Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.82

Mahābhārata (critical edition) 1.82

वैशंपायन उवाच स्वर्गतः स तु राजेन्द्रो निवसन् देवसद्मनि पूजितस् त्रिदशैः साध्यैर् मरुद्भिर् वसुभिस् तथा

vaiśaṃpāyana uvāca svargataḥ sa tu rājendro nivasan devasadmani pūjitas tridaśaiḥ sādhyair marudbhir vasubhis tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवलोकाद् ब्रह्मलोकं संचरन् पुण्यकृद् वशी अवसत् पृथिवीपालो दीर्घकालम् इति श्रुतिः

devalokād brahmalokaṃ saṃcaran puṇyakṛd vaśī avasat pṛthivīpālo dīrghakālam iti śrutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कदा चिन् नृपश्रेष्ठो ययातिः शक्रम् आगमत् कथान्ते तत्र शक्रेण पृष्टः स पृथिवीपतिः

sa kadā cin nṛpaśreṣṭho yayātiḥ śakram āgamat kathānte tatra śakreṇa pṛṣṭaḥ sa pṛthivīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्र उवाच यदा स पूरुस् तव रूपेण राजञ्; जरां गृहीत्वा प्रचचार भूमौ तदा राज्यं संप्रदायैव तस्मै; त्वया किम् उक्तः कथयेह सत्यम्

śakra uvāca yadā sa pūrus tava rūpeṇa rājañ; jarāṃ gṛhītvā pracacāra bhūmau tadā rājyaṃ saṃpradāyaiva tasmai; tvayā kim uktaḥ kathayeha satyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययातिर् उवाच गङ्गायमुनयोर् मध्ये कृत्स्नो ऽयं विषयस् तव मध्ये पृथिव्यास् त्वं राजा भ्रातरो ऽन्त्याधिपास् तव

yayātir uvāca gaṅgāyamunayor madhye kṛtsno 'yaṃ viṣayas tava madhye pṛthivyās tvaṃ rājā bhrātaro 'ntyādhipās tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्रोधनः क्रोधनेभ्यो विशिष्टस्; तथा तितिक्षुर् अतितिक्षोर् विशिष्टः अमानुषेभ्यो मानुषाश् च प्रधाना; विद्वांस् तथैवाविदुषः प्रधानः

akrodhanaḥ krodhanebhyo viśiṣṭas; tathā titikṣur atitikṣor viśiṣṭaḥ amānuṣebhyo mānuṣāś ca pradhānā; vidvāṃs tathaivāviduṣaḥ pradhānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आक्रुश्यमानो नाक्रोशेन् मन्युर् एव तितिक्षतः आक्रोष्टारं निर्दहति सुकृतं चास्य विन्दति

ākruśyamāno nākrośen manyur eva titikṣataḥ ākroṣṭāraṃ nirdahati sukṛtaṃ cāsya vindati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारुंतुदः स्यान् न नृशंसवादी; न हीनतः परम् अभ्याददीत ययास्य वाचा पर उद्विजेत; न तां वदेद् रुशतीं पापलोक्याम्

nāruṃtudaḥ syān na nṛśaṃsavādī; na hīnataḥ param abhyādadīta yayāsya vācā para udvijeta; na tāṃ vaded ruśatīṃ pāpalokyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरुंतुदं पुरुषं रूक्षवाचं; वाक्कण्टकैर् वितुदन्तं मनुष्यान् विद्याद् अलक्ष्मीकतमं जनानां; मुखे निबद्धां निरृतिं वहन्तम्

aruṃtudaṃ puruṣaṃ rūkṣavācaṃ; vākkaṇṭakair vitudantaṃ manuṣyān vidyād alakṣmīkatamaṃ janānāṃ; mukhe nibaddhāṃ nirṛtiṃ vahantam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्भिः पुरस्ताद् अभिपूजितः स्यात्; सद्भिस् तथा पृष्ठतो रक्षितः स्यात् सदासताम् अतिवादांस् तितिक्षेत्; सतां वृत्तं चाददीतार्यवृत्तः

sadbhiḥ purastād abhipūjitaḥ syāt; sadbhis tathā pṛṣṭhato rakṣitaḥ syāt sadāsatām ativādāṃs titikṣet; satāṃ vṛttaṃ cādadītāryavṛttaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाक्सायका वदनान् निष्पतन्ति; यैर् आहतः शोचति रात्र्यहानि परस्य वा मर्मसु ये पतन्ति; तान् पण्डितो नावसृजेत् परेषु

vāksāyakā vadanān niṣpatanti; yair āhataḥ śocati rātryahāni parasya vā marmasu ye patanti; tān paṇḍito nāvasṛjet pareṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हीदृशं संवननं त्रिषु लोकेषु विद्यते यथा मैत्री च भूतेषु दानं च मधुरा च वाक्

na hīdṛśaṃ saṃvananaṃ triṣu lokeṣu vidyate yathā maitrī ca bhūteṣu dānaṃ ca madhurā ca vāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् सान्त्वं सदा वाच्यं न वाच्यं परुषं क्व चित् पूज्यान् संपूजयेद् दद्यान् न च याचेत् कदा चन

tasmāt sāntvaṃ sadā vācyaṃ na vācyaṃ paruṣaṃ kva cit pūjyān saṃpūjayed dadyān na ca yācet kadā cana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.