Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.68
वैशंपायन उवाच प्रतिज्ञाय तु दुःषन्ते प्रतियाते शकुन्तला गर्भं सुषाव वामोरुः कुमारम् अमितौजसम्
vaiśaṃpāyana uvāca pratijñāya tu duḥṣante pratiyāte śakuntalā garbhaṃ suṣāva vāmoruḥ kumāram amitaujasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिषु वर्षेषु पूर्णेषु दिप्तानलसमद्युतिम् रूपौदार्यगुणोपेतं दौःषन्तिं जनमेजय
triṣu varṣeṣu pūrṇeṣu diptānalasamadyutim rūpaudāryaguṇopetaṃ dauḥṣantiṃ janamejaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातकर्मादिसंस्कारं कण्वः पुण्यकृतां वरः तस्याथ कारयाम् आस वर्धमानस्य धीमतः
jātakarmādisaṃskāraṃ kaṇvaḥ puṇyakṛtāṃ varaḥ tasyātha kārayām āsa vardhamānasya dhīmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्तैः शुक्लैः शिखरिभिः सिंहसंहननो युवा चक्राङ्कितकरः श्रीमान् महामूर्धा महाबलः कुमारो देवगर्भाभः स तत्राशु व्यवर्धत
dantaiḥ śuklaiḥ śikharibhiḥ siṃhasaṃhanano yuvā cakrāṅkitakaraḥ śrīmān mahāmūrdhā mahābalaḥ kumāro devagarbhābhaḥ sa tatrāśu vyavardhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षड्वर्ष एव बालः स कण्वाश्रमपदं प्रति व्याघ्रान् सिंहान् वराहांश् च गजांश् च महिषांस् तथा
ṣaḍvarṣa eva bālaḥ sa kaṇvāśramapadaṃ prati vyāghrān siṃhān varāhāṃś ca gajāṃś ca mahiṣāṃs tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बद्ध्वा वृक्षेषु बलवान् आश्रमस्य समन्ततः आरोहन् दमयंश् चैव क्रीडंश् च परिधावति
baddhvā vṛkṣeṣu balavān āśramasya samantataḥ ārohan damayaṃś caiva krīḍaṃś ca paridhāvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽस्य नाम चक्रुस् ते कण्वाश्रमनिवासिनः अस्त्व् अयं सर्वदमनः सर्वं हि दमयत्य् अयम्
tato 'sya nāma cakrus te kaṇvāśramanivāsinaḥ astv ayaṃ sarvadamanaḥ sarvaṃ hi damayaty ayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सर्वदमनो नाम कुमारः समपद्यत विक्रमेणौजसा चैव बलेन च समन्वितः
sa sarvadamano nāma kumāraḥ samapadyata vikrameṇaujasā caiva balena ca samanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं कुमारम् ऋषिर् दृष्ट्वा कर्म चास्यातिमानुषम् समयो यौवराज्यायेत्य् अब्रवीच् च शकुन्तलाम्
taṃ kumāram ṛṣir dṛṣṭvā karma cāsyātimānuṣam samayo yauvarājyāyety abravīc ca śakuntalām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य तद् बलम् आज्ञाय कण्वः शिष्यान् उवाच ह शकुन्तलाम् इमां शीघ्रं सहपुत्राम् इतो ऽऽश्रमात् भर्त्रे प्रापयताद्यैव सर्वलक्षणपूजिताम्
tasya tad balam ājñāya kaṇvaḥ śiṣyān uvāca ha śakuntalām imāṃ śīghraṃ sahaputrām ito ''śramāt bhartre prāpayatādyaiva sarvalakṣaṇapūjitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारीणां चिरवासो हि बान्धवेषु न रोचते कीर्तिचारित्रधर्मघ्नस् तस्मान् नयत माचिरम्
nārīṇāṃ ciravāso hi bāndhaveṣu na rocate kīrticāritradharmaghnas tasmān nayata māciram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेत्य् उक्त्वा तु ते सर्वे प्रातिष्ठन्तामितौजसः शकुन्तलां पुरस्कृत्य सपुत्रां गजसाह्वयम्
tathety uktvā tu te sarve prātiṣṭhantāmitaujasaḥ śakuntalāṃ puraskṛtya saputrāṃ gajasāhvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीत्वामरगर्भाभं पुत्रं कमललोचनम् आजगाम ततः शुभ्रा दुःषन्तविदिताद् वनात्
gṛhītvāmaragarbhābhaṃ putraṃ kamalalocanam ājagāma tataḥ śubhrā duḥṣantaviditād vanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिसृत्य च राजानं विदिता सा प्रवेशिता सह तेनैव पुत्रेण तरुणादित्यवर्चसा
abhisṛtya ca rājānaṃ viditā sā praveśitā saha tenaiva putreṇa taruṇādityavarcasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयित्वा यथान्यायम् अब्रवीत् तं शकुन्तला अयं पुत्रस् त्वया राजन् यौवराज्ये ऽभिषिच्यताम्
pūjayitvā yathānyāyam abravīt taṃ śakuntalā ayaṃ putras tvayā rājan yauvarājye 'bhiṣicyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया ह्य् अयं सुतो राजन् मय्य् उत्पन्नः सुरोपमः यथासमयम् एतस्मिन् वर्तस्व पुरुषोत्तम
tvayā hy ayaṃ suto rājan mayy utpannaḥ suropamaḥ yathāsamayam etasmin vartasva puruṣottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा समागमे पूर्वं कृतः स समयस् त्वया तं स्मरस्व महाभाग कण्वाश्रमपदं प्रति
yathā samāgame pūrvaṃ kṛtaḥ sa samayas tvayā taṃ smarasva mahābhāga kaṇvāśramapadaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽथ श्रुत्वैव तद् वाक्यं तस्या राजा स्मरन्न् अपि अब्रवीन् न स्मरामीति कस्य त्वं दुष्टतापसि
so 'tha śrutvaiva tad vākyaṃ tasyā rājā smarann api abravīn na smarāmīti kasya tvaṃ duṣṭatāpasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मकामार्थसंबन्धं न स्मरामि त्वया सह गच्छ वा तिष्ठ वा कामं यद् वापीच्छसि तत् कुरु
dharmakāmārthasaṃbandhaṃ na smarāmi tvayā saha gaccha vā tiṣṭha vā kāmaṃ yad vāpīcchasi tat kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैवम् उक्ता वरारोहा व्रीडितेव मनस्विनी विसंज्ञेव च दुःखेन तस्थौ स्थाणुर् इवाचला
saivam uktā varārohā vrīḍiteva manasvinī visaṃjñeva ca duḥkhena tasthau sthāṇur ivācalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संरम्भामर्षताम्राक्षी स्फुरमाणोष्ठसंपुटा कटाक्षैर् निर्दहन्तीव तिर्यग् राजानम् ऐक्षत
saṃrambhāmarṣatāmrākṣī sphuramāṇoṣṭhasaṃpuṭā kaṭākṣair nirdahantīva tiryag rājānam aikṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकारं गूहमाना च मन्युनाभिसमीरिता तपसा संभृतं तेजो धारयाम् आस वै तदा
ākāraṃ gūhamānā ca manyunābhisamīritā tapasā saṃbhṛtaṃ tejo dhārayām āsa vai tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा मुहूर्तम् इव ध्यात्वा दुःखामर्षसमन्विता भर्तारम् अभिसंप्रेक्ष्य क्रुद्धा वचनम् अब्रवीत्
sā muhūrtam iva dhyātvā duḥkhāmarṣasamanvitā bhartāram abhisaṃprekṣya kruddhā vacanam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानन्न् अपि महाराज कस्माद् एवं प्रभाषसे न जानामीति निःसङ्गं यथान्यः प्राकृतस् तथा
jānann api mahārāja kasmād evaṃ prabhāṣase na jānāmīti niḥsaṅgaṃ yathānyaḥ prākṛtas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र ते हृदयं वेद सत्यस्यैवानृतस्य च कल्याण बत साक्षी त्वं मात्मानम् अवमन्यथाः
atra te hṛdayaṃ veda satyasyaivānṛtasya ca kalyāṇa bata sākṣī tvaṃ mātmānam avamanyathāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽन्यथा सन्तम् आत्मानम् अन्यथा प्रतिपद्यते किं तेन न कृतं पापं चोरेणात्मापहारिणा
yo 'nyathā santam ātmānam anyathā pratipadyate kiṃ tena na kṛtaṃ pāpaṃ coreṇātmāpahāriṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एको ऽहम् अस्मीति च मन्यसे त्वं; न हृच्छयं वेत्सि मुनिं पुराणम् यो वेदिता कर्मणः पापकस्य; तस्यान्तिके त्वं वृजिनं करोषि
eko 'ham asmīti ca manyase tvaṃ; na hṛcchayaṃ vetsi muniṃ purāṇam yo veditā karmaṇaḥ pāpakasya; tasyāntike tvaṃ vṛjinaṃ karoṣi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्यते पापकं कृत्वा न कश् चिद् वेत्ति माम् इति विदन्ति चैनं देवाश् च स्वश् चैवान्तरपूरुषः
manyate pāpakaṃ kṛtvā na kaś cid vetti mām iti vidanti cainaṃ devāś ca svaś caivāntarapūruṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदित्यचन्द्राव् अनिलानलौ च; द्यौर् भूमिर् आपो हृदयं यमश् च अहश् च रात्रिश् च उभे च संध्ये; धर्मश् च जानाति नरस्य वृत्तम्
ādityacandrāv anilānalau ca; dyaur bhūmir āpo hṛdayaṃ yamaś ca ahaś ca rātriś ca ubhe ca saṃdhye; dharmaś ca jānāti narasya vṛttam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमो वैवस्वतस् तस्य निर्यातयति दुष्कृतम् हृदि स्थितः कर्मसाक्षी क्षेत्रज्ञो यस्य तुष्यति
yamo vaivasvatas tasya niryātayati duṣkṛtam hṛdi sthitaḥ karmasākṣī kṣetrajño yasya tuṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तु तुष्यति यस्यैष पुरुषस्य दुरात्मनः तं यमः पापकर्माणं निर्यातयति दुष्कृतम्
na tu tuṣyati yasyaiṣa puruṣasya durātmanaḥ taṃ yamaḥ pāpakarmāṇaṃ niryātayati duṣkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवमन्यात्मनात्मानम् अन्यथा प्रतिपद्यते देवा न तस्य श्रेयांसो यस्यात्मापि न कारणम्
avamanyātmanātmānam anyathā pratipadyate devā na tasya śreyāṃso yasyātmāpi na kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयं प्राप्तेति माम् एवं मावमंस्थाः पतिव्रताम् अर्घ्यार्हां नार्चयसि मां स्वयं भार्याम् उपस्थिताम्
svayaṃ prāpteti mām evaṃ māvamaṃsthāḥ pativratām arghyārhāṃ nārcayasi māṃ svayaṃ bhāryām upasthitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमर्थं मां प्राकृतवद् उपप्रेक्षसि संसदि न खल्व् अहम् इदं शून्ये रौमि किं न शृणोषि मे
kimarthaṃ māṃ prākṛtavad upaprekṣasi saṃsadi na khalv aham idaṃ śūnye raumi kiṃ na śṛṇoṣi me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि मे याचमानाया वचनं न करिष्यसि दुःषन्त शतधा मूर्धा ततस् ते ऽद्य फलिष्यति
yadi me yācamānāyā vacanaṃ na kariṣyasi duḥṣanta śatadhā mūrdhā tatas te 'dya phaliṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्यां पतिः संप्रविश्य स यस्माज् जायते पुनः जायाया इति जायात्वं पुराणाः कवयो विदुः
bhāryāṃ patiḥ saṃpraviśya sa yasmāj jāyate punaḥ jāyāyā iti jāyātvaṃ purāṇāḥ kavayo viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् आगमवतः पुंसस् तद् अपत्यं प्रजायते तत् तारयति संतत्या पूर्वप्रेतान् पितामहान्
yad āgamavataḥ puṃsas tad apatyaṃ prajāyate tat tārayati saṃtatyā pūrvapretān pitāmahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुन् नाम्नो नरकाद् यस्मात् पितरं त्रायते सुतः तस्मात् पुत्र इति प्रोक्तः स्वयम् एव स्वयम्भुवा
pun nāmno narakād yasmāt pitaraṃ trāyate sutaḥ tasmāt putra iti proktaḥ svayam eva svayambhuvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा भार्या या गृहे दक्षा सा भार्या या प्रजावती सा भार्या या पतिप्राणा सा भार्या या पतिव्रता
sā bhāryā yā gṛhe dakṣā sā bhāryā yā prajāvatī sā bhāryā yā patiprāṇā sā bhāryā yā pativratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धं भार्या मनुष्यस्य भार्या श्रेष्ठतमः सखा भार्या मूलं त्रिवर्गस्य भार्या मित्रं मरिष्यतः
ardhaṃ bhāryā manuṣyasya bhāryā śreṣṭhatamaḥ sakhā bhāryā mūlaṃ trivargasya bhāryā mitraṃ mariṣyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्यावन्तः क्रियावन्तः सभार्या गृहमेधिनः भार्यावन्तः प्रमोदन्ते भार्यावन्तः श्रियान्विताः
bhāryāvantaḥ kriyāvantaḥ sabhāryā gṛhamedhinaḥ bhāryāvantaḥ pramodante bhāryāvantaḥ śriyānvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सखायः प्रविविक्तेषु भवन्त्य् एताः प्रियंवदाः पितरो धर्मकार्येषु भवन्त्य् आर्तस्य मातरः
sakhāyaḥ pravivikteṣu bhavanty etāḥ priyaṃvadāḥ pitaro dharmakāryeṣu bhavanty ārtasya mātaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कान्तारेष्व् अपि विश्रामो नरस्याध्वनिकस्य वै यः सदारः स विश्वास्यस् तस्माद् दाराः परा गतिः
kāntāreṣv api viśrāmo narasyādhvanikasya vai yaḥ sadāraḥ sa viśvāsyas tasmād dārāḥ parā gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसरन्तम् अपि प्रेतं विषमेष्व् एकपातिनम् भार्यैवान्वेति भर्तारं सततं या पतिव्रता
saṃsarantam api pretaṃ viṣameṣv ekapātinam bhāryaivānveti bhartāraṃ satataṃ yā pativratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमं संस्थिता भार्या पतिं प्रेत्य प्रतीक्षते पूर्वं मृतं च भर्तारं पश्चात् साध्व्य् अनुगच्छति
prathamaṃ saṃsthitā bhāryā patiṃ pretya pratīkṣate pūrvaṃ mṛtaṃ ca bhartāraṃ paścāt sādhvy anugacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मात् कारणाद् राजन् पाणिग्रहणम् इष्यते यद् आप्नोति पतिर् भार्याम् इह लोके परत्र च
etasmāt kāraṇād rājan pāṇigrahaṇam iṣyate yad āpnoti patir bhāryām iha loke paratra ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मात्मनैव जनितः पुत्र इत्य् उच्यते बुधैः तस्माद् भार्यां नरः पश्येन् मातृवत् पुत्रमातरम्
ātmātmanaiva janitaḥ putra ity ucyate budhaiḥ tasmād bhāryāṃ naraḥ paśyen mātṛvat putramātaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्यायां जनितं पुत्रम् आदर्शे स्वम् इवाननम् ह्लादते जनिता प्रेष्क्य स्वर्गं प्राप्येव पुण्यकृत्
bhāryāyāṃ janitaṃ putram ādarśe svam ivānanam hlādate janitā preṣkya svargaṃ prāpyeva puṇyakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दह्यमाना मनोदुःखैर् व्याधिभिश् चातुरा नराः ह्लादन्ते स्वेषु दारेषु घर्मार्ताः सलिलेष्व् इव
dahyamānā manoduḥkhair vyādhibhiś cāturā narāḥ hlādante sveṣu dāreṣu gharmārtāḥ salileṣv iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुसंरब्धो ऽपि रामाणां न ब्रूयाद् अप्रियं बुधः रतिं प्रीतिं च धर्मं च तास्व् आयत्तम् अवेक्ष्य च
susaṃrabdho 'pi rāmāṇāṃ na brūyād apriyaṃ budhaḥ ratiṃ prītiṃ ca dharmaṃ ca tāsv āyattam avekṣya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मनो जन्मनः क्षेत्रं पुण्यं रामाः सनातनम् ऋषीणाम् अपि का शक्तिः स्रष्टुं रामाम् ऋते प्रजाः
ātmano janmanaḥ kṣetraṃ puṇyaṃ rāmāḥ sanātanam ṛṣīṇām api kā śaktiḥ sraṣṭuṃ rāmām ṛte prajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिपत्य यदा सूनुर् धरणीरेणुगुण्ठितः पितुर् आश्लिष्यते ऽङ्गानि किम् इवास्त्य् अधिकं ततः
paripatya yadā sūnur dharaṇīreṇuguṇṭhitaḥ pitur āśliṣyate 'ṅgāni kim ivāsty adhikaṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स त्वं स्वयम् अनुप्राप्तं साभिलाषम् इमं सुतम् प्रेक्षमाणं च काक्षेण किमर्थम् अवमन्यसे
sa tvaṃ svayam anuprāptaṃ sābhilāṣam imaṃ sutam prekṣamāṇaṃ ca kākṣeṇa kimartham avamanyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अण्डानि बिभ्रति स्वानि न भिन्दन्ति पिपीलिकाः न भरेथाः कथं नु त्वं धर्मज्ञः सन् स्वम् आत्मजम्
aṇḍāni bibhrati svāni na bhindanti pipīlikāḥ na bharethāḥ kathaṃ nu tvaṃ dharmajñaḥ san svam ātmajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न वाससां न रामाणां नापां स्पर्शस् तथा सुखः शिशोर् आलिङ्ग्यमानस्य स्पर्शः सूनोर् यथा सुखः
na vāsasāṃ na rāmāṇāṃ nāpāṃ sparśas tathā sukhaḥ śiśor āliṅgyamānasya sparśaḥ sūnor yathā sukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो गौर् वरिष्ठा चतुष्पदाम् गुरुर् गरीयसां श्रेष्ठः पुत्रः स्पर्शवतां वरः
brāhmaṇo dvipadāṃ śreṣṭho gaur variṣṭhā catuṣpadām gurur garīyasāṃ śreṣṭhaḥ putraḥ sparśavatāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पृशतु त्वां समाश्लिष्य पुत्रो ऽयं प्रियदर्शनः पुत्रस्पर्शात् सुखतरः स्पर्शो लोके न विद्यते
spṛśatu tvāṃ samāśliṣya putro 'yaṃ priyadarśanaḥ putrasparśāt sukhataraḥ sparśo loke na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिषु वर्षेषु पूर्णेषु प्रजाताहम् अरिंदम इमं कुमारं राजेन्द्र तव शोकप्रणाशनम्
triṣu varṣeṣu pūrṇeṣu prajātāham ariṃdama imaṃ kumāraṃ rājendra tava śokapraṇāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहर्ता वाजिमेधस्य शतसंख्यस्य पौरव इति वाग् अन्तरिक्षे मां सूतके ऽभ्यवदत् पुरा
āhartā vājimedhasya śatasaṃkhyasya paurava iti vāg antarikṣe māṃ sūtake 'bhyavadat purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ननु नामाङ्कम् आरोप्य स्नेहाद् ग्रामान्तरं गताः मूर्ध्नि पुत्रान् उपाघ्राय प्रतिनन्दन्ति मानवाः
nanu nāmāṅkam āropya snehād grāmāntaraṃ gatāḥ mūrdhni putrān upāghrāya pratinandanti mānavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदेष्व् अपि वदन्तीमं मन्त्रवादं द्विजातयः जातकर्मणि पुत्राणां तवापि विदितं तथा
vedeṣv api vadantīmaṃ mantravādaṃ dvijātayaḥ jātakarmaṇi putrāṇāṃ tavāpi viditaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गाद् अङ्गात् संभवसि हृदयाद् अभिजायसे आत्मा वै पुत्रनामासि स जीव शरदः शतम्
aṅgād aṅgāt saṃbhavasi hṛdayād abhijāyase ātmā vai putranāmāsi sa jīva śaradaḥ śatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पोषो हि त्वदधीनो मे संतानम् अपि चाक्षयम् तस्मात् त्वं जीव मे वत्स सुसुखी शरदां शतम्
poṣo hi tvadadhīno me saṃtānam api cākṣayam tasmāt tvaṃ jīva me vatsa susukhī śaradāṃ śatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वदङ्गेभ्यः प्रसूतो ऽयं पुरुषात् पुरुषो ऽपरः सरसीवामले ऽऽत्मानं द्वितीयं पश्य मे सुतम्
tvadaṅgebhyaḥ prasūto 'yaṃ puruṣāt puruṣo 'paraḥ sarasīvāmale ''tmānaṃ dvitīyaṃ paśya me sutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा ह्य् आहवनीयो ऽग्निर् गार्हपत्यात् प्रणीयते तथा त्वत्तः प्रसूतो ऽयं त्वम् एकः सन् द्विधा कृतः
yathā hy āhavanīyo 'gnir gārhapatyāt praṇīyate tathā tvattaḥ prasūto 'yaṃ tvam ekaḥ san dvidhā kṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगापकृष्टेन हि ते मृगयां परिधावता अहम् आसादिता राजन् कुमारी पितुर् आश्रमे
mṛgāpakṛṣṭena hi te mṛgayāṃ paridhāvatā aham āsāditā rājan kumārī pitur āśrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उर्वशी पूर्वचित्तिश् च सहजन्या च मेनका विश्वाची च घृताची च षड् एवाप्सरसां वराः
urvaśī pūrvacittiś ca sahajanyā ca menakā viśvācī ca ghṛtācī ca ṣaḍ evāpsarasāṃ varāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासां मां मेनका नाम ब्रह्मयोनिर् वराप्सराः दिवः संप्राप्य जगतीं विश्वामित्राद् अजीजनत्
tāsāṃ māṃ menakā nāma brahmayonir varāpsarāḥ divaḥ saṃprāpya jagatīṃ viśvāmitrād ajījanat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा मां हिमवतः पृष्ठे सुषुवे मेनकाप्सराः अवकीर्य च मां याता परात्मजम् इवासती
sā māṃ himavataḥ pṛṣṭhe suṣuve menakāpsarāḥ avakīrya ca māṃ yātā parātmajam ivāsatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं नु कर्माशुभं पूर्वं कृतवत्य् अस्मि जन्मनि यद् अहं बान्धवैस् त्यक्ता बाल्ये संप्रति च त्वया
kiṃ nu karmāśubhaṃ pūrvaṃ kṛtavaty asmi janmani yad ahaṃ bāndhavais tyaktā bālye saṃprati ca tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामं त्वया परित्यक्ता गमिष्याम्य् अहम् आश्रमम् इमं तु बालं संत्यक्तुं नार्हस्य् आत्मजम् आत्मना
kāmaṃ tvayā parityaktā gamiṣyāmy aham āśramam imaṃ tu bālaṃ saṃtyaktuṃ nārhasy ātmajam ātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःषन्त उवाच न पुत्रम् अभिजानामि त्वयि जातं शकुन्तले असत्यवचना नार्यः कस् ते श्रद्धास्यते वचः
duḥṣanta uvāca na putram abhijānāmi tvayi jātaṃ śakuntale asatyavacanā nāryaḥ kas te śraddhāsyate vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेनका निरनुक्रोशा बन्धकी जननी तव यया हिमवतः पृष्ठे निर्माल्येव प्रवेरिता
menakā niranukrośā bandhakī jananī tava yayā himavataḥ pṛṣṭhe nirmālyeva praveritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चापि निरनुक्रोशः क्षत्रयोनिः पिता तव विश्वामित्रो ब्राह्मणत्वे लुब्धः कामपरायणः
sa cāpi niranukrośaḥ kṣatrayoniḥ pitā tava viśvāmitro brāhmaṇatve lubdhaḥ kāmaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेनकाप्सरसां श्रेष्ठा महर्षीणां च ते पिता तयोर् अपत्यं कस्मात् त्वं पुंश्चलीवाभिधास्यसि
menakāpsarasāṃ śreṣṭhā maharṣīṇāṃ ca te pitā tayor apatyaṃ kasmāt tvaṃ puṃścalīvābhidhāsyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्रद्धेयम् इदं वाक्यं कथयन्ती न लज्जसे विशेषतो मत्सकाशे दुष्टतापसि गम्यताम्
aśraddheyam idaṃ vākyaṃ kathayantī na lajjase viśeṣato matsakāśe duṣṭatāpasi gamyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्व महर्षिः सदैवोग्रः साप्सरा क्व च मेनका क्व च त्वम् एवं कृपणा तापसीवेषधारिणी
kva maharṣiḥ sadaivograḥ sāpsarā kva ca menakā kva ca tvam evaṃ kṛpaṇā tāpasīveṣadhāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिकायश् च पुत्रस् ते बालो ऽपि बलवान् अयम् कथम् अल्पेन कालेन शालस्कन्ध इवोद्गतः
atikāyaś ca putras te bālo 'pi balavān ayam katham alpena kālena śālaskandha ivodgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुनिकृष्टा च योनिस् ते पुंश्चली प्रतिभासि मे यदृच्छया कामरागाज् जाता मेनकया ह्य् असि
sunikṛṣṭā ca yonis te puṃścalī pratibhāsi me yadṛcchayā kāmarāgāj jātā menakayā hy asi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वम् एतत् परोक्षं मे यत् त्वं वदसि तापसि नाहं त्वाम् अभिजानामि यथेष्टं गम्यतां त्वया
sarvam etat parokṣaṃ me yat tvaṃ vadasi tāpasi nāhaṃ tvām abhijānāmi yatheṣṭaṃ gamyatāṃ tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.