Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.42
सूत उवाच एतच् छ्रुत्वा जरत्कारुर् दुःखशोकपरायणः उवाच स्वान् पितॄन् दुःखाद् बाष्पसंदिग्धया गिरा
sūta uvāca etac chrutvā jaratkārur duḥkhaśokaparāyaṇaḥ uvāca svān pitṝn duḥkhād bāṣpasaṃdigdhayā girā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहम् एव जरत्कारुः किल्बिषी भवतां सुतः तद् दण्डं धारयत मे दुष्कृतेर् अकृतात्मनः
aham eva jaratkāruḥ kilbiṣī bhavatāṃ sutaḥ tad daṇḍaṃ dhārayata me duṣkṛter akṛtātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितर ऊचुः पुत्र दिष्ट्यासि संप्राप्त इमं देशं यदृच्छया किमर्थं च त्वया ब्रह्मन् न कृतो दारसंग्रहः
pitara ūcuḥ putra diṣṭyāsi saṃprāpta imaṃ deśaṃ yadṛcchayā kimarthaṃ ca tvayā brahman na kṛto dārasaṃgrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जरत्कारुर् उवाच ममायं पितरो नित्यं हृद्य् अर्थः परिवर्तते ऊर्ध्वरेताः शरीरं वै प्रापयेयम् अमुत्र वै
jaratkārur uvāca mamāyaṃ pitaro nityaṃ hṛdy arthaḥ parivartate ūrdhvaretāḥ śarīraṃ vai prāpayeyam amutra vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं दृष्ट्वा तु भवतः शकुन्तान् इव लम्बतः मया निवर्तिता बुद्धिर् ब्रह्मचर्यात् पितामहाः
evaṃ dṛṣṭvā tu bhavataḥ śakuntān iva lambataḥ mayā nivartitā buddhir brahmacaryāt pitāmahāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करिष्ये वः प्रियं कामं निवेक्ष्ये नात्र संशयः सनाम्नीं यद्य् अहं कन्याम् उपलप्स्ये कदा चन
kariṣye vaḥ priyaṃ kāmaṃ nivekṣye nātra saṃśayaḥ sanāmnīṃ yady ahaṃ kanyām upalapsye kadā cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भविष्यति च या का चिद् भैक्षवत् स्वयम् उद्यता प्रतिग्रहीता ताम् अस्मि न भरेयं च याम् अहम्
bhaviṣyati ca yā kā cid bhaikṣavat svayam udyatā pratigrahītā tām asmi na bhareyaṃ ca yām aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंविधम् अहं कुर्यां निवेशं प्राप्नुयां यदि अन्यथा न करिष्ये तु सत्यम् एतत् पितामहाः
evaṃvidham ahaṃ kuryāṃ niveśaṃ prāpnuyāṃ yadi anyathā na kariṣye tu satyam etat pitāmahāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच एवम् उक्त्वा तु स पितॄंश् चचार पृथिवीं मुनिः न च स्म लभते भार्यां वृद्धो ऽयम् इति शौनक
sūta uvāca evam uktvā tu sa pitṝṃś cacāra pṛthivīṃ muniḥ na ca sma labhate bhāryāṃ vṛddho 'yam iti śaunaka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा निर्वेदम् आपन्नः पितृभिश् चोदितस् तथा तदारण्यं स गत्वोच्चैश् चुक्रोश भृशदुःखितः
yadā nirvedam āpannaḥ pitṛbhiś coditas tathā tadāraṇyaṃ sa gatvoccaiś cukrośa bhṛśaduḥkhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानि भूतानि सन्तीह स्थावराणि चराणि च अन्तर्हितानि वा यानि तानि शृण्वन्तु मे वचः
yāni bhūtāni santīha sthāvarāṇi carāṇi ca antarhitāni vā yāni tāni śṛṇvantu me vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उग्रे तपसि वर्तन्तं पितरश् चोदयन्ति माम् निविशस्वेति दुःखार्तास् तेषां प्रियचिकीर्षया
ugre tapasi vartantaṃ pitaraś codayanti mām niviśasveti duḥkhārtās teṣāṃ priyacikīrṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवेशार्थ्य् अखिलां भूमिं कन्याभैक्षं चरामि भोः दरिद्रो दुःखशीलश् च पितृभिः संनियोजितः
niveśārthy akhilāṃ bhūmiṃ kanyābhaikṣaṃ carāmi bhoḥ daridro duḥkhaśīlaś ca pitṛbhiḥ saṃniyojitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य कन्यास्ति भूतस्य ये मयेह प्रकीर्तिताः ते मे कन्यां प्रयच्छन्तु चरतः सर्वतोदिशम्
yasya kanyāsti bhūtasya ye mayeha prakīrtitāḥ te me kanyāṃ prayacchantu carataḥ sarvatodiśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम कन्या सनाम्नी या भैक्षवच् चोद्यता भवेत् भरेयं चैव यां नाहं तां मे कन्यां प्रयच्छत
mama kanyā sanāmnī yā bhaikṣavac codyatā bhavet bhareyaṃ caiva yāṃ nāhaṃ tāṃ me kanyāṃ prayacchata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते पन्नगा ये वै जरत्कारौ समाहिताः ताम् आदाय प्रवृत्तिं ते वासुकेः प्रत्यवेदयन्
tatas te pannagā ye vai jaratkārau samāhitāḥ tām ādāya pravṛttiṃ te vāsukeḥ pratyavedayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां श्रुत्वा स नागेन्द्रः कन्यां तां समलंकृताम् प्रगृह्यारण्यम् अगमत् समीपं तस्य पन्नगः
teṣāṃ śrutvā sa nāgendraḥ kanyāṃ tāṃ samalaṃkṛtām pragṛhyāraṇyam agamat samīpaṃ tasya pannagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तां भैक्षवत् कन्यां प्रादात् तस्मै महात्मने नागेन्द्रो वासुकिर् ब्रह्मन् न स तां प्रत्यगृह्णत
tatra tāṃ bhaikṣavat kanyāṃ prādāt tasmai mahātmane nāgendro vāsukir brahman na sa tāṃ pratyagṛhṇata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असनामेति वै मत्वा भरणे चाविचारिते मोक्षभावे स्थितश् चापि द्वन्द्वीभूतः परिग्रहे
asanāmeti vai matvā bharaṇe cāvicārite mokṣabhāve sthitaś cāpi dvandvībhūtaḥ parigrahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नाम स कन्यायाः पप्रच्छ भृगुनन्दन वासुके भरणं चास्या न कुर्याम् इत्य् उवाच ह
tato nāma sa kanyāyāḥ papraccha bhṛgunandana vāsuke bharaṇaṃ cāsyā na kuryām ity uvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.