Mahābhārata (critical edition) 1.5

शौनक उवाच पुराणम् अखिलं तात पिता ते ऽधीतवान् पुरा कच्चित् त्वम् अपि तत् सर्वम् अधीषे लोमहर्षणे

śaunaka uvāca purāṇam akhilaṃ tāta pitā te 'dhītavān purā kaccit tvam api tat sarvam adhīṣe lomaharṣaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराणे हि कथा दिव्या आदिवंशाश् च धीमताम् कथ्यन्ते ताः पुरास्माभिः श्रुताः पूर्वं पितुस् तव

purāṇe hi kathā divyā ādivaṃśāś ca dhīmatām kathyante tāḥ purāsmābhiḥ śrutāḥ pūrvaṃ pitus tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र वंशम् अहं पूर्वं श्रोतुम् इच्छामि भार्गवम् कथयस्व कथाम् एतां कल्याः स्म श्रवणे तव

tatra vaṃśam ahaṃ pūrvaṃ śrotum icchāmi bhārgavam kathayasva kathām etāṃ kalyāḥ sma śravaṇe tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच यद् अधीतं पुरा सम्यग् द्विजश्रेष्ठ महात्मभिः वैशंपायनविप्राद्यैस् तैश् चापि कथितं पुरा

sūta uvāca yad adhītaṃ purā samyag dvijaśreṣṭha mahātmabhiḥ vaiśaṃpāyanaviprādyais taiś cāpi kathitaṃ purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् अधीतं च पित्रा मे सम्यक् चैव ततो मया तत् तावच् छृणु यो देवैः सेन्द्रैः साग्निमरुद्गणैः पूजितः प्रवरो वंशो भृगूणां भृगुनन्दन

yad adhītaṃ ca pitrā me samyak caiva tato mayā tat tāvac chṛṇu yo devaiḥ sendraiḥ sāgnimarudgaṇaiḥ pūjitaḥ pravaro vaṃśo bhṛgūṇāṃ bhṛgunandana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमं वंशम् अहं ब्रह्मन् भार्गवं ते महामुने निगदामि कथायुक्तं पुराणाश्रयसंयुतम्

imaṃ vaṃśam ahaṃ brahman bhārgavaṃ te mahāmune nigadāmi kathāyuktaṃ purāṇāśrayasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृगोः सुदयितः पुत्रश् च्यवनो नाम भार्गवः च्यवनस्यापि दायादः प्रमतिर् नाम धार्मिकः प्रमतेर् अप्य् अभूत् पुत्रो घृताच्यां रुरुर् इत्य् उत

bhṛgoḥ sudayitaḥ putraś cyavano nāma bhārgavaḥ cyavanasyāpi dāyādaḥ pramatir nāma dhārmikaḥ pramater apy abhūt putro ghṛtācyāṃ rurur ity uta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुरोर् अपि सुतो जज्ञे शुनको वेदपारगः प्रमद्वरायां धर्मात्मा तव पूर्वपितामहात्

ruror api suto jajñe śunako vedapāragaḥ pramadvarāyāṃ dharmātmā tava pūrvapitāmahāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपस्वी च यशस्वी च श्रुतवान् ब्रह्मवित्तमः धर्मिष्ठः सत्यवादी च नियतो नियतेन्द्रियः

tapasvī ca yaśasvī ca śrutavān brahmavittamaḥ dharmiṣṭhaḥ satyavādī ca niyato niyatendriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौनक उवाच सूतपुत्र यथा तस्य भार्गवस्य महात्मनः च्यवनत्वं परिख्यातं तन् ममाचक्ष्व पृच्छतः

śaunaka uvāca sūtaputra yathā tasya bhārgavasya mahātmanaḥ cyavanatvaṃ parikhyātaṃ tan mamācakṣva pṛcchataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच भृगोः सुदयिता भार्या पुलोमेत्य् अभिविश्रुता तस्यां गर्भः समभवद् भृगोर् वीर्यसमुद्भवः

sūta uvāca bhṛgoḥ sudayitā bhāryā pulomety abhiviśrutā tasyāṃ garbhaḥ samabhavad bhṛgor vīryasamudbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् गर्भे संभृते ऽथ पुलोमायां भृगूद्वह समये समशीलिन्यां धर्मपत्न्यां यशस्विनः

tasmin garbhe saṃbhṛte 'tha pulomāyāṃ bhṛgūdvaha samaye samaśīlinyāṃ dharmapatnyāṃ yaśasvinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिषेकाय निष्क्रान्ते भृगौ धर्मभृतां वरे आश्रमं तस्य रक्षो ऽथ पुलोमाभ्याजगाम ह

abhiṣekāya niṣkrānte bhṛgau dharmabhṛtāṃ vare āśramaṃ tasya rakṣo 'tha pulomābhyājagāma ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं प्रविश्याश्रमं दृष्ट्वा भृगोर् भार्याम् अनिन्दिताम् हृच्छयेन समाविष्टो विचेताः समपद्यत

taṃ praviśyāśramaṃ dṛṣṭvā bhṛgor bhāryām aninditām hṛcchayena samāviṣṭo vicetāḥ samapadyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यागतं तु तद् रक्षः पुलोमा चारुदर्शना न्यमन्त्रयत वन्येन फलमूलादिना तदा

abhyāgataṃ tu tad rakṣaḥ pulomā cārudarśanā nyamantrayata vanyena phalamūlādinā tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां तु रक्षस् ततो ब्रह्मन् हृच्छयेनाभिपीडितम् दृष्ट्वा हृष्टम् अभूत् तत्र जिहीर्षुस् ताम् अनिन्दिताम्

tāṃ tu rakṣas tato brahman hṛcchayenābhipīḍitam dṛṣṭvā hṛṣṭam abhūt tatra jihīrṣus tām aninditām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाग्निशरणे ऽपश्यज् ज्वलितं जातवेदसम् तम् अपृच्छत् ततो रक्षः पावकं ज्वलितं तदा

athāgniśaraṇe 'paśyaj jvalitaṃ jātavedasam tam apṛcchat tato rakṣaḥ pāvakaṃ jvalitaṃ tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंस मे कस्य भार्येयम् अग्ने पृष्ट ऋतेन वै सत्यस् त्वम् असि सत्यं मे वद पावक पृच्छते

śaṃsa me kasya bhāryeyam agne pṛṣṭa ṛtena vai satyas tvam asi satyaṃ me vada pāvaka pṛcchate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया हीयं पूर्ववृता भार्यार्थे वरवर्णिनी पश्चात् त्व् इमां पिता प्रादाद् भृगवे ऽनृतकारिणे

mayā hīyaṃ pūrvavṛtā bhāryārthe varavarṇinī paścāt tv imāṃ pitā prādād bhṛgave 'nṛtakāriṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेयं यदि वरारोहा भृगोर् भार्या रहोगता तथा सत्यं समाख्याहि जिहीर्षाम्य् आश्रमाद् इमाम्

seyaṃ yadi varārohā bhṛgor bhāryā rahogatā tathā satyaṃ samākhyāhi jihīrṣāmy āśramād imām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्युर् हि हृदयं मे ऽद्य प्रदहन्न् इव तिष्ठति मत्पुर्वभार्यां यद् इमां भृगुः प्राप सुमध्यमाम्

manyur hi hṛdayaṃ me 'dya pradahann iva tiṣṭhati matpurvabhāryāṃ yad imāṃ bhṛguḥ prāpa sumadhyamām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् रक्ष एवम् आमन्त्र्य ज्वलितं जातवेदसम् शङ्कमानो भृगोर् भार्यां पुनः पुनर् अपृच्छत

tad rakṣa evam āmantrya jvalitaṃ jātavedasam śaṅkamāno bhṛgor bhāryāṃ punaḥ punar apṛcchata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् अग्ने सर्वभूतानाम् अन्तश् चरसि नित्यदा साक्षिवत् पुण्यपापेषु सत्यं ब्रूहि कवे वचः

tvam agne sarvabhūtānām antaś carasi nityadā sākṣivat puṇyapāpeṣu satyaṃ brūhi kave vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्पूर्वभार्यापहृता भृगुणानृतकारिणा सेयं यदि तथा मे त्वं सत्यम् आख्यातुम् अर्हसि

matpūrvabhāryāpahṛtā bhṛguṇānṛtakāriṇā seyaṃ yadi tathā me tvaṃ satyam ākhyātum arhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा त्वत्तो भृगोर् भार्यां हरिष्याम्य् अहम् आश्रमात् जातवेदः पश्यतस् ते वद सत्यां गिरं मम

śrutvā tvatto bhṛgor bhāryāṃ hariṣyāmy aham āśramāt jātavedaḥ paśyatas te vada satyāṃ giraṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सप्तार्चिर् दुःखितो भृशम् भीतो ऽनृताच् च शापाच् च भृगोर् इत्य् अब्रवीच् छनैः

tasya tad vacanaṃ śrutvā saptārcir duḥkhito bhṛśam bhīto 'nṛtāc ca śāpāc ca bhṛgor ity abravīc chanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.