Library·Mahābhārata (critical edition)·12·12.189
युधिष्ठिर उवाच चातुराश्रम्यम् उक्तं ते राजधर्मास् तथैव च नानाश्रयाश् च बहव इतिहासाः पृथग्विधाः
yudhiṣṭhira uvāca cāturāśramyam uktaṃ te rājadharmās tathaiva ca nānāśrayāś ca bahava itihāsāḥ pṛthagvidhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतास् त्वत्तः कथाश् चैव धर्मयुक्ता महामते संदेहो ऽस्ति तु कश् चिन् मे तद् भवान् वक्तुम् अर्हति
śrutās tvattaḥ kathāś caiva dharmayuktā mahāmate saṃdeho 'sti tu kaś cin me tad bhavān vaktum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जापकानां फलावाप्तिं श्रोतुम् इच्छामि भारत किं फलं जपताम् उक्तं क्व वा तिष्ठन्ति जापकाः
jāpakānāṃ phalāvāptiṃ śrotum icchāmi bhārata kiṃ phalaṃ japatām uktaṃ kva vā tiṣṭhanti jāpakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपस्य च विधिं कृत्स्नं वक्तुम् अर्हसि मे ऽनघ जापका इति किं चैतत् सांख्ययोगक्रियाविधिः
japasya ca vidhiṃ kṛtsnaṃ vaktum arhasi me 'nagha jāpakā iti kiṃ caitat sāṃkhyayogakriyāvidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं यज्ञविधिर् एवैष किम् एतज् जप्यम् उच्यते एतन् मे सर्वम् आचक्ष्व सर्वज्ञो ह्य् असि मे मतः
kiṃ yajñavidhir evaiṣa kim etaj japyam ucyate etan me sarvam ācakṣva sarvajño hy asi me mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्म उवाच अत्राप्य् उदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् यमस्य यत् पुरा वृत्तं कालस्य ब्राह्मणस्य च
bhīṣma uvāca atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam yamasya yat purā vṛttaṃ kālasya brāhmaṇasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संन्यास एव वेदान्ते वर्तते जपनं प्रति वेदवादाभिनिर्वृत्ता शान्तिर् ब्रह्मण्य् अवस्थितौ मार्गौ ताव् अप्य् उभाव् एतौ संश्रितौ न च संश्रितौ
saṃnyāsa eva vedānte vartate japanaṃ prati vedavādābhinirvṛttā śāntir brahmaṇy avasthitau mārgau tāv apy ubhāv etau saṃśritau na ca saṃśritau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा संश्रूयते राजन् कारणं चात्र वक्ष्यते मनःसमाधिर् अत्रापि तथेन्द्रियजयः स्मृतः
yathā saṃśrūyate rājan kāraṇaṃ cātra vakṣyate manaḥsamādhir atrāpi tathendriyajayaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यम् अग्निपरीचारो विविक्तानां च सेवनम् ध्यानं तपो दमः क्षान्तिर् अनसूया मिताशनम्
satyam agniparīcāro viviktānāṃ ca sevanam dhyānaṃ tapo damaḥ kṣāntir anasūyā mitāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयप्रतिसंहारो मितजल्पस् तथा शमः एष प्रवृत्तको धर्मो निवृत्तकम् अथो शृणु
viṣayapratisaṃhāro mitajalpas tathā śamaḥ eṣa pravṛttako dharmo nivṛttakam atho śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा निवर्तते कर्म जपतो ब्रह्मचारिणः एतत् सर्वम् अशेषेण यथोक्तं परिवर्जयेत् त्रिविधं मार्गम् आसाद्य व्यक्ताव्यक्तम् अनाश्रयम्
yathā nivartate karma japato brahmacāriṇaḥ etat sarvam aśeṣeṇa yathoktaṃ parivarjayet trividhaṃ mārgam āsādya vyaktāvyaktam anāśrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशोच्चयनिषण्णः सन् कुशहस्तः कुशैः शिखी चीरैः परिवृतस् तस्मिन् मध्ये छन्नः कुशैस् तथा
kuśoccayaniṣaṇṇaḥ san kuśahastaḥ kuśaiḥ śikhī cīraiḥ parivṛtas tasmin madhye channaḥ kuśais tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयेभ्यो नमस्कुर्याद् विषयान् न च भावयेत् साम्यम् उत्पाद्य मनसो मनस्य् एव मनो दधत्
viṣayebhyo namaskuryād viṣayān na ca bhāvayet sāmyam utpādya manaso manasy eva mano dadhat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् धिया ध्यायति ब्रह्म जपन् वै संहितां हिताम् संन्यस्यत्य् अथ वा तां वै समाधौ पर्यवस्थितः
tad dhiyā dhyāyati brahma japan vai saṃhitāṃ hitām saṃnyasyaty atha vā tāṃ vai samādhau paryavasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानम् उत्पादयत्य् अत्र संहिताबलसंश्रयात् शुद्धात्मा तपसा दान्तो निवृत्तद्वेषकामवान्
dhyānam utpādayaty atra saṃhitābalasaṃśrayāt śuddhātmā tapasā dānto nivṛttadveṣakāmavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरागमोहो निर्द्वंद्वो न शोचति न सज्जते न कर्ताकरणीयानां न कार्याणाम् इति स्थितिः
arāgamoho nirdvaṃdvo na śocati na sajjate na kartākaraṇīyānāṃ na kāryāṇām iti sthitiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चाहंकारयोगेन मनः प्रस्थापयेत् क्व चित् न चात्मग्रहणे युक्तो नावमानी न चाक्रियः
na cāhaṃkārayogena manaḥ prasthāpayet kva cit na cātmagrahaṇe yukto nāvamānī na cākriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानक्रियापरो युक्तो ध्यानवान् ध्याननिश्चयः ध्याने समाधिम् उत्पाद्य तद् अपि त्यजति क्रमात्
dhyānakriyāparo yukto dhyānavān dhyānaniścayaḥ dhyāne samādhim utpādya tad api tyajati kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै तस्याम् अवस्थायां सर्वत्यागकृतः सुखी निरीहस् त्यजति प्राणान् ब्राह्मीं संश्रयते तनुम्
sa vai tasyām avasthāyāṃ sarvatyāgakṛtaḥ sukhī nirīhas tyajati prāṇān brāhmīṃ saṃśrayate tanum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वा नेच्छते तत्र ब्रह्मकायनिषेवणम् उत्क्रामति च मार्गस्थो नैव क्व चन जायते
atha vā necchate tatra brahmakāyaniṣevaṇam utkrāmati ca mārgastho naiva kva cana jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मबुद्धिं समास्थाय शान्तीभूतो निरामयः अमृतं विरजःशुद्धम् आत्मानं प्रतिपद्यते
ātmabuddhiṃ samāsthāya śāntībhūto nirāmayaḥ amṛtaṃ virajaḥśuddham ātmānaṃ pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.