Library·Mahābhārata (critical edition)·12·12.141
युधिष्ठिर उवाच पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद शरणं पालयानस्य यो धर्मस् तं वदस्व मे
yudhiṣṭhira uvāca pitāmaha mahāprājña sarvaśāstraviśārada śaraṇaṃ pālayānasya yo dharmas taṃ vadasva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्म उवाच महान् धर्मो महाराज शरणागतपालने अर्हः प्रष्टुं भवांश् चैव प्रश्नं भरतसत्तम
bhīṣma uvāca mahān dharmo mahārāja śaraṇāgatapālane arhaḥ praṣṭuṃ bhavāṃś caiva praśnaṃ bharatasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृगप्रभृतयो राजन् राजानः शरणागतान् परिपाल्य महाराज संसिद्धिं परमां गताः
nṛgaprabhṛtayo rājan rājānaḥ śaraṇāgatān paripālya mahārāja saṃsiddhiṃ paramāṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रूयते हि कपोतेन शत्रुः शरणम् आगतः पूजितश् च यथान्यायं स्वैश् च मांसैर् निमन्त्रितः
śrūyate hi kapotena śatruḥ śaraṇam āgataḥ pūjitaś ca yathānyāyaṃ svaiś ca māṃsair nimantritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युधिष्ठिर उवाच कथं कपोतेन पुरा शत्रुः शरणम् आगतः स्वमांसैर् भोजितः कां च गतिं लेभे स भारत
yudhiṣṭhira uvāca kathaṃ kapotena purā śatruḥ śaraṇam āgataḥ svamāṃsair bhojitaḥ kāṃ ca gatiṃ lebhe sa bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्म उवाच शृणु राजन् कथां दिव्यां सर्वपापप्रणाशिनीम् नृपतेर् मुचुकुन्दस्य कथितां भार्गवेण ह
bhīṣma uvāca śṛṇu rājan kathāṃ divyāṃ sarvapāpapraṇāśinīm nṛpater mucukundasya kathitāṃ bhārgaveṇa ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमम् अर्थं पुरा पार्थ मुचुकुन्दो नराधिपः भार्गवं परिपप्रच्छ प्रणतो भरतर्षभ
imam arthaṃ purā pārtha mucukundo narādhipaḥ bhārgavaṃ paripapraccha praṇato bharatarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै शुश्रूषमाणाय भार्गवो ऽकथयत् कथाम् इयं यथा कपोतेन सिद्धिः प्राप्ता नराधिप
tasmai śuśrūṣamāṇāya bhārgavo 'kathayat kathām iyaṃ yathā kapotena siddhiḥ prāptā narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मनिश्चयसंयुक्तां कामार्थसहितां कथाम् शृणुष्वावहितो राजन् गदतो मे महाभुज
dharmaniścayasaṃyuktāṃ kāmārthasahitāṃ kathām śṛṇuṣvāvahito rājan gadato me mahābhuja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कश् चित् क्षुद्रसमाचारः पृथिव्यां कालसंमतः चचार पृथिवीं पापो घोरः शकुनिलुब्धकः
kaś cit kṣudrasamācāraḥ pṛthivyāṃ kālasaṃmataḥ cacāra pṛthivīṃ pāpo ghoraḥ śakunilubdhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकोल इव कृष्णाङ्गो रूक्षः पापसमाहितः यवमध्यः कृशग्रीवो ह्रस्वपादो महाहनुः
kākola iva kṛṣṇāṅgo rūkṣaḥ pāpasamāhitaḥ yavamadhyaḥ kṛśagrīvo hrasvapādo mahāhanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैव तस्य सुहृत् कश् चिन् न संबन्धी न बान्धवः स हि तैः संपरित्यक्तस् तेन घोरेण कर्मणा
naiva tasya suhṛt kaś cin na saṃbandhī na bāndhavaḥ sa hi taiḥ saṃparityaktas tena ghoreṇa karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै क्षारकम् आदाय द्विजान् हत्वा वने सदा चकार विक्रयं तेषां पतंगानां नराधिप
sa vai kṣārakam ādāya dvijān hatvā vane sadā cakāra vikrayaṃ teṣāṃ pataṃgānāṃ narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तु वर्तमानस्य तस्य वृत्तिं दुरात्मनः अगमत् सुमहान् कालो न चाधर्मम् अबुध्यत
evaṃ tu vartamānasya tasya vṛttiṃ durātmanaḥ agamat sumahān kālo na cādharmam abudhyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य भार्यासहायस्य रममाणस्य शाश्वतम् दैवयोगविमूढस्य नान्या वृत्तिर् अरोचत
tasya bhāryāsahāyasya ramamāṇasya śāśvatam daivayogavimūḍhasya nānyā vṛttir arocata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कदा चित् तस्याथ वनस्थस्य समुद्गतः पातयन्न् इव वृक्षांस् तान् सुमहान् वातसंभ्रमः
tataḥ kadā cit tasyātha vanasthasya samudgataḥ pātayann iva vṛkṣāṃs tān sumahān vātasaṃbhramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेघसंकुलम् आकाशं विद्युन्मण्डलमण्डितम् संछन्नं सुमुहूर्तेन नौस्थानेनेव सागरः
meghasaṃkulam ākāśaṃ vidyunmaṇḍalamaṇḍitam saṃchannaṃ sumuhūrtena nausthāneneva sāgaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वारिधारासमूहैश् च संप्रहृष्टः शतक्रतुः क्षणेन पूरयाम् आस सलिलेन वसुंधराम्
vāridhārāsamūhaiś ca saṃprahṛṣṭaḥ śatakratuḥ kṣaṇena pūrayām āsa salilena vasuṃdharām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो धाराकुले लोके संभ्रमन् नष्टचेतनः शीतार्तस् तद् वनं सर्वम् आकुलेनान्तरात्मना
tato dhārākule loke saṃbhraman naṣṭacetanaḥ śītārtas tad vanaṃ sarvam ākulenāntarātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैव निम्नं स्थलं वापि सो ऽविन्दत विहंगहा पूरितो हि जलौघेन मार्गस् तस्य वनस्य वै
naiva nimnaṃ sthalaṃ vāpi so 'vindata vihaṃgahā pūrito hi jalaughena mārgas tasya vanasya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षिणो वातवेगेन हता लीनास् तदाभवन् मृगाः सिंहा वराहाश् च स्थलान्य् आश्रित्य तस्थिरे
pakṣiṇo vātavegena hatā līnās tadābhavan mṛgāḥ siṃhā varāhāś ca sthalāny āśritya tasthire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महता वातवर्षेण त्रासितास् ते वनौकसः भयार्ताश् च क्षुधार्ताश् च बभ्रमुः सहिता वने
mahatā vātavarṣeṇa trāsitās te vanaukasaḥ bhayārtāś ca kṣudhārtāś ca babhramuḥ sahitā vane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तु शीतहतैर् गात्रैर् जगामैव न तस्थिवान् सो ऽपश्यद् वनषण्डेषु मेघनीलं वनस्पतिम्
sa tu śītahatair gātrair jagāmaiva na tasthivān so 'paśyad vanaṣaṇḍeṣu meghanīlaṃ vanaspatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताराढ्यं कुमुदाकारम् आकाशं निर्मलं च ह मेघैर् मुक्तं नभो दृष्ट्वा लुब्धकः शीतविह्वलः
tārāḍhyaṃ kumudākāram ākāśaṃ nirmalaṃ ca ha meghair muktaṃ nabho dṛṣṭvā lubdhakaḥ śītavihvalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिशो ऽवलोकयाम् आस वेलां चैव दुरात्मवान् दूरे ग्रामनिवेशश् च तस्माद् देशाद् इति प्रभो कृतबुद्धिर् वने तस्मिन् वस्तुं तां रजनीं तदा
diśo 'valokayām āsa velāṃ caiva durātmavān dūre grāmaniveśaś ca tasmād deśād iti prabho kṛtabuddhir vane tasmin vastuṃ tāṃ rajanīṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽञ्जलिं प्रयतः कृत्वा वाक्यम् आह वनस्पतिम् शरणं यामि यान्य् अस्मिन् दैवतानीह भारत
so 'ñjaliṃ prayataḥ kṛtvā vākyam āha vanaspatim śaraṇaṃ yāmi yāny asmin daivatānīha bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स शिलायां शिरः कृत्वा पर्णान्य् आस्तीर्य भूतले दुःखेन महताविष्टस् ततः सुष्वाप पक्षिहा
sa śilāyāṃ śiraḥ kṛtvā parṇāny āstīrya bhūtale duḥkhena mahatāviṣṭas tataḥ suṣvāpa pakṣihā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.