्वम् आदाय राज्यम् अस्य जिहीर्षति

tad ādāya ca lubdhasya lābhāl lobho vyavardhata tathā hi sarvam ādāya rājyam asya jihīrṣati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीनस्य करणैः सर्वैर् उच्छ्वासपरमस्य च यतमानो ऽपि तद् राज्यं न शशाकेति नः श्रुतम्

hīnasya karaṇaiḥ sarvair ucchvāsaparamasya ca yatamāno 'pi tad rājyaṃ na śaśāketi naḥ śrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् अन्यद् विहितान् नूनं तस्य सा पुरुषेन्द्रता यदि ते विहितं राज्यं भविष्यति विशां पते

kim anyad vihitān nūnaṃ tasya sā puruṣendratā yadi te vihitaṃ rājyaṃ bhaviṣyati viśāṃ pate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिषतः सर्वलोकस्य स्थास्यते त्वयि तद् ध्रुवम् अतो ऽन्यथा चेद् विहितं यतमानो न लप्स्यसे

miṣataḥ sarvalokasya sthāsyate tvayi tad dhruvam ato 'nyathā ced vihitaṃ yatamāno na lapsyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं विद्वन्न् उपादत्स्व मन्त्रिणां साध्व् असाधुताम् दुष्टानां चैव बोद्धव्यम् अदुष्टानां च भाषितम्

evaṃ vidvann upādatsva mantriṇāṃ sādhv asādhutām duṣṭānāṃ caiva boddhavyam aduṣṭānāṃ ca bhāṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रोण उवाच विद्म ते भावदोषेण यदर्थम् इदम् उच्यते दुष्टः पाण्डवहेतोस् त्वं दोषं ख्यापयसे हि नः

droṇa uvāca vidma te bhāvadoṣeṇa yadartham idam ucyate duṣṭaḥ pāṇḍavahetos tvaṃ doṣaṃ khyāpayase hi naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हितं तु परमं कर्ण ब्रवीमि कुरुवर्धनम् अथ त्वं मन्यसे दुष्टं ब्रूहि यत् परमं हितम्

hitaṃ tu paramaṃ karṇa bravīmi kuruvardhanam atha tvaṃ manyase duṣṭaṃ brūhi yat paramaṃ hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो ऽन्यथा चेत् क्रियते यद् ब्रवीमि परं हितम् कुरवो विनशिष्यन्ति नचिरेणेति मे मतिः

ato 'nyathā cet kriyate yad bravīmi paraṃ hitam kuravo vinaśiṣyanti nacireṇeti me matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.