Library·Mahābhārata (critical edition)·11·11.14
वैशंपायन उवाच तच् छ्रुत्वा वचनं तस्या भीमसेनो ऽथ भीतवत् गान्धारीं प्रत्युवाचेदं वचः सानुनयं तदा
vaiśaṃpāyana uvāca tac chrutvā vacanaṃ tasyā bhīmaseno 'tha bhītavat gāndhārīṃ pratyuvācedaṃ vacaḥ sānunayaṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधर्मो यदि वा धर्मस् त्रासात् तत्र मया कृतः आत्मानं त्रातुकामेन तन् मे त्वं क्षन्तुम् अर्हसि
adharmo yadi vā dharmas trāsāt tatra mayā kṛtaḥ ātmānaṃ trātukāmena tan me tvaṃ kṣantum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि युद्धेन पुत्रस् ते धर्मेण स महाबलः शक्यः केन चिद् उद्यन्तुम् अतो विषमम् आचरम्
na hi yuddhena putras te dharmeṇa sa mahābalaḥ śakyaḥ kena cid udyantum ato viṣamam ācaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैन्यस्यैको ऽवशिष्टो ऽयं गदायुद्धे च वीर्यवान् मां हत्वा न हरेद् राज्यम् इति चैतत् कृतं मया
sainyasyaiko 'vaśiṣṭo 'yaṃ gadāyuddhe ca vīryavān māṃ hatvā na hared rājyam iti caitat kṛtaṃ mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजपुत्रीं च पाञ्चालीम् एकवस्त्रां रजस्वलाम् भवत्या विदितं सर्वम् उक्तवान् यत् सुतस् तव
rājaputrīṃ ca pāñcālīm ekavastrāṃ rajasvalām bhavatyā viditaṃ sarvam uktavān yat sutas tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुयोधनम् असंगृह्य न शक्या भूः ससागरा केवला भोक्तुम् अस्माभिर् अतश् चैतत् कृतं मया
suyodhanam asaṃgṛhya na śakyā bhūḥ sasāgarā kevalā bhoktum asmābhir ataś caitat kṛtaṃ mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् चाप्य् अप्रियम् अस्माकं पुत्रस् ते समुपाचरत् द्रौपद्या यत् सभामध्ये सव्यम् ऊरुम् अदर्शयत्
tac cāpy apriyam asmākaṃ putras te samupācarat draupadyā yat sabhāmadhye savyam ūrum adarśayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैव वध्यः सो ऽस्माकं दुराचारो ऽम्ब ते सुतः धर्मराजाज्ञया चैव स्थिताः स्म समये तदा
tatraiva vadhyaḥ so 'smākaṃ durācāro 'mba te sutaḥ dharmarājājñayā caiva sthitāḥ sma samaye tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैरम् उद्धुक्षितं राज्ञि पुत्रेण तव तन् महत् क्लेशिताश् च वने नित्यं तत एतत् कृतं मया
vairam uddhukṣitaṃ rājñi putreṇa tava tan mahat kleśitāś ca vane nityaṃ tata etat kṛtaṃ mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैरस्यास्य गतः पारं हत्वा दुर्योधनं रणे राज्यं युधिष्ठिरः प्राप्तो वयं च गतमन्यवः
vairasyāsya gataḥ pāraṃ hatvā duryodhanaṃ raṇe rājyaṃ yudhiṣṭhiraḥ prāpto vayaṃ ca gatamanyavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गान्धार्य् उवाच न तस्यैष वधस् तात यत् प्रशंससि मे सुतम् कृतवांश् चापि तत् सर्वं यद् इदं भाषसे मयि
gāndhāry uvāca na tasyaiṣa vadhas tāta yat praśaṃsasi me sutam kṛtavāṃś cāpi tat sarvaṃ yad idaṃ bhāṣase mayi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हताश्वे नकुले यत् तद् वृषसेनेन भारत अपिबः शोणितं संख्ये दुःशासनशरीरजम्
hatāśve nakule yat tad vṛṣasenena bhārata apibaḥ śoṇitaṃ saṃkhye duḥśāsanaśarīrajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्भिर् विगर्हितं घोरम् अनार्यजनसेवितम् क्रूरं कर्माकरोः कस्मात् तद् अयुक्तं वृकोदर
sadbhir vigarhitaṃ ghoram anāryajanasevitam krūraṃ karmākaroḥ kasmāt tad ayuktaṃ vṛkodara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीमसेन उवाच अन्यस्यापि न पातव्यं रुधिरं किं पुनः स्वकम् यथैवात्मा तथा भ्राता विशेषो नास्ति कश् चन
bhīmasena uvāca anyasyāpi na pātavyaṃ rudhiraṃ kiṃ punaḥ svakam yathaivātmā tathā bhrātā viśeṣo nāsti kaś cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुधिरं न व्यतिक्रामद् दन्तोष्ठं मे ऽम्ब मा शुचः वैवस्वतस् तु तद् वेद हस्तौ मे रुधिरोक्षितौ
rudhiraṃ na vyatikrāmad dantoṣṭhaṃ me 'mba mā śucaḥ vaivasvatas tu tad veda hastau me rudhirokṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हताश्वं नकुलं दृष्ट्वा वृषसेनेन संयुगे भ्रातॄणां संप्रहृष्टानां त्रासः संजनितो मया
hatāśvaṃ nakulaṃ dṛṣṭvā vṛṣasenena saṃyuge bhrātṝṇāṃ saṃprahṛṣṭānāṃ trāsaḥ saṃjanito mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशपक्षपरामर्शे द्रौपद्या द्यूतकारिते क्रोधाद् यद् अब्रुवं चाहं तच् च मे हृदि वर्तते
keśapakṣaparāmarśe draupadyā dyūtakārite krodhād yad abruvaṃ cāhaṃ tac ca me hṛdi vartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्रधर्माच् च्युतो राज्ञि भवेयं शास्वतीः समाः प्रतिज्ञां ताम् अनिस्तीर्य ततस् तत् कृतवान् अहम्
kṣatradharmāc cyuto rājñi bhaveyaṃ śāsvatīḥ samāḥ pratijñāṃ tām anistīrya tatas tat kṛtavān aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न माम् अर्हसि गान्धारि दोषेण परिशङ्कितुम् अनिगृह्य पुरा पुत्रान् अस्मास्व् अनपकारिषु
na mām arhasi gāndhāri doṣeṇa pariśaṅkitum anigṛhya purā putrān asmāsv anapakāriṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गान्धार्य् उवाच वृद्धस्यास्य शतं पुत्रान् निघ्नंस् त्वम् अपराजितः कस्मान् न शेषयः कं चिद् येनाल्पम् अपराधितम्
gāndhāry uvāca vṛddhasyāsya śataṃ putrān nighnaṃs tvam aparājitaḥ kasmān na śeṣayaḥ kaṃ cid yenālpam aparādhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संतानम् आवयोस् तात वृद्धयोर् हृतराज्ययोः कथम् अन्धद्वयस्यास्य यष्टिर् एका न वर्जिता
saṃtānam āvayos tāta vṛddhayor hṛtarājyayoḥ katham andhadvayasyāsya yaṣṭir ekā na varjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेषे ह्य् अवस्थिते तात पुत्राणाम् अन्तके त्वयि न मे दुःखं भवेद् एतद् यदि त्वं धर्मम् आचरः
śeṣe hy avasthite tāta putrāṇām antake tvayi na me duḥkhaṃ bhaved etad yadi tvaṃ dharmam ācaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.