Library·Mahābhārata (critical edition)·12·12.224
युधिष्ठिर उवाच आद्यन्तं सर्वभूतानां श्रोतुम् इच्छामि कौरव ध्यानं कर्म च कालं च तथैवायुर् युगे युगे
yudhiṣṭhira uvāca ādyantaṃ sarvabhūtānāṃ śrotum icchāmi kaurava dhyānaṃ karma ca kālaṃ ca tathaivāyur yuge yuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकतत्त्वं च कार्त्स्न्येन भूतानाम् आगतिं गतिम् सर्गश् च निधनं चैव कुत एतत् प्रवर्तते
lokatattvaṃ ca kārtsnyena bhūtānām āgatiṃ gatim sargaś ca nidhanaṃ caiva kuta etat pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि ते ऽनुग्रहे बुद्धिर् अस्मास्व् इह सतां वर एतद् भवन्तं पृच्छामि तद् भवान् प्रब्रवीतु मे
yadi te 'nugrahe buddhir asmāsv iha satāṃ vara etad bhavantaṃ pṛcchāmi tad bhavān prabravītu me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वं हि कथितं श्रुत्वा भृगुभाषितम् उत्तमम् भरद्वाजस्य विप्रर्षेस् ततो मे बुद्धिर् उत्तमा
pūrvaṃ hi kathitaṃ śrutvā bhṛgubhāṣitam uttamam bharadvājasya viprarṣes tato me buddhir uttamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाता परमधर्मिष्ठा दिव्यसंस्थानसंस्थिता ततो भूयस् तु पृच्छामि तद् भवान् वक्तुम् अर्हति
jātā paramadharmiṣṭhā divyasaṃsthānasaṃsthitā tato bhūyas tu pṛcchāmi tad bhavān vaktum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्म उवाच अत्र ते वर्तयिष्ये ऽहम् इतिहासं पुरातनम् जगौ यद् भगवान् व्यासः पुत्राय परिपृच्छते
bhīṣma uvāca atra te vartayiṣye 'ham itihāsaṃ purātanam jagau yad bhagavān vyāsaḥ putrāya paripṛcchate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधीत्य वेदान् अखिलान् साङ्गोपनिषदस् तथा अन्विच्छन् नैष्ठिकं कर्म धर्मनैपुणदर्शनात्
adhītya vedān akhilān sāṅgopaniṣadas tathā anvicchan naiṣṭhikaṃ karma dharmanaipuṇadarśanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णद्वैपायनं व्यासं पुत्रो वैयासकिः शुकः पप्रच्छ संदेहम् इमं छिन्नधर्मार्थसंशयम्
kṛṣṇadvaipāyanaṃ vyāsaṃ putro vaiyāsakiḥ śukaḥ papraccha saṃdeham imaṃ chinnadharmārthasaṃśayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतग्रामस्य कर्तारं कालज्ञाने च निश्चयम् ब्राह्मणस्य च यत् कृत्यं तद् भवान् वक्तुम् अर्हति
bhūtagrāmasya kartāraṃ kālajñāne ca niścayam brāhmaṇasya ca yat kṛtyaṃ tad bhavān vaktum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै प्रोवाच तत् सर्वं पिता पुत्राय पृच्छते अतीतानागते विद्वान् सर्वज्ञः सर्वधर्मवित्
tasmai provāca tat sarvaṃ pitā putrāya pṛcchate atītānāgate vidvān sarvajñaḥ sarvadharmavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाद्यन्तम् अजं दिव्यम् अजरं ध्रुवम् अव्ययम् अप्रतर्क्यम् अविज्ञेयं ब्रह्माग्रे समवर्तत
anādyantam ajaṃ divyam ajaraṃ dhruvam avyayam apratarkyam avijñeyaṃ brahmāgre samavartata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काष्ठा निमेषा दश पञ्च चैव; त्रिंशत् तु काष्ठा गणयेत् कलां ताम् त्रिंशत् कलाश् चापि भवेन् मुहूर्तो; भागः कलाया दशमश् च यः स्यात्
kāṣṭhā nimeṣā daśa pañca caiva; triṃśat tu kāṣṭhā gaṇayet kalāṃ tām triṃśat kalāś cāpi bhaven muhūrto; bhāgaḥ kalāyā daśamaś ca yaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिंशन् मुहूर्तश् च भवेद् अहश् च; रात्रिश् च संख्या मुनिभिः प्रणीता मासः स्मृतो रात्र्यहनी च त्रिंशत्; संवत्सरो द्वादशमास उक्तः संवत्सरं द्वे अयने वदन्ति; संख्याविदो दक्षिणम् उत्तरं च
triṃśan muhūrtaś ca bhaved ahaś ca; rātriś ca saṃkhyā munibhiḥ praṇītā māsaḥ smṛto rātryahanī ca triṃśat; saṃvatsaro dvādaśamāsa uktaḥ saṃvatsaraṃ dve ayane vadanti; saṃkhyāvido dakṣiṇam uttaraṃ ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहोरात्रे विभजते सूर्यो मानुषलौकिके रात्रिः स्वप्नाय भूतानां चेष्टायै कर्मणाम् अहः
ahorātre vibhajate sūryo mānuṣalaukike rātriḥ svapnāya bhūtānāṃ ceṣṭāyai karmaṇām ahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्र्ये रात्र्यहनी मासः प्रविभागस् तयोः पुनः कृष्णो ऽहः कर्मचेष्टायां शुक्लः स्वप्नाय शर्वरी
pitrye rātryahanī māsaḥ pravibhāgas tayoḥ punaḥ kṛṣṇo 'haḥ karmaceṣṭāyāṃ śuklaḥ svapnāya śarvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवे रात्र्यहनी वर्षं प्रविभागस् तयोः पुनः अहस् तत्रोदगयनं रात्रिः स्याद् दक्षिणायनम्
daive rātryahanī varṣaṃ pravibhāgas tayoḥ punaḥ ahas tatrodagayanaṃ rātriḥ syād dakṣiṇāyanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये ते रात्र्यहनी पूर्वे कीर्तिते दैवलौकिके तयोः संख्याय वर्षाग्रं ब्राह्मे वक्ष्याम्य् अहःक्षपे
ye te rātryahanī pūrve kīrtite daivalaukike tayoḥ saṃkhyāya varṣāgraṃ brāhme vakṣyāmy ahaḥkṣape
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां संवत्सराग्राणि प्रवक्ष्याम्य् अनुपूर्वशः कृते त्रेतायुगे चैव द्वापरे च कलौ तथा
teṣāṃ saṃvatsarāgrāṇi pravakṣyāmy anupūrvaśaḥ kṛte tretāyuge caiva dvāpare ca kalau tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वार्य् आहुः सहस्राणि वर्षाणां तत् कृतं युगम् तस्य तावच् छती संध्या संध्यांशश् च तथाविधः
catvāry āhuḥ sahasrāṇi varṣāṇāṃ tat kṛtaṃ yugam tasya tāvac chatī saṃdhyā saṃdhyāṃśaś ca tathāvidhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतरेषु ससंध्येषु ससंध्यांशेषु च त्रिषु एकापायेन संयान्ति सहस्राणि शतानि च
itareṣu sasaṃdhyeṣu sasaṃdhyāṃśeṣu ca triṣu ekāpāyena saṃyānti sahasrāṇi śatāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतानि शाश्वतांल् लोकान् धारयन्ति सनातनान् एतद् ब्रह्मविदां तात विदितं ब्रह्म शाश्वतम्
etāni śāśvatāṃl lokān dhārayanti sanātanān etad brahmavidāṃ tāta viditaṃ brahma śāśvatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुष्पात् सकलो धर्मः सत्यं चैव कृते युगे नाधर्मेणागमः कश् चित् परस् तस्य प्रवर्तते
catuṣpāt sakalo dharmaḥ satyaṃ caiva kṛte yuge nādharmeṇāgamaḥ kaś cit paras tasya pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतरेष्व् आगमाद् धर्मः पादशस् त्व् अवरोप्यते चौरिकानृतमायाभिर् अधर्मश् चोपचीयते
itareṣv āgamād dharmaḥ pādaśas tv avaropyate caurikānṛtamāyābhir adharmaś copacīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरोगाः सर्वसिद्धार्थाश् चतुर्वर्षशतायुषः कृते त्रेतादिष्व् एतेषां पादशो ह्रसते वयः
arogāḥ sarvasiddhārthāś caturvarṣaśatāyuṣaḥ kṛte tretādiṣv eteṣāṃ pādaśo hrasate vayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदवादाश् चानुयुगं ह्रसन्तीति च नः श्रुतम् आयूंषि चाशिषश् चैव वेदस्यैव च यत् फलम्
vedavādāś cānuyugaṃ hrasantīti ca naḥ śrutam āyūṃṣi cāśiṣaś caiva vedasyaiva ca yat phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ये कृतयुगे धर्मास् त्रेतायां द्वापरे ऽपरे अन्ये कलियुगे धर्मा यथाशक्तिकृता इव
anye kṛtayuge dharmās tretāyāṃ dvāpare 'pare anye kaliyuge dharmā yathāśaktikṛtā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपः परं कृतयुगे त्रेतायां ज्ञानम् उत्तमम् द्वापरे यज्ञम् एवाहुर् दानम् एव कलौ युगे
tapaḥ paraṃ kṛtayuge tretāyāṃ jñānam uttamam dvāpare yajñam evāhur dānam eva kalau yuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतां द्वादशसाहस्रीं युगाख्यां कवयो विदुः सहस्रं परिवृत्तं तद् ब्राह्मं दिवसम् उच्यते
etāṃ dvādaśasāhasrīṃ yugākhyāṃ kavayo viduḥ sahasraṃ parivṛttaṃ tad brāhmaṃ divasam ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रात्रिस् तावत् तिथी ब्राह्मी तदादौ विश्वम् ईश्वरः प्रलये ऽध्यात्मम् आविश्य सुप्त्वा सो ऽन्ते विबुध्यते
rātris tāvat tithī brāhmī tadādau viśvam īśvaraḥ pralaye 'dhyātmam āviśya suptvā so 'nte vibudhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रयुगपर्यन्तम् अहर् यद् ब्रह्मणो विदुः रात्रिं युगसहस्रान्तां ते ऽहोरात्रविदो जनाः
sahasrayugaparyantam ahar yad brahmaṇo viduḥ rātriṃ yugasahasrāntāṃ te 'horātravido janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिबुद्धो विकुरुते ब्रह्माक्षय्यं क्षपाक्षये सृजते च महद् भूतं तस्माद् व्यक्तात्मकं मनः
pratibuddho vikurute brahmākṣayyaṃ kṣapākṣaye sṛjate ca mahad bhūtaṃ tasmād vyaktātmakaṃ manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्म तेजोमयं शुक्रं यस्य सर्वम् इदं जगत् एकस्य भूतं भूतस्य द्वयं स्थावरजङ्गमम्
brahma tejomayaṃ śukraṃ yasya sarvam idaṃ jagat ekasya bhūtaṃ bhūtasya dvayaṃ sthāvarajaṅgamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहर् मुखे विबुद्धः सन् सृजते विद्यया जगत् अग्र एव महाभूतम् आशु व्यक्तात्मकं मनः
ahar mukhe vibuddhaḥ san sṛjate vidyayā jagat agra eva mahābhūtam āśu vyaktātmakaṃ manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिभूयेह चार्चिष्मद् व्यसृजत् सप्त मानसान् दूरगं बहुधागामि प्रार्थनासंशयात्मकम्
abhibhūyeha cārciṣmad vyasṛjat sapta mānasān dūragaṃ bahudhāgāmi prārthanāsaṃśayātmakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनः सृष्टिं विकुरुते चोद्यमानं सिसृक्षया आकाशं जायते तस्मात् तस्य शब्दो गुणो मतः
manaḥ sṛṣṭiṃ vikurute codyamānaṃ sisṛkṣayā ākāśaṃ jāyate tasmāt tasya śabdo guṇo mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाशात् तु विकुर्वाणात् सर्वगन्धवहः शुचिः बलवाञ् जायते वायुस् तस्य स्पर्शो गुणो मतः
ākāśāt tu vikurvāṇāt sarvagandhavahaḥ śuciḥ balavāñ jāyate vāyus tasya sparśo guṇo mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायोर् अपि विकुर्वाणाज् ज्योतिर् भूतं तमोनुदम् रोचिष्णु जायते तत्र तद् रूपगुणम् उच्यते
vāyor api vikurvāṇāj jyotir bhūtaṃ tamonudam rociṣṇu jāyate tatra tad rūpaguṇam ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योतिषो ऽपि विकुर्वाणाद् भवन्त्य् आपो रसात्मिकाः अद्भ्यो गन्धगुणा भूमिः पूर्वैषा सृष्टिर् उच्यते
jyotiṣo 'pi vikurvāṇād bhavanty āpo rasātmikāḥ adbhyo gandhaguṇā bhūmiḥ pūrvaiṣā sṛṣṭir ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणाः पूर्वस्य पूर्वस्य प्राप्नुवन्त्य् उत्तरोत्तरम् तेषां यावत् तिथं यद् यत् तत् तत् तावद् गुणं स्मृतम्
guṇāḥ pūrvasya pūrvasya prāpnuvanty uttarottaram teṣāṃ yāvat tithaṃ yad yat tat tat tāvad guṇaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपलभ्याप्सु चेद् गन्धं के चिद् ब्रूयुर् अनैपुणात् पृथिव्याम् एव तं विद्याद् आपो वायुं च संश्रितम्
upalabhyāpsu ced gandhaṃ ke cid brūyur anaipuṇāt pṛthivyām eva taṃ vidyād āpo vāyuṃ ca saṃśritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते तु सप्त पुरुषा नानाविर्याः पृथक् पृथक् नाशक्नुवन् प्रजाः स्रष्टुम् असमागम्य सर्वतः
ete tu sapta puruṣā nānāviryāḥ pṛthak pṛthak nāśaknuvan prajāḥ sraṣṭum asamāgamya sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते समेत्य महात्मानम् अन्योन्यम् अभिसंश्रिताः शरीराश्रयणं प्राप्तास् ततः पुरुष उच्यते
te sametya mahātmānam anyonyam abhisaṃśritāḥ śarīrāśrayaṇaṃ prāptās tataḥ puruṣa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रयणाच् छरीरं भवति मूर्तिमत् षोडशात्मकम् तद् आविशन्ति भूतानि महान्ति सह कर्मणा
śrayaṇāc charīraṃ bhavati mūrtimat ṣoḍaśātmakam tad āviśanti bhūtāni mahānti saha karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वभूतानि चादाय तपसश् चरणाय च आदिकर्ता महाभूतं तम् एवाहुः प्रजापतिम्
sarvabhūtāni cādāya tapasaś caraṇāya ca ādikartā mahābhūtaṃ tam evāhuḥ prajāpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै सृजति भूतानि स एव पुरुषः परः अजो जनयते ब्रह्मा देवर्षिपितृमानवान्
sa vai sṛjati bhūtāni sa eva puruṣaḥ paraḥ ajo janayate brahmā devarṣipitṛmānavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकान् नदीः समुद्रांश् च दिशः शैलान् वनस्पतीन् नरकिंनररक्षांसि वयःपशुमृगोरगान् अव्ययं च व्ययं चैव द्वयं स्थावरजङ्गमम्
lokān nadīḥ samudrāṃś ca diśaḥ śailān vanaspatīn narakiṃnararakṣāṃsi vayaḥpaśumṛgoragān avyayaṃ ca vyayaṃ caiva dvayaṃ sthāvarajaṅgamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां ये यानि कर्माणि प्राक् सृष्ट्यां प्रतिपेदिरे तान्य् एव प्रतिपद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः
teṣāṃ ye yāni karmāṇi prāk sṛṣṭyāṃ pratipedire tāny eva pratipadyante sṛjyamānāḥ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिंस्राहिंस्रे मृदुक्रूरे धर्माधर्मे ऋतानृते अतो यन् मन्यते धाता तस्मात् तत् तस्य रोचते
hiṃsrāhiṃsre mṛdukrūre dharmādharme ṛtānṛte ato yan manyate dhātā tasmāt tat tasya rocate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाभूतेषु नानात्वम् इन्द्रियार्थेषु मूर्तिषु विनियोगं च भूतानां धातैव विदधात्य् उत
mahābhūteṣu nānātvam indriyārtheṣu mūrtiṣu viniyogaṃ ca bhūtānāṃ dhātaiva vidadhāty uta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
के चित् पुरुषकारं तु प्राहुः कर्मविदो जनाः दैवम् इत्य् अपरे विप्राः स्वभावं भूतचिन्तकाः
ke cit puruṣakāraṃ tu prāhuḥ karmavido janāḥ daivam ity apare viprāḥ svabhāvaṃ bhūtacintakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौरुषं कर्म दैवं च फलवृत्तिस्वभावतः त्रय एते ऽपृथग्भूता नविवेकं तु के चन
pauruṣaṃ karma daivaṃ ca phalavṛttisvabhāvataḥ traya ete 'pṛthagbhūtā navivekaṃ tu ke cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् एतच् च नैवं च यद् भूतं सृजते जगत् कर्मस्था विषमं ब्रूयुः सत्त्वस्थाः समदर्शिनः
evam etac ca naivaṃ ca yad bhūtaṃ sṛjate jagat karmasthā viṣamaṃ brūyuḥ sattvasthāḥ samadarśinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपो निःश्रेयसं जन्तोस् तस्य मूलं दमः शमः तेन सर्वान् अवाप्नोति यान् कामान् मनसेच्छति
tapo niḥśreyasaṃ jantos tasya mūlaṃ damaḥ śamaḥ tena sarvān avāpnoti yān kāmān manasecchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा तद् अवाप्नोति यद् भूतं सृजते जगत् स तद्भूतश् च सर्वेषां भूतानां भवति प्रभुः
tapasā tad avāpnoti yad bhūtaṃ sṛjate jagat sa tadbhūtaś ca sarveṣāṃ bhūtānāṃ bhavati prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषयस् तपसा वेदान् अध्यैषन्त दिवानिशम् अनादिनिधना नित्या वाग् उत्सृष्टा स्वयंभुवा
ṛṣayas tapasā vedān adhyaiṣanta divāniśam anādinidhanā nityā vāg utsṛṣṭā svayaṃbhuvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषीणां नामधेयानि याश् च वेदेषु सृष्टयः शर्वर्यन्तेषु जातानां तान्य् एवैभ्यो ददाति सः
ṛṣīṇāṃ nāmadheyāni yāś ca vedeṣu sṛṣṭayaḥ śarvaryanteṣu jātānāṃ tāny evaibhyo dadāti saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नामभेदस् तपःकर्मयज्ञाख्या लोकसिद्धयः आत्मसिद्धिस् तु वेदेषु प्रोच्यते दशभिः क्रमैः
nāmabhedas tapaḥkarmayajñākhyā lokasiddhayaḥ ātmasiddhis tu vedeṣu procyate daśabhiḥ kramaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् उक्तं वेदवादेषु गहनं वेददृष्टिभिः तदन्तेषु यथायुक्तं क्रमयोगेन लक्ष्यते
yad uktaṃ vedavādeṣu gahanaṃ vedadṛṣṭibhiḥ tadanteṣu yathāyuktaṃ kramayogena lakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मजो ऽयं पृथग्भावो द्वंद्वयुक्तो वियोगिनः आत्मसिद्धिस् तु विज्ञाता जहाति प्रायशो बलम्
karmajo 'yaṃ pṛthagbhāvo dvaṃdvayukto viyoginaḥ ātmasiddhis tu vijñātā jahāti prāyaśo balam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वे ब्रह्मणी वेदितव्ये शब्दब्रह्म परं च यत् शब्दब्रह्मणि निष्णातः परं ब्रह्माधिगच्छति
dve brahmaṇī veditavye śabdabrahma paraṃ ca yat śabdabrahmaṇi niṣṇātaḥ paraṃ brahmādhigacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरम्भयज्ञाः क्षत्रस्य हविर्यज्ञा विशस् तथा परिचारयज्ञाः शूद्रास् तु तपोयज्ञा द्विजातयः
ārambhayajñāḥ kṣatrasya haviryajñā viśas tathā paricārayajñāḥ śūdrās tu tapoyajñā dvijātayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रेतायुगे विधिस् त्व् एषां यज्ञानां न कृते युगे द्वापरे विप्लवं यान्ति यज्ञाः कलियुगे तथा
tretāyuge vidhis tv eṣāṃ yajñānāṃ na kṛte yuge dvāpare viplavaṃ yānti yajñāḥ kaliyuge tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपृथग्धर्मिणो मर्त्या ऋक्सामानि यजूंषि च काम्यां पुष्टिं पृथग् दृष्ट्वा तपोभिस् तप एव च
apṛthagdharmiṇo martyā ṛksāmāni yajūṃṣi ca kāmyāṃ puṣṭiṃ pṛthag dṛṣṭvā tapobhis tapa eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रेतायां तु समस्तास् ते प्रादुरासन् महाबलाः संयन्तारः स्थावराणां जङ्गमानां च सर्वशः
tretāyāṃ tu samastās te prādurāsan mahābalāḥ saṃyantāraḥ sthāvarāṇāṃ jaṅgamānāṃ ca sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रेतायां संहता ह्य् एते यज्ञा वर्णास् तथैव च संरोधाद् आयुषस् त्व् एते व्यस्यन्ते द्वापरे युगे
tretāyāṃ saṃhatā hy ete yajñā varṇās tathaiva ca saṃrodhād āyuṣas tv ete vyasyante dvāpare yuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृश्यन्ते नापि दृश्यन्ते वेदाः कलियुगे ऽखिलाः उत्सीदन्ते सयज्ञाश् च केवला धर्मसेतवः
dṛśyante nāpi dṛśyante vedāḥ kaliyuge 'khilāḥ utsīdante sayajñāś ca kevalā dharmasetavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृते युगे यस् तु धर्मो ब्राह्मणेषु प्रदृश्यते आत्मवत्सु तपोवत्सु श्रुतवत्सु प्रतिष्ठितः
kṛte yuge yas tu dharmo brāhmaṇeṣu pradṛśyate ātmavatsu tapovatsu śrutavatsu pratiṣṭhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधर्मव्रतसंयोगं यथाधर्मं युगे युगे विक्रियन्ते स्वधर्मस्था वेदवादा यथायुगम्
adharmavratasaṃyogaṃ yathādharmaṃ yuge yuge vikriyante svadharmasthā vedavādā yathāyugam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा विश्वानि भूतानि वृष्ट्या भूयांसि प्रावृषि सृज्यन्ते जङ्गमस्थानि तथा धर्मा युगे युगे
yathā viśvāni bhūtāni vṛṣṭyā bhūyāṃsi prāvṛṣi sṛjyante jaṅgamasthāni tathā dharmā yuge yuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथर्तुष्व् ऋतुलिङ्गानि नानारूपाणि पर्यये दृश्यन्ते तानि तान्य् एव तथा ब्रह्माहरात्रिषु
yathartuṣv ṛtuliṅgāni nānārūpāṇi paryaye dṛśyante tāni tāny eva tathā brahmāharātriṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विहितं कालनानात्वम् अनादिनिधनं तथा कीर्तितं यत् पुरस्तात् ते तत् सूते चात्ति च प्रजाः
vihitaṃ kālanānātvam anādinidhanaṃ tathā kīrtitaṃ yat purastāt te tat sūte cātti ca prajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधाति प्रभवे स्थानं भूतानां संयमो यमः स्वभावेनैव वर्तन्ते द्वंद्वयुक्तानि भूरिशः
dadhāti prabhave sthānaṃ bhūtānāṃ saṃyamo yamaḥ svabhāvenaiva vartante dvaṃdvayuktāni bhūriśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्गः कालः क्रिया वेदाः कर्ता कार्यं क्रिया फलम् प्रोक्तं ते पुत्र सर्वं वै यन् मां त्वं परिपृच्छसि
sargaḥ kālaḥ kriyā vedāḥ kartā kāryaṃ kriyā phalam proktaṃ te putra sarvaṃ vai yan māṃ tvaṃ paripṛcchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्याहारं तु वक्ष्यामि शर्वर्यादौ गते ऽहनि यथेदं कुरुते ऽध्यात्मं सुसूक्ष्मं विश्वम् ईश्वरः
pratyāhāraṃ tu vakṣyāmi śarvaryādau gate 'hani yathedaṃ kurute 'dhyātmaṃ susūkṣmaṃ viśvam īśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवि सूर्यास् तथा सप्त दहन्ति शिखिनो ऽर्चिषा सर्वम् एतत् तदार्चिर्भिः पूर्णं जाज्वल्यते जगत्
divi sūryās tathā sapta dahanti śikhino 'rciṣā sarvam etat tadārcirbhiḥ pūrṇaṃ jājvalyate jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.