Mahābhārata (critical edition) 1.88

वसुमना उवाच पृच्छामि त्वां वसुमना रौशदश्विर्; यद्य् अस्ति लोको दिवि मह्यं नरेन्द्र यद्य् अन्तरिक्षे प्रथितो महात्मन्; क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये

vasumanā uvāca pṛcchāmi tvāṃ vasumanā rauśadaśvir; yady asti loko divi mahyaṃ narendra yady antarikṣe prathito mahātman; kṣetrajñaṃ tvāṃ tasya dharmasya manye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययातिर् उवाच यद् अन्तरिक्षं पृथिवी दिशश् च; यत् तेजसा तपते भानुमांश् च लोकास् तावन्तो दिवि संस्थिता वै; ते नान्तवन्तः प्रतिपालयन्ति

yayātir uvāca yad antarikṣaṃ pṛthivī diśaś ca; yat tejasā tapate bhānumāṃś ca lokās tāvanto divi saṃsthitā vai; te nāntavantaḥ pratipālayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुमना उवाच तांस् ते ददामि पत मा प्रपातं; ये मे लोकास् तव ते वै भवन्तु क्रीणीष्वैनांस् तृणकेनापि राजन्; प्रतिग्रहस् ते यदि सम्यक् प्रदुष्टः

vasumanā uvāca tāṃs te dadāmi pata mā prapātaṃ; ye me lokās tava te vai bhavantu krīṇīṣvaināṃs tṛṇakenāpi rājan; pratigrahas te yadi samyak praduṣṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययातिर् उवाच न मिथ्याहं विक्रयं वै स्मरामि; वृथा गृहीतं शिशुकाच् छङ्कमानः कुर्यां न चैवाकृतपूर्वम् अन्यैर्; विवित्समानः किम् उ तत्र साधु

yayātir uvāca na mithyāhaṃ vikrayaṃ vai smarāmi; vṛthā gṛhītaṃ śiśukāc chaṅkamānaḥ kuryāṃ na caivākṛtapūrvam anyair; vivitsamānaḥ kim u tatra sādhu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुमना उवाच तांस् त्वं लोकान् प्रतिपद्यस्व राजन्; मया दत्तान् यदि नेष्टः क्रयस् ते अहं न तान् वै प्रतिगन्ता नरेन्द्र; सर्वे लोकास् तव ते वै भवन्तु

vasumanā uvāca tāṃs tvaṃ lokān pratipadyasva rājan; mayā dattān yadi neṣṭaḥ krayas te ahaṃ na tān vai pratigantā narendra; sarve lokās tava te vai bhavantu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिबिर् उवाच पृच्छामि त्वां शिबिर् औशीनरो ऽहं; ममापि लोका यदि सन्तीह तात यद्य् अन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रिताः; क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये

śibir uvāca pṛcchāmi tvāṃ śibir auśīnaro 'haṃ; mamāpi lokā yadi santīha tāta yady antarikṣe yadi vā divi śritāḥ; kṣetrajñaṃ tvāṃ tasya dharmasya manye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययातिर् उवाच न त्वं वाचा हृदयेनापि विद्वन्; परीप्समानान् नावमंस्था नरेन्द्र तेनानन्ता दिवि लोकाः श्रितास् ते; विद्युद्रूपाः स्वनवन्तो महान्तः

yayātir uvāca na tvaṃ vācā hṛdayenāpi vidvan; parīpsamānān nāvamaṃsthā narendra tenānantā divi lokāḥ śritās te; vidyudrūpāḥ svanavanto mahāntaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिबिर् उवाच तांस् त्वं लोकान् प्रतिपद्यस्व राजन्; मया दत्तान् यदि नेष्टः क्रयस् ते न चाहं तान् प्रतिपत्स्येह दत्त्वा; यत्र गत्वा त्वम् उपास्से ह लोकान्

śibir uvāca tāṃs tvaṃ lokān pratipadyasva rājan; mayā dattān yadi neṣṭaḥ krayas te na cāhaṃ tān pratipatsyeha dattvā; yatra gatvā tvam upāsse ha lokān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययातिर् उवाच यथा त्वम् इन्द्रप्रतिमप्रभावस्; ते चाप्य् अनन्ता नरदेव लोकाः तथाद्य लोके न रमे ऽन्यदत्ते; तस्माच् छिबे नाभिनन्दामि दायम्

yayātir uvāca yathā tvam indrapratimaprabhāvas; te cāpy anantā naradeva lokāḥ tathādya loke na rame 'nyadatte; tasmāc chibe nābhinandāmi dāyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टक उवाच न चेद् एकैकशो राजंल् लोकान् नः प्रतिनन्दसि सर्वे प्रदाय भवते गन्तारो नरकं वयम्

aṣṭaka uvāca na ced ekaikaśo rājaṃl lokān naḥ pratinandasi sarve pradāya bhavate gantāro narakaṃ vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययातिर् उवाच यद् अर्हाय ददध्वं तत् सन्तः सत्यानृशंस्यतः अहं तु नाभिधृष्णोमि यत्कृतं न मया पुरा

yayātir uvāca yad arhāya dadadhvaṃ tat santaḥ satyānṛśaṃsyataḥ ahaṃ tu nābhidhṛṣṇomi yatkṛtaṃ na mayā purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टक उवाच कस्यैते प्रतिदृश्यन्ते रथाः पञ्च हिरण्मयाः उच्चैः सन्तः प्रकाशन्ते ज्वलन्तो ऽग्निशिखा इव

aṣṭaka uvāca kasyaite pratidṛśyante rathāḥ pañca hiraṇmayāḥ uccaiḥ santaḥ prakāśante jvalanto 'gniśikhā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययातिर् उवाच युष्मान् एते हि वक्ष्यन्ति रथाः पञ्च हिरण्मयाः उच्चैः सन्तः प्रकाशन्ते ज्वलन्तो ऽग्निशिखा इव

yayātir uvāca yuṣmān ete hi vakṣyanti rathāḥ pañca hiraṇmayāḥ uccaiḥ santaḥ prakāśante jvalanto 'gniśikhā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टक उवाच आतिष्ठस्व रथं राजन् विक्रमस्व विहायसा वयम् अप्य् अनुयास्यामो यदा कालो भविष्यति

aṣṭaka uvāca ātiṣṭhasva rathaṃ rājan vikramasva vihāyasā vayam apy anuyāsyāmo yadā kālo bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययातिर् उवाच सर्वैर् इदानीं गन्तव्यं सहस्वर्गजितो वयम् एष नो विरजाः पन्था दृश्यते देवसद्मनः

yayātir uvāca sarvair idānīṃ gantavyaṃ sahasvargajito vayam eṣa no virajāḥ panthā dṛśyate devasadmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशंपायन उवाच ते ऽधिरुह्य रथान् सर्वे प्रयाता नृपसत्तमाः आक्रमन्तो दिवं भाभिर् धर्मेणावृत्य रोदसी

vaiśaṃpāyana uvāca te 'dhiruhya rathān sarve prayātā nṛpasattamāḥ ākramanto divaṃ bhābhir dharmeṇāvṛtya rodasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टक उवाच अहं मन्ये पूर्वम् एको ऽस्मि गन्ता; सखा चेन्द्रः सर्वथा मे महात्मा कस्माद् एवं शिबिर् औशीनरो ऽयम्; एको ऽत्यगात् सर्ववेगेन वाहान्

aṣṭaka uvāca ahaṃ manye pūrvam eko 'smi gantā; sakhā cendraḥ sarvathā me mahātmā kasmād evaṃ śibir auśīnaro 'yam; eko 'tyagāt sarvavegena vāhān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययातिर् उवाच अददाद् देवयानाय यावद् वित्तम् अविन्दत उशीनरस्य पुत्रो ऽयं तस्माच् छ्रेष्ठो हि नः शिबिः

yayātir uvāca adadād devayānāya yāvad vittam avindata uśīnarasya putro 'yaṃ tasmāc chreṣṭho hi naḥ śibiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानं तपः सत्यम् अथापि धर्मो; ह्रीः श्रीः क्षमा सौम्य तथा तितिक्षा राजन्न् एतान्य् अप्रतिमस्य राज्ञः; शिबेः स्थितान्य् अनृशंसस्य बुद्ध्या एवंवृत्तो ह्रीनिषेधश् च यस्मात्; तस्माच् छिबिर् अत्यगाद् वै रथेन

dānaṃ tapaḥ satyam athāpi dharmo; hrīḥ śrīḥ kṣamā saumya tathā titikṣā rājann etāny apratimasya rājñaḥ; śibeḥ sthitāny anṛśaṃsasya buddhyā evaṃvṛtto hrīniṣedhaś ca yasmāt; tasmāc chibir atyagād vai rathena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशंपायन उवाच अथाष्टकः पुनर् एवान्वपृच्छन्; मातामहं कौतुकाद् इन्द्रकल्पम् पृच्छामि त्वां नृपते ब्रूहि सत्यं; कुतश् च कस्यासि सुतश् च कस्य कृतं त्वया यद् धि न तस्य कर्ता; लोके त्वद् अन्यः क्षत्रियो ब्राह्मणो वा

vaiśaṃpāyana uvāca athāṣṭakaḥ punar evānvapṛcchan; mātāmahaṃ kautukād indrakalpam pṛcchāmi tvāṃ nṛpate brūhi satyaṃ; kutaś ca kasyāsi sutaś ca kasya kṛtaṃ tvayā yad dhi na tasya kartā; loke tvad anyaḥ kṣatriyo brāhmaṇo vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययातिर् उवाच ययातिर् अस्मि नहुषस्य पुत्रः; पूरोः पिता सार्वभौमस् त्व् इहासम् गुह्यम् अर्थं मामकेभ्यो ब्रवीमि; मातामहो ऽहं भवतां प्रकाशः

yayātir uvāca yayātir asmi nahuṣasya putraḥ; pūroḥ pitā sārvabhaumas tv ihāsam guhyam arthaṃ māmakebhyo bravīmi; mātāmaho 'haṃ bhavatāṃ prakāśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाम् इमां पृथिवीं निर्जिगाय; प्रस्थे बद्ध्वा ह्य् अददं ब्राह्मणेभ्यः मेध्यान् अश्वान् एकशफान् सुरूपांस्; तदा देवाः पुण्यभाजो भवन्ति

sarvām imāṃ pṛthivīṃ nirjigāya; prasthe baddhvā hy adadaṃ brāhmaṇebhyaḥ medhyān aśvān ekaśaphān surūpāṃs; tadā devāḥ puṇyabhājo bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदाम् अहं पृथिवीं ब्राह्मणेभ्यः; पूर्णाम् इमाम् अखिलां वाहनस्य गोभिः सुवर्णेन धनैश् च मुख्यैस्; तत्रासन् गाः शतम् अर्बुदानि

adām ahaṃ pṛthivīṃ brāhmaṇebhyaḥ; pūrṇām imām akhilāṃ vāhanasya gobhiḥ suvarṇena dhanaiś ca mukhyais; tatrāsan gāḥ śatam arbudāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्येन मे द्यौश् च वसुंधरा च; तथैवाग्निर् ज्वलते मानुषेषु न मे वृथा व्याहृतम् एव वाक्यं; सत्यं हि सन्तः प्रतिपूजयन्ति सर्वे च देवा मुनयश् च लोकाः; सत्येन पूज्या इति मे मनोगतम्

satyena me dyauś ca vasuṃdharā ca; tathaivāgnir jvalate mānuṣeṣu na me vṛthā vyāhṛtam eva vākyaṃ; satyaṃ hi santaḥ pratipūjayanti sarve ca devā munayaś ca lokāḥ; satyena pūjyā iti me manogatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो नः स्वर्गजितः सर्वान् यथावृत्तं निवेदयेत् अनसूयुर् द्विजाग्रेभ्यः स लभेन् नः सलोकताम्

yo naḥ svargajitaḥ sarvān yathāvṛttaṃ nivedayet anasūyur dvijāgrebhyaḥ sa labhen naḥ salokatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशंपायन उवाच एवं राजा स महात्मा ह्य् अतीव; स्वैर् दौहित्रैस् तारितो ऽमित्रसाहः त्यक्त्वा महीं परमोदारकर्मा; स्वर्गं गतः कर्मभिर् व्याप्य पृथ्वीम्

vaiśaṃpāyana uvāca evaṃ rājā sa mahātmā hy atīva; svair dauhitrais tārito 'mitrasāhaḥ tyaktvā mahīṃ paramodārakarmā; svargaṃ gataḥ karmabhir vyāpya pṛthvīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.