Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.75

Mahābhārata (critical edition) 1.75

वैशंपायन उवाच ततः काव्यो भृगुश्रेष्ठः समन्युर् उपगम्य ह वृषपर्वाणम् आसीनम् इत्य् उवाचाविचारयन्

vaiśaṃpāyana uvāca tataḥ kāvyo bhṛguśreṣṭhaḥ samanyur upagamya ha vṛṣaparvāṇam āsīnam ity uvācāvicārayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाधर्मश् चरितो राजन् सद्यः फलति गौर् इव पुत्रेषु वा नप्तृषु वा न चेद् आत्मनि पश्यति फलत्य् एव ध्रुवं पापं गुरुभुक्तम् इवोदरे

nādharmaś carito rājan sadyaḥ phalati gaur iva putreṣu vā naptṛṣu vā na ced ātmani paśyati phalaty eva dhruvaṃ pāpaṃ gurubhuktam ivodare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् अघातयथा विप्रं कचम् आङ्गिरसं तदा अपापशीलं धर्मज्ञं शुश्रूषुं मद्गृहे रतम्

yad aghātayathā vipraṃ kacam āṅgirasaṃ tadā apāpaśīlaṃ dharmajñaṃ śuśrūṣuṃ madgṛhe ratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वधाद् अनर्हतस् तस्य वधाच् च दुहितुर् मम वृषपर्वन् निबोधेदं त्यक्ष्यामि त्वां सबान्धवम् स्थातुं त्वद्विषये राजन् न शक्ष्यामि त्वया सह

vadhād anarhatas tasya vadhāc ca duhitur mama vṛṣaparvan nibodhedaṃ tyakṣyāmi tvāṃ sabāndhavam sthātuṃ tvadviṣaye rājan na śakṣyāmi tvayā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो माम् अभिजानासि दैत्य मिथ्याप्रलापिनम् यथेमम् आत्मनो दोषं न नियच्छस्य् उपेक्षसे

aho mām abhijānāsi daitya mithyāpralāpinam yathemam ātmano doṣaṃ na niyacchasy upekṣase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषपर्वोवाच नाधर्मं न मृषावादं त्वयि जानामि भार्गव त्वयि धर्मश् च सत्यं च तत् प्रसीदतु नो भवान्

vṛṣaparvovāca nādharmaṃ na mṛṣāvādaṃ tvayi jānāmi bhārgava tvayi dharmaś ca satyaṃ ca tat prasīdatu no bhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्य् अस्मान् अपहाय त्वम् इतो गच्छसि भार्गव समुद्रं संप्रवेक्ष्यामो नान्यद् अस्ति परायणम्

yady asmān apahāya tvam ito gacchasi bhārgava samudraṃ saṃpravekṣyāmo nānyad asti parāyaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्र उवाच समुद्रं प्रविशध्वं वा दिशो वा द्रवतासुराः दुहितुर् नाप्रियं सोढुं शक्तो ऽहं दयिता हि मे

śukra uvāca samudraṃ praviśadhvaṃ vā diśo vā dravatāsurāḥ duhitur nāpriyaṃ soḍhuṃ śakto 'haṃ dayitā hi me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसाद्यतां देवयानी जीवितं ह्य् अत्र मे स्थितम् योगक्षेमकरस् ते ऽहम् इन्द्रस्येव बृहस्पतिः

prasādyatāṃ devayānī jīvitaṃ hy atra me sthitam yogakṣemakaras te 'ham indrasyeva bṛhaspatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषपर्वोवाच यत् किं चिद् असुरेन्द्राणां विद्यते वसु भार्गव भुवि हस्तिगवाश्वं वा तस्य त्वं मम चेश्वरः

vṛṣaparvovāca yat kiṃ cid asurendrāṇāṃ vidyate vasu bhārgava bhuvi hastigavāśvaṃ vā tasya tvaṃ mama ceśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्र उवाच यत् किं चिद् अस्ति द्रविणं दैत्येन्द्राणां महासुर तस्येश्वरो ऽस्मि यदि ते देवयानी प्रसाद्यताम्

śukra uvāca yat kiṃ cid asti draviṇaṃ daityendrāṇāṃ mahāsura tasyeśvaro 'smi yadi te devayānī prasādyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवयान्य् उवाच यदि त्वम् ईश्वरस् तात राज्ञो वित्तस्य भार्गव नाभिजानामि तत् ते ऽहं राजा तु वदतु स्वयम्

devayāny uvāca yadi tvam īśvaras tāta rājño vittasya bhārgava nābhijānāmi tat te 'haṃ rājā tu vadatu svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषपर्वोवाच यं कामम् अभिकामासि देवयानि शुचिस्मिते तत् ते ऽहं संप्रदास्यामि यदि चेद् अपि दुर्लभम्

vṛṣaparvovāca yaṃ kāmam abhikāmāsi devayāni śucismite tat te 'haṃ saṃpradāsyāmi yadi ced api durlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवयान्य् उवाच दासीं कन्यासहस्रेण शर्मिष्ठाम् अभिकामये अनु मां तत्र गच्छेत् सा यत्र दास्यति मे पिता

devayāny uvāca dāsīṃ kanyāsahasreṇa śarmiṣṭhām abhikāmaye anu māṃ tatra gacchet sā yatra dāsyati me pitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषपर्वोवाच उत्तिष्ठ हे संग्रहीत्रि शर्मिष्ठां शीघ्रम् आनय यं च कामयते कामं देवयानी करोतु तम्

vṛṣaparvovāca uttiṣṭha he saṃgrahītri śarmiṣṭhāṃ śīghram ānaya yaṃ ca kāmayate kāmaṃ devayānī karotu tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशंपायन उवाच ततो धात्री तत्र गत्वा शर्मिष्ठां वाक्यम् अब्रवीत् उत्तिष्ठ भद्रे शर्मिष्ठे ज्ञातीनां सुखम् आवह

vaiśaṃpāyana uvāca tato dhātrī tatra gatvā śarmiṣṭhāṃ vākyam abravīt uttiṣṭha bhadre śarmiṣṭhe jñātīnāṃ sukham āvaha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यजति ब्राह्मणः शिष्यान् देवयान्या प्रचोदितः सा यं कामयते कामं स कार्यो ऽद्य त्वयानघे

tyajati brāhmaṇaḥ śiṣyān devayānyā pracoditaḥ sā yaṃ kāmayate kāmaṃ sa kāryo 'dya tvayānaghe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शर्मिष्ठोवाच सा यं कामयते कामं करवाण्य् अहम् अद्य तम् मा त्व् एवापगमच् छुक्रो देवयानी च मत्कृते

śarmiṣṭhovāca sā yaṃ kāmayate kāmaṃ karavāṇy aham adya tam mā tv evāpagamac chukro devayānī ca matkṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशंपायन उवाच ततः कन्यासहस्रेण वृता शिबिकया तदा पितुर् नियोगात् त्वरिता निश्चक्राम पुरोत्तमात्

vaiśaṃpāyana uvāca tataḥ kanyāsahasreṇa vṛtā śibikayā tadā pitur niyogāt tvaritā niścakrāma purottamāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शर्मिष्ठोवाच अहं कन्यासहस्रेण दासी ते परिचारिका अनु त्वां तत्र यास्यामि यत्र दास्यति ते पिता

śarmiṣṭhovāca ahaṃ kanyāsahasreṇa dāsī te paricārikā anu tvāṃ tatra yāsyāmi yatra dāsyati te pitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवयान्य् उवाच स्तुवतो दुहिता ते ऽहं बन्दिनः प्रतिगृह्णतः स्तूयमानस्य दुहिता कथं दासी भविष्यसि

devayāny uvāca stuvato duhitā te 'haṃ bandinaḥ pratigṛhṇataḥ stūyamānasya duhitā kathaṃ dāsī bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शर्मिष्ठोवाच येन केन चिद् आर्तानां ज्ञातीनां सुखम् आवहेत् अतस् त्वाम् अनुयास्यामि यत्र दास्यति ते पिता

śarmiṣṭhovāca yena kena cid ārtānāṃ jñātīnāṃ sukham āvahet atas tvām anuyāsyāmi yatra dāsyati te pitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशंपायन उवाच प्रतिश्रुते दासभावे दुहित्रा वृषपर्वणः देवयानी नृपश्रेष्ठ पितरं वाक्यम् अब्रवीत्

vaiśaṃpāyana uvāca pratiśrute dāsabhāve duhitrā vṛṣaparvaṇaḥ devayānī nṛpaśreṣṭha pitaraṃ vākyam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविशामि पुरं तात तुष्टास्मि द्विजसत्तम अमोघं तव विज्ञानम् अस्ति विद्याबलं च ते

praviśāmi puraṃ tāta tuṣṭāsmi dvijasattama amoghaṃ tava vijñānam asti vidyābalaṃ ca te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तो दुहित्रा स द्विजश्रेष्ठो महायशाः प्रविवेश पुरं हृष्टः पूजितः सर्वदानवैः

evam ukto duhitrā sa dvijaśreṣṭho mahāyaśāḥ praviveśa puraṃ hṛṣṭaḥ pūjitaḥ sarvadānavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.