Library·Mahābhārata (critical edition)·12·12.222
युधिष्ठिर उवाच किंशीलः किंसमाचारः किंविद्यः किंपरायणः प्राप्नोति ब्रह्मणः स्थानं यत् परं प्रकृतेर् ध्रुवम्
yudhiṣṭhira uvāca kiṃśīlaḥ kiṃsamācāraḥ kiṃvidyaḥ kiṃparāyaṇaḥ prāpnoti brahmaṇaḥ sthānaṃ yat paraṃ prakṛter dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्म उवाच मोक्षधर्मेषु नियतो लघ्वाहारो जितेन्द्रियः प्राप्नोति ब्रह्मणः स्थानं यत् परं प्रकृतेर् ध्रुवम्
bhīṣma uvāca mokṣadharmeṣu niyato laghvāhāro jitendriyaḥ prāpnoti brahmaṇaḥ sthānaṃ yat paraṃ prakṛter dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्राप्य् उदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् जैगीषव्यस्य संवादम् असितस्य च भारत
atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam jaigīṣavyasya saṃvādam asitasya ca bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जैगीषव्यं महाप्राज्ञं धर्माणाम् आगतागमम् अक्रुध्यन्तम् अहृष्यन्तम् असितो देवलो ऽब्रवीत्
jaigīṣavyaṃ mahāprājñaṃ dharmāṇām āgatāgamam akrudhyantam ahṛṣyantam asito devalo 'bravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्रीयसे वन्द्यमानो निन्द्यमानो न कुप्यसि का ते प्रज्ञा कुतश् चैषा किं चैतस्याः परायणम्
na prīyase vandyamāno nindyamāno na kupyasi kā te prajñā kutaś caiṣā kiṃ caitasyāḥ parāyaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनानुयुक्तः स तम् उवाच महातपाः महद् वाक्यम् असंदिग्धं पुष्कलार्थपदं शुचि
iti tenānuyuktaḥ sa tam uvāca mahātapāḥ mahad vākyam asaṃdigdhaṃ puṣkalārthapadaṃ śuci
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या गतिर् या परा निष्ठा या शान्तिः पुण्यकर्मणाम् तां ते ऽहं संप्रवक्ष्यामि यन् मां पृच्छसि वै द्विज
yā gatir yā parā niṣṭhā yā śāntiḥ puṇyakarmaṇām tāṃ te 'haṃ saṃpravakṣyāmi yan māṃ pṛcchasi vai dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निन्दत्सु च समो नित्यं प्रशंसत्सु च देवल निह्नुवन्ति च ये तेषां समयं सुकृतं च ये
nindatsu ca samo nityaṃ praśaṃsatsu ca devala nihnuvanti ca ye teṣāṃ samayaṃ sukṛtaṃ ca ye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्ताश् च न विवक्षन्ति वक्तारम् अहिते रतम् प्रतिहन्तुं न चेच्छन्ति हन्तारं वै मनीषिणः
uktāś ca na vivakṣanti vaktāram ahite ratam pratihantuṃ na cecchanti hantāraṃ vai manīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाप्राप्तम् अनुशोचन्ति प्राप्तकालानि कुर्वते न चातीतानि शोचन्ति न चैनान् प्रतिजानते
nāprāptam anuśocanti prāptakālāni kurvate na cātītāni śocanti na cainān pratijānate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संप्राप्तानां च पूज्यानां कामाद् अर्थेषु देवल यथोपपत्तिं कुर्वन्ति शक्तिमन्तः कृतव्रताः
saṃprāptānāṃ ca pūjyānāṃ kāmād artheṣu devala yathopapattiṃ kurvanti śaktimantaḥ kṛtavratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्वविद्या महाप्राज्ञा जितक्रोधा जितेन्द्रियाः मनसा कर्मणा वाचा नापराध्यन्ति कस्य चित्
pakvavidyā mahāprājñā jitakrodhā jitendriyāḥ manasā karmaṇā vācā nāparādhyanti kasya cit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनीर्षवो न चान्योन्यं विहिंसन्ति कदा चन न च जातूपतप्यन्ते धीराः परसमृद्धिभिः
anīrṣavo na cānyonyaṃ vihiṃsanti kadā cana na ca jātūpatapyante dhīrāḥ parasamṛddhibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निन्दाप्रशंसे चात्यर्थं न वदन्ति परस्य ये न च निन्दाप्रशंसाभ्यां विक्रियन्ते कदा चन
nindāpraśaṃse cātyarthaṃ na vadanti parasya ye na ca nindāpraśaṃsābhyāṃ vikriyante kadā cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतश् च प्रशान्ता ये सर्वभूतहिते रताः न क्रुध्यन्ति न हृष्यन्ति नापराध्यन्ति कस्य चित् विमुच्य हृदयग्रन्थींश् चङ्कम्यन्ते यथासुखम्
sarvataś ca praśāntā ye sarvabhūtahite ratāḥ na krudhyanti na hṛṣyanti nāparādhyanti kasya cit vimucya hṛdayagranthīṃś caṅkamyante yathāsukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न येषां बान्धवाः सन्ति ये चान्येषां न बान्धवाः अमित्राश् च न सन्त्य् एषां ये चामित्रा न कस्य चित्
na yeṣāṃ bāndhavāḥ santi ye cānyeṣāṃ na bāndhavāḥ amitrāś ca na santy eṣāṃ ye cāmitrā na kasya cit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य एवं कुर्वते मर्त्याः सुखं जीवन्ति सर्वदा धर्मम् एवानुवर्तन्ते धर्मज्ञा द्विजसत्तम ये ह्य् अतो विच्युता मार्गात् ते हृष्यन्त्य् उद्विजन्ति च
ya evaṃ kurvate martyāḥ sukhaṃ jīvanti sarvadā dharmam evānuvartante dharmajñā dvijasattama ye hy ato vicyutā mārgāt te hṛṣyanty udvijanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्थितस् तम् अहं मार्गम् असूयिष्यामि कं कथम् निन्द्यमानः प्रशस्तो वा हृष्येयं केन हेतुना
āsthitas tam ahaṃ mārgam asūyiṣyāmi kaṃ katham nindyamānaḥ praśasto vā hṛṣyeyaṃ kena hetunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् यद् इच्छन्ति तन् मार्गम् अभिगच्छन्ति मानवाः न मे निन्दाप्रशंसाभ्यां ह्रासवृद्धी भविष्यतः
yad yad icchanti tan mārgam abhigacchanti mānavāḥ na me nindāpraśaṃsābhyāṃ hrāsavṛddhī bhaviṣyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमृतस्येव संतृप्येद् अवमानस्य तत्त्ववित् विषस्येवोद्विजेन् नित्यं संमानस्य विचक्षणः
amṛtasyeva saṃtṛpyed avamānasya tattvavit viṣasyevodvijen nityaṃ saṃmānasya vicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवज्ञातः सुखं शेते इह चामुत्र चोभयोः विमुक्तः सर्वपापेभ्यो यो ऽवमन्ता स बध्यते
avajñātaḥ sukhaṃ śete iha cāmutra cobhayoḥ vimuktaḥ sarvapāpebhyo yo 'vamantā sa badhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परां गतिं च ये के चित् प्रार्थयन्ति मनीषिणः एतद् व्रतं समाश्रित्य सुखम् एधन्ति ते जनाः
parāṃ gatiṃ ca ye ke cit prārthayanti manīṣiṇaḥ etad vrataṃ samāśritya sukham edhanti te janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतश् च समाहृत्य क्रतून् सर्वाञ् जितेन्द्रियः प्राप्नोति ब्रह्मणः स्थानं यत् परं प्रकृतेर् ध्रुवम्
sarvataś ca samāhṛtya kratūn sarvāñ jitendriyaḥ prāpnoti brahmaṇaḥ sthānaṃ yat paraṃ prakṛter dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्य देवा न गन्धर्वा न पिशाचा न राक्षसाः पदम् अन्ववरोहन्ति प्राप्तस्य परमां गतिम्
nāsya devā na gandharvā na piśācā na rākṣasāḥ padam anvavarohanti prāptasya paramāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.