Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.213
वैशंपायन उवाच उक्तवन्तो यदा वाक्यम् असकृत् सर्ववृष्णयः ततो ऽब्रवीद् वासुदेवो वाक्यं धर्मार्थसंहितम्
vaiśaṃpāyana uvāca uktavanto yadā vākyam asakṛt sarvavṛṣṇayaḥ tato 'bravīd vāsudevo vākyaṃ dharmārthasaṃhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नावमानं कुलस्यास्य गुडाकेशः प्रयुक्तवान् संमानो ऽभ्यधिकस् तेन प्रयुक्तो ऽयम् असंशयम्
nāvamānaṃ kulasyāsya guḍākeśaḥ prayuktavān saṃmāno 'bhyadhikas tena prayukto 'yam asaṃśayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थलुब्धान् न वः पार्थो मन्यते सात्वतान् सदा स्वयंवरम् अनाधृष्यं मन्यते चापि पाण्डवः
arthalubdhān na vaḥ pārtho manyate sātvatān sadā svayaṃvaram anādhṛṣyaṃ manyate cāpi pāṇḍavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदानम् अपि कन्यायाः पशुवत् को ऽनुमंस्यते विक्रयं चाप्य् अपत्यस्य कः कुर्यात् पुरुषो भुवि
pradānam api kanyāyāḥ paśuvat ko 'numaṃsyate vikrayaṃ cāpy apatyasya kaḥ kuryāt puruṣo bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतान् दोषांश् च कौन्तेयो दृष्टवान् इति मे मतिः अतः प्रसह्य हृतवान् कन्यां धर्मेण पाण्डवः
etān doṣāṃś ca kaunteyo dṛṣṭavān iti me matiḥ ataḥ prasahya hṛtavān kanyāṃ dharmeṇa pāṇḍavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उचितश् चैव संबन्धः सुभद्रा च यशस्विनी एष चापीदृशः पार्थः प्रसह्य हृतवान् इति
ucitaś caiva saṃbandhaḥ subhadrā ca yaśasvinī eṣa cāpīdṛśaḥ pārthaḥ prasahya hṛtavān iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भरतस्यान्वये जातं शंतनोश् च महात्मनः कुन्तिभोजात्मजापुत्रं को बुभूषेत नार्जुनम्
bharatasyānvaye jātaṃ śaṃtanoś ca mahātmanaḥ kuntibhojātmajāputraṃ ko bubhūṣeta nārjunam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च पश्यामि यः पार्थं विक्रमेण पराजयेत् अपि सर्वेषु लोकेषु सेन्द्ररुद्रेषु मारिष
na ca paśyāmi yaḥ pārthaṃ vikrameṇa parājayet api sarveṣu lokeṣu sendrarudreṣu māriṣa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च नाम रथस् तादृङ् मदीयास् ते च वाजिनः योद्धा पार्थश् च शीघ्रास्त्रः को नु तेन समो भवेत्
sa ca nāma rathas tādṛṅ madīyās te ca vājinaḥ yoddhā pārthaś ca śīghrāstraḥ ko nu tena samo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् अनुद्रुत्य सान्त्वेन परमेण धनंजयम् निवर्तयध्वं संहृष्टा ममैषा परमा मतिः
tam anudrutya sāntvena parameṇa dhanaṃjayam nivartayadhvaṃ saṃhṛṣṭā mamaiṣā paramā matiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि निर्जित्य वः पार्थो बलाद् गच्छेत् स्वकं पुरम् प्रणश्येद् वो यशः सद्यो न तु सान्त्वे पराजयः
yadi nirjitya vaḥ pārtho balād gacchet svakaṃ puram praṇaśyed vo yaśaḥ sadyo na tu sāntve parājayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा वासुदेवस्य तथा चक्रुर् जनाधिप निवृत्तश् चार्जुनस् तत्र विवाहं कृतवांस् ततः
tac chrutvā vāsudevasya tathā cakrur janādhipa nivṛttaś cārjunas tatra vivāhaṃ kṛtavāṃs tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उषित्वा तत्र कौन्तेयः संवत्सरपराः क्षपाः पुष्करेषु ततः शिष्टं कालं वर्तितवान् प्रभुः पूर्णे तु द्वादशे वर्षे खाण्डवप्रस्थम् आविशत्
uṣitvā tatra kaunteyaḥ saṃvatsaraparāḥ kṣapāḥ puṣkareṣu tataḥ śiṣṭaṃ kālaṃ vartitavān prabhuḥ pūrṇe tu dvādaśe varṣe khāṇḍavaprastham āviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिगम्य स राजानं विनयेन समाहितः अभ्यर्च्य ब्राह्मणान् पार्थो द्रौपदीम् अभिजग्मिवान्
abhigamya sa rājānaṃ vinayena samāhitaḥ abhyarcya brāhmaṇān pārtho draupadīm abhijagmivān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं द्रौपदी प्रत्युवाच प्रणयात् कुरुनन्दनम् तत्रैव गच्छ कौन्तेय यत्र सा सात्वतात्मजा सुबद्धस्यापि भारस्य पूर्वबन्धः श्लथायते
taṃ draupadī pratyuvāca praṇayāt kurunandanam tatraiva gaccha kaunteya yatra sā sātvatātmajā subaddhasyāpi bhārasya pūrvabandhaḥ ślathāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा बहुविधं कृष्णां विलपन्तीं धनंजयः सान्त्वयाम् आस भूयश् च क्षमयाम् आस चासकृत्
tathā bahuvidhaṃ kṛṣṇāṃ vilapantīṃ dhanaṃjayaḥ sāntvayām āsa bhūyaś ca kṣamayām āsa cāsakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुभद्रां त्वरमाणश् च रक्तकौशेयवाससम् पार्थः प्रस्थापयाम् आस कृत्वा गोपालिकावपुः
subhadrāṃ tvaramāṇaś ca raktakauśeyavāsasam pārthaḥ prasthāpayām āsa kṛtvā gopālikāvapuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधिकं तेन रूपेण शोभमाना यशस्विनी भवनं श्रेष्ठम् आसाद्य वीरपत्नी वराङ्गना ववन्दे पृथुताम्राक्षी पृथां भद्रा यशस्विनी
sādhikaṃ tena rūpeṇa śobhamānā yaśasvinī bhavanaṃ śreṣṭham āsādya vīrapatnī varāṅganā vavande pṛthutāmrākṣī pṛthāṃ bhadrā yaśasvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽभिगम्य त्वरिता पूर्णेन्दुसदृशानना ववन्दे द्रौपदीं भद्रा प्रेष्याहम् इति चाब्रवीत्
tato 'bhigamya tvaritā pūrṇendusadṛśānanā vavande draupadīṃ bhadrā preṣyāham iti cābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्युत्थाय च तां कृष्णा स्वसारं माधवस्य ताम् सस्वजे चावदत् प्रीता निःसपत्नो ऽस्तु ते पतिः तथैव मुदिता भद्रा ताम् उवाचैवम् अस्त्व् इति
pratyutthāya ca tāṃ kṛṣṇā svasāraṃ mādhavasya tām sasvaje cāvadat prītā niḥsapatno 'stu te patiḥ tathaiva muditā bhadrā tām uvācaivam astv iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते हृष्टमनसः पाण्डवेया महारथाः कुन्ती च परमप्रीता बभूव जनमेजय
tatas te hṛṣṭamanasaḥ pāṇḍaveyā mahārathāḥ kuntī ca paramaprītā babhūva janamejaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा तु पुण्डरीकाक्षः संप्राप्तं स्वपुरोत्तमम् अर्जुनं पाण्डवश्रेष्ठम् इन्द्रप्रस्थगतं तदा
śrutvā tu puṇḍarīkākṣaḥ saṃprāptaṃ svapurottamam arjunaṃ pāṇḍavaśreṣṭham indraprasthagataṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आजगाम विशुद्धात्मा सह रामेण केशवः वृष्ण्यन्धकमहामात्रैः सह वीरैर् महारथैः
ājagāma viśuddhātmā saha rāmeṇa keśavaḥ vṛṣṇyandhakamahāmātraiḥ saha vīrair mahārathaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रातृभिश् च कुमारैश् च योधैश् च शतशो वृतः सैन्येन महता शौरिर् अभिगुप्तः परंतपः
bhrātṛbhiś ca kumāraiś ca yodhaiś ca śataśo vṛtaḥ sainyena mahatā śaurir abhiguptaḥ paraṃtapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र दानपतिर् धीमान् आजगाम महायशाः अक्रूरो वृष्णिवीराणां सेनापतिर् अरिंदमः
tatra dānapatir dhīmān ājagāma mahāyaśāḥ akrūro vṛṣṇivīrāṇāṃ senāpatir ariṃdamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाधृष्टिर् महातेजा उद्धवश् च महायशाः साक्षाद् बृहस्पतेः शिष्यो महाबुद्धिर् महायशाः
anādhṛṣṭir mahātejā uddhavaś ca mahāyaśāḥ sākṣād bṛhaspateḥ śiṣyo mahābuddhir mahāyaśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यकः सात्यकिश् चैव कृतवर्मा च सात्वतः प्रद्युम्नश् चैव साम्बश् च निशठः शङ्कुर् एव च
satyakaḥ sātyakiś caiva kṛtavarmā ca sātvataḥ pradyumnaś caiva sāmbaś ca niśaṭhaḥ śaṅkur eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चारुदेष्णश् च विक्रान्तो झिल्ली विपृथुर् एव च सारणश् च महाबाहुर् गदश् च विदुषां वरः
cārudeṣṇaś ca vikrānto jhillī vipṛthur eva ca sāraṇaś ca mahābāhur gadaś ca viduṣāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते चान्ये च बहवो वृष्णिभोजान्धकास् तथा आजग्मुः खाण्डवप्रस्थम् आदाय हरणं बहु
ete cānye ca bahavo vṛṣṇibhojāndhakās tathā ājagmuḥ khāṇḍavaprastham ādāya haraṇaṃ bahu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो युधिष्ठिरो राजा श्रुत्वा माधवम् आगतम् प्रतिग्रहार्थं कृष्णस्य यमौ प्रास्थापयत् तदा
tato yudhiṣṭhiro rājā śrutvā mādhavam āgatam pratigrahārthaṃ kṛṣṇasya yamau prāsthāpayat tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभ्यां प्रतिगृहीतं तद् वृष्णिचक्रं समृद्धिमत् विवेश खाण्डवप्रस्थं पताकाध्वजशोभितम्
tābhyāṃ pratigṛhītaṃ tad vṛṣṇicakraṃ samṛddhimat viveśa khāṇḍavaprasthaṃ patākādhvajaśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिक्तसंमृष्टपन्थानं पुष्पप्रकरशोभितम् चन्दनस्य रसैः शीतैः पुण्यगन्धैर् निषेवितम्
siktasaṃmṛṣṭapanthānaṃ puṣpaprakaraśobhitam candanasya rasaiḥ śītaiḥ puṇyagandhair niṣevitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दह्यतागुरुणा चैव देशे देशे सुगन्धिना सुसंमृष्टजनाकीर्णं वणिग्भिर् उपशोभितम्
dahyatāguruṇā caiva deśe deśe sugandhinā susaṃmṛṣṭajanākīrṇaṃ vaṇigbhir upaśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिपेदे महाबाहुः सह रामेण केशवः वृष्ण्यन्धकमहाभोजैः संवृतः पुरुषोत्तमः
pratipede mahābāhuḥ saha rāmeṇa keśavaḥ vṛṣṇyandhakamahābhojaiḥ saṃvṛtaḥ puruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपूज्यमानः पौरैश् च ब्राह्मणैश् च सहस्रशः विवेश भवनं राज्ञः पुरंदरगृहोपमम्
saṃpūjyamānaḥ pauraiś ca brāhmaṇaiś ca sahasraśaḥ viveśa bhavanaṃ rājñaḥ puraṃdaragṛhopamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युधिष्ठिरस् तु रामेण समागच्छद् यथाविधि मूर्ध्नि केशवम् आघ्राय पर्यष्वजत बाहुना
yudhiṣṭhiras tu rāmeṇa samāgacchad yathāvidhi mūrdhni keśavam āghrāya paryaṣvajata bāhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं प्रीयमाणं कृष्णस् तु विनयेनाभ्यपूजयत् भीमं च पुरुषव्याघ्रं विधिवत् प्रत्यपूजयत्
taṃ prīyamāṇaṃ kṛṣṇas tu vinayenābhyapūjayat bhīmaṃ ca puruṣavyāghraṃ vidhivat pratyapūjayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तांश् च वृष्ण्यन्धकश्रेष्ठान् धर्मराजो युधिष्ठिरः प्रतिजग्राह सत्कारैर् यथाविधि यथोपगम्
tāṃś ca vṛṣṇyandhakaśreṣṭhān dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ pratijagrāha satkārair yathāvidhi yathopagam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुवत् पूजयाम् आस कांश् चित् कांश् चिद् वयस्यवत् कांश् चिद् अभ्यवदत् प्रेम्णा कैश् चिद् अप्य् अभिवादितः
guruvat pūjayām āsa kāṃś cit kāṃś cid vayasyavat kāṃś cid abhyavadat premṇā kaiś cid apy abhivāditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ददौ वासुदेवो जन्यार्थे धनम् उत्तमम् हरणं वै सुभद्राया ज्ञातिदेयं महायशाः
tato dadau vāsudevo janyārthe dhanam uttamam haraṇaṃ vai subhadrāyā jñātideyaṃ mahāyaśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथानां काञ्चनाङ्गानां किङ्किणीजालमालिनाम् चतुर्युजाम् उपेतानां सूतैः कुशलसंमतैः सहस्रं प्रददौ कृष्णो गवाम् अयुतम् एव च
rathānāṃ kāñcanāṅgānāṃ kiṅkiṇījālamālinām caturyujām upetānāṃ sūtaiḥ kuśalasaṃmataiḥ sahasraṃ pradadau kṛṣṇo gavām ayutam eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीमान् माथुरदेश्यानां दोग्ध्रीणां पुण्यवर्चसाम् वडवानां च शुभ्राणां चन्द्रांशुसमवर्चसाम् ददौ जनार्दनः प्रीत्या सहस्रं हेमभूषणम्
śrīmān māthuradeśyānāṃ dogdhrīṇāṃ puṇyavarcasām vaḍavānāṃ ca śubhrāṇāṃ candrāṃśusamavarcasām dadau janārdanaḥ prītyā sahasraṃ hemabhūṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैवाश्वतरीणां च दान्तानां वातरंहसाम् शतान्य् अञ्जनकेशीनां श्वेतानां पञ्च पञ्च च
tathaivāśvatarīṇāṃ ca dāntānāṃ vātaraṃhasām śatāny añjanakeśīnāṃ śvetānāṃ pañca pañca ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नापनोत्सादने चैव सुयुक्तं वयसान्वितम् स्त्रीणां सहस्रं गौरीणां सुवेषाणां सुवर्चसाम्
snāpanotsādane caiva suyuktaṃ vayasānvitam strīṇāṃ sahasraṃ gaurīṇāṃ suveṣāṇāṃ suvarcasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णशतकण्ठीनाम् अरोगाणां सुवाससाम् परिचर्यासु दक्षाणां प्रददौ पुष्करेक्षणः
suvarṇaśatakaṇṭhīnām arogāṇāṃ suvāsasām paricaryāsu dakṣāṇāṃ pradadau puṣkarekṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृताकृतस्य मुख्यस्य कनकस्याग्निवर्चसः मनुष्यभारान् दाशार्हो ददौ दश जनार्दनः
kṛtākṛtasya mukhyasya kanakasyāgnivarcasaḥ manuṣyabhārān dāśārho dadau daśa janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गजानां तु प्रभिन्नानां त्रिधा प्रस्रवतां मदम् गिरिकूटनिकाशानां समरेष्व् अनिवर्तिनाम्
gajānāṃ tu prabhinnānāṃ tridhā prasravatāṃ madam girikūṭanikāśānāṃ samareṣv anivartinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कॢप्तानां पटुघण्टानां वराणां हेममालिनाम् हस्त्यारोहैर् उपेतानां सहस्रं साहसप्रियः
kḷptānāṃ paṭughaṇṭānāṃ varāṇāṃ hemamālinām hastyārohair upetānāṃ sahasraṃ sāhasapriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामः पादग्राहणिकं ददौ पार्थाय लाङ्गली प्रीयमाणो हलधरः संबन्धप्रीतिम् आवहन्
rāmaḥ pādagrāhaṇikaṃ dadau pārthāya lāṅgalī prīyamāṇo haladharaḥ saṃbandhaprītim āvahan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स महाधनरत्नौघो वस्त्रकम्बलफेनवान् महागजमहाग्राहः पताकाशैवलाकुलः
sa mahādhanaratnaugho vastrakambalaphenavān mahāgajamahāgrāhaḥ patākāśaivalākulaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाण्डुसागरम् आविद्धः प्रविवेश महानदः पूर्णम् आपूरयंस् तेषां द्विषच् छोकावहो ऽभवत्
pāṇḍusāgaram āviddhaḥ praviveśa mahānadaḥ pūrṇam āpūrayaṃs teṣāṃ dviṣac chokāvaho 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिजग्राह तत् सर्वं धर्मराजो युधिष्ठिरः पूजयाम् आस तांश् चैव वृष्ण्यन्धकमहारथान्
pratijagrāha tat sarvaṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ pūjayām āsa tāṃś caiva vṛṣṇyandhakamahārathān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते समेता महात्मानः कुरुवृष्ण्यन्धकोत्तमाः विजह्रुर् अमरावासे नराः सुकृतिनो यथा
te sametā mahātmānaḥ kuruvṛṣṇyandhakottamāḥ vijahrur amarāvāse narāḥ sukṛtino yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तत्र महापानैर् उत्कृष्टतलनादितैः यथायोगं यथाप्रीति विजह्रुः कुरुवृष्णयः
tatra tatra mahāpānair utkṛṣṭatalanāditaiḥ yathāyogaṃ yathāprīti vijahruḥ kuruvṛṣṇayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उत्तमवीर्यास् ते विहृत्य दिवसान् बहून् पूजिताः कुरुभिर् जग्मुः पुनर् द्वारवतीं पुरीम्
evam uttamavīryās te vihṛtya divasān bahūn pūjitāḥ kurubhir jagmuḥ punar dvāravatīṃ purīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामं पुरस्कृत्य ययुर् वृष्ण्यन्धकमहारथाः रत्नान्य् आदाय शुभ्राणि दत्तानि कुरुसत्तमैः
rāmaṃ puraskṛtya yayur vṛṣṇyandhakamahārathāḥ ratnāny ādāya śubhrāṇi dattāni kurusattamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासुदेवस् तु पार्थेन तत्रैव सह भारत उवास नगरे रम्ये शक्रप्रस्थे महामनाः व्यचरद् यमुनाकूले पार्थेन सह भारत
vāsudevas tu pārthena tatraiva saha bhārata uvāsa nagare ramye śakraprasthe mahāmanāḥ vyacarad yamunākūle pārthena saha bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सुभद्रा सौभद्रं केशवस्य प्रिया स्वसा जयन्तम् इव पौलोमी द्युतिमन्तम् अजीजनत्
tataḥ subhadrā saubhadraṃ keśavasya priyā svasā jayantam iva paulomī dyutimantam ajījanat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीर्घबाहुं महासत्त्वम् ऋषभाक्षम् अरिंदमम् सुभद्रा सुषुवे वीरम् अभिमन्युं नरर्षभम्
dīrghabāhuṃ mahāsattvam ṛṣabhākṣam ariṃdamam subhadrā suṣuve vīram abhimanyuṃ nararṣabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभीश् च मन्युमांश् चैव ततस् तम् अरिमर्दनम् अभिमन्युम् इति प्राहुर् आर्जुनिं पुरुषर्षभम्
abhīś ca manyumāṃś caiva tatas tam arimardanam abhimanyum iti prāhur ārjuniṃ puruṣarṣabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सात्वत्याम् अतिरथः संबभूव धनंजयात् मखे निर्मथ्यमानाद् वा शमीगर्भाद् धुताशनः
sa sātvatyām atirathaḥ saṃbabhūva dhanaṃjayāt makhe nirmathyamānād vā śamīgarbhād dhutāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिञ् जाते महाबाहुः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः अयुतं गा द्विजातिभ्यः प्रादान् निष्कांश् च तावतः
yasmiñ jāte mahābāhuḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ayutaṃ gā dvijātibhyaḥ prādān niṣkāṃś ca tāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दयितो वासुदेवस्य बाल्यात् प्रभृति चाभवत् पितॄणां चैव सर्वेषां प्रजानाम् इव चन्द्रमाः
dayito vāsudevasya bālyāt prabhṛti cābhavat pitṝṇāṃ caiva sarveṣāṃ prajānām iva candramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्मप्रभृति कृष्णश् च चक्रे तस्य क्रियाः शुभाः स चापि ववृधे बालः शुक्लपक्षे यथा शशी
janmaprabhṛti kṛṣṇaś ca cakre tasya kriyāḥ śubhāḥ sa cāpi vavṛdhe bālaḥ śuklapakṣe yathā śaśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुष्पादं दशविधं धनुर्वेदम् अरिंदमः अर्जुनाद् वेद वेदज्ञात् सकलं दिव्यमानुषम्
catuṣpādaṃ daśavidhaṃ dhanurvedam ariṃdamaḥ arjunād veda vedajñāt sakalaṃ divyamānuṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञानेष्व् अपि चास्त्राणां सौष्ठवे च महाबलः क्रियास्व् अपि च सर्वासु विशेषान् अभ्यशिक्षयत्
vijñāneṣv api cāstrāṇāṃ sauṣṭhave ca mahābalaḥ kriyāsv api ca sarvāsu viśeṣān abhyaśikṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगमे च प्रयोगे च चक्रे तुल्यम् इवात्मनः तुतोष पुत्रं सौभद्रं प्रेक्षमाणो धनंजयः
āgame ca prayoge ca cakre tulyam ivātmanaḥ tutoṣa putraṃ saubhadraṃ prekṣamāṇo dhanaṃjayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसंहननोपेतं सर्वलक्षणलक्षितम् दुर्धर्षम् ऋषभस्कन्धं व्यात्ताननम् इवोरगम्
sarvasaṃhananopetaṃ sarvalakṣaṇalakṣitam durdharṣam ṛṣabhaskandhaṃ vyāttānanam ivoragam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहदर्पं महेष्वासं मत्तमातङ्गविक्रमम् मेघदुन्दुभिनिर्घोषं पूर्णचन्द्रनिभाननम्
siṃhadarpaṃ maheṣvāsaṃ mattamātaṅgavikramam meghadundubhinirghoṣaṃ pūrṇacandranibhānanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णस्य सदृशं शौर्ये वीर्ये रूपे तथाकृतौ ददर्श पुत्रं बीभत्सुर् मघवान् इव तं यथा
kṛṣṇasya sadṛśaṃ śaurye vīrye rūpe tathākṛtau dadarśa putraṃ bībhatsur maghavān iva taṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाञ्चाल्य् अपि च पञ्चभ्यः पतिभ्यः शुभलक्षणा लेभे पञ्च सुतान् वीराञ् शुभान् पञ्चाचलान् इव
pāñcāly api ca pañcabhyaḥ patibhyaḥ śubhalakṣaṇā lebhe pañca sutān vīrāñ śubhān pañcācalān iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युधिष्ठिरात् प्रतिविन्ध्यं सुतसोमं वृकोदरात् अर्जुनाच् छ्रुतकर्माणं शतानीकं च नाकुलिम्
yudhiṣṭhirāt prativindhyaṃ sutasomaṃ vṛkodarāt arjunāc chrutakarmāṇaṃ śatānīkaṃ ca nākulim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहदेवाच् छ्रुतसेनम् एतान् पञ्च महारथान् पाञ्चाली सुषुवे वीरान् आदित्यान् अदितिर् यथा
sahadevāc chrutasenam etān pañca mahārathān pāñcālī suṣuve vīrān ādityān aditir yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शास्त्रतः प्रतिविन्ध्यं तम् ऊचुर् विप्रा युधिष्ठिरम् परप्रहरणज्ञाने प्रतिविन्ध्यो भवत्व् अयम्
śāstrataḥ prativindhyaṃ tam ūcur viprā yudhiṣṭhiram parapraharaṇajñāne prativindhyo bhavatv ayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुते सोमसहस्रे तु सोमार्कसमतेजसम् सुतसोमं महेष्वासं सुषुवे भीमसेनतः
sute somasahasre tu somārkasamatejasam sutasomaṃ maheṣvāsaṃ suṣuve bhīmasenataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतं कर्म महत् कृत्वा निवृत्तेन किरीटिना जातः पुत्रस् तवेत्य् एवं श्रुतकर्मा ततो ऽभवत्
śrutaṃ karma mahat kṛtvā nivṛttena kirīṭinā jātaḥ putras tavety evaṃ śrutakarmā tato 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतानीकस्य राजर्षेः कौरव्यः कुरुनन्दनः चक्रे पुत्रं सनामानं नकुलः कीर्तिवर्धनम्
śatānīkasya rājarṣeḥ kauravyaḥ kurunandanaḥ cakre putraṃ sanāmānaṃ nakulaḥ kīrtivardhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् त्व् अजीजनत् कृष्णा नक्षत्रे वह्निदैवते सहदेवात् सुतं तस्माच् छ्रुतसेनेति तं विदुः
tatas tv ajījanat kṛṣṇā nakṣatre vahnidaivate sahadevāt sutaṃ tasmāc chrutaseneti taṃ viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकवर्षान्तरास् त्व् एव द्रौपदेया यशस्विनः अन्वजायन्त राजेन्द्र परस्परहिते रताः
ekavarṣāntarās tv eva draupadeyā yaśasvinaḥ anvajāyanta rājendra parasparahite ratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातकर्माण्य् आनुपूर्व्याच् चूडोपनयनानि च चकार विधिवद् धौम्यस् तेषां भरतसत्तम
jātakarmāṇy ānupūrvyāc cūḍopanayanāni ca cakāra vidhivad dhaumyas teṣāṃ bharatasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा च वेदाध्ययनं ततः सुचरितव्रताः जगृहुः सर्वम् इष्वस्त्रम् अर्जुनाद् दिव्यमानुषम्
kṛtvā ca vedādhyayanaṃ tataḥ sucaritavratāḥ jagṛhuḥ sarvam iṣvastram arjunād divyamānuṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवगर्भोपमैः पुत्रैर् व्यूढोरस्कैर् महाबलैः अन्विता राजशार्दूल पाण्डवा मुदम् आप्नुवन्
devagarbhopamaiḥ putrair vyūḍhoraskair mahābalaiḥ anvitā rājaśārdūla pāṇḍavā mudam āpnuvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.