Mahābhārata (critical edition) 1.37

सूत उवाच एवम् उक्तः स तेजस्वी शृङ्गी कोपसमन्वितः मृतधारं गुरुं श्रुत्वा पर्यतप्यत मन्युना

sūta uvāca evam uktaḥ sa tejasvī śṛṅgī kopasamanvitaḥ mṛtadhāraṃ guruṃ śrutvā paryatapyata manyunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तं कृशम् अभिप्रेष्क्य सूनृतां वाचम् उत्सृजन् अपृच्छत कथं तातः स मे ऽद्य मृतधारकः

sa taṃ kṛśam abhipreṣkya sūnṛtāṃ vācam utsṛjan apṛcchata kathaṃ tātaḥ sa me 'dya mṛtadhārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृश उवाच राज्ञा परिक्षिता तात मृगयां परिधावता अवसक्तः पितुस् ते ऽद्य मृतः स्कन्धे भुजंगमः

kṛśa uvāca rājñā parikṣitā tāta mṛgayāṃ paridhāvatā avasaktaḥ pitus te 'dya mṛtaḥ skandhe bhujaṃgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृङ्ग्य् उवाच किं मे पित्रा कृतं तस्य राज्ञो ऽनिष्टं दुरात्मनः ब्रूहि त्वं कृश तत्त्वेन पश्य मे तपसो बलम्

śṛṅgy uvāca kiṃ me pitrā kṛtaṃ tasya rājño 'niṣṭaṃ durātmanaḥ brūhi tvaṃ kṛśa tattvena paśya me tapaso balam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृश उवाच स राजा मृगयां यातः परिक्षिद् अभिमन्युजः ससार मृगम् एकाकी विद्ध्वा बाणेन पत्रिणा

kṛśa uvāca sa rājā mṛgayāṃ yātaḥ parikṣid abhimanyujaḥ sasāra mṛgam ekākī viddhvā bāṇena patriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चापश्यन् मृगं राजा चरंस् तस्मिन् महावने पितरं ते स दृष्ट्वैव पप्रच्छानभिभाषिणम्

na cāpaśyan mṛgaṃ rājā caraṃs tasmin mahāvane pitaraṃ te sa dṛṣṭvaiva papracchānabhibhāṣiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं स्थाणुभूतं तिष्ठन्तं क्षुत्पिपासाश्रमातुरः पुनः पुनर् मृगं नष्टं पप्रच्छ पितरं तव

taṃ sthāṇubhūtaṃ tiṣṭhantaṃ kṣutpipāsāśramāturaḥ punaḥ punar mṛgaṃ naṣṭaṃ papraccha pitaraṃ tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च मौनव्रतोपेतो नैव तं प्रत्यभाषत तस्य राजा धनुष्कोट्या सर्पं स्कन्धे समासृजत्

sa ca maunavratopeto naiva taṃ pratyabhāṣata tasya rājā dhanuṣkoṭyā sarpaṃ skandhe samāsṛjat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृङ्गिंस् तव पिताद्यासौ तथैवास्ते यतव्रतः सो ऽपि राजा स्वनगरं प्रतियातो गजाह्वयम्

śṛṅgiṃs tava pitādyāsau tathaivāste yatavrataḥ so 'pi rājā svanagaraṃ pratiyāto gajāhvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच श्रुत्वैवम् ऋषिपुत्रस् तु दिवं स्तब्ध्वेव विष्ठितः कोपसंरक्तनयनः प्रज्वलन्न् इव मन्युना

sūta uvāca śrutvaivam ṛṣiputras tu divaṃ stabdhveva viṣṭhitaḥ kopasaṃraktanayanaḥ prajvalann iva manyunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आविष्टः स तु कोपेन शशाप नृपतिं तदा वार्य् उपस्पृश्य तेजस्वी क्रोधवेगबलात्कृतः

āviṣṭaḥ sa tu kopena śaśāpa nṛpatiṃ tadā vāry upaspṛśya tejasvī krodhavegabalātkṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृङ्ग्य् उवाच यो ऽसौ वृद्धस्य तातस्य तथा कृच्छ्रगतस्य च स्कन्धे मृतम् अवास्राक्षीत् पन्नगं राजकिल्बिषी

śṛṅgy uvāca yo 'sau vṛddhasya tātasya tathā kṛcchragatasya ca skandhe mṛtam avāsrākṣīt pannagaṃ rājakilbiṣī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं पापम् अतिसंक्रुद्धस् तक्षकः पन्नगोत्तमः आशीविषस् तिग्मतेजा मद्वाक्यबलचोदितः

taṃ pāpam atisaṃkruddhas takṣakaḥ pannagottamaḥ āśīviṣas tigmatejā madvākyabalacoditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तरात्रादितो नेता यमस्य सदनं प्रति द्विजानाम् अवमन्तारं कुरूणाम् अयशस्करम्

saptarātrādito netā yamasya sadanaṃ prati dvijānām avamantāraṃ kurūṇām ayaśaskaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच इति शप्त्वा नृपं क्रुद्धः शृङ्गी पितरम् अभ्ययात् आसीनं गोचरे तस्मिन् वहन्तं शवपन्नगम्

sūta uvāca iti śaptvā nṛpaṃ kruddhaḥ śṛṅgī pitaram abhyayāt āsīnaṃ gocare tasmin vahantaṃ śavapannagam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तम् आलक्ष्य पितरं शृङ्गी स्कन्धगतेन वै शवेन भुजगेनासीद् भूयः क्रोधसमन्वितः

sa tam ālakṣya pitaraṃ śṛṅgī skandhagatena vai śavena bhujagenāsīd bhūyaḥ krodhasamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखाच् चाश्रूणि मुमुचे पितरं चेदम् अब्रवीत् श्रुत्वेमां धर्षणां तात तव तेन दुरात्मना

duḥkhāc cāśrūṇi mumuce pitaraṃ cedam abravīt śrutvemāṃ dharṣaṇāṃ tāta tava tena durātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञा परिक्षिता कोपाद् अशपं तम् अहं नृपम् यथार्हति स एवोग्रं शापं कुरुकुलाधमः

rājñā parikṣitā kopād aśapaṃ tam ahaṃ nṛpam yathārhati sa evograṃ śāpaṃ kurukulādhamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तमे ऽहनि तं पापं तक्षकः पन्नगोत्तमः वैवस्वतस्य भवनं नेता परमदारुणम्

saptame 'hani taṃ pāpaṃ takṣakaḥ pannagottamaḥ vaivasvatasya bhavanaṃ netā paramadāruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् अब्रवीत् पिता ब्रह्मंस् तथा कोपसमन्वितम् न मे प्रियं कृतं तात नैष धर्मस् तपस्विनाम्

tam abravīt pitā brahmaṃs tathā kopasamanvitam na me priyaṃ kṛtaṃ tāta naiṣa dharmas tapasvinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयं तस्य नरेन्द्रस्य विषये निवसामहे न्यायतो रक्षितास् तेन तस्य पापं न रोचये

vayaṃ tasya narendrasya viṣaye nivasāmahe nyāyato rakṣitās tena tasya pāpaṃ na rocaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वथा वर्तमानस्य राज्ञो ह्य् अस्मद्विधैः सदा क्षन्तव्यं पुत्र धर्मो हि हतो हन्ति न संशयः

sarvathā vartamānasya rājño hy asmadvidhaiḥ sadā kṣantavyaṃ putra dharmo hi hato hanti na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि राजा न रक्षेत पीडा वै नः परा भवेत् न शक्नुयाम चरितुं धर्मं पुत्र यथासुखम्

yadi rājā na rakṣeta pīḍā vai naḥ parā bhavet na śaknuyāma carituṃ dharmaṃ putra yathāsukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्ष्यमाणा वयं तात राजभिः शास्त्रदृष्टिभिः चरामो विपुलं धर्मं तेषां चांशो ऽस्ति धर्मतः

rakṣyamāṇā vayaṃ tāta rājabhiḥ śāstradṛṣṭibhiḥ carāmo vipulaṃ dharmaṃ teṣāṃ cāṃśo 'sti dharmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिक्षित् तु विशेषेण यथास्य प्रपितामहः रक्षत्य् अस्मान् यथा राज्ञा रक्षितव्याः प्रजास् तथा

parikṣit tu viśeṣeṇa yathāsya prapitāmahaḥ rakṣaty asmān yathā rājñā rakṣitavyāḥ prajās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनेह क्षुधितेनाद्य श्रान्तेन च तपस्विना अजानता व्रतम् इदं कृतम् एतद् असंशयम्

teneha kṣudhitenādya śrāntena ca tapasvinā ajānatā vratam idaṃ kṛtam etad asaṃśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् इदं त्वया बाल्यात् सहसा दुष्कृतं कृतम् न ह्य् अर्हति नृपः शापम् अस्मत्तः पुत्र सर्वथा

tasmād idaṃ tvayā bālyāt sahasā duṣkṛtaṃ kṛtam na hy arhati nṛpaḥ śāpam asmattaḥ putra sarvathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.