Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.197
विदुर उवाच राजन् निःसंशयं श्रेयो वाच्यस् त्वम् असि बान्धवैः न त्व् अशुश्रूषमाणेषु वाक्यं संप्रतितिष्ठति
vidura uvāca rājan niḥsaṃśayaṃ śreyo vācyas tvam asi bāndhavaiḥ na tv aśuśrūṣamāṇeṣu vākyaṃ saṃpratitiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हितं हि तव तद् वाक्यम् उक्तवान् कुरुसत्तमः भीष्मः शांतनवो राजन् प्रतिगृह्णासि तन् न च
hitaṃ hi tava tad vākyam uktavān kurusattamaḥ bhīṣmaḥ śāṃtanavo rājan pratigṛhṇāsi tan na ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा द्रोणेन बहुधा भाषितं हितम् उत्तमम् तच् च राधासुतः कर्णो मन्यते न हितं तव
tathā droṇena bahudhā bhāṣitaṃ hitam uttamam tac ca rādhāsutaḥ karṇo manyate na hitaṃ tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिन्तयंश् च न पश्यामि राजंस् तव सुहृत्तमम् आभ्यां पुरुषसिंहाभ्यां यो वा स्यात् प्रज्ञयाधिकः
cintayaṃś ca na paśyāmi rājaṃs tava suhṛttamam ābhyāṃ puruṣasiṃhābhyāṃ yo vā syāt prajñayādhikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमौ हि वृद्धौ वयसा प्रज्ञया च श्रुतेन च समौ च त्वयि राजेन्द्र तेषु पाण्डुसुतेषु च
imau hi vṛddhau vayasā prajñayā ca śrutena ca samau ca tvayi rājendra teṣu pāṇḍusuteṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मे चानवमौ राजन् सत्यतायां च भारत रामाद् दाशरथेश् चैव गयाच् चैव न संशयः
dharme cānavamau rājan satyatāyāṃ ca bhārata rāmād dāśaratheś caiva gayāc caiva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चोक्तवन्ताव् अश्रेयः पुरस्ताद् अपि किं चन न चाप्य् अपकृतं किं चिद् अनयोर् लक्ष्यते त्वयि
na coktavantāv aśreyaḥ purastād api kiṃ cana na cāpy apakṛtaṃ kiṃ cid anayor lakṣyate tvayi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताव् इमौ पुरुषव्याघ्राव् अनागसि नृप त्वयि न मन्त्रयेतां त्वच् छ्रेयः कथं सत्यपराक्रमौ
tāv imau puruṣavyāghrāv anāgasi nṛpa tvayi na mantrayetāṃ tvac chreyaḥ kathaṃ satyaparākramau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रज्ञावन्तौ नरश्रेष्ठाव् अस्मिंल् लोके नराधिप त्वन्निमित्तम् अतो नेमौ किं चिज् जिह्मं वदिष्यतः इति मे नैष्ठिकी बुद्धिर् वर्तते कुरुनन्दन
prajñāvantau naraśreṣṭhāv asmiṃl loke narādhipa tvannimittam ato nemau kiṃ cij jihmaṃ vadiṣyataḥ iti me naiṣṭhikī buddhir vartate kurunandana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चार्थहेतोर् धर्मज्ञौ वक्ष्यतः पक्षसंश्रितम् एतद् धि परमं श्रेयो मेनाते तव भारत
na cārthahetor dharmajñau vakṣyataḥ pakṣasaṃśritam etad dhi paramaṃ śreyo menāte tava bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्योधनप्रभृतयः पुत्रा राजन् यथा तव तथैव पाण्डवेयास् ते पुत्रा राजन् न संशयः
duryodhanaprabhṛtayaḥ putrā rājan yathā tava tathaiva pāṇḍaveyās te putrā rājan na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषु चेद् अहितं किं चिन् मन्त्रयेयुर् अबुद्धितः मन्त्रिणस् ते न ते श्रेयः प्रपश्यन्ति विशेषतः
teṣu ced ahitaṃ kiṃ cin mantrayeyur abuddhitaḥ mantriṇas te na te śreyaḥ prapaśyanti viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ ते हृदये राजन् विशेषस् तेषु वर्तते अन्तरस्थं विवृण्वानाः श्रेयः कुर्युर् न ते ध्रुवम्
atha te hṛdaye rājan viśeṣas teṣu vartate antarasthaṃ vivṛṇvānāḥ śreyaḥ kuryur na te dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतदर्थम् इमौ राजन् महात्मानौ महाद्युती नोचतुर् विवृतं किं चिन् न ह्य् एष तव निश्चयः
etadartham imau rājan mahātmānau mahādyutī nocatur vivṛtaṃ kiṃ cin na hy eṣa tava niścayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच् चाप्य् अशक्यतां तेषाम् आहतुः पुरुषर्षभौ तत् तथा पुरुषव्याघ्र तव तद् भद्रम् अस्तु ते
yac cāpy aśakyatāṃ teṣām āhatuḥ puruṣarṣabhau tat tathā puruṣavyāghra tava tad bhadram astu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं हि पाण्डवः श्रीमान् सव्यसाची परंतपः शक्यो विजेतुं संग्रामे राजन् मघवता अपि
kathaṃ hi pāṇḍavaḥ śrīmān savyasācī paraṃtapaḥ śakyo vijetuṃ saṃgrāme rājan maghavatā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीमसेनो महाबाहुर् नागायुतबलो महान् कथं हि युधि शक्येत विजेतुम् अमरैर् अपि
bhīmaseno mahābāhur nāgāyutabalo mahān kathaṃ hi yudhi śakyeta vijetum amarair api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव कृतिनौ युद्धे यमौ यमसुताव् इव कथं विषहितुं शक्यौ रणे जीवितुम् इच्छता
tathaiva kṛtinau yuddhe yamau yamasutāv iva kathaṃ viṣahituṃ śakyau raṇe jīvitum icchatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन् धृतिर् अनुक्रोशः क्षमा सत्यं पराक्रमः नित्यानि पाण्डवश्रेष्ठे स जीयेत कथं रणे
yasmin dhṛtir anukrośaḥ kṣamā satyaṃ parākramaḥ nityāni pāṇḍavaśreṣṭhe sa jīyeta kathaṃ raṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येषां पक्षधरो रामो येषां मन्त्री जनार्दनः किं नु तैर् अजितं संख्ये येषां पक्षे च सात्यकिः
yeṣāṃ pakṣadharo rāmo yeṣāṃ mantrī janārdanaḥ kiṃ nu tair ajitaṃ saṃkhye yeṣāṃ pakṣe ca sātyakiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुपदः श्वशुरो येषां येषां श्यालाश् च पार्षताः धृष्टद्युम्नमुखा वीरा भ्रातरो द्रुपदात्मजाः
drupadaḥ śvaśuro yeṣāṃ yeṣāṃ śyālāś ca pārṣatāḥ dhṛṣṭadyumnamukhā vīrā bhrātaro drupadātmajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽशक्यतां च विज्ञाय तेषाम् अग्रेण भारत दायाद्यतां च धर्मेण सम्यक् तेषु समाचर
so 'śakyatāṃ ca vijñāya teṣām agreṇa bhārata dāyādyatāṃ ca dharmeṇa samyak teṣu samācara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं निर्दिग्धम् अयशः पुरोचनकृतं महत् तेषाम् अनुग्रहेणाद्य राजन् प्रक्षालयात्मनः
idaṃ nirdigdham ayaśaḥ purocanakṛtaṃ mahat teṣām anugraheṇādya rājan prakṣālayātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुपदो ऽपि महान् राजा कृतवैरश् च नः पुरा तस्य संग्रहणं राजन् स्वपक्षस्य विवर्धनम्
drupado 'pi mahān rājā kṛtavairaś ca naḥ purā tasya saṃgrahaṇaṃ rājan svapakṣasya vivardhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलवन्तश् च दाशार्हा बहवश् च विशां पते यतः कृष्णस् ततस् ते स्युर् यतः कृष्णस् ततो जयः
balavantaś ca dāśārhā bahavaś ca viśāṃ pate yataḥ kṛṣṇas tatas te syur yataḥ kṛṣṇas tato jayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच् च साम्नैव शक्येत कार्यं साधयितुं नृप को दैवशप्तस् तत् कार्तुं विग्रहेण समाचरेत्
yac ca sāmnaiva śakyeta kāryaṃ sādhayituṃ nṛpa ko daivaśaptas tat kārtuṃ vigraheṇa samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा च जीवतः पार्थान् पौरजानपदो जनः बलवद् दर्शने गृध्नुस् तेषां राजन् कुरु प्रियम्
śrutvā ca jīvataḥ pārthān paurajānapado janaḥ balavad darśane gṛdhnus teṣāṃ rājan kuru priyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्योधनश् च कर्णश् च शकुनिश् चापि सौबलः अधर्मयुक्ता दुष्प्रज्ञा बाला मैषां वचः कृथाः
duryodhanaś ca karṇaś ca śakuniś cāpi saubalaḥ adharmayuktā duṣprajñā bālā maiṣāṃ vacaḥ kṛthāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तम् एतन् मया राजन् पुरा गुणवतस् तव दुर्योधनापराधेन प्रजेयं विनशिष्यति
uktam etan mayā rājan purā guṇavatas tava duryodhanāparādhena prajeyaṃ vinaśiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.