Mahābhārata (critical edition) 1.53

सूत उवाच इदम् अत्यद्भुतं चान्यद् आस्तीकस्यानुशुश्रुमः तथा वरैश् छन्द्यमाने राज्ञा पारिक्षितेन ह

sūta uvāca idam atyadbhutaṃ cānyad āstīkasyānuśuśrumaḥ tathā varaiś chandyamāne rājñā pārikṣitena ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रहस्ताच् च्युतो नागः ख एव यद् अतिष्ठत ततश् चिन्तापरो राजा बभूव जनमेजयः

indrahastāc cyuto nāgaḥ kha eva yad atiṣṭhata tataś cintāparo rājā babhūva janamejayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हूयमाने भृशं दीप्ते विधिवत् पावके तदा न स्म स प्रापतद् वह्नौ तक्षको भयपीडितः

hūyamāne bhṛśaṃ dīpte vidhivat pāvake tadā na sma sa prāpatad vahnau takṣako bhayapīḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौनक उवाच किं सूत तेषां विप्राणां मन्त्रग्रामो मनीषिणाम् न प्रत्यभात् तदाग्नौ यन् न पपात स तक्षकः

śaunaka uvāca kiṃ sūta teṣāṃ viprāṇāṃ mantragrāmo manīṣiṇām na pratyabhāt tadāgnau yan na papāta sa takṣakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच तम् इन्द्रहस्ताद् विस्रस्तं विसंज्ञं पन्नगोत्तमम् आस्तीकस् तिष्ठ तिष्ठेति वाचस् तिस्रो ऽभ्युदैरयत्

sūta uvāca tam indrahastād visrastaṃ visaṃjñaṃ pannagottamam āstīkas tiṣṭha tiṣṭheti vācas tisro 'bhyudairayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वितस्थे सो ऽन्तरिक्षे ऽथ हृदयेन विदूयता यथा तिष्ठेत वै कश् चिद् गोचक्रस्यान्तरा नरः

vitasthe so 'ntarikṣe 'tha hṛdayena vidūyatā yathā tiṣṭheta vai kaś cid gocakrasyāntarā naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो राजाब्रवीद् वाक्यं सदस्यैश् चोदितो भृशम् कामम् एतद् भवत्व् एवं यथास्तीकस्य भाषितम्

tato rājābravīd vākyaṃ sadasyaiś codito bhṛśam kāmam etad bhavatv evaṃ yathāstīkasya bhāṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाप्यताम् इदं कर्म पन्नगाः सन्त्व् अनामयाः प्रीयताम् अयम् आस्तीकः सत्यं सूतवचो ऽस्तु तत्

samāpyatām idaṃ karma pannagāḥ santv anāmayāḥ prīyatām ayam āstīkaḥ satyaṃ sūtavaco 'stu tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो हलहलाशब्दः प्रीतिजः समवर्तत आस्तीकस्य वरे दत्ते तथैवोपरराम च

tato halahalāśabdaḥ prītijaḥ samavartata āstīkasya vare datte tathaivopararāma ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यज्ञः पाण्डवेयस्य राज्ञः पारिक्षितस्य ह प्रीतिमांश् चाभवद् राजा भारतो जनमेजयः

sa yajñaḥ pāṇḍaveyasya rājñaḥ pārikṣitasya ha prītimāṃś cābhavad rājā bhārato janamejayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋत्विग्भ्यः ससदस्येभ्यो ये तत्रासन् समागताः तेभ्यश् च प्रददौ वित्तं शतशो ऽथ सहस्रशः

ṛtvigbhyaḥ sasadasyebhyo ye tatrāsan samāgatāḥ tebhyaś ca pradadau vittaṃ śataśo 'tha sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहिताक्षाय सूताय तथा स्थपतये विभुः येनोक्तं तत्र सत्राग्रे यज्ञस्य विनिवर्तनम्

lohitākṣāya sūtāya tathā sthapataye vibhuḥ yenoktaṃ tatra satrāgre yajñasya vinivartanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमित्तं ब्राह्मण इति तस्मै वित्तं ददौ बहु ततश् चकारावभृथं विधिदृष्टेन कर्मणा

nimittaṃ brāhmaṇa iti tasmai vittaṃ dadau bahu tataś cakārāvabhṛthaṃ vidhidṛṣṭena karmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्तीकं प्रेषयाम् आस गृहान् एव सुसत्कृतम् राजा प्रीतमनाः प्रीतं कृतकृत्यं मनीषिणम्

āstīkaṃ preṣayām āsa gṛhān eva susatkṛtam rājā prītamanāḥ prītaṃ kṛtakṛtyaṃ manīṣiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनरागमनं कार्यम् इति चैनं वचो ऽब्रवीत् भविष्यसि सदस्यो मे वाजिमेधे महाक्रतौ

punarāgamanaṃ kāryam iti cainaṃ vaco 'bravīt bhaviṣyasi sadasyo me vājimedhe mahākratau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथेत्य् उक्त्वा प्रदुद्राव स चास्तीको मुदा युतः कृत्वा स्वकार्यम् अतुलं तोषयित्वा च पार्थिवम्

tathety uktvā pradudrāva sa cāstīko mudā yutaḥ kṛtvā svakāryam atulaṃ toṣayitvā ca pārthivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गत्वा परमप्रीतो मातरं मातुलं च तम् अभिगम्योपसंगृह्य यथावृत्तं न्यवेदयत्

sa gatvā paramaprīto mātaraṃ mātulaṃ ca tam abhigamyopasaṃgṛhya yathāvṛttaṃ nyavedayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छ्रुत्वा प्रीयमाणाः समेता; ये तत्रासन् पन्नगा वीतमोहाः ते ऽऽस्तीके वै प्रीतिमन्तो बभूवुर्; ऊचुश् चैनं वरम् इष्टं वृणीष्व

etac chrutvā prīyamāṇāḥ sametā; ye tatrāsan pannagā vītamohāḥ te ''stīke vai prītimanto babhūvur; ūcuś cainaṃ varam iṣṭaṃ vṛṇīṣva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयो भूयः सर्वशस् ते ऽब्रुवंस् तं; किं ते प्रियं करवामो ऽद्य विद्वन् प्रीता वयं मोक्षिताश् चैव सर्वे; कामं किं ते करवामो ऽद्य वत्स

bhūyo bhūyaḥ sarvaśas te 'bruvaṃs taṃ; kiṃ te priyaṃ karavāmo 'dya vidvan prītā vayaṃ mokṣitāś caiva sarve; kāmaṃ kiṃ te karavāmo 'dya vatsa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्तीक उवाच सायं प्रातः सुप्रसन्नात्मरूपा; लोके विप्रा मानवाश् चेतरे ऽपि धर्माख्यानं ये वदेयुर् ममेदं; तेषां युष्मद्भ्यो नैव किं चिद् भयं स्यात्

āstīka uvāca sāyaṃ prātaḥ suprasannātmarūpā; loke viprā mānavāś cetare 'pi dharmākhyānaṃ ye vadeyur mamedaṃ; teṣāṃ yuṣmadbhyo naiva kiṃ cid bhayaṃ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच तैश् चाप्य् उक्तो भागिनेयः प्रसन्नैर्; एतत् सत्यं कामम् एवं चरन्तः प्रीत्या युक्ता ईप्सितं सर्वशस् ते; कर्तारः स्म प्रवणा भागिनेय

sūta uvāca taiś cāpy ukto bhāgineyaḥ prasannair; etat satyaṃ kāmam evaṃ carantaḥ prītyā yuktā īpsitaṃ sarvaśas te; kartāraḥ sma pravaṇā bhāgineya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरत्कारोर् जरत्कार्वां समुत्पन्नो महायशाः आस्तीकः सत्यसंधो मां पन्नगेभ्यो ऽभिरक्षतु

jaratkāror jaratkārvāṃ samutpanno mahāyaśāḥ āstīkaḥ satyasaṃdho māṃ pannagebhyo 'bhirakṣatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असितं चार्तिमन्तं च सुनीथं चापि यः स्मरेत् दिवा वा यदि वा रात्रौ नास्य सर्पभयं भवेत्

asitaṃ cārtimantaṃ ca sunīthaṃ cāpi yaḥ smaret divā vā yadi vā rātrau nāsya sarpabhayaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच मोक्षयित्वा स भुजगान् सर्पसत्राद् द्विजोत्तमः जगाम काले धर्मात्मा दिष्टान्तं पुत्रपौत्रवान्

sūta uvāca mokṣayitvā sa bhujagān sarpasatrād dvijottamaḥ jagāma kāle dharmātmā diṣṭāntaṃ putrapautravān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् आख्यानं मयास्तीकं यथावत् कीर्तितं तव यत् कीर्तयित्वा सर्पेभ्यो न भयं विद्यते क्व चित्

ity ākhyānaṃ mayāstīkaṃ yathāvat kīrtitaṃ tava yat kīrtayitvā sarpebhyo na bhayaṃ vidyate kva cit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा धर्मिष्ठम् आख्यानम् आस्तीकं पुण्यवर्धनम् आस्तीकस्य कवेर् विप्र श्रीमच्चरितम् आदितः

śrutvā dharmiṣṭham ākhyānam āstīkaṃ puṇyavardhanam āstīkasya kaver vipra śrīmaccaritam āditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौनक उवाच भृगुवंशात् प्रभृत्य् एव त्वया मे कथितं महत् आख्यानम् अखिलं तात सौते प्रीतो ऽस्मि तेन ते

śaunaka uvāca bhṛguvaṃśāt prabhṛty eva tvayā me kathitaṃ mahat ākhyānam akhilaṃ tāta saute prīto 'smi tena te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रक्ष्यामि चैव भूयस् त्वां यथावत् सूतनन्दन यां कथां व्याससंपन्नां तां च भूयः प्रचक्ष्व मे

prakṣyāmi caiva bhūyas tvāṃ yathāvat sūtanandana yāṃ kathāṃ vyāsasaṃpannāṃ tāṃ ca bhūyaḥ pracakṣva me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् परमदुष्प्रापे सर्पसत्रे महात्मनाम् कर्मान्तरेषु विधिवत् सदस्यानां महाकवे

tasmin paramaduṣprāpe sarpasatre mahātmanām karmāntareṣu vidhivat sadasyānāṃ mahākave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या बभूवुः कथाश् चित्रा येष्व् अर्थेषु यथातथम् त्वत्त इच्छामहे श्रोतुं सौते त्वं वै विचक्षणः

yā babhūvuḥ kathāś citrā yeṣv artheṣu yathātatham tvatta icchāmahe śrotuṃ saute tvaṃ vai vicakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच कर्मान्तरेष्व् अकथयन् द्विजा वेदाश्रयाः कथाः व्यासस् त्व् अकथयन् नित्यम् आख्यानं भारतं महत्

sūta uvāca karmāntareṣv akathayan dvijā vedāśrayāḥ kathāḥ vyāsas tv akathayan nityam ākhyānaṃ bhārataṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौनक उवाच महाभारतम् आख्यानं पाण्डवानां यशस्करम् जनमेजयेन यत् पृष्टः कृष्णद्वैपायनस् तदा

śaunaka uvāca mahābhāratam ākhyānaṃ pāṇḍavānāṃ yaśaskaram janamejayena yat pṛṣṭaḥ kṛṣṇadvaipāyanas tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रावयाम् आस विधिवत् तदा कर्मान्तरेषु सः ताम् अहं विधिवत् पुण्यां श्रोतुम् इच्छामि वै कथाम्

śrāvayām āsa vidhivat tadā karmāntareṣu saḥ tām ahaṃ vidhivat puṇyāṃ śrotum icchāmi vai kathām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनःसागरसंभूतां महर्षेः पुण्यकर्मणः कथयस्व सतां श्रेष्ठ न हि तृप्यामि सूतज

manaḥsāgarasaṃbhūtāṃ maharṣeḥ puṇyakarmaṇaḥ kathayasva satāṃ śreṣṭha na hi tṛpyāmi sūtaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच हन्त ते कथयिष्यामि महद् आख्यानम् उत्तमम् कृष्णद्वैपायनमतं महाभारतम् आदितः

sūta uvāca hanta te kathayiṣyāmi mahad ākhyānam uttamam kṛṣṇadvaipāyanamataṃ mahābhāratam āditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तज् जुषस्वोत्तममते कथ्यमानं मया द्विज शंसितुं तन् मनोहर्षो ममापीह प्रवर्तते

taj juṣasvottamamate kathyamānaṃ mayā dvija śaṃsituṃ tan manoharṣo mamāpīha pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.