Library·Mahābhārata (critical edition)·1·1.9
सूत उवाच तेषु तत्रोपविष्टेषु ब्राह्मणेषु समन्ततः रुरुश् चुक्रोश गहनं वनं गत्वा सुदुःखितः
sūta uvāca teṣu tatropaviṣṭeṣu brāhmaṇeṣu samantataḥ ruruś cukrośa gahanaṃ vanaṃ gatvā suduḥkhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोकेनाभिहतः सो ऽथ विलपन् करुणं बहु अब्रवीद् वचनं शोचन् प्रियां चिन्त्य प्रमद्वराम्
śokenābhihataḥ so 'tha vilapan karuṇaṃ bahu abravīd vacanaṃ śocan priyāṃ cintya pramadvarām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेते सा भुवि तन्वङ्गी मम शोकविवर्धिनी बान्धवानां च सर्वेषां किं नु दुःखम् अतः परम्
śete sā bhuvi tanvaṅgī mama śokavivardhinī bāndhavānāṃ ca sarveṣāṃ kiṃ nu duḥkham ataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि दत्तं तपस् तप्तं गुरवो वा मया यदि सम्यग् आराधितास् तेन संजीवतु मम प्रिया
yadi dattaṃ tapas taptaṃ guravo vā mayā yadi samyag ārādhitās tena saṃjīvatu mama priyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा जन्मप्रभृति वै यतात्माहं धृतव्रतः प्रमद्वरा तथाद्यैव समुत्तिष्ठतु भामिनी
yathā janmaprabhṛti vai yatātmāhaṃ dhṛtavrataḥ pramadvarā tathādyaiva samuttiṣṭhatu bhāminī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवदूत उवाच अभिधत्से ह यद् वाचा रुरो दुःखेन तन् मृषा न तु मर्त्यस्य धर्मात्मन्न् आयुर् अस्ति गतायुषः
devadūta uvāca abhidhatse ha yad vācā ruro duḥkhena tan mṛṣā na tu martyasya dharmātmann āyur asti gatāyuṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतायुर् एषा कृपणा गन्धर्वाप्सरसोः सुता तस्माच् छोके मनस् तात मा कृथास् त्वं कथं चन
gatāyur eṣā kṛpaṇā gandharvāpsarasoḥ sutā tasmāc choke manas tāta mā kṛthās tvaṃ kathaṃ cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपायश् चात्र विहितः पूर्वं देवैर् महात्मभिः तं यदीच्छसि कर्तुं त्वं प्राप्स्यसीमां प्रमद्वराम्
upāyaś cātra vihitaḥ pūrvaṃ devair mahātmabhiḥ taṃ yadīcchasi kartuṃ tvaṃ prāpsyasīmāṃ pramadvarām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुरुर् उवाच क उपायः कृतो देवैर् ब्रूहि तत्त्वेन खेचर करिष्ये तं तथा श्रुत्वा त्रातुम् अर्हति मां भवान्
rurur uvāca ka upāyaḥ kṛto devair brūhi tattvena khecara kariṣye taṃ tathā śrutvā trātum arhati māṃ bhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवदूत उवाच आयुषो ऽर्धं प्रयच्छस्व कन्यायै भृगुनन्दन एवम् उत्थास्यति रुरो तव भार्या प्रमद्वरा
devadūta uvāca āyuṣo 'rdhaṃ prayacchasva kanyāyai bhṛgunandana evam utthāsyati ruro tava bhāryā pramadvarā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुरुर् उवाच आयुषो ऽर्धं प्रयच्छामि कन्यायै खेचरोत्तम शृङ्गाररूपाभरणा उत्तिष्ठतु मम प्रिया
rurur uvāca āyuṣo 'rdhaṃ prayacchāmi kanyāyai khecarottama śṛṅgārarūpābharaṇā uttiṣṭhatu mama priyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच ततो गन्धर्वराजश् च देवदूतश् च सत्तमौ धर्मराजम् उपेत्येदं वचनं प्रत्यभाषताम्
sūta uvāca tato gandharvarājaś ca devadūtaś ca sattamau dharmarājam upetyedaṃ vacanaṃ pratyabhāṣatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मराजायुषो ऽर्धेन रुरोर् भार्या प्रमद्वरा समुत्तिष्ठतु कल्याणी मृतैव यदि मन्यसे
dharmarājāyuṣo 'rdhena ruror bhāryā pramadvarā samuttiṣṭhatu kalyāṇī mṛtaiva yadi manyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मराज उवाच प्रमद्वरा रुरोर् भार्या देवदूत यदीच्छसि उत्तिष्ठत्व् आयुषो ऽर्धेन रुरोर् एव समन्विता
dharmarāja uvāca pramadvarā ruror bhāryā devadūta yadīcchasi uttiṣṭhatv āyuṣo 'rdhena ruror eva samanvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच एवम् उक्ते ततः कन्या सोदतिष्ठत् प्रमद्वरा रुरोस् तस्यायुषो ऽर्धेन सुप्तेव वरवर्णिनी
sūta uvāca evam ukte tataḥ kanyā sodatiṣṭhat pramadvarā ruros tasyāyuṣo 'rdhena supteva varavarṇinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् दृष्टं भविष्ये हि रुरोर् उत्तमतेजसः आयुषो ऽतिप्रवृद्धस्य भार्यार्थे ऽर्धं ह्रसत्व् इति
etad dṛṣṭaṃ bhaviṣye hi ruror uttamatejasaḥ āyuṣo 'tipravṛddhasya bhāryārthe 'rdhaṃ hrasatv iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत इष्टे ऽहनि तयोः पितरौ चक्रतुर् मुदा विवाहं तौ च रेमाते परस्परहितैषिणौ
tata iṣṭe 'hani tayoḥ pitarau cakratur mudā vivāhaṃ tau ca remāte parasparahitaiṣiṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स लब्ध्वा दुर्लभां भार्यां पद्मकिञ्जल्कसप्रभाम् व्रतं चक्रे विनाशाय जिह्मगानां धृतव्रतः
sa labdhvā durlabhāṃ bhāryāṃ padmakiñjalkasaprabhām vrataṃ cakre vināśāya jihmagānāṃ dhṛtavrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स दृष्ट्वा जिह्मगान् सर्वांस् तीव्रकोपसमन्वितः अभिहन्ति यथासन्नं गृह्य प्रहरणं सदा
sa dṛṣṭvā jihmagān sarvāṃs tīvrakopasamanvitaḥ abhihanti yathāsannaṃ gṛhya praharaṇaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कदा चिद् वनं विप्रो रुरुर् अभ्यागमन् महत् शयानं तत्र चापश्यड् डुण्डुभं वयसान्वितम्
sa kadā cid vanaṃ vipro rurur abhyāgaman mahat śayānaṃ tatra cāpaśyaḍ ḍuṇḍubhaṃ vayasānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत उद्यम्य दण्डं स कालदण्डोपमं तदा अभ्यघ्नद् रुषितो विप्रस् तम् उवाचाथ डुण्डुभः
tata udyamya daṇḍaṃ sa kāladaṇḍopamaṃ tadā abhyaghnad ruṣito vipras tam uvācātha ḍuṇḍubhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नापराध्यामि ते किं चिद् अहम् अद्य तपोधन संरम्भात् तत् किमर्थं माम् अभिहंसि रुषान्वितः
nāparādhyāmi te kiṃ cid aham adya tapodhana saṃrambhāt tat kimarthaṃ mām abhihaṃsi ruṣānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.