Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.61
जनमेजय उवाच देवानां दानवानां च यक्षाणाम् अथ रक्षसाम् अन्येषां चैव भूतानां सर्वेषां भगवन्न् अहम्
janamejaya uvāca devānāṃ dānavānāṃ ca yakṣāṇām atha rakṣasām anyeṣāṃ caiva bhūtānāṃ sarveṣāṃ bhagavann aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रोतुम् इच्छामि तत्त्वेन मानुषेषु महात्मनाम् जन्म कर्म च भूतानाम् एतेषाम् अनुपूर्वशः
śrotum icchāmi tattvena mānuṣeṣu mahātmanām janma karma ca bhūtānām eteṣām anupūrvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशंपायन उवाच मानुषेषु मनुष्येन्द्र संभूता ये दिवौकसः प्रथमं दानवांश् चैव तांस् ते वक्ष्यामि सर्वशः
vaiśaṃpāyana uvāca mānuṣeṣu manuṣyendra saṃbhūtā ye divaukasaḥ prathamaṃ dānavāṃś caiva tāṃs te vakṣyāmi sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रचित्तिर् इति ख्यातो य आसीद् दानवर्षभः जरासंध इति ख्यातः स आसीन् मनुजर्षभः
vipracittir iti khyāto ya āsīd dānavarṣabhaḥ jarāsaṃdha iti khyātaḥ sa āsīn manujarṣabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दितेः पुत्रस् तु यो राजन् हिरण्यकशिपुः स्मृतः स जज्ञे मानुषे लोके शिशुपालो नरर्षभः
diteḥ putras tu yo rājan hiraṇyakaśipuḥ smṛtaḥ sa jajñe mānuṣe loke śiśupālo nararṣabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संह्राद इति विख्यातः प्रह्रादस्यानुजस् तु यः स शल्य इति विख्यातो जज्ञे बाह्लीकपुंगवः
saṃhrāda iti vikhyātaḥ prahrādasyānujas tu yaḥ sa śalya iti vikhyāto jajñe bāhlīkapuṃgavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुह्रादस् तु तेजस्वी यो ऽभूत् ख्यातो जघन्यजः धृष्टकेतुर् इति ख्यातः स आसीन् मनुजेश्वरः
anuhrādas tu tejasvī yo 'bhūt khyāto jaghanyajaḥ dhṛṣṭaketur iti khyātaḥ sa āsīn manujeśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् तु राजञ् शिबिर् नाम दैतेयः परिकीर्तितः द्रुम इत्य् अभिविख्यातः स आसीद् भुवि पार्थिवः
yas tu rājañ śibir nāma daiteyaḥ parikīrtitaḥ druma ity abhivikhyātaḥ sa āsīd bhuvi pārthivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाष्कलो नाम यस् तेषाम् आसीद् असुरसत्तमः भगदत्त इति ख्यातः स आसीन् मनुजेश्वरः
bāṣkalo nāma yas teṣām āsīd asurasattamaḥ bhagadatta iti khyātaḥ sa āsīn manujeśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयःशिरा अश्वशिरा अयःशङ्कुश् च वीर्यवान् तथा गगनमूर्धा च वेगवांश् चात्र पञ्चमः
ayaḥśirā aśvaśirā ayaḥśaṅkuś ca vīryavān tathā gaganamūrdhā ca vegavāṃś cātra pañcamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चैते जज्ञिरे राजन् वीर्यवन्तो महासुराः केकयेषु महात्मानः पार्थिवर्षभसत्तमाः
pañcaite jajñire rājan vīryavanto mahāsurāḥ kekayeṣu mahātmānaḥ pārthivarṣabhasattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केतुमान् इति विख्यातो यस् ततो ऽन्यः प्रतापवान् अमितौजा इति ख्यातः पृथिव्यां सो ऽभवन्न् नृपः
ketumān iti vikhyāto yas tato 'nyaḥ pratāpavān amitaujā iti khyātaḥ pṛthivyāṃ so 'bhavann nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्भानुर् इति विख्यातः श्रीमान् यस् तु महासुरः उग्रसेन इति ख्यात उग्रकर्मा नराधिपः
svarbhānur iti vikhyātaḥ śrīmān yas tu mahāsuraḥ ugrasena iti khyāta ugrakarmā narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् त्व् अश्व इति विख्यातः श्रीमान् आसीन् महासुरः अशोको नाम राजासीन् महावीर्यपराक्रमः
yas tv aśva iti vikhyātaḥ śrīmān āsīn mahāsuraḥ aśoko nāma rājāsīn mahāvīryaparākramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् अवरजो यस् तु राजन्न् अश्वपतिः स्मृतः दैतेयः सो ऽभवद् राजा हार्दिक्यो मनुजर्षभः
tasmād avarajo yas tu rājann aśvapatiḥ smṛtaḥ daiteyaḥ so 'bhavad rājā hārdikyo manujarṣabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृषपर्वेति विख्यातः श्रीमान् यस् तु महासुरः दीर्घप्रज्ञ इति ख्यातः पृथिव्यां सो ऽभवन् नृपः
vṛṣaparveti vikhyātaḥ śrīmān yas tu mahāsuraḥ dīrghaprajña iti khyātaḥ pṛthivyāṃ so 'bhavan nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजकस् त्व् अनुजो राजन् य आसीद् वृषपर्वणः स मल्ल इति विख्यातः पृथिव्याम् अभवन् नृपः
ajakas tv anujo rājan ya āsīd vṛṣaparvaṇaḥ sa malla iti vikhyātaḥ pṛthivyām abhavan nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वग्रीव इति ख्यातः सत्त्ववान् यो महासुरः रोचमान इति ख्यातः पृथिव्यां सो ऽभवन् नृपः
aśvagrīva iti khyātaḥ sattvavān yo mahāsuraḥ rocamāna iti khyātaḥ pṛthivyāṃ so 'bhavan nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूक्ष्मस् तु मतिमान् राजन् कीर्तिमान् यः प्रकीर्तितः बृहन्त इति विख्यातः क्षिताव् आसीत् स पार्थिवः
sūkṣmas tu matimān rājan kīrtimān yaḥ prakīrtitaḥ bṛhanta iti vikhyātaḥ kṣitāv āsīt sa pārthivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुहुण्ड इति विख्यातो य आसीद् असुरोत्तमः सेनाबिन्दुर् इति ख्यातः स बभूव नराधिपः
tuhuṇḍa iti vikhyāto ya āsīd asurottamaḥ senābindur iti khyātaḥ sa babhūva narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इसृपा नाम यस् तेषाम् असुराणां बलाधिकः पापजिन् नाम राजासीद् भुवि विख्यातविक्रमः
isṛpā nāma yas teṣām asurāṇāṃ balādhikaḥ pāpajin nāma rājāsīd bhuvi vikhyātavikramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकचक्र इति ख्यात आसीद् यस् तु महासुरः प्रतिविन्ध्य इति ख्यातो बभूव प्रथितः क्षितौ
ekacakra iti khyāta āsīd yas tu mahāsuraḥ prativindhya iti khyāto babhūva prathitaḥ kṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरूपाक्षस् तु दैतेयश् चित्रयोधी महासुरः चित्रवर्मेति विख्यातः क्षिताव् आसीत् स पार्थिवः
virūpākṣas tu daiteyaś citrayodhī mahāsuraḥ citravarmeti vikhyātaḥ kṣitāv āsīt sa pārthivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरस् त्व् अरिहरो वीर आसीद् यो दानवोत्तमः सुवास्तुर् इति विख्यातः स जज्ञे मनुजर्षभः
haras tv ariharo vīra āsīd yo dānavottamaḥ suvāstur iti vikhyātaḥ sa jajñe manujarṣabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहरस् तु महातेजाः शत्रुपक्षक्षयंकरः बाह्लीको नाम राजा स बभूव प्रथितः क्षितौ
aharas tu mahātejāḥ śatrupakṣakṣayaṃkaraḥ bāhlīko nāma rājā sa babhūva prathitaḥ kṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निचन्द्रश् चन्द्रवक्त्रश् च य आसीद् असुरोत्तमः मुञ्जकेश इति ख्यातः श्रीमान् आसीत् स पार्थिवः
nicandraś candravaktraś ca ya āsīd asurottamaḥ muñjakeśa iti khyātaḥ śrīmān āsīt sa pārthivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निकुम्भस् त्व् अजितः संख्ये महामतिर् अजायत भूमौ भूमिपतिः श्रेष्ठो देवाधिप इति स्मृतः
nikumbhas tv ajitaḥ saṃkhye mahāmatir ajāyata bhūmau bhūmipatiḥ śreṣṭho devādhipa iti smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरभो नाम यस् तेषां दैतेयानां महासुरः पौरवो नाम राजर्षिः स बभूव नरेष्व् इह
śarabho nāma yas teṣāṃ daiteyānāṃ mahāsuraḥ pauravo nāma rājarṣiḥ sa babhūva nareṣv iha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयः शलभस् तेषाम् असुराणां बभूव यः प्रह्रादो नाम बाह्लीकः स बभूव नराधिपः
dvitīyaḥ śalabhas teṣām asurāṇāṃ babhūva yaḥ prahrādo nāma bāhlīkaḥ sa babhūva narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रस् तु दितिजश्रेष्ठो लोके ताराधिपोपमः ऋषिको नाम राजर्षिर् बभूव नृपसत्तमः
candras tu ditijaśreṣṭho loke tārādhipopamaḥ ṛṣiko nāma rājarṣir babhūva nṛpasattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतपा इति विख्यातो य आसीद् असुरोत्तमः पश्चिमानूपकं विद्धि तं नृपं नृपसत्तम
mṛtapā iti vikhyāto ya āsīd asurottamaḥ paścimānūpakaṃ viddhi taṃ nṛpaṃ nṛpasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गविष्ठस् तु महातेजा यः प्रख्यातो महासुरः द्रुमसेन इति ख्यातः पृथिव्यां सो ऽभवन् नृपः
gaviṣṭhas tu mahātejā yaḥ prakhyāto mahāsuraḥ drumasena iti khyātaḥ pṛthivyāṃ so 'bhavan nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयूर इति विख्यातः श्रीमान् यस् तु महासुरः स विश्व इति विख्यातो बभूव पृथिवीपतिः
mayūra iti vikhyātaḥ śrīmān yas tu mahāsuraḥ sa viśva iti vikhyāto babhūva pṛthivīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुपर्ण इति विख्यातस् तस्माद् अवरजस् तु यः कालकीर्तिर् इति ख्यातः पृथिव्यां सो ऽभवन् नृपः
suparṇa iti vikhyātas tasmād avarajas tu yaḥ kālakīrtir iti khyātaḥ pṛthivyāṃ so 'bhavan nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रहन्तेति यस् तेषां कीर्तितः प्रवरो ऽसुरः शुनको नाम राजर्षिः स बभूव नराधिपः
candrahanteti yas teṣāṃ kīrtitaḥ pravaro 'suraḥ śunako nāma rājarṣiḥ sa babhūva narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनाशनस् तु चन्द्रस्य य आख्यातो महासुरः जानकिर् नाम राजर्षिः स बभूव नराधिपः
vināśanas tu candrasya ya ākhyāto mahāsuraḥ jānakir nāma rājarṣiḥ sa babhūva narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीर्घजिह्वस् तु कौरव्य य उक्तो दानवर्षभः काशिराज इति ख्यातः पृथिव्यां पृथिवीपतिः
dīrghajihvas tu kauravya ya ukto dānavarṣabhaḥ kāśirāja iti khyātaḥ pṛthivyāṃ pṛthivīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रहं तु सुषुवे यं तं सिंही चन्द्रार्कमर्दनम् क्राथ इत्य् अभिविख्यातः सो ऽभवन् मनुजाधिपः
grahaṃ tu suṣuve yaṃ taṃ siṃhī candrārkamardanam krātha ity abhivikhyātaḥ so 'bhavan manujādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनायुषस् तु पुत्राणां चतुर्णां प्रवरो ऽसुरः विक्षरो नाम तेजस्वी वसुमित्रो ऽभवन् नृपः
anāyuṣas tu putrāṇāṃ caturṇāṃ pravaro 'suraḥ vikṣaro nāma tejasvī vasumitro 'bhavan nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयो विक्षराद्यस् तु नराधिप महासुरः पांसुराष्ट्राधिप इति विश्रुतः सो ऽभवन् नृपः
dvitīyo vikṣarādyas tu narādhipa mahāsuraḥ pāṃsurāṣṭrādhipa iti viśrutaḥ so 'bhavan nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलवीर इति ख्यातो यस् त्व् आसीद् असुरोत्तमः पौण्ड्रमत्स्यक इत्य् एव स बभूव नराधिपः
balavīra iti khyāto yas tv āsīd asurottamaḥ pauṇḍramatsyaka ity eva sa babhūva narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्र इत्य् अभिविख्यातो यस् तु राजन् महासुरः मणिमान् नाम राजर्षिः स बभूव नराधिपः
vṛtra ity abhivikhyāto yas tu rājan mahāsuraḥ maṇimān nāma rājarṣiḥ sa babhūva narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रोधहन्तेति यस् तस्य बभूवावरजो ऽसुरः दण्ड इत्य् अभिविख्यातः स आसीन् नृपतिः क्षितौ
krodhahanteti yas tasya babhūvāvarajo 'suraḥ daṇḍa ity abhivikhyātaḥ sa āsīn nṛpatiḥ kṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रोधवर्धन इत्य् एव यस् त्व् अन्यः परिकीर्तितः दण्डधार इति ख्यातः सो ऽभवन् मनुजेश्वरः
krodhavardhana ity eva yas tv anyaḥ parikīrtitaḥ daṇḍadhāra iti khyātaḥ so 'bhavan manujeśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालकायास् तु ये पुत्रास् तेषाम् अष्टौ नराधिपाः जज्ञिरे राजशार्दूल शार्दूलसमविक्रमाः
kālakāyās tu ye putrās teṣām aṣṭau narādhipāḥ jajñire rājaśārdūla śārdūlasamavikramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मगधेषु जयत्सेनः श्रीमान् आसीत् स पार्थिवः अष्टानां प्रवरस् तेषां कालेयानां महासुरः
magadheṣu jayatsenaḥ śrīmān āsīt sa pārthivaḥ aṣṭānāṃ pravaras teṣāṃ kāleyānāṃ mahāsuraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयस् तु ततस् तेषां श्रीमान् हरिहयोपमः अपराजित इत्य् एव स बभूव नराधिपः
dvitīyas tu tatas teṣāṃ śrīmān harihayopamaḥ aparājita ity eva sa babhūva narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयस् तु महाराज महाबाहुर् महासुरः निषादाधिपतिर् जज्ञे भुवि भीमपराक्रमः
tṛtīyas tu mahārāja mahābāhur mahāsuraḥ niṣādādhipatir jajñe bhuvi bhīmaparākramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषाम् अन्यतमो यस् तु चतुर्थः परिकीर्तितः श्रेणिमान् इति विख्यातः क्षितौ राजर्षिसत्तमः
teṣām anyatamo yas tu caturthaḥ parikīrtitaḥ śreṇimān iti vikhyātaḥ kṣitau rājarṣisattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमस् तु बभूवैषां प्रवरो यो महासुरः महौजा इति विख्यातो बभूवेह परंतपः
pañcamas tu babhūvaiṣāṃ pravaro yo mahāsuraḥ mahaujā iti vikhyāto babhūveha paraṃtapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षष्ठस् तु मतिमान् यो वै तेषाम् आसीन् महासुरः अभीरुर् इति विख्यातः क्षितौ राजर्षिसत्तमः
ṣaṣṭhas tu matimān yo vai teṣām āsīn mahāsuraḥ abhīrur iti vikhyātaḥ kṣitau rājarṣisattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुद्रसेनश् च नृपस् तेषाम् एवाभवद् गणात् विश्रुतः सागरान्तायां क्षितौ धर्मार्थतत्त्ववित्
samudrasenaś ca nṛpas teṣām evābhavad gaṇāt viśrutaḥ sāgarāntāyāṃ kṣitau dharmārthatattvavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहन् नामाष्टमस् तेषां कालेयानां परंतपः बभूव राजन् धर्मात्मा सर्वभूतहिते रतः
bṛhan nāmāṣṭamas teṣāṃ kāleyānāṃ paraṃtapaḥ babhūva rājan dharmātmā sarvabhūtahite rataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणः क्रोधवशो नाम यस् ते राजन् प्रकीर्तितः ततः संजज्ञिरे वीराः क्षिताव् इह नराधिपाः
gaṇaḥ krodhavaśo nāma yas te rājan prakīrtitaḥ tataḥ saṃjajñire vīrāḥ kṣitāv iha narādhipāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नन्दिकः कर्णवेष्टश् च सिद्धार्थः कीटकस् तथा सुवीरश् च सुबाहुश् च महावीरो ऽथ बाह्लिकः
nandikaḥ karṇaveṣṭaś ca siddhārthaḥ kīṭakas tathā suvīraś ca subāhuś ca mahāvīro 'tha bāhlikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रोधो विचित्यः सुरसः श्रीमान् नीलश् च भूमिपः वीरधामा च कौरव्य भूमिपालश् च नामतः
krodho vicityaḥ surasaḥ śrīmān nīlaś ca bhūmipaḥ vīradhāmā ca kauravya bhūmipālaś ca nāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्तवक्त्रश् च नामासीद् दुर्जयश् चैव नामतः रुक्मी च नृपशार्दूलो राजा च जनमेजयः
dantavaktraś ca nāmāsīd durjayaś caiva nāmataḥ rukmī ca nṛpaśārdūlo rājā ca janamejayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आषाढो वायुवेगश् च भूरितेजास् तथैव च एकलव्यः सुमित्रश् च वाटधानो ऽथ गोमुखः
āṣāḍho vāyuvegaś ca bhūritejās tathaiva ca ekalavyaḥ sumitraś ca vāṭadhāno 'tha gomukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारूषकाश् च राजानः क्षेमधूर्तिस् तथैव च श्रुतायुर् उद्धवश् चैव बृहत्सेनस् तथैव च
kārūṣakāś ca rājānaḥ kṣemadhūrtis tathaiva ca śrutāyur uddhavaś caiva bṛhatsenas tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेमोग्रतीर्थः कुहरः कलिङ्गेषु नराधिपः मतिमांश् च मनुष्येन्द्र ईश्वरश् चेति विश्रुतः
kṣemogratīrthaḥ kuharaḥ kaliṅgeṣu narādhipaḥ matimāṃś ca manuṣyendra īśvaraś ceti viśrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणात् क्रोधवशाद् एवं राजपूगो ऽभवत् क्षितौ जातः पुरा महाराज महाकीर्तिर् महाबलः
gaṇāt krodhavaśād evaṃ rājapūgo 'bhavat kṣitau jātaḥ purā mahārāja mahākīrtir mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् त्व् आसीद् देवको नाम देवराजसमद्युतिः स गन्धर्वपतिर् मुख्यः क्षितौ जज्ञे नराधिपः
yas tv āsīd devako nāma devarājasamadyutiḥ sa gandharvapatir mukhyaḥ kṣitau jajñe narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहस्पतेर् बृहत्कीर्तेर् देवर्षेर् विद्धि भारत अंशाद् द्रोणं समुत्पन्नं भारद्वाजम् अयोनिजम्
bṛhaspater bṛhatkīrter devarṣer viddhi bhārata aṃśād droṇaṃ samutpannaṃ bhāradvājam ayonijam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्विनां नृपशार्दूल यः स सर्वास्त्रवित्तमः बृहत्कीर्तिर् महातेजाः संजज्ञे मनुजेष्व् इह
dhanvināṃ nṛpaśārdūla yaḥ sa sarvāstravittamaḥ bṛhatkīrtir mahātejāḥ saṃjajñe manujeṣv iha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनुर्वेदे च वेदे च यं तं वेदविदो विदुः वरिष्ठम् इन्द्रकर्माणं द्रोणं स्वकुलवर्धनम्
dhanurvede ca vede ca yaṃ taṃ vedavido viduḥ variṣṭham indrakarmāṇaṃ droṇaṃ svakulavardhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेवान्तकाभ्यां च कामात् क्रोधाच् च भारत एकत्वम् उपपन्नानां जज्ञे शूरः परंतपः
mahādevāntakābhyāṃ ca kāmāt krodhāc ca bhārata ekatvam upapannānāṃ jajñe śūraḥ paraṃtapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वत्थामा महावीर्यः शत्रुपक्षक्षयंकरः वीरः कमलपत्राक्षः क्षिताव् आसीन् नराधिप
aśvatthāmā mahāvīryaḥ śatrupakṣakṣayaṃkaraḥ vīraḥ kamalapatrākṣaḥ kṣitāv āsīn narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जज्ञिरे वसवस् त्व् अष्टौ गङ्गायां शंतनोः सुताः वसिष्ठस्य च शापेन नियोगाद् वासवस्य च
jajñire vasavas tv aṣṭau gaṅgāyāṃ śaṃtanoḥ sutāḥ vasiṣṭhasya ca śāpena niyogād vāsavasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषाम् अवरजो भीष्मः कुरूणाम् अभयंकरः मतिमान् वेदविद् वाग्मी शत्रुपक्षक्षयंकरः
teṣām avarajo bhīṣmaḥ kurūṇām abhayaṃkaraḥ matimān vedavid vāgmī śatrupakṣakṣayaṃkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जामदग्न्येन रामेण यः स सर्वविदां वरः अयुध्यत महातेजा भार्गवेण महात्मना
jāmadagnyena rāmeṇa yaḥ sa sarvavidāṃ varaḥ ayudhyata mahātejā bhārgaveṇa mahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् तु राजन् कृपो नाम ब्रह्मर्षिर् अभवत् क्षितौ रुद्राणां तं गणाद् विद्धि संभूतम् अतिपौरुषम्
yas tu rājan kṛpo nāma brahmarṣir abhavat kṣitau rudrāṇāṃ taṃ gaṇād viddhi saṃbhūtam atipauruṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शकुनिर् नाम यस् त्व् आसीद् राजा लोके महारथः द्वापरं विद्धि तं राजन् संभूतम् अरिमर्दनम्
śakunir nāma yas tv āsīd rājā loke mahārathaḥ dvāparaṃ viddhi taṃ rājan saṃbhūtam arimardanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सात्यकिः सत्यसंधस् तु यो ऽसौ वृष्णिकुलोद्वहः पक्षात् स जज्ञे मरुतां देवानाम् अरिमर्दनः
sātyakiḥ satyasaṃdhas tu yo 'sau vṛṣṇikulodvahaḥ pakṣāt sa jajñe marutāṃ devānām arimardanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुपदश् चापि राजर्षिस् तत एवाभवद् गणात् मानुषे नृप लोके ऽस्मिन् सर्वशस्त्रभृतां वरः
drupadaś cāpi rājarṣis tata evābhavad gaṇāt mānuṣe nṛpa loke 'smin sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् च कृतवर्माणं विद्धि राजञ् जनाधिपम् जातम् अप्रतिकर्माणं क्षत्रियर्षभसत्तमम्
tataś ca kṛtavarmāṇaṃ viddhi rājañ janādhipam jātam apratikarmāṇaṃ kṣatriyarṣabhasattamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरुतां तु गणाद् विद्धि संजातम् अरिमर्दनम् विराटं नाम राजर्षिं परराष्ट्रप्रतापनम्
marutāṃ tu gaṇād viddhi saṃjātam arimardanam virāṭaṃ nāma rājarṣiṃ pararāṣṭrapratāpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरिष्टायास् तु यः पुत्रो हंस इत्य् अभिविश्रुतः स गन्धर्वपतिर् जज्ञे कुरुवंशविवर्धनः
ariṣṭāyās tu yaḥ putro haṃsa ity abhiviśrutaḥ sa gandharvapatir jajñe kuruvaṃśavivardhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृतराष्ट्र इति ख्यातः कृष्णद्वैपायनाद् अपि दीर्घबाहुर् महातेजाः प्रज्ञाचक्षुर् नराधिपः मातुर् दोषाद् ऋषेः कोपाद् अन्ध एव व्यजायत
dhṛtarāṣṭra iti khyātaḥ kṛṣṇadvaipāyanād api dīrghabāhur mahātejāḥ prajñācakṣur narādhipaḥ mātur doṣād ṛṣeḥ kopād andha eva vyajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रेस् तु सुमहाभागं पुत्रं पुत्रवतां वरम् विदुरं विद्धि लोके ऽस्मिञ् जातं बुद्धिमतां वरम्
atres tu sumahābhāgaṃ putraṃ putravatāṃ varam viduraṃ viddhi loke 'smiñ jātaṃ buddhimatāṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलेर् अंशात् तु संजज्ञे भुवि दुर्योधनो नृपः दुर्बुद्धिर् दुर्मतिश् चैव कुरूणाम् अयशस्करः
kaler aṃśāt tu saṃjajñe bhuvi duryodhano nṛpaḥ durbuddhir durmatiś caiva kurūṇām ayaśaskaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगतो यः स सर्वस्य विद्विष्टः कलिपूरुषः यः सर्वां घातयाम् आस पृथिवीं पुरुषाधमः येन वैरं समुद्दीप्तं भूतान्तकरणं महत्
jagato yaḥ sa sarvasya vidviṣṭaḥ kalipūruṣaḥ yaḥ sarvāṃ ghātayām āsa pṛthivīṃ puruṣādhamaḥ yena vairaṃ samuddīptaṃ bhūtāntakaraṇaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौलस्त्या भ्रातरः सर्वे जज्ञिरे मनुजेष्व् इह शतं दुःशासनादीनां सर्वेषां क्रूरकर्मणाम्
paulastyā bhrātaraḥ sarve jajñire manujeṣv iha śataṃ duḥśāsanādīnāṃ sarveṣāṃ krūrakarmaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्मुखो दुःसहश् चैव ये चान्ये नानुशब्दिताः दुर्योधनसहायास् ते पौलस्त्या भरतर्षभ
durmukho duḥsahaś caiva ye cānye nānuśabditāḥ duryodhanasahāyās te paulastyā bharatarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मस्यांशं तु राजानं विद्धि राजन् युधिष्ठिरम् भीमसेनं तु वातस्य देवराजस्य चार्जुनम्
dharmasyāṃśaṃ tu rājānaṃ viddhi rājan yudhiṣṭhiram bhīmasenaṃ tu vātasya devarājasya cārjunam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्विनोस् तु तथैवांशौ रूपेणाप्रतिमौ भुवि नकुलः सहदेवश् च सर्वलोकमनोहरौ
aśvinos tu tathaivāṃśau rūpeṇāpratimau bhuvi nakulaḥ sahadevaś ca sarvalokamanoharau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः सुवर्चा इति ख्यातः सोमपुत्रः प्रतापवान् अभिमन्युर् बृहत्कीर्तिर् अर्जुनस्य सुतो ऽभवत्
yaḥ suvarcā iti khyātaḥ somaputraḥ pratāpavān abhimanyur bṛhatkīrtir arjunasya suto 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्नेर् अंशं तु विद्धि त्वं धृष्टद्युम्नं महारथम् शिखण्डिनम् अथो राजन् स्त्रीपुंसं विद्धि राक्षसम्
agner aṃśaṃ tu viddhi tvaṃ dhṛṣṭadyumnaṃ mahāratham śikhaṇḍinam atho rājan strīpuṃsaṃ viddhi rākṣasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रौपदेयाश् च ये पञ्च बभूवुर् भरतर्षभ विश्वेदेवगणान् राजंस् तान् विद्धि भरतर्षभ
draupadeyāś ca ye pañca babhūvur bharatarṣabha viśvedevagaṇān rājaṃs tān viddhi bharatarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमुक्तकवचः कर्णो यस् तु जज्ञे महारथः दिवाकरस्य तं विद्धि देवस्यांशम् अनुत्तमम्
āmuktakavacaḥ karṇo yas tu jajñe mahārathaḥ divākarasya taṃ viddhi devasyāṃśam anuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् तु नारायणो नाम देवदेवः सनातनः तस्यांशो मानुषेष्व् आसीद् वासुदेवः प्रतापवान्
yas tu nārāyaṇo nāma devadevaḥ sanātanaḥ tasyāṃśo mānuṣeṣv āsīd vāsudevaḥ pratāpavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेषस्यांशस् तु नागस्य बलदेवो महाबलः सनत्कुमारं प्रद्युम्नं विद्धि राजन् महौजसम्
śeṣasyāṃśas tu nāgasya baladevo mahābalaḥ sanatkumāraṃ pradyumnaṃ viddhi rājan mahaujasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अन्ये मनुष्येन्द्र बहवो ऽंशा दिवौकसाम् जज्ञिरे वसुदेवस्य कुले कुलविवर्धनाः
evam anye manuṣyendra bahavo 'ṃśā divaukasām jajñire vasudevasya kule kulavivardhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणस् त्व् अप्सरसां यो वै मया राजन् प्रकीर्तितः तस्य भागः क्षितौ जज्ञे नियोगाद् वासवस्य च
gaṇas tv apsarasāṃ yo vai mayā rājan prakīrtitaḥ tasya bhāgaḥ kṣitau jajñe niyogād vāsavasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तानि षोडश देवीनां सहस्राणि नराधिप बभूवुर् मानुषे लोके नारायणपरिग्रहः
tāni ṣoḍaśa devīnāṃ sahasrāṇi narādhipa babhūvur mānuṣe loke nārāyaṇaparigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रियस् तु भागः संजज्ञे रत्यर्थं पृथिवीतले द्रुपदस्य कुले कन्या वेदिमध्याद् अनिन्दिता
śriyas tu bhāgaḥ saṃjajñe ratyarthaṃ pṛthivītale drupadasya kule kanyā vedimadhyād aninditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नातिह्रस्वा न महती नीलोत्पलसुगन्धिनी पद्मायताक्षी सुश्रोणी असितायतमूर्धजा
nātihrasvā na mahatī nīlotpalasugandhinī padmāyatākṣī suśroṇī asitāyatamūrdhajā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वलक्षणसंपन्ना वैडूर्यमणिसंनिभा पञ्चानां पुरुषेन्द्राणां चित्तप्रमथिनी रहः
sarvalakṣaṇasaṃpannā vaiḍūryamaṇisaṃnibhā pañcānāṃ puruṣendrāṇāṃ cittapramathinī rahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धिर् धृतिश् च ये देव्यौ पञ्चानां मातरौ तु ते कुन्ती माद्री च जज्ञाते मतिस् तु सुबलात्मजा
siddhir dhṛtiś ca ye devyau pañcānāṃ mātarau tu te kuntī mādrī ca jajñāte matis tu subalātmajā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति देवासुराणां ते गन्धर्वाप्सरसां तथा अंशावतरणं राजन् राक्षसानां च कीर्तितम्
iti devāsurāṇāṃ te gandharvāpsarasāṃ tathā aṃśāvataraṇaṃ rājan rākṣasānāṃ ca kīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये पृथिव्यां समुद्भूता राजानो युद्धदुर्मदाः महात्मानो यदूनां च ये जाता विपुले कुले
ye pṛthivyāṃ samudbhūtā rājāno yuddhadurmadāḥ mahātmāno yadūnāṃ ca ye jātā vipule kule
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्यं यशस्यं पुत्रीयम् आयुष्यं विजयावहम् इदम् अंशावतरणं श्रोतव्यम् अनसूयता
dhanyaṃ yaśasyaṃ putrīyam āyuṣyaṃ vijayāvaham idam aṃśāvataraṇaṃ śrotavyam anasūyatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंशावतरणं श्रुत्वा देवगन्धर्वरक्षसाम् प्रभवाप्ययवित् प्राज्ञो न कृच्छ्रेष्व् अवसीदति
aṃśāvataraṇaṃ śrutvā devagandharvarakṣasām prabhavāpyayavit prājño na kṛcchreṣv avasīdati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.