Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.8
सूत उवाच स चापि च्यवनो ब्रह्मन् भार्गवो ऽजनयत् सुतम् सुकन्यायां महात्मानं प्रमतिं दीप्ततेजसम्
sūta uvāca sa cāpi cyavano brahman bhārgavo 'janayat sutam sukanyāyāṃ mahātmānaṃ pramatiṃ dīptatejasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमतिस् तु रुरुं नाम घृताच्यां समजीजनत् रुरुः प्रमद्वरायां तु शुनकं समजीजनत्
pramatis tu ruruṃ nāma ghṛtācyāṃ samajījanat ruruḥ pramadvarāyāṃ tu śunakaṃ samajījanat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य ब्रह्मन् रुरोः सर्वं चरितं भूरितेजसः विस्तरेण प्रवक्ष्यामि तच् छृणु त्वम् अशेषतः
tasya brahman ruroḥ sarvaṃ caritaṃ bhūritejasaḥ vistareṇa pravakṣyāmi tac chṛṇu tvam aśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिर् आसीन् महान् पूर्वं तपोविद्यासमन्वितः स्थूलकेश इति ख्यातः सर्वभूतहिते रतः
ṛṣir āsīn mahān pūrvaṃ tapovidyāsamanvitaḥ sthūlakeśa iti khyātaḥ sarvabhūtahite rataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्न् एव काले तु मेनकायां प्रजज्ञिवान् गन्धर्वराजो विप्रर्षे विश्वावसुर् इति श्रुतः
etasminn eva kāle tu menakāyāṃ prajajñivān gandharvarājo viprarṣe viśvāvasur iti śrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाप्सरा मेनका सा तं गर्भं भृगुनन्दन उत्ससर्ज यथाकालं स्थूलकेशाश्रमं प्रति
athāpsarā menakā sā taṃ garbhaṃ bhṛgunandana utsasarja yathākālaṃ sthūlakeśāśramaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्सृज्य चैव तं गर्भं नद्यास् तीरे जगाम ह कन्याम् अमरगर्भाभां ज्वलन्तीम् इव च श्रिया
utsṛjya caiva taṃ garbhaṃ nadyās tīre jagāma ha kanyām amaragarbhābhāṃ jvalantīm iva ca śriyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां ददर्श समुत्सृष्टां नदीतीरे महान् ऋषिः स्थूलकेशः स तेजस्वी विजने बन्धुवर्जिताम्
tāṃ dadarśa samutsṛṣṭāṃ nadītīre mahān ṛṣiḥ sthūlakeśaḥ sa tejasvī vijane bandhuvarjitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तां दृष्ट्वा तदा कन्यां स्थूलकेशो द्विजोत्तमः जग्राहाथ मुनिश्रेष्ठः कृपाविष्टः पुपोष च ववृधे सा वरारोहा तस्याश्रमपदे शुभा
sa tāṃ dṛṣṭvā tadā kanyāṃ sthūlakeśo dvijottamaḥ jagrāhātha muniśreṣṭhaḥ kṛpāviṣṭaḥ pupoṣa ca vavṛdhe sā varārohā tasyāśramapade śubhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमदाभ्यो वरा सा तु सर्वरूपगुणान्विता ततः प्रमद्वरेत्य् अस्या नाम चक्रे महान् ऋषिः
pramadābhyo varā sā tu sarvarūpaguṇānvitā tataḥ pramadvarety asyā nāma cakre mahān ṛṣiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम् आश्रमपदे तस्य रुरुर् दृष्ट्वा प्रमद्वराम् बभूव किल धर्मात्मा मदनानुगतात्मवान्
tām āśramapade tasya rurur dṛṣṭvā pramadvarām babhūva kila dharmātmā madanānugatātmavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितरं सखिभिः सो ऽथ वाचयाम् आस भार्गवः प्रमतिश् चाभ्ययाच् छ्रुत्वा स्थूलकेशं यशस्विनम्
pitaraṃ sakhibhiḥ so 'tha vācayām āsa bhārgavaḥ pramatiś cābhyayāc chrutvā sthūlakeśaṃ yaśasvinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रादात् पिता कन्यां रुरवे तां प्रमद्वराम् विवाहं स्थापयित्वाग्रे नक्षत्रे भगदैवते
tataḥ prādāt pitā kanyāṃ rurave tāṃ pramadvarām vivāhaṃ sthāpayitvāgre nakṣatre bhagadaivate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कतिपयाहस्य विवाहे समुपस्थिते सखीभिः क्रीडती सार्धं सा कन्या वरवर्णिनी
tataḥ katipayāhasya vivāhe samupasthite sakhībhiḥ krīḍatī sārdhaṃ sā kanyā varavarṇinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नापश्यत प्रसुप्तं वै भुजगं तिर्यग् आयतम् पदा चैनं समाक्रामन् मुमूर्षुः कालचोदिता
nāpaśyata prasuptaṃ vai bhujagaṃ tiryag āyatam padā cainaṃ samākrāman mumūrṣuḥ kālacoditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तस्याः संप्रमत्तायाश् चोदितः कालधर्मणा विषोपलिप्तान् दशनान् भृशम् अङ्गे न्यपातयत्
sa tasyāḥ saṃpramattāyāś coditaḥ kāladharmaṇā viṣopaliptān daśanān bhṛśam aṅge nyapātayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा दष्टा सहसा भूमौ पतिता गतचेतना व्यसुर् अप्रेक्षणीयापि प्रेक्षणीयतमाकृतिः
sā daṣṭā sahasā bhūmau patitā gatacetanā vyasur aprekṣaṇīyāpi prekṣaṇīyatamākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसुप्तेवाभवच् चापि भुवि सर्पविषार्दिता भूयो मनोहरतरा बभूव तनुमध्यमा
prasuptevābhavac cāpi bhuvi sarpaviṣārditā bhūyo manoharatarā babhūva tanumadhyamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददर्श तां पिता चैव ते चैवान्ये तपस्विनः विचेष्टमानां पतितां भूतले पद्मवर्चसम्
dadarśa tāṃ pitā caiva te caivānye tapasvinaḥ viceṣṭamānāṃ patitāṃ bhūtale padmavarcasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सर्वे द्विजवराः समाजग्मुः कृपान्विताः स्वस्त्यात्रेयो महाजानुः कुशिकः शङ्खमेखलः
tataḥ sarve dvijavarāḥ samājagmuḥ kṛpānvitāḥ svastyātreyo mahājānuḥ kuśikaḥ śaṅkhamekhalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भारद्वाजः कौणकुत्स आर्ष्टिषेणो ऽथ गौतमः प्रमतिः सह पुत्रेण तथान्ये वनवासिनः
bhāradvājaḥ kauṇakutsa ārṣṭiṣeṇo 'tha gautamaḥ pramatiḥ saha putreṇa tathānye vanavāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां ते कन्यां व्यसुं दृष्ट्वा भुजगस्य विषार्दिताम् रुरुदुः कृपयाविष्टा रुरुस् त्व् आर्तो बहिर् ययौ
tāṃ te kanyāṃ vyasuṃ dṛṣṭvā bhujagasya viṣārditām ruruduḥ kṛpayāviṣṭā rurus tv ārto bahir yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.