Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.77
वैशंपायन उवाच ययातिः स्वपुरं प्राप्य महेन्द्रपुरसंनिभम् प्रविश्यान्तःपुरं तत्र देवयानीं न्यवेशयत्
vaiśaṃpāyana uvāca yayātiḥ svapuraṃ prāpya mahendrapurasaṃnibham praviśyāntaḥpuraṃ tatra devayānīṃ nyaveśayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवयान्याश् चानुमते तां सुतां वृषपर्वणः अशोकवनिकाभ्याशे गृहं कृत्वा न्यवेशयत्
devayānyāś cānumate tāṃ sutāṃ vṛṣaparvaṇaḥ aśokavanikābhyāśe gṛhaṃ kṛtvā nyaveśayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृतां दासीसहस्रेण शर्मिष्ठाम् आसुरायणीम् वासोभिर् अन्नपानैश् च संविभज्य सुसत्कृताम्
vṛtāṃ dāsīsahasreṇa śarmiṣṭhām āsurāyaṇīm vāsobhir annapānaiś ca saṃvibhajya susatkṛtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवयान्या तु सहितः स नृपो नहुषात्मजः विजहार बहून् अब्दान् देववन् मुदितो भृशम्
devayānyā tu sahitaḥ sa nṛpo nahuṣātmajaḥ vijahāra bahūn abdān devavan mudito bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋतुकाले तु संप्राप्ते देवयानी वराङ्गना लेभे गर्भं प्रथमतः कुमारं च व्यजायत
ṛtukāle tu saṃprāpte devayānī varāṅganā lebhe garbhaṃ prathamataḥ kumāraṃ ca vyajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गते वर्षसहस्रे तु शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ददर्श यौवनं प्राप्ता ऋतुं सा चान्वचिन्तयत्
gate varṣasahasre tu śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī dadarśa yauvanaṃ prāptā ṛtuṃ sā cānvacintayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋतुकालश् च संप्राप्तो न च मे ऽस्ति पतिर् वृतः किं प्राप्तं किं नु कर्तव्यं किं वा कृत्वा कृतं भवेत्
ṛtukālaś ca saṃprāpto na ca me 'sti patir vṛtaḥ kiṃ prāptaṃ kiṃ nu kartavyaṃ kiṃ vā kṛtvā kṛtaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवयानी प्रजातासौ वृथाहं प्राप्तयौवना यथा तया वृतो भर्ता तथैवाहं वृणोमि तम्
devayānī prajātāsau vṛthāhaṃ prāptayauvanā yathā tayā vṛto bhartā tathaivāhaṃ vṛṇomi tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञा पुत्रफलं देयम् इति मे निश्चिता मतिः अपीदानीं स धर्मात्मा इयान् मे दर्शनं रहः
rājñā putraphalaṃ deyam iti me niścitā matiḥ apīdānīṃ sa dharmātmā iyān me darśanaṃ rahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ निष्क्रम्य राजासौ तस्मिन् काले यदृच्छया अशोकवनिकाभ्याशे शर्मिष्ठां प्राप्य विष्ठितः
atha niṣkramya rājāsau tasmin kāle yadṛcchayā aśokavanikābhyāśe śarmiṣṭhāṃ prāpya viṣṭhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् एकं रहिते दृष्ट्वा शर्मिष्ठा चारुहासिनी प्रत्युद्गम्याञ्जलिं कृत्वा राजानं वाक्यम् अब्रवीत्
tam ekaṃ rahite dṛṣṭvā śarmiṣṭhā cāruhāsinī pratyudgamyāñjaliṃ kṛtvā rājānaṃ vākyam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमस्येन्द्रस्य विष्णोर् वा यमस्य वरुणस्य वा तव वा नाहुष कुले कः स्त्रियं स्प्रष्टुम् अर्हति
somasyendrasya viṣṇor vā yamasya varuṇasya vā tava vā nāhuṣa kule kaḥ striyaṃ spraṣṭum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपाभिजनशीलैर् हि त्वं राजन् वेत्थ मां सदा सा त्वां याचे प्रसाद्याहम् ऋतुं देहि नराधिप
rūpābhijanaśīlair hi tvaṃ rājan vettha māṃ sadā sā tvāṃ yāce prasādyāham ṛtuṃ dehi narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ययातिर् उवाच वेद्मि त्वां शीलसंपन्नां दैत्यकन्याम् अनिन्दिताम् रूपे च ते न पश्यामि सूच्यग्रम् अपि निन्दितम्
yayātir uvāca vedmi tvāṃ śīlasaṃpannāṃ daityakanyām aninditām rūpe ca te na paśyāmi sūcyagram api ninditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अब्रवीद् उशना काव्यो देवयानीं यदावहम् नेयम् आह्वयितव्या ते शयने वार्षपर्वणी
abravīd uśanā kāvyo devayānīṃ yadāvaham neyam āhvayitavyā te śayane vārṣaparvaṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शर्मिष्ठोवाच न नर्मयुक्तं वचनं हिनस्ति; न स्त्रीषु राजन् न विवाहकाले प्राणात्यये सर्वधनापहारे; पञ्चानृतान्य् आहुर् अपातकानि
śarmiṣṭhovāca na narmayuktaṃ vacanaṃ hinasti; na strīṣu rājan na vivāhakāle prāṇātyaye sarvadhanāpahāre; pañcānṛtāny āhur apātakāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्टं तु साक्ष्ये प्रवदन्तम् अन्यथा; वदन्ति मिथ्योपहितं नरेन्द्र एकार्थतायां तु समाहितायां; मिथ्या वदन्तम् अनृतं हिनस्ति
pṛṣṭaṃ tu sākṣye pravadantam anyathā; vadanti mithyopahitaṃ narendra ekārthatāyāṃ tu samāhitāyāṃ; mithyā vadantam anṛtaṃ hinasti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ययातिर् उवाच राजा प्रमाणं भूतानां स नश्येत मृषा वदन् अर्थकृच्छ्रम् अपि प्राप्य न मिथ्या कर्तुम् उत्सहे
yayātir uvāca rājā pramāṇaṃ bhūtānāṃ sa naśyeta mṛṣā vadan arthakṛcchram api prāpya na mithyā kartum utsahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शर्मिष्ठोवाच समाव् एतौ मतौ राजन् पतिः सख्याश् च यः पतिः समं विवाहम् इत्य् आहुः सख्या मे ऽसि पतिर् वृतः
śarmiṣṭhovāca samāv etau matau rājan patiḥ sakhyāś ca yaḥ patiḥ samaṃ vivāham ity āhuḥ sakhyā me 'si patir vṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ययातिर् उवाच दातव्यं याचमानेभ्य इति मे व्रतम् आहितम् त्वं च याचसि मां कामं ब्रूहि किं करवाणि ते
yayātir uvāca dātavyaṃ yācamānebhya iti me vratam āhitam tvaṃ ca yācasi māṃ kāmaṃ brūhi kiṃ karavāṇi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शर्मिष्ठोवाच अधर्मात् त्राहि मां राजन् धर्मं च प्रतिपादय त्वत्तो ऽपत्यवती लोके चरेयं धर्मम् उत्तमम्
śarmiṣṭhovāca adharmāt trāhi māṃ rājan dharmaṃ ca pratipādaya tvatto 'patyavatī loke careyaṃ dharmam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रय एवाधना राजन् भार्या दासस् तथा सुतः यत् ते समधिगच्छन्ति यस्य ते तस्य तद् धनम्
traya evādhanā rājan bhāryā dāsas tathā sutaḥ yat te samadhigacchanti yasya te tasya tad dhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवयान्या भुजिष्यास्मि वश्या च तव भार्गवी सा चाहं च त्वया राजन् भरणीये भजस्व माम्
devayānyā bhujiṣyāsmi vaśyā ca tava bhārgavī sā cāhaṃ ca tvayā rājan bharaṇīye bhajasva mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशंपायन उवाच एवम् उक्तस् तु राजा स तथ्यम् इत्य् एव जज्ञिवान् पूजयाम् आस शर्मिष्ठां धर्मं च प्रत्यपादयत्
vaiśaṃpāyana uvāca evam uktas tu rājā sa tathyam ity eva jajñivān pūjayām āsa śarmiṣṭhāṃ dharmaṃ ca pratyapādayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समागम्य च शर्मिष्ठां यथाकामम् अवाप्य च अन्योन्यम् अभिसंपूज्य जग्मतुस् तौ यथागतम्
samāgamya ca śarmiṣṭhāṃ yathākāmam avāpya ca anyonyam abhisaṃpūjya jagmatus tau yathāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् समागमे सुभ्रूः शर्मिष्ठा चारुहासिनी लेभे गर्भं प्रथमतस् तस्मान् नृपतिसत्तमात्
tasmin samāgame subhrūḥ śarmiṣṭhā cāruhāsinī lebhe garbhaṃ prathamatas tasmān nṛpatisattamāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजज्ञे च ततः काले राजन् राजीवलोचना कुमारं देवगर्भाभं राजीवनिभलोचनम्
prajajñe ca tataḥ kāle rājan rājīvalocanā kumāraṃ devagarbhābhaṃ rājīvanibhalocanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.