Library·Mahābhārata (critical edition)·12·12.223

Mahābhārata (critical edition) 12.223

युधिष्ठिर उवाच प्रियः सर्वस्य लोकस्य सर्वसत्त्वाभिनन्दिता गुणैः सर्वैर् उपेतश् च को न्व् अस्ति भुवि मानवः

yudhiṣṭhira uvāca priyaḥ sarvasya lokasya sarvasattvābhinanditā guṇaiḥ sarvair upetaś ca ko nv asti bhuvi mānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीष्म उवाच अत्र ते वर्तयिष्यामि पृच्छतो भरतर्षभ उग्रसेनस्य संवादं नारदे केशवस्य च

bhīṣma uvāca atra te vartayiṣyāmi pṛcchato bharatarṣabha ugrasenasya saṃvādaṃ nārade keśavasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उग्रसेन उवाच पश्य संकल्पते लोको नारदस्य प्रकीर्तने मन्ये स गुणसंपन्नो ब्रूहि तन् मम पृच्छतः

ugrasena uvāca paśya saṃkalpate loko nāradasya prakīrtane manye sa guṇasaṃpanno brūhi tan mama pṛcchataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेव उवाच कुकुराधिप यान् मन्ये शृणु तान् मे विवक्षतः नारदस्य गुणान् साधून् संक्षेपेण नराधिप

vāsudeva uvāca kukurādhipa yān manye śṛṇu tān me vivakṣataḥ nāradasya guṇān sādhūn saṃkṣepeṇa narādhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चारित्रनिमित्तो ऽस्याहंकारो देहपातनः अभिन्नश्रुतचारित्रस् तस्मात् सर्वत्र पूजितः

na cāritranimitto 'syāhaṃkāro dehapātanaḥ abhinnaśrutacāritras tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपस्वी नारदो बाढं वाचि नास्य व्यतिक्रमः कामाद् वा यदि वा लोभात् तस्मात् सर्वत्र पूजितः

tapasvī nārado bāḍhaṃ vāci nāsya vyatikramaḥ kāmād vā yadi vā lobhāt tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्यात्मविधितत्त्वज्ञः क्षान्तः शक्तो जितेन्द्रियः ऋजुश् च सत्यवादी च तस्मात् सर्वत्र पूजितः

adhyātmavidhitattvajñaḥ kṣāntaḥ śakto jitendriyaḥ ṛjuś ca satyavādī ca tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजसा यशसा बुद्ध्या नयेन विनयेन च जन्मना तपसा वृद्धस् तस्मात् सर्वत्र पूजितः

tejasā yaśasā buddhyā nayena vinayena ca janmanā tapasā vṛddhas tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखशीलः सुसंभोगः सुभोज्यः स्वादरः शुचिः सुवाक्यश् चाप्य् अनीर्ष्यश् च तस्मात् सर्वत्र पूजितः

sukhaśīlaḥ susaṃbhogaḥ subhojyaḥ svādaraḥ śuciḥ suvākyaś cāpy anīrṣyaś ca tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्यानं कुरुते बाढं पापम् अस्मिन् न विद्यते न प्रीयते परान् अर्थैस् तस्मात् सर्वत्र पूजितः

kalyānaṃ kurute bāḍhaṃ pāpam asmin na vidyate na prīyate parān arthais tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदश्रुतिभिर् आख्यानैर् अर्थान् अभिजिगीषते तितिक्षुर् अनवज्ञश् च तस्मात् सर्वत्र पूजितः

vedaśrutibhir ākhyānair arthān abhijigīṣate titikṣur anavajñaś ca tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समत्वाद् धि प्रियो नास्ति नाप्रियश् च कथं चन मनोनुकूलवादी च तस्मात् सर्वत्र पूजितः

samatvād dhi priyo nāsti nāpriyaś ca kathaṃ cana manonukūlavādī ca tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुश्रुतश् चैत्रकथः पण्डितो ऽनलसो ऽशठः अदीनो ऽक्रोधनो ऽलुब्धस् तस्मात् सर्वत्र पूजितः

bahuśrutaś caitrakathaḥ paṇḍito 'nalaso 'śaṭhaḥ adīno 'krodhano 'lubdhas tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नार्थे न धर्मे कामे वा भूतपूर्वो ऽस्य विग्रहः दोषाश् चास्य समुच्छिन्नास् तस्मात् सर्वत्र पूजितः

nārthe na dharme kāme vā bhūtapūrvo 'sya vigrahaḥ doṣāś cāsya samucchinnās tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृढभक्तिर् अनिन्द्यात्मा श्रुतवान् अनृशंसवान् वीतसंमोहदोषश् च तस्मात् सर्वत्र पूजितः

dṛḍhabhaktir anindyātmā śrutavān anṛśaṃsavān vītasaṃmohadoṣaś ca tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असक्तः सर्वसङ्गेषु सक्तात्मेव च लक्ष्यते अदीर्घसंशयो वाग्मी तस्मात् सर्वत्र पूजितः

asaktaḥ sarvasaṅgeṣu saktātmeva ca lakṣyate adīrghasaṃśayo vāgmī tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाधिर् नास्य मानार्थे नात्मानं स्तौति कर्हि चित् अनीर्ष्युर् दृढसंभाषस् तस्मात् सर्वत्र पूजितः

samādhir nāsya mānārthe nātmānaṃ stauti karhi cit anīrṣyur dṛḍhasaṃbhāṣas tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकस्य विविधं वृत्तं प्रकृतेश् चाप्य् अकुत्सयन् संसर्गविद्याकुशलस् तस्मात् सर्वत्र पूजितः

lokasya vividhaṃ vṛttaṃ prakṛteś cāpy akutsayan saṃsargavidyākuśalas tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नासूयत्य् आगमं कं चित् स्वं तपो नोपजीवति अवन्ध्यकालो वश्यात्मा तस्मात् सर्वत्र पूजितः

nāsūyaty āgamaṃ kaṃ cit svaṃ tapo nopajīvati avandhyakālo vaśyātmā tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतश्रमः कृतप्रज्ञो न च तृप्तः समाधितः नियमस्थो ऽप्रमत्तश् च तस्मात् सर्वत्र पूजितः

kṛtaśramaḥ kṛtaprajño na ca tṛptaḥ samādhitaḥ niyamastho 'pramattaś ca tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सापत्रपश् च युक्तश् च सुनेयः श्रेयसे परैः अभेत्ता परगुह्यानां तस्मात् सर्वत्र पूजितः

sāpatrapaś ca yuktaś ca suneyaḥ śreyase paraiḥ abhettā paraguhyānāṃ tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हृष्यत्य् अर्थलाभेषु नालाभेषु व्यथत्य् अपि स्थिरबुद्धिर् असक्तात्मा तस्मात् सर्वत्र पूजितः

na hṛṣyaty arthalābheṣu nālābheṣu vyathaty api sthirabuddhir asaktātmā tasmāt sarvatra pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं सर्वगुणसंपन्नं दक्षं शुचिम् अकातरम् कालज्ञं च नयज्ञं च कः प्रियं न करिष्यति

taṃ sarvaguṇasaṃpannaṃ dakṣaṃ śucim akātaram kālajñaṃ ca nayajñaṃ ca kaḥ priyaṃ na kariṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.